قابليت انسان براي سير و سلوك ومكاشفات سایت آیه های انتظار انجمن آیه های انتظار
ثبت نام
سلام مهمان گرامي؛

خوش آمدید، براي مشاهده انجمن با امکانات کامل ميبايست از طريق ايــن ليـــنک ثبت نام کنيد
تبلیغات تبلیغات
قابليت انسان براي سير و سلوك ومكاشفات
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 4 , از مجموع 4
  1. #1
    مدير کل سایت
    فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)* آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1388
    صلوات
    23071
    دلنوشته
    43
    اللهم عجل لولیک الفرج و العافیة و النصر
    نوشته : 62,722      تشکر : 57,546
    171,600 در 50,170 پست تشکر شده
    وبلاگ : 173
    دریافت : 9      آپلود : 102
    فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)* آنلاین نیست.

    جديد قابليت انسان براي سير و سلوك ومكاشفات




    بسم الله الرحمن الرحيم
    دوازده‌ بار بايزيد را به‌ جرم‌ الحاد ، از بسطام‌ بيرون‌ كردند
    نقل‌ است‌ كه‌ سلطان‌ بايزيد بسطامي‌ را (قدّس‌ سرّه‌) دوازده‌ نوبت‌ از بسطام‌ بيرون‌ كردند كه‌ او مُلحد و زنديق‌ است‌ ، و هر بار كه‌ از بسطام‌ بيرون‌ مي‌رفت‌ مي‌فرمود كه‌: خوشا شهري‌ كه‌ ملحدش‌ بايزيد باشد . و اكنون‌ همه‌ مريد و معتقد گور آن‌ بزرگند ؛ زيرا كه‌ تا در حالت‌ حيات‌ صوري‌ بودند خلق‌ را مناسبتي‌ با ايشان‌ نبود ، اكنون‌ كه‌ روح‌ بزرگوارش‌ به‌ عالم‌ علوي‌ پيوسته‌ و در قبرش‌ به‌ غير از سنگ‌ و خاك‌ نيست‌ و خلق‌ را از جهت‌ كثافت‌ و جهل‌ مناسبتي‌ با سنگ‌ و كلوخ‌ هست‌ ، مريد گور اويند .
    اگر انصاف‌ داري‌ در معني‌ اين‌ آيه‌ ملاحظه‌ كن‌ كه‌ حضرت‌ عزّت‌ عزَّ شأنُه‌ و عظُم‌ سلطانُه‌ ميفرمايد كه‌:
    يَـ'حَسْرَةً عَلَي‌ الْعِبَادِ مَا يَأْتِيهِمْ مِن‌ رَسُولٍ إِلاَّ كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِءُونَ . 72
    شعر:
    ديده‌ اين‌ شاهان‌ ز عامه‌ خوف‌ جان‌ كين‌ گُرُه‌ كورند و شاهان‌ بي‌نشان‌
    انبيا را گفته‌ قومِ راه‌ گم‌ از سَفَه‌: إِنَّا تَطَيَّرْنَا بِكُمْ 73
    زرّ خالص‌ را و زرگر را خطر باشد از قلاّب‌ خاين‌ بيشتر
    چون‌ هستي‌ عالم‌ ، ظلّ وجود حقيقي‌ است‌ ، و توهّم‌ غيريّتِ حقيقيِ وجود عالم‌ خيال‌ باطل‌ است‌ ، و هركه‌ پندار غيريّت‌ دارد اسير خواب‌ غفلت‌ است‌ ؛ فرمود كه‌: متن‌:
    تو در خوابيّ و اين‌ ديدن‌ خيال‌ است‌ هر آنچه‌ ديده‌اي‌ از وي‌ مثال‌ است‌
    يعني‌ همچنانكه‌ شخص‌ در خواب‌ ، صورتي‌ چند بيند كه‌ مطابق‌ واقع‌ نباشد و در خواب‌ پندارد كه‌ آنها محقّق‌ الوجودند و نداند كه‌ آنها صور خياليّه‌اند كه‌ در خارج‌ وجود ندارند ، تو كه‌ عالم‌ را وجود حقيقي‌ مي‌پنداري‌ در خواب‌ غفلتي‌ و نميداني‌ كه‌ وجود عالم‌ را غيرْ ديدن‌ ، خيال‌ باطل‌ است‌ ؛ و هرچه‌ تو ديده‌اي‌ بالحقيقه‌ عكس‌ و مثال‌ وجود حقّ است‌ كه‌ از آئينة‌ اعيان‌ ممكنه‌ نموده‌ شده‌ است‌ و غير حقّ را وجود نيست‌ . شعر:
    اين‌ نقشها كه‌ هست‌ ، سراسر نمايش‌ است
    ‌ اندر نظر چو صورت‌ بسيار آمده‌

    عالم‌ ، مثال‌ ذات‌ و ظلال‌ صفات‌ اوست‌
    نقش‌ دوئي‌ چو صورت‌ پندار آمده‌

    چون‌ در قيامت‌ هرچه‌ مخفي‌ است‌ ، به‌ حكم‌ يَوْمَ تُبْلَي‌ السَّرَآئرُ74 ظاهر خواهد شد ، فرمود كه‌: متن‌:

    در حشر معلوم‌ شود كه‌ غير از حقّ تعالي‌ همه‌ سراب‌ بوده‌اند
    به‌ صبح‌ حشر چون‌ گردي‌ تو بيدار بداني‌ كآن‌ همه‌ وهم‌ است‌ و پندار
    چون‌ به‌ حكم‌ النَّاسُ نِيَامٌ75 فرمود كه‌: تو در خواب‌ پنداري‌ ، بيداري‌ از اين‌ خواب‌ غفلت‌ به‌ مرگست‌ كه‌ فَإذَا مَاتُوا انْتَبَهُوا .76 و حشر به‌ معني‌ جمع‌ است‌
    ( حَشَرْتُهم‌ أي‌: جَمعتُهم‌ ) و مراد به‌ اين‌ حشر ، موت‌ ارادي‌ است‌ ؛ كه‌ مَنْ مَاتَ فَقَدْ قَامَتْ قِيَامَتُهُ ؛77 يعني‌ به‌ صبح‌ حشر كه‌ موت‌ ارادي‌ است‌ چون‌ از خواب‌
    غفلت‌ بيدار گردي‌ ، تعيّنات‌ و كثرات‌ برخيزد و آنچه‌ متفرّق‌ مي‌نمود و موجب‌ غفلت‌ و تخيّلات‌ فاسده‌ مي‌گشت‌ مجتمع‌ گردد و توحيد ظاهر شود ، و بداني‌ كه‌ وجود واحد بوده‌ كه‌ به‌ سبب‌ كثرت‌ مظاهر كثير مي‌نموده‌ است‌ و آنها كه‌ تو تصوّر غيريّت‌ كرده‌ بودي‌ و ايشان‌ را حقيقي‌ پنداشتي‌ همه‌ وهم‌ و پندار بوده‌ و غير حقّ را وجودي‌ نيست‌ .
    چون‌ تعيّنات‌ و كثرات‌ از جهت‌ ظلمتِ عدميّت‌ معبّر به‌ شب‌ است‌ ، از موت‌ كه‌ فناي‌ تعيّن‌ است‌ تعبير به‌ صبح‌ نموده‌ زيرا كه‌ برزخ‌ است‌ ميان‌ شب‌ كثرت‌ و روز وحدت‌ . و در اصطلاحات‌ صوفيّه‌ برانگيخته‌ شدن‌ به‌ حيات‌ طيّبة‌ قلبيّه‌ بعد از موت‌ ارادي‌ ، مسمّي‌ به‌ قيامت‌ وسطي‌ است‌ ؛ كه‌:
    أَوَ مَن‌ كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَـ'هُ وَ جَعَلْنَا لَهُ و نُورًا يَمْشِي‌ بِهِ فِي‌ النَّاسِ78 يعني‌: مَيْتًا بِالْجَهْلِ ، فَأَحْيَيْناهُ بِالْعِلْمِ وَ الْمَعارِفِ .
    چون‌ حشر عبارت‌ از اجتماع‌ متفرّقات‌ است‌ كه‌ بعد از محو كثرات‌ ظاهر ميگردد فرمود كه‌: متن‌:
    چو برخيزد خيال‌ چشم‌ أحول ‌ زمين‌ و آسمان‌ گردد مبدّل‌
    يعني‌ به‌ صبح‌ حشر كه‌ عبارت‌ از وصول‌ سالك‌ است‌ به‌ مقام‌ توحيد كه‌ كونين‌ در نظر او به‌ نور وحدانيّت‌ محو و منطمس‌ گردد وَ لا يَبْقَي‌ إلاّ الْحَيُّ الْقَيّومُ ، خيال‌ چشم‌ احول‌ كه‌ وجود موجودات‌ را غير وجود حقّ ديدن‌ است‌ (مثل‌ احول‌ كه‌ يكي‌ را دو مي‌بيند) از پيش‌ ديدة‌ او آن‌ خيال‌ غيريّت‌ برخيزد و يقين‌ بداند كه‌ همه‌ وجودِ حقّ است‌ و وجودات‌ موجودات‌ كه‌ به‌ حقيقت‌ ، نمودِ بي‌ بود است‌ ، خيال‌ و وهم‌ و پندار است‌ ، و زمين‌ و آسمان‌ مبدّل‌ گردد:
    يَوْمَ تُبَدَّلُ الاْرْضُ غَيْرَ الاْرْضِ وَ السَّمَـاوَات وَ بَرَزُوا لِلَّهِ الْوَ ' حِدِ الْقَهَّارِ .79
    يعني‌ زمين‌ و آسمان‌ باشد فأمّا نه‌ آن‌ زمين‌ و آسمان‌ اوّل‌ باشد ؛ زيرا كه‌ آن‌ خيال‌ كه‌ در شب‌ عمر به‌ خواب‌ غفلت‌ مي‌ديد كه‌ غير است‌ ، به‌ صبح‌ حشر ، نمود كه‌ همه‌ عين‌ بوده‌ و غيريّت‌ ، خيال‌ چشم‌ احول‌ است‌ . شعر:
    بوديم‌ يكي‌ ، دو مي‌نموديم‌ نابود شد آن‌ نمود در بود
    چون‌ سايه‌ به‌ آفتاب‌ پيوست‌ از ظلمت‌ بودِ خود بياسود
    چون‌ سوخته‌ شد تمام‌ هيزم‌ پيدا نشود از آن‌ سپس‌ دود
    چون‌ ظهور نور تجلّي‌ وحدت‌ موجب‌ اختفاي‌ ظلمت‌ كثرت‌ است‌ فرمود كه‌: متن‌:
    چو خورشيد جهان‌ بنمايدت‌ چهر نماند نور ناهيد و مه‌ و مهر
    يعني‌ چون‌ تجلّي‌ ذات‌ احدي‌ كه‌ خورشيد عيان‌ عبارت‌ از اوست‌ در آيينة‌ قلب‌ سليم‌ سالك‌ حقّبين‌ رخ‌ نمايد ، در تاب‌ نور قاهر او نور زهره‌ و ماه‌ و آفتاب‌ نماند و همه‌ به‌ظلمت‌ آباد عدم‌ باز گردند ؛ كه‌ إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ * وَ إِذَا النُّجُومُ انكَدَرَتْ . 80 و هيچكدام‌ را نوري‌ و وجودي‌ نماند . و چون‌ اين‌ قيامت‌ كه‌ نسبت‌ با سالك‌ عارف‌ واقع‌ است‌ جلوه‌گريِ قيامت‌ كبري‌ است‌ ، هرآينه‌ علامات‌ آن‌ در اينجا بالتّمام‌ به‌ ظهور پيوندد و انوار وجود خيالي‌ مجازي‌ ممكنات‌ كه‌ مي‌نمود ، در تاب‌ نور تجلّي‌ ذاتي‌ الهي‌ محو مطلق‌ گردد و به‌ ظهور حقّ به‌ صفت‌ اطلاقي‌ قيامت‌ قائم‌ گردد ، و غير حقّ نماند و آنچه‌ نسبت‌ با ديگران‌ نسيه‌ است‌ نسبت‌ با وي‌ نقد گردد . شعر:
    هركه‌ گويد كو قيامت‌ اي‌ صنم ‌ خويشتن‌ بنما قيامت‌ نك‌ منم‌
    اين‌ قيامت‌ زان‌ قيامت‌ كي‌ كم‌ است ‌ آن‌ قيامت‌ زخم‌ و اين‌ چون‌ مرهم‌ است‌
    چون‌ قيام‌ قيامت‌ كه‌ مقتضاي‌ اسم‌ قهّار و مُعيد است‌ ظهور نيستي‌ است‌ در هستي‌ ؛ كه‌: كُلُّ مَنْ عَلَيْهَا فَانٍ81 فرمود كه‌: متن‌:
    فتد يك‌ تاب‌ از آن‌ بر سنگ‌ خاره‌ شود چون‌ پشم‌ رنگين‌ پاره‌ پاره‌
    يعني‌ يك‌ تاب‌ از آن‌ نور تجلّي‌ ذات‌ كه‌ خورشيد عيان‌ است‌ بر سنگ‌ خاره‌ افتد ، يعني‌ سنگ‌ سخت‌ از سنگهاي‌ كوه‌ آفاقي‌ و انفسي‌ بلكه‌ هر دو ، از هيبت‌ آن‌ تاب‌ تجلّي‌ و غلبة‌ نور قاهر الهي‌ ، سنگ‌ خاره‌ همچون‌ پشم‌ رنگين‌ پاره‌ پاره‌ شود و محو و متلاشي‌ گردد ؛ كه‌: وَ تَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ الْمَنفُوشِ . 82 شعر:
    صارَ دَكًّا مِنْهُ وَ انْشَقَّ الْجَبَلْ هَلْ رَأَيْتُمْ مِنْ جَبَلْ رَقْصَ الْجَمَلْ؟! 83
    چون‌ تحصيل‌ كمالات‌ حقيقي‌ و معارف‌ يقيني‌ كه‌ مقصود ايجاد است‌ بجز در اين‌ نشأه‌ ميسّر نيست‌ ، فرمود كه‌: متن‌:

    تحريص‌ و ترغيب‌ به‌ مكاشفات‌ و تجلّيات‌ و سَيَران‌ به‌ عوالم‌ لطيفه‌
    بدان‌ اكنون‌ كه‌ كردن‌ مي‌تواني‌ چو نتواني‌ چه‌ سود آنگه‌ كه‌ داني‌
    چون‌ شيخ‌ در اين‌ ابيات‌ كه‌ مي‌آيد تحريص‌ و ترغيب‌ به‌ مراتب‌ قلبيّه‌ و مكاشفات‌ و مشاهدات‌ و تجلّيات‌ و فناء و سَيَران‌ و عروج‌ به‌ افلاك‌ و عوالم‌ لطيفه‌ مي‌فرمايد ، مقدّمه‌اي‌ ذكر كرده‌ مي‌شود كه‌ طالب‌ صادق‌ را وسيلة‌ تحصيل‌ آن‌ معاني‌ و موجب‌ زيادتي‌ فهم‌ و ادراك‌ آن‌ چنانچه‌ واقع‌ است‌ باشد:
    بدانكه‌ انسان‌ را بواسطة‌ جامعيّتي‌ كه‌ در اصل‌ فطرت‌ دارد قابليّت‌ آن‌ هست‌ كه‌ به‌ طريق‌ تصفيه‌ و تجليه‌ حقايق‌ امور بر او مكشوف‌ گردد ، و عروج‌ و سيران‌ و طيران‌ در افلاك‌ و عوالم‌ لطيفة‌ ملكوتي‌ و جبروتي‌ نمايد ، و در مراتب‌ تجلّيات‌ آثاري‌ و افعالي‌ و اسمائي‌ و صفاتي‌ و ذاتي‌ به‌ ديدة‌ بصيرت‌ مشاهدة‌ جمال‌ با كمال‌ حضرت‌ ذوالجلالي‌ نمايد ، و هستي‌ مجازي‌ و تعيّن‌ سالك‌ در پرتو تجلّيات‌ ذات‌ احديّت‌ فاني‌ و محو مطلق‌ گردد ، و بعد از فناء في‌ الله‌ متّصف‌ به‌ بقاء بالله‌ گشته‌ ، حقّ را به‌ حقّ ببيند و بداند ؛ و مقصود آفرينش‌ كه‌ معرفت‌ است‌ او را حاصل‌ شود . شعر:
    اگر دمي‌ بگُذاري‌ هواي‌ نا اهلي‌
    ببيني‌ آنچه‌ نبي‌ ديد و آنچه‌ ديد وليّ


    تا فرصت‌ باقي‌ مي‌باشد بايد دست‌ به‌ سلوك‌ و راه‌ عرفان‌ زد.
    و حصول‌ اين‌ معاني‌ موقوف‌ به‌ مقدّمات‌ و اسباب‌ چند است‌:
    اوّل‌ آنكه‌ طلب‌ راهنمائي‌ كند كه‌ به‌ ارشاد كاملي‌ سلوك‌ راه‌ حقّ چنانچه‌ وظيفة‌ ارباب‌ طريقت‌ است‌ نموده‌ باشد ، و به‌ مراتب‌ كمالات‌ معنويّه‌ كه‌ اجمالاً گفته‌ شد وصول‌ يافته‌ و آن‌ كامل‌ بنا بر اشارة‌ الهي‌ اجازه‌ نموده‌ باشد كه‌ آن‌ سالك‌ ارشاد طالبان‌ حقّ بفرمايد ، و آن‌ كامل‌ نيز از كاملي‌ ديگر مجاز باشد ، همچنين‌ مُعَنعَن84‌ تا به‌ حضرت‌ رسالت‌ عليه‌ الصّلوة‌ و السّلام‌ رسد . شعر:
    راه‌ دور است‌ و پر آفت‌ اي‌ پسر
    راهرو را مي‌ببايد راهبر

    گر تو بي‌رهبر فرود آيي‌ به‌ راه
    ‌ گر همه‌ شيري‌ ، فرو افتي‌ به‌ چاه‌

    كور هرگز كي‌ تواند رفت‌ راست‌؟
    بي‌ عصاكش‌ كور را رفتن‌ خطاست‌

    گر تو گوئي‌ نيست‌ پيري‌ آشكار
    تو طلب‌ كن‌ در هزار اندر هزار

    زانكه‌ گر پيري‌ نباشد در جهان
    ‌ نه‌ زمين‌ بر جاي‌ ماند نه‌ مكان‌

    گر نباشد در جهان‌ قطب‌ زمان
    ‌ كي‌ تواند گشت‌ بي‌قطب‌ آسمان‌

    گر ترا درد است‌ پير آيد پديد
    قفل‌ دردت‌ را پديد آيد كليد

    و چون‌ دست‌ در دامن‌ چنين‌ پير كامل‌ زند ، بايد كه‌ اختيار خود را در اختيار پير محو گرداند و در حكم‌ پير كالمَيِّتِ في‌ يدِ الغَسّال‌85 باشد ، و به‌ امر پير علي‌الدّوام‌ متوجّه‌ حقّ باشد . و عادت‌ به‌ صدق‌ اقوال‌ و افعال‌ نمايد . و از مشتهَيات‌ و لذّات‌ نفساني‌ إعراض‌ كند و نفس‌ را از رذائل‌ اخلاق‌ و نقائص‌ أعمال‌ مُزكَّي‌ سازد . و به‌ طاعات‌و عبادات‌ بدني‌به‌ مقتضاي‌ شرع‌ شريف‌ نبويّ صلّي‌الله‌ عليه‌ وآله‌ مشغول‌ گردد ، و از افراط‌ و تفريط‌ مُجتنب‌ باشد . و از هرچه‌ مانع‌ توجّه‌ او به‌ جانب‌ حقّ باشد بكلّي‌ روي‌ بگرداند . و قلّت‌ كلام‌ و قلّت‌ منام‌ و ذكر به‌ دوام‌ و قلّت‌ طعام‌ را ورد و شعار خود سازد . و يك‌ دم‌ بيرون‌ از امر پير نرود .
    و چون‌ اين‌ مقدّمات‌ و اسباب‌ مرتّب‌ گردانيد ، آينة‌ دل‌ سالك‌ كه‌ جام‌ جهان‌ نماي‌ حقّ است‌ به‌ نور قدس‌ و طهارت‌ روشن‌ ، و از زنگ‌ طبيعت‌ مُصفَّي‌ گردد .
    و چون‌ از اين‌ عالم‌ سفلي‌ ظلماني‌ قطع‌ تعلّق‌ نمايد ، روح‌ او به‌ پرواز و سير عالم‌ علوي‌ درآيد و عروج‌ بر آسمانها و عرش‌ و بالاي‌ عرش‌ حاصل‌ شود ، و با روحانيّات‌ و ملـ'ئكه‌ مناسبات‌ پيدا آيد ، و انوار الهي‌ در دل‌ پاك‌ او تافتن‌ گيرد ؛ و او را به‌ ديدة‌ سِرّ ، لقاء الله‌ كه‌ غايت‌ مقاصد و نهايت‌ مرام‌ است‌ حاصل‌ شود . شعر:
    چون‌ تو ديدي‌ پرتو آن‌ آفتاب
    ‌ تو نماندي‌ باز شد آبي‌ به‌ آب‌

    قطره‌ بودي‌ گم‌ شدي‌ در بحر راز
    مي‌ نيابي‌ اين‌ زمان‌ آن‌ قطره‌ باز

    گرچه‌ گم‌ گشتن‌ نه‌ كار هر كسي‌ است
    ‌ در فنا گم‌ گشتگان‌ چون‌ من‌ بسي‌ است‌


    پاورقي

    --------------------------------------------------------------------------------
    72 آية‌ 0 3 ، از سورة‌ 36: يس‌´: «اي‌ حسرت‌ و ندامت‌ ! كجائي‌ تو كه‌ بر بندگان‌ خداوند فرود بيائي‌ ! به‌ سوي‌ ايشان‌ هيچيك‌ از پيغمبران‌ نيامدند مگر آنكه‌ به‌ آنان‌ استهزاء نمودند.»
    73 قسمتي‌ از آية‌ 18 ، از سورة‌ 36 : يس‌´: «اهل‌ قرية‌ انطاكيّه‌ به‌ آن‌ دو پيامبر مرسل‌ و به‌ آن‌ شخص‌ سوّم‌ كه‌ به‌ مددشان‌ آمده‌ بود گفتند: ما به‌ وجود شما فال‌ بد مي‌زنيم‌!»
    74 آية‌ 9 ، از سورة‌ 86 : الطّارق‌
    75 «شرح‌ منازل‌ السّا´ئرين‌» انتشارات‌ بيدار ، ص‌ 34 ، باب‌ اليقظة‌: كَما قالَ عَلَيْهِ السَّلامُ: النّاسُ نيامٌ ؛ و «مرصاد العباد» ص‌ 468 ، تعليقة‌ 7 : النّاسُ نيامٌ فَإذا ماتوا انْتَبَهوا . و در ص‌ 660 در توضيحش‌ آورده‌ است‌ كه‌: » روايتي‌ است‌ كه‌ در «زهر ا لاَ داب‌» به‌ حضرت‌ رسول‌ صلّي‌ الله‌ عليه‌ و ءَاله‌ و سلّم‌ و در «شرح‌ تعريف‌» به‌ حضرت‌ عليّ عليه‌ السّلام‌ منسوب‌ است‌ . ر ك‌: «احاديث‌ مثنوي‌» ص‌ 81 . «
    و در «الاءنسان‌ الكامل‌» عزيز الدّين‌ نسفي‌ در دو جا آمده‌ است‌: ص‌ 271 و ص‌ 426 ؛ و در «احاديث‌ مثنوي‌» نيز در دو ج: اوّل‌ در ص‌ 81 ، شمارة‌ 222 :
    » اين‌ جهان‌ وهم‌ است‌ ، اندر ظنّ مايست‌ گر رود در خواب‌ دستي‌ باك‌ نيست‌ مناسب‌ است‌ با مضمون‌ اين‌ روايت‌: النّاسُ نيامٌ فَإذا ماتوا انْتَبَهوا . كه‌ در «زهر ا لاَ داب‌» طبع‌ مصر ، ج‌ 1 ، ص‌ 60 منسوب‌ به‌ حضرت‌ رسول‌ صلّي‌ الله‌ عليه‌ وآله‌ ؛ و در «شرح‌تعريف‌» ج‌ 3 ، ص‌ 98 منسوب‌ است‌ به‌ مولاي‌ متّقيان‌ عليّ عليه‌ السّلام‌ . «
    و دوّم‌ در ص‌ 141 ، شمارة‌ 438 :
    » تا برآيد ناگهان‌ صبح‌ اجل ‌ وا رهد از ظلمت‌ ظنّ و دغل‌
    مستفاد است‌ از مضمون‌ روايت‌ الناسُ نيامٌ فَإذا ماتوا انْتَبَهوا . كه‌ شرحش‌ در ذيل‌ شمارة‌ 222 مذكور است‌. «
    76 همان
    77 صدر المتألّهين‌ در «تفسير سورة‌ سجده‌» انتشارات‌ بيدار ، ص‌ 87 و 88 ، در ضمن‌ تفسير آية‌ قُلْ يَتَوَفَّیـ'كُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي‌ وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ إِلَي‌' رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ (آية‌ 11 از سورة‌ 32 : السّجدة‌) فرموده‌ است‌:
    » ... تفارق‌ و جدايي‌ بين‌ آن‌ دو (خلق‌ و أمر) موت‌ انسان‌ كبير و قيامت‌ كبري‌ است‌: لاَ´ أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَـ'مَةِ (آية‌ 1 ، از سورة‌ 75 : القيامة‌) ، همانطور كه‌ افتراق‌ ميان‌ روح‌ انسان‌ و بدنش‌ موت‌ اين‌ عالم‌ صغير و قيامت‌ صغري‌ است‌ به‌ لحاظ‌ كلام‌ رسول‌ الله‌ صلّي‌ الله‌ عليه‌وآله‌: مَنْ ماتَ فَقَدْ قامَتْ قيامَتُهُ. «
    و در «إحيا´ء العلوم‌» از طبع‌ دار الكتب‌ العربيّة‌ الكبري‌ ، ج‌ 4 ، ص‌ 423 از أنس‌ از رسول‌الله‌ آورده‌ است‌ كه‌ فرمود: فَمَنْ ماتَ قامَتْ قِيامَتُهُ .
    و نيز حجّة‌ الاءسلام‌ غزالي‌ در كتاب‌ «المضنونُ به‌ علي‌ غير أهله‌» در ص‌ 79 ، كه‌ در ï ï هامش‌ جلد دوّم‌ كتاب‌ «الاءنسان‌ الكامل‌» شيخ‌ عبدالكريم‌ جيليّ طبع‌ شده‌ است‌ (از طبع‌ اوّل‌ مطبعة‌ ازهريّة‌ مصريّه‌ ، سنة‌ 1316 هجريّة‌ قمريّه‌) ذكر كرده‌ است‌ .
    78 آية‌ 122 ، از سورة‌ 6 : الانعام‌
    79 آية‌ 48 ، از سورة‌ 14 : إبراهيم‌
    80 آية‌ 1 و 2 ، از سورة‌ 81 : التّكوير
    81 آية‌ 26 ، از سورة‌ 55 : الرّحمن‌
    82 آية‌ 5 ، از سورة‌ 1 0 1 : القارعة‌
    83 «از آن‌ تجلّي‌ و نظر ، كوه‌ پاره‌ گشت‌ و منشقّ گرديد ؛ و آيا شما از كوه‌ رقصيدن‌ شتر را ديده‌ايد؟!»
    84 براي‌ سير عوالم‌ ربوبي‌ ، ارشاد استاد كامل‌ لازم‌ است‌
    در لزوم‌ استاد كامل‌ براي‌ سير عوالم‌ ربوبي‌ ، شرعاً و عقلاً و وجداناً شواهد و ادلّه‌ بقدري‌ است‌ كه‌ مجال‌ ، گشايش‌ مقال‌ را ندارد . و امّا لزوم‌ اين‌ استاد به‌ طور مُعنعن‌ (يكي‌ پس‌ از ديگري‌ تا به‌ رسول‌ الله‌ برسد) نه‌ ثبوتاً و نه‌ اثباتاً دليلي‌ براي‌ آن‌ قيام‌ ننموده‌ است‌ ؛ گر چه‌ سلاسل‌ متصوّفه‌ بدين‌ امر اهمّيّتي‌ تمام‌ ميدهند و آن‌ را از لوازم‌ لاينفكّ سلوك‌ مي‌شمرند ولي‌ گفتارشان‌ متّكي‌ به‌ اصل‌ متين‌ و اساس‌ رصيني‌ نمي‌باشد . بهترين‌ نمونه‌ و شاهد ، عرفان‌ و سلوك‌ آية‌ الحقّ و الحقيقة‌ و سند القرءَان‌ و السّنّة‌: آية‌ الله‌ آخوند ملاّ حسينقلي‌ دَرْجَزيني‌ شَوَندي‌ همداني‌ أعلي‌ الله‌ درجاته‌ السّامية‌ مي‌باشد ، كه‌ او عرفان‌ را از استادش‌: آية‌ الله‌ آقا سيّد علي‌ شوشتري‌ اخذ كرده‌ است‌ ، و او از مرد جولا ؛ و مرد جولا از چه‌ كسي‌ گرفته‌ است‌ به‌ هيچ‌ وجه‌ معلوم‌ نيست‌ .
    جناب‌ محترم‌ فاضل‌ مكرّم‌ آية‌ الله‌ زادة‌ مرحوم‌ قاضي‌: حاج‌ سيّد محمّد حسن‌ طباطبائي‌ قاضي‌ أدام‌ الله‌ ظلّه‌ در شرح‌ حال‌ مرحوم‌ والدشان‌ قاضي‌ بزرگ‌ مرقوم‌ داشته‌اند:
    من‌ از پدرم‌ پرسيدم‌: شما عرفان‌ را از كه‌ اخذ كرده‌ايد ؟ فرمودند: از مرحوم‌
    آقا سيّد أحمد كربلائي‌ طهراني‌ . عرض‌ كردم‌: او از چه‌ كس‌ اخذ كرده‌ است‌ ؟ فرمودند:
    از مرحوم‌ آخوند ملاّ حسينقلي‌ همداني‌ . عرض‌ كردم‌: او از چه‌ كس‌ ؟ فرمودند: از آقا سيّد علي‌ شوشتري‌ . عرض‌ كردم‌: او از چه‌ كس‌ ؟ فرمودند: از همان‌ مرد جولا .
    عرض‌ كردم‌: او از چه‌ كس‌ ؟ با تغيّر فرمودند: من‌ چه‌ ميدانم‌ ؟! تو ميخواهي‌ براي‌ من‌ سلسله‌ درست‌ بكني‌ ؟!
    85 ـ «مانند جسد مرده‌ در دست غسل‌ دهنده‌» كه‌ از هر طرف‌ اراده‌ نمايد او را گردش‌ ميدهد .
    قابليت انسان براي سير و سلوك ومكاشفات
    *******************************
    اشتباه من این بود ….هر جا رنجیدم ، لبخند زدم ….
    فکر کردند درد ندارد ، محکم تر زدند

    *******************************
    گرچه گذر زمان فرصت مهرورزیدن رادریغ نمی کند،امامرگرااستثنائی نیست. فرصت ها را براي مهرورزي دريابيم

    *******************************
    سکوت خطرناک تر از حرفهای نیشداراست
    کسی که
    سکوت می کند روزی حرفهایش را
    سرنوشت به تلخی به شما خواهد گفت


    *******************************



  2.  

  3. #2
    مدير کل سایت
    فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)* آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1388
    صلوات
    23071
    دلنوشته
    43
    اللهم عجل لولیک الفرج و العافیة و النصر
    نوشته : 62,722      تشکر : 57,546
    171,600 در 50,170 پست تشکر شده
    وبلاگ : 173
    دریافت : 9      آپلود : 102
    فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)* آنلاین نیست.

    جديد حج از نگاه عرفان و عارفان




    اشاره:
    پاره نخست ازگفتار حاضر روز سه شنبه انتشار يافت. دكتر آرش نراقى مؤلف اين مقاله، در آن بخش با اتخاذ رويكردى تحليلى ـ عرفانى كوشيد حكمت تعبيه مناسك را در آيين هاى دينى بازگو كند و كاركردهاى شعائر و مناسك را برشمارد. در بخش حاضر سخن مؤلف حول اين نكته خواهد گشت كه معانى نمادين حج چيست.

    معلمان دين و عرفان به ما شيوه هاى مختلفى آموخته اند تا از تبديل عبادات به عادات جلو گيرى كنيم. براى مثال، گفته اند كه در نمازهاى خود آيات متنوعى از قرآن را بخوانيد. يا محل عبادت خود را گه گاه تغيير دهيد. يا گاهى با انجام مستحبات، واجبات خود را هم دل انگيزتر كنيد. پاره اى از عارفان ما گوش سپردن به موسيقى و رقص و پايكوبى (سماع) را هم از شيوه هاى مؤثر براى طراوت بخشيدن به روح دانسته اند، طراوتى كه روح سالك را در نيايشها و مناسك شرعى نيز تر و تازه نگه مى دارد.
    از آنچه تاكنون بيان كردم، چند قاعده كلى درباره عبادات به دست مى آيد:
    (?) بايد ميان شكل و محتوا، گوهر و صدف، وظاهر و باطن عبادات تفكيك قائل شد.
    (?) ظاهر مظهر باطن و حافظ آن است. بنابراين، ظاهر را هميشه بايد خادم باطن ديد.
    (?) ارزش باطن در سلوك معنوى ذات است، اما ارزش ظاهر عبادات فرعى و تبعى.
    اين به آن معنا نيست كه ظاهر را رها كنيم؛ بلكه بدان معناست كه نبايد اصل را با فرع اشتباه بگيريم. ظاهر تا آنجا ارزش دارد كه در خدمت باطن باشد. اگر عبادات از باطن خود تهى شوند عادت هستند نه عبادت، و به لحاظ سلوكى نه فقط سودمند و شكوفاننده نيستند، كه گاه روح سالك را پژمرده و خموده مى كنند.
    ***
    اكنون خوبست نكاتى را هم درباره معناى نمادين حج از منظر عارفان عرض كنم. در نگاه عارفان، عبادات ما، از جمله، بيانى نمادين از پاره اى حقايق دينى و معنوى است. از نظر ايشان «حج» نيز از اين قاعده مستثنى نيست.
    عارفان ما دو نوع حج را از هم تفكيك كرده اند: يك حج قصد كوى دوست است. اين حج عوام است. يك حج ميل روى دوست است. اين حج خواص است. گروهى به ديدار خانه مى روند و گروهى به ديدار صاحب خانه.
    به تعبير ديگر ما يك كعبه گِل داريم و يك كعبه دل. كعبه گل وقتى ارزش دارد كه ما را به كعبه دل برساند. كعبه گل قبله خلق است و كعبه دل تجليگاه حق، كعبه گل خانه خداست و كعبه دل خداوند خانه است. اولى حج خانه خليل است و دومى حج حرم جليل. اين دو حج به كلى متفاوتند. مولوى مى گويد:
    حج زيارت كردن خانه بود
    حج رب البيت مردانه بود
    به خانه خدا رفتن كار آسانى است. البته خوب هم هست؛ اما ديدار خداى خانه كارى كارستان است. به تعبير پاره اى از عارفان، ما دو نوع حاجى داريم: پاره اى به طواف كعبه مى روند و حاجى مى شوند؛ گروهى كعبه به زيارت و طوافشان مى آيد و حاجى مى شوند.
    كعبه چو آمد سوى من، جانب كعبه نروم
    ماه من آمد به زمين، قاصد كيوان نشوم
    ويا
    آن نيستى اى خواجه كه كعبه به تو آيد
    گويد بر ما آى اگر حاجى مايى
    اما معناى عبادت حج چيست؟
    (?) در مراسم حج مهمترين نماد «كعبه» است. كعبه قلب مراسم حج است. البته همه مى دانيم كه يكى از وجوه مهم كعبه اين است كه «قبله» است. اين نماد به اهل ايمان مدام تذكار مى دهد كه زندگى دينى زندگى جهت دار است. ما آدميان هر كدام رو به قبله هاى متعددى داريم. تفاوت ما انسانها در تعداد و نوع قبله اى است كه براى زندگى خود برگرفته ايم. به قول مولانا:
    كعبه جبريل و جانها سدره اى
    قبله عبدالبطون شد سفره اى
    قبله عارف بود نور وصال
    قبله عقل مفلسف شد خيال
    قبله زاهد بود يزدان بر
    قبله مطمع بود هميان زر
    قبله باطن نشينان ذوالمنن
    قبله ظاهر پرستان روى زن
    كعبه به نحو نمادين دو پيام اصلى را به ما گوشزد مى كند:
    اولاً _ قبله خود را يكى كنيد. كسى كه دل در گرو هزاران محبوب نهاده و خود را بدهكار هزاران طلبكار كرده، از هزار و يك سو كشيده مى شود، و در نتيجه پيش نمى رود، و در همان جا كه هست مى ماند. مولانا در مثنوى داستانى از مجنون نقل مى كند كه ناظر به همين معناست. مى گويد كه وقتى مجنون بر ناقه اى نشست تا به ديدار ليلى برود. اين ناقه فرزندى در پس پشت داشت، و نمى توانست دورى فرزند خود را تاب بياورد. مجنون سوار بر اين ناقه تا ميانه بيابان رفت. درميانه راه خواب او را در ربود، وناقه هم از اين فرصت استفاده كرد و راه آمده را به سوى فرزندش بازگشت. تا مجنون بيدار شد، دوباره ناقه را به سوى ليلى راند. اما باز خواب او را در ربود و ناقه راه رفته را بازگشت. مولانا مى گويد كه مجنون به اين ترتيب سالها در اين بيابان آونگ آسا مى رفت و مى آمد. نه او به ليلى مى رسيد، و نه ناقه به فرزندش. عاقبت مجنون خود را از ناقه به زير انداخت تا پياده به سوى ليلى برود، و از قضا تا از ناقه به زير افتاد پايش هم شكست. مجنون به خود گفت من با اين پاى شكسته زودتر به ليلى مى رسم تا سوار بر اين ناقه. در واقع، در اين داستان مجنون نماد روح آدمى است كه ميل به بالا دارد و ناقه نماد جسم ماست كه به پايين مايل است. انسانى كه خود را به دست اين دو طلبكار متضاد بسپارد، البته در ميانه خواهد ماند:
    گفت اى ناقه چو هر دو عاشقيم
    ما دو ضد، پس همره نالايقيم
    اين دو همره يكدگر را راهزن
    گمره آن جان كو فرو نآيد ز تن
    جان ز هجر عرش اندر فاقه اى
    تن ز عشق خار بن چون ناقه اى
    جان گشايد سوى بالا بال ها
    در زده تن در زمين چنگال ها
    بنابراين، روحهايى كه شوق به بالا دارند، بايد قبله خود را واحد كنند. نماد كعبه به عنوان قبله به ما تذكار مى دهد كه اهل معنا بايد يك دله و صاحب قبله واحد شوند.
    ثانياً _ نماد كعبه پيام ديگرى هم به ما مى آموزد: زندگى سالك طريق حق بايد جهت دار باشد، اما هر جهتى ما را به مقصود نمى رساند. قبله سالك طريق بايد خداوند باشد. جان بايد روى خود را به سوى عرش كند تا بتواند از بند فرش رهايى يابد و به وصال محبوب برسد. به همين دليل است كه كعبه به معناى دقيق كلمه نماد «توحيد» است. يعنى در اين عالم يك معبود و قبله بيش نيست، و آن خداوند است، و در اين مرتبت هيچ محبوبى همرتبه خداوند نيست.
    (?) از سوى ديگر، كعبه «خانه خدا» نيز هست و اين نكته به گمان من قلب نماد مراسم حج است. زندگى و حيات مؤمن همواره بر مركز خداوند مى گردد. كانون حيات مؤمنان خانه خداوند است. اما «خانه خدا»كجاست؟ از پيامبر بزرگوار اسلام نقل شده است كه فرمود: «القلب بيت الرب»: خانه راستين خداوند دل آدمى است. وقتى كسى از پيامبر بزرگوار اسلام پرسيد: «اى رسول خدا، خداوند را كجا بجوييم، در آسمانها يا زمين؟» و ايشان پاسخ داد: «در دل بنده مؤمن». بنابراين، كعبه نماد خانه خداست، و مطابق تعليم پيامبر بزرگوار اسلام، خانه خداوند، دل مؤمن است. از اين دو مقدمه مى توان نتيجه گرفت كه كعبه در حقيقت نمادى است از «دل وليّ الهى»، دلى كه از تاريكيها رسته و به نور خداوند پيوسته است.
    مولانا در مثنوى حكايت شيرينى دارد كه حكايت از همين معنا مى كند. مى گويد كه وقتى با يزيد بسطامى عارف مشهور خراسان عزم سفر حج مى كند و در سر راه خود، به رسم صوفيان آن روزگار در هر شهر به ديدار بزرگان و پارسايان آن ديار مى شتابد. سرانجام به شهرى مى رسد و از مردم شهر نشانى مرد حقى را مى گيرد. به او مى گويند كه در اين شهر پير مرد بسيار پارسايى هست كه زيارت او بر اهل دل واجب است. بايزيد به ملاقات پير مرد مى رود و او را به حقيقت پيرى نورانى و نيك سيرت مى يابد كه از قضاى روزگار عيالوار و بسيار تنگدست است. پيرمرد از بايزيد مى پرسد به كجا مى روى؟ بايزيد مى گويد قصد سفر حج دارم. پير مرد مى پرسد چه مقدار پول به همراه دارى. بايزيد مى گويد دويست درهم. پيرمرد نگاهى به بايزيد مى كند و مى گويد كه آن پول را به من بده و هفت بار دور من بگرد، حج تو گزارده مى شود! بايزيد شگفت زده چنان مى كند. اما از پيرمرد مى پرسد من آنچه گفتى كردم ولى سرّ سخن خود را براى من آشكار بكن. پير مرد در پاسخ به او مى گويد كه مگر نمى خواستى به زيارت و طواف خانه خدا بروى. دل من خانه خداوند است؛ خداوند از وقتى دل من را ساخته لحظه اى از آن بيرون نرفته است و اما از وقتى كه آن خانه گلين (كعبه) را ساخته يك لحظه در آن گام ننهاده است:
    كعبه هر چندى كه خانه برّ اوست
    خلقت من نيز خانه سرّ اوست
    تا بكرد آن خانه را در وى نرفت
    واندرين خانه بجز آن حى نرفت
    چون مرا ديدى خدا را ديده اى
    گرد كعبه صدق برگرديده اى
    خدمت من طاعت وحمد خداست
    تا مپندارى كه حق از من جداست
    چشم نيكو بازكن، در من نگر
    تاببينى نور حق اندر بشر
    اگر به دنبال خانه خداوند مى گردى، بكوش دل صافى، عاشق و مؤمن بيايى. خانه خدا دل مؤمن است و اين خانه اى است كه هرگز از حضور خداوند خالى نشده است. البته به طواف خانه كعبه برو اما براى ديدن صاحب خانه. پس از منظر مولانا كعبه نماد دل مؤمن است، دلى پاك كه از نور و حضور خداوند سرشار است.
    (?) شمس تبريزى نيز در مقالات شمس درباره رمز و راز مراسم حج و نيز فلسفه نماز گزاردن به سوى كعبه نكته حكيمانه و دل انگيزى آورده كه با نكته مورد بحث ما كاملاً مربوط است. شمس مى گويد كه ما در هر گوشه عالم كه باشيم رو به سوى نقطه اى واحد كه كعبه باشد نماز مى گزاريم. فرض كنيد كه شما در مسجدالحرام به نماز ايستاده ايد. در اينجا همه نمازگزاران به سوى خانه كعبه نماز مى گزارند. حال اگر خانه كعبه از ميان برداشته شود، چه مى شود؟ در اين صورت خواهى ديد كه همه به سوى يكديگر سجده مى كنند. گويى كعبه كانونى مركزى پديد آورده تا آدميان از طريق اين ادب دينى به يكديگر سجده كنند و همچون فرشتگان در هنگام خلقت آدمى، آن گوهر الهى را كه خداوند در وجود ما نهاده، مورد تكريم قرار دهند. بنابراين، نماز گزاردن به سوى كعبه را مى توان تكريم انسان و آن روح الهى كه خداوند در ما دميده دانست. اين روح يا قطره مقدس كه آدمى را در خور تكريم مى كند، البته «دل» آدمى است. مولانا مى گويد كه حج رفتن يعنى به طلب دل رفتن و حاجى يعنى طالب دل.
    طواف كعبه صورت حقت بدان فرمود
    كه تابواسطه آن دلى بدست آرى
    هزار بار پياده طواف كعبه كنى
    قبول حق نشود گر دلى بيازارى
    بده تو ملكت و مال و دلى به دست آور
    كه دل ضيا دهدت در لحد شب تارى
    هزار بدره زر گربرى به حضرت حق
    حقت بگويد دل آراگر به ما آرى
    بنابر اين، حاجى در جست وجوى دل است، و سفر حج نمادى است از جست وجوى انسانى كه در پى جستن دل، و صاحب دل شدن است. حاجى به نحو نمادين مجاهدت انسان را براى يافتن خانه خدا، كه همانا دل دلين است، نشان مى دهد. حاجى نماد سالك طريق است، نماد انسانى است كه مى كوشد دل گلين خود را به دل دلين بدل كند. پس در نگاه نمادين عارف سفر حج تكريم دل آگاه و حاجى طالب دل است.
    اما حاجى چگونه مى تواند دريابد كه آيا حج او مقبول افتاده است يا نه؟ به گمان من در اينجا يك آزمون روشن براى اين امر وجود دارد. حاجى براى آنكه ببيند آيا حج او مقبول بوده است يا نه، بايد به خودمراجعه كند و ببيند تا چه حد قدر دل را مى شناسد و آن را حرمت مى نهد. اما چگونه؟ باز به گمان من پاسخ چندان پيچيده و دشوار نيست: كسى كه دل را حرمت مى نهد، هرگز دل آزارى نمى كند، هرگز دل كسى را به ناروا نمى شكند. حاجى انسانى است كه درشتى ها و تلخى هاى ديگران را مى پذيرد و نرمى و شيرنى نثار مى كند:
    با دل خونين لب خندان بياور همچون جام
    نى گرت زخمى رسد آيى چو چنگ اندر خروش
    اين وصف حاجى است. حاجى مهربان است. سعدى مى گويد وقتى با كاروانى از سفر حج باز مى گشتم، در ميانه راه ميان اهل كاروان دعوا در مى گيرد، و حاجيان شروع مى كنند به يكديگر بد و بيراه گفتن و به سر و روى يكديگر كوفتن. كسى از كاروانيان كه شاهد اين صحنه بود، از سر تأسف سر تكان مى داد، و با خود مى گفت:
    از من بگوى حاجى مردم گزاى را
    كو پوستين خلق به آزار مى درد،
    حاجى تونيستى، شترست از براى آنك
    بيچاره خار مى خورد و بار مى برد
    شما به حج رفتيد اما آن شترى كه شما را به مكه برد، حاجى شد، و شما حاجى نشديد! آن شتر آموخت كه خار بخورد، دشواريها را بر خود بپذيرد، و خيرش به ديگران برسد، اما شما ها حج رفتيد و گستاخ تر و طمعكارتر و نا مهربان تر باز گشتيد. مبادا كسى به سفر حج رود و آن هواپيما و اتوبوسى كه او را به مكه مى برد، حاجى شود و او حاجى نشود!
    مولانا غزل زيبايى دارد كه در آن لبّ تعليم و نظر خود را درباره حج بيان مى كند غزل دل انگيز او را حسن ختام گفتار خود مى كنيم:
    اى قوم به حج رفته كجاييد كجاييد
    معشوق همين جاست بياييد بياييد
    معشوق تو همسايه و ديوار به ديوار
    در باديه سرگشته شما در چه هواييد
    گر صورت بى صورت معشوق بديديد
    هم خواجه و هم خانه و هم كعبه شماييد
    ده بار از آن راه بدان خانه برفتيد
    يكبار ازين خانه بر اين بام برآييد
    آن خانه لطيف است، نشان هاش بگفتيد
    از خواجه آن خانه نشانى بنماييد
    يك دسته گل كو اگر آن باغ بديديد؟
    يك گوهر جان كو اگر از بحر خداييد؟
    با اينهمه آن رنج شما گنج شما باد
    افسوس كه بر گنج شما، پرده شماييد.
    قابليت انسان براي سير و سلوك ومكاشفات
    *******************************
    اشتباه من این بود ….هر جا رنجیدم ، لبخند زدم ….
    فکر کردند درد ندارد ، محکم تر زدند

    *******************************
    گرچه گذر زمان فرصت مهرورزیدن رادریغ نمی کند،امامرگرااستثنائی نیست. فرصت ها را براي مهرورزي دريابيم

    *******************************
    سکوت خطرناک تر از حرفهای نیشداراست
    کسی که
    سکوت می کند روزی حرفهایش را
    سرنوشت به تلخی به شما خواهد گفت


    *******************************



  4. #3
    مدير کل سایت
    فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)* آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1388
    صلوات
    23071
    دلنوشته
    43
    اللهم عجل لولیک الفرج و العافیة و النصر
    نوشته : 62,722      تشکر : 57,546
    171,600 در 50,170 پست تشکر شده
    وبلاگ : 173
    دریافت : 9      آپلود : 102
    فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)* آنلاین نیست.

    جديد عارف ناشناخته قرن بيستم




    عارف ناشناخته قرن بيستم


    متن زير گزيده اي از پايان نامه دکتر يحيي بونو است که در سال 1995 در دانشگاه سربن (مدرسه مطالعات عالي) تحت عنوان الهيات فلسفي و عرفاني امام خميني دفاع شده و پس از تجديد نظر در سال 1997 تحت عنوان امام خميني ، عارف ناشناخته قرن بيستم منتشر شده است .

    1- اين پايان نامه در دانشگاهي فرانسوي ارائه شده است و روي سخن آن با مردم مغرب زمين است، مردمي که عموما با عرفان اسلامي بالاعم و با آراء مکتب ابن عربي بالاخص چندان آشنا نيست، و عملا به تمامي ره آورد مکتب ملاصدرا در اين عرصه آگاهي ندارد و تقريبا ازتعاليم امامان معصوم ازبيت پيامبر(ص) هيچ چيز نمي داند . اين سخن بدان معني است که مداقه در آثار امام خميني (ره) نمي توانست صورت پذيرد مگرآن که در هر مرحله تعاليم و مباحثي که زمينه ساز آنهايند و امام از آنها مطاوعت مي کند، ولو آن که به شرح مجدد تمامي آنها نپرداخته باشد، ارائه شده باشند ، بنابراين تعاليم امامان معصوم(ع) يا آموزه هاي مکاتب ابن عربي و ملاصدرا در حد امکان با مراجعه به شرحي که امام خميني خود از آنها در کتابهايش آورده است ، عرضه شده ، و در طي همين عرضه داشت است که بازآوردهاي ويژه امام مورد مطالعه و تاکيد قرار گرفته اند.

    2- غربيان امام خميني را به عنوان حکيمي عارف نمي شناسند ، حتي در آثار متخصصان به اين موضوع اشاره اي نشده يا به اجمال ازآن ياد شده است . حال آن که استاد عاليقدر سيد جلا الدين آشتياني قصد کرده بود بخش معتنابهي ازششمين جلد « منتخباتي ازآثار حکماي الهي » را به نوشته هاي فلسفي و معنوي امام خميني (ره) ، که از ديدگاه وي " خاتم حکما و عرفا در عصر ما مي باشد " اختصاص دهد . بنابراين موضوع اين رساله صرفا پرداختن به همين آثار فلسفي و عرفاني است، لذا به هيچ وجه بحث نقش سياسي امام مطرح نخواهد شد . افزون بر اين در چارچوب محدوده همين آثار به بررسي و مطالعه خواهيم پرداخت ، و نه در ارتباط با آن چه " تجدد و مدرنيته " نام گرفته است ، چون آثار مزبور در راستاي حکمت عرفاني جاي مي گيرد که از پيوند عرفان ابن عربي و حکمت مشاء ( به ويژه ابن سينا) و اشراق( سهروردي) در کشتزار پر ثمر تعاليم اهل بيت نبوت(ص) به بار نشسته است، حکمتي عرفاني که در آثار ملاصدرا و فضلاي مکتب او به ذروه اعتلا مي رسد . به اعتقاد امام خميني ، باز نمودگر عاليقدر اين سنت ، حکمت و معنويت به عالم کون و فساد تعلق ندارد ، لذا تنها درک و تجربه کنوني حقيقتي مطرح است که در ذات خود سرمدي و متعالي است . ازنخستين نوشته در مجموعه آثارش - در سن بيست و هفت سالگي - با تسلطي هر چه تمامتر ، نه تنها اين تعاليم سنتي را با توانمندي و ذوق وافر معرفي و بازگو مي کند، بلکه بر برخي مواضع که مورد قبول پيشينيان قرار گرفته بود ايرادهايي وارد ساخته ، حتي گاهي نکاتي تازه را متذکر مي شود ، به ويژه در باب ولايت و نبوت ديدگاهي را ارائه مي کند که غوامض موضوع را تا آن جا که نهايت را صورت توان بست شرح و بسط مي دهد .

    3- بخش اول اين پايان نامه اختصاص به تکوين شخصيت و آثار امام خميني( ره) دارد . در قسمتي ازبخش اول آمده است : امام خميني شخصيتي است متعلق به حوزه که در آن جا پرورش يافته و همواره در آن جا زيسته است و لذا به برخي از ويژگيهاي تعليم و تربيتي خواهيم پرداخت که نه بر ميزان فراگيري ، بلکه بر دريافت و درک مطلب تاکيد مي ورزد ، تا فراگيرنده توان ابراز نظراتي مستدل و مبتني بر اصول را کسب کند . در اين رهگذار برخي ازمتوني که در حوزه تدريس مي شوند بررسي شده اند . آنگاه به اختصار به تکوين شخصيت و آموزش امام در رشته هاي منقول ( فقه و اصول) اشاره اي خواهيم داشت ، ولي درباره آموزش وي در رشته اي معقول ( فلسفه) و معنوي ( عرفان نظري و عملي) به تفصيل سخن خواهم راند . آثار امام به سه گروه تقسيم مي شوند : ( 1) نوشته هاي مطلقا فلسفي و معنوي ، که عبارتند از : (1-1) شرح دعاي سحر،(2-1) مصباح الهدايه الي الخلافه و الولايه ، (3-1) تعليقات علي شرح فصوص الحکم و مصباح الانس، (4-1) چهل حديث، (5-1) سر الصلاه، (6-1) آداب الصلواه، و (7-1) شرح حديث جنود عقل و جهل . ( به اين مجموعه بايد کتاب « تقريرات درسهاي حکمت متعاليه » امام را که سال گذشته در سه جلد منتشر شده است اضافه کرد ) . اين هفت عنوان در دوره اي تاليف شده است که با تحصيل در محضر آيت الله شاه آبادي آغاز و با انتشار « کشف الاسرار » به پايان مي يابد؛ کتاب اخير اثري است جدلي که به گونه اي، مبين ورود امام به عالم سياست مي باشد ؛ با وجود اين ، کتاب مذکور و نيز دو متن ديگر که مربوط به « اصول» هستند ( انوارالهدايه في تعليقه علي الکفايه، رساله في الطلب و الاراده ) به علت ارتباط برخي ازمطالب آنها با موضوع ، در اين مجموعه گنجانده شده اند ، ( 2) متون فقهي و اصولي - به جز دو متني که در پيش به آنها اشاره شد - که در دوره دومي که تا مدت زماني کوتاه پيش از انقلاب تداوم داشته است ، به رشته تحرير کشيده شده اند ، (3) تمامي آثاري که به صورت کتاب تدوين نشده اند ، مانند : کنفرانسها، سخنراني ها، نامه هاي سرگشاده يا خصوصي؛ آثاري که اساسا - ولي نه منحصرا- متعلق به دوران پس از انقلاب مي باشند و از بخشي از آنها در اين پيان نامه استفاده خواهد شد . در اين مجموعه اخير وجود تفسيري عرفاني از سوره حمد ، که اندک زماني پس از انقلاب در تلويزيون صورت گرفت ، و اشعار عارفانه که تا واپسين روزهاي حيات به تصنيف کشيده شده اند حاکي از آن هستند که نخستين آثار محصول شوق و شور جواني نبوده اند ، بلکه به عکس ازاين نکته حکايت دارند که امام در ژرفاي هستي و از صميم دل عارف بوده است .

    4- بخش دوم به « سيري در الهيات حکمت متعاليه و عرفان اسلامي ( خداشناسي) » اختصاص دارد . موضوع اين بخش تبيين برخي نکات اساسي است که براي فهم بينش امام در تماميت آن ضرورت دارد ، نکاتي که هيچ گاه در نوشته هايش شرح و بسط داده نشده اند . اين نکات در دو کلمه خلاصه مي شوند :« اصالت » و « وحدت » وجود . بنابراين مباحث اين بخش از مفهوم عام و بديهي وجود آغاز شده و در ادامه، مباحثي همچون " در جست وجوي مطلق" ، " ذات مجهول و حق متجلي" ، " در محضر اسماء " ، " کمالات وجود" ، " امهات صفات " ، " مبداء تجليات " مطرح شده است .

    5- بخش پاياني اين پايان نامه به ويژگي هاي آثار حکمي و عرفاني امام خميني اختصاص دارد . نويسنده درباره اين ويژگي ها مي نويسد : آثار امام خميني در زمينه حکمت و عرفان ويژگي هاي چند گانه اي را ارائه مي دهد که مهم ترين آنها به شرح زير است:
    (1) قدرت و انسجام مطالب که حکايت از تسلطي استثنايي بر موضوع دارد . اين تسلط حتي در شيوه ارائه برخي نکات نظري ، حتي هنگامي که در اين ارائه نوآوري ها مطرح نباشد احراز مي شود،
    (2) قدرت، انسجام و تسلط نهايتا به طور کلي، در پايداري و استواري امام پديدار مي شود که همواره با توانمندي خاص خود توجه را به غايت مقصود معطوف مي دارد و براي محقق ساختن آن، انگيزه لازم را در مخاطبان خود پديد مي آورد . از ديدگاه امام خميني بدايت و نهايت هر ايضاحي سير و سلوک معنوي است ،
    (3) ديگر ويژگي آثار حکمي و عرفاني امام خميني در به کاربردن اصطلاحات است ، که با ابهام و گاهي با نادرستي در کاربرد آنها که در آثار برخي از بلند پايه ترين مفسران ابن عربي مشاهده مي شود ، تفاوتي فاحش دارد ،
    (4) والايي سطح زبان، هم به عربي و هم فارسي . امام در مکتب خانه ( مدرسه سنتي قديم ) ادب فارسي را تعليم گرفته و مطالعات بسياري در شقوق مختلف بلاغت و معاني عربي داشته ، و قدر مسلم واجد استعداد و ذوق و قريحه شايان ويژه اديب ، حتي شاعر بوده است ، ولو آن که در اين زمينه بالاخص کار نکرده باشد ،
    (5) تدبر در قرآن مجيد و احاديث ،
    (6) نو آوري . شناخت عميقي که امام از حکمت صدرايي و عرفان ابن عربي داشت ، اين امکان را براي وي فراهم کرده بود که نه به مثابه معلمي ساده و ناقل، بلکه به منزله کسي که در موضوع مورد بحث صاحبنظر است ما في الضمير خود را بيان دارد .
    قابليت انسان براي سير و سلوك ومكاشفات
    *******************************
    اشتباه من این بود ….هر جا رنجیدم ، لبخند زدم ….
    فکر کردند درد ندارد ، محکم تر زدند

    *******************************
    گرچه گذر زمان فرصت مهرورزیدن رادریغ نمی کند،امامرگرااستثنائی نیست. فرصت ها را براي مهرورزي دريابيم

    *******************************
    سکوت خطرناک تر از حرفهای نیشداراست
    کسی که
    سکوت می کند روزی حرفهایش را
    سرنوشت به تلخی به شما خواهد گفت


    *******************************



  5. #4
    مدير کل سایت
    فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)* آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1388
    صلوات
    23071
    دلنوشته
    43
    اللهم عجل لولیک الفرج و العافیة و النصر
    نوشته : 62,722      تشکر : 57,546
    171,600 در 50,170 پست تشکر شده
    وبلاگ : 173
    دریافت : 9      آپلود : 102
    فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)* آنلاین نیست.

    جديد راههايي كه قران براي تفكر تدبر نشان مي دهد




    قرآن كريم در تعليمات خود براي رسيدن و درك مقاصد ديني و معارف اسلامي، سه راه در

    دسترس پيروان خود قرار داده:
    1. ظواهر ديني،
    2. حجت عقلي
    3. درك معنوي از راه اخلاص و بندگي.

    توضيح اينكه ما مي‌بينيم قرآن كريم در بيانات خود، همه مردم را طرف خطاب قرار داده

    گاهي بي‌آنكه حجتي به گفته خود اقامه كند، بلكه به مجرد اتكا به فرمانروايي خدايي خود،

    آنها را به پذيرفتن اصول اعتقادي مانند توحيد، نبوت، معاد و احكام عملي مانند نماز، روزه و

    غيره امر مي‌كند و از برخي اعمال نهي مي‌نمايد و اگر اين بيانات لفظي را حجيت نمي‌داد

    هرگز از مردم پذيرش و فرمانبرداري آنها را نمي‌خواست، پس ناگزير بايد گفت اينگونه

    بيانات ساده قرآن، راهي است براي فهم مقاصد ديني و معارف اسلامي.

    ما اين بيانات لفظي

    مانند: "آمنوا بالله و رسوله" و "اقيموا الصلوه" را ظواهر ديني مي‌ناميم.


    و از سوي ديگر مي‌بينيم قرآن كريم در آيات بسياري به حجت عقلي، رهبري مي‌كند و مردم را به

    تفكر و تعقل و تدبر در آيات آفاق و انفس، دعوت مي‌فرمايد و خود نيز در موارد احقاق حقايق به

    استدلال عقلي آزاد مي‌پردازد و حقاً هيچ كتاب آسماني علم و معرفت برهاني را براي انسان مانند قرآن كريم نمي‌شناسد.

    قرآن كريم با اين بيانات اعتبار حجت عقلي و استدلال و برهاني آزاد را مسلم مي‌شمارد؛ يعني

    نمي‌گويد اول حقانيت معارف اسلامي را بپذيريد سپس به احتجاج عقلي پرداخته معارف نامبرده را

    از آنها استنتاج كنيد، بلكه با اعتماد كامل به واقعيت خود مي‌گويد:

    به احتجاج عقلي پرداخته حقانيت معارف نامبرده را از آن دريابيد و بپذيريد و سخناني كه از

    دعوت اسلامي مي‌شنويد، تصديق آنها را از آفرينش جهان كه گواهي است راستگوي بپرسيد و

    بشنويد و بالاخره تصديق و ايمان را از نتيجه دليل به دست آوريد نه اينكه اول ايمان بياوريد و بعد

    به قيد مطابقت آن دليل اقامه كنيد، پس تفكر فلسفي نيز راهي است كه رسائي آن را قرآن كريم تصديق مي‌نمايد.

    از سوي ديگر مي‌بينيم قرآن كريم با بياني جالب روشن مي‌سازد كه همه معارف حقيقيه از توحيد و

    خداشناسي واقعي سرچشمه مي‌گيرد و استنتاج مي‌شود و كمال خداشناسي از آن كساني است كه

    خداوند آنان را از هر جاي جمع‌آوري كرده و براي خود اختصاص داده است. آنان هستند كه خود

    را از همه كنار كشيده و همه چيز را فراموش كرده‌اند و در اثر اخلاص و بندگي، همه قواي خود

    را متوجه عالم بالا ساخته ديده به نور پروردگار پاك روشن ساخته‌اند و با چشم واقع‌بين، حقايق

    اشيا و ملكوت آسمان و زمين را ديده‌اند؛ زيرا در اثر "اخلاص و بندگي" به يقين رسيده‌اند و در
    اثر يقين، ملكوت آسمان و زمين و زندگي جاوداني جهان ابديت برايشان مكشوف شده است. با دقت در آيات كريمه ذيل اين مدعا كاملاً روشن مي‌شود:

    الف- "و ما ارسلنا من قبلك من رسول الا نوحي اليه انه لا اله الا انا فاعبدون" (1. انبياء/ 25.)

    ب- "سبحان الله عما يصفون الا عباد الله المخلصين" (2. صافات/ 159و 160.)

    ج- "قل انما انا بشر مثلكم يوحي اليّ انما الهكم اله واحد فمن كان يرجوا لقاء ربه فليعمل عملاً صالحاً و لايشرك بعباده ربه احداً" (3. كهف/ 110.)

    د- "واعبد ربك حتي يأتيك اليقين" (4. حجر/ 99.)

    ه‍- "و كذلك نري ابراهيم ملكوت السموات و الارض و ليكون من الموقنين" (5. انعام/ 75.)

    و- "كلا ان كتاب الابرار لفي عليين و ما ادريك ما عليون، كتاب مرقوم، يشهده المقربون" (6. مطففين/ 21-18.)

    ز- "كلا لو تعلمون علم اليقين لترون الجحيم" (7. تكاثر/ 5 و 6.)

    پس يكي از راه‌هاي درك معارف الهيه، همان تهذيب نفس و اخلاص در بندگي است.

    تفاوت سه طريق نامبرده

    با بيان گذشته روشن شد كه قرآن كريم براي درك معارف ديني، سه راه نشان داده است، ظواهر

    ديني و عقل و اخلاص در بندگي كه موجب انكشاف حقايق و مشاهده باطني آنهاست ولي بايد دانست كه اين سه طريق از چند جهت با هم تفاوت دارند.
    *****************************
    اولاً: چون ظواهر ديني بياناتي هستند لفظي و به ساده‌ترين زبان القا شده‌اند، در دسترس مردم قرار

    دارند و هر كس به اندازه ظرفيت فهم خود از آنها بهره‌مند مي‌شود (8. و از اينجاست كه پيغمبر

    اكرم(ص) در روايتي كه عامه و خاصه نقل كرده‌اند مي‌فرمايد: "ما گروه پيامبران با مردم به

    اندازه خرد ايشان سخن مي‌گوييم"، (بحار، ج 1، ص37، اصول كافي، ج 1، ص 203.))، به

    خلاف دو طريق ديگر كه اختصاص به گروه خاصي داشته، همگاني نمي‌باشند.
    ********************************
    ثانياً: طريق ظواهر ديني راهي است كه با پيمودن آن مي‌توان به اصول و فروع معارف اسلامي

    پي برده و موارد اعتقادي و عملي دعوت (اصول معارف و اخلاق) را به دست آورد به خلاف دو

    طريق ديگر؛ زيرا اگر چه از راه عقل مي‌توان مسائل اعتقادي و اخلاقي و كليات مسائل عملي‌

    (فروع دين) را به دست آورد ولي جزئيات احكام نظر به اينكه مصالح خصوص آنها در دسترس

    عقل قرار ندارند از شعاع عمل آن خارجند و همچنين راه تهذيب نفس چون نتيجه آن انكشاف حقايق

    مي‌باشد و آن علمي است خدادادي نمي‌توان نسبت به نتيجه آن و حقايقي كه با اين موهبت خدايي

    مكشوف و مشهود مي‌شوند، تحديدي قائل شد يا اندازه‌اي گرفت اينان چون از همه جا بريده‌اند و

    همه چيز جز خدا را فراموش كرده‌اند، تحت ولايت و سرپرستي مستقيم خدا مي‌باشند و آنچه را

    مي‌خواهد (نه آنچه خودشان مي‌خواهند) برايشان مشهود مي‌شود.
    قابليت انسان براي سير و سلوك ومكاشفات
    *******************************
    اشتباه من این بود ….هر جا رنجیدم ، لبخند زدم ….
    فکر کردند درد ندارد ، محکم تر زدند

    *******************************
    گرچه گذر زمان فرصت مهرورزیدن رادریغ نمی کند،امامرگرااستثنائی نیست. فرصت ها را براي مهرورزي دريابيم

    *******************************
    سکوت خطرناک تر از حرفهای نیشداراست
    کسی که
    سکوت می کند روزی حرفهایش را
    سرنوشت به تلخی به شما خواهد گفت


    *******************************



اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •