راز تکرار داستان موسی(ع) در قرآن سایت آیه های انتظار انجمن آیه های انتظار
ثبت نام
سلام مهمان گرامي؛

خوش آمدید، براي مشاهده انجمن با امکانات کامل ميبايست از طريق ايــن ليـــنک ثبت نام کنيد
تبلیغات تبلیغات
راز تکرار داستان موسی(ع) در قرآن
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 3 , از مجموع 3
  1. #1
    عضو ماندگار
    *آیه های انتظار* آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    نوشته : 742      تشکر : 4,542
    2,528 در 714 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    *آیه های انتظار* آنلاین نیست.

    جديد راز تکرار داستان موسی(ع) در قرآن










    راز تکرار داستان موسی(ع) در قرآن


    چرا بعضی از موضوعات و قصص قرآن مانند قصه‌های مربوط به حضرت موسی ـ علیه السلام ـ تکرار شده است؟

    پاسخ

    خدا حکیم است[1] و قرآن را هم حکیم معرفی می‌کند.[2] بنابراین قرآن از بیهوده‌گویی به دور بوده،[3]و هدفمند است و هدف مهم آن، عاقل ساختن انسان است[4]
    تا در سایه آن به هدف نهایی خود (هدایت انسان)[5]، دست یابد. و برای رسیدن به آن، از شیوه‌های مختلف مثل تکرار و .... استفاده کرده است.[6]


    نکات کلی

    1 ـ تکرار یکی از فنون فصاحت است.[7] غرض عمده از آن تأکید است، چنانکه مرحوم مغینه می نویسد:
    «مفسران اتفاق دارند که، غرض از تکرار، تأکید است.
    گوستاولین در کتاب « آراء و معتقدات» می‌گوید: هر کس لفظ یا ساختاری را پیوسته تکرار کند، آن را تبدیل به عقیده می‌کند.»
    و برای دست یابی به این نتیجه، قرآن ، یک معنی را، به شیوه های دیگر به مقتضای حکمت تکرار می‌کند
    »[8]
    فراء یکی از بزرگان ادبیات عرب در این باره می‌گوید:
    « قرآن به لغت عرب و به شیوه محاوره‌ای آنان نازل شده است[9] و از عادت عرب تکرار کلام ، برای تأکید و فهماندن مطلب، می‌باشد.
    به عنوان مثال در تأیید مطلب دیگران می‌گویند:
    « بله! بله!» و در ردّ آن می‌گویند: « نه! نه!»[10] و از آنجایی که قرآن کتاب هدایت است، نه کتاب قانون یا ... و هدایت عمومی جز با تکرار مطالب با بیانات متفاوت امکان ندارد، در آن تکرار وجود دارد.[11]
    چنانکه آیت الله جوادی آملی می‌فرمایند: «تکرار در قرآن کریم از آن روست که قرآن کتاب نور و هدایت است و در مقام هدایت لازم است مطلب واحد، در هر مناسبت، با زبانی خاص ادا شود، تا ویژگی موعظه داشته باشد؛
    بر خلاف کتب علمی که هر مطلب، تنها در یک جا بیان می‌شود و تکرار آن سودمند نیست. سرّ لزوم تکرار در کتاب هدایت، آن است که، شیطان و نفس امّاره که عامل ضلالت و عذابند، پیوسته به اضلال (گمراه کردن آدمی مشغولند، و کار آنها گر چه گاهی کم می‌شود، لیکن ترک نمی‌شود، از أین رو تکرار ارشاد و هدایت نیز ضروری است.»[12]


    نتیجه تکرار و تأکید، تلقین است که اثر آن بر روان انسان غیر قابل انکار است و شاید به همین جهت بر تکرار عبادات و دعاها و ... در اسلام تأکید شده است.

    2 ـ نکته‌ای در خصوص قصه‌ها:
    قصه‌های قرآن، چون آیینه، زشتی و زیبایی‌ها را نشان می‌دهد، مانند علائم راهنمائی و رانندگی انسان را از خطرات ، آگاه کرده، و نحوه حرکتش را به او تذکر می‌دهد و همانند مناظر زیبا لذت بخش است. بنابراین تکرارشان بر حسب نیاز، ضروری است.
    3 ـ تکرار در قرآن به سبب تعدد غرض‌ها می‌باشد؛
    مطالب و قصه های قرآن در هر جا به خاطر عرضی خاص، تکرار شده است.
    [13] به عنوان مثال:
    آیه مبارکه «فبأی آلاء ربکما تکذبان » در سوره الرحمن، به طور بی نظیری، 31 بار ذکر شده است و این به جهت تعداد اسباب (‌نعمت‌های مورد سؤال ) می‌باشد، که پرداختن به یکایک آنها خارج از حد این پاسخ است؛



    بنابراین یک دسته بندی کلی ارائه می‌گردد:[14]
    1ـ این آیه به دنبال عجائب خلقت و مبدأ و معاد هشت بار آمده است.[15]
    2 ـ بعد، به دنبال آیات آتش و عذاب و سختی آنها هفت مرتبه ( به تعداد درهای جهنم)،[16]ذکر شده است.[17]
    3 ـ آنگاه به دنبال توصیف باغ‌های بهشتی و نعمت‌های آن هشت مرتبه ( به تعداد درهای بهشت)[18] تکرار شده است.[19]
    4 ـ سپس هشت دفعه دیگر، بعد از ذکر دو باغ بهشتی و نعمت‌های آن تکرار گشته است.[20] و به نظر مرحوم مغنیه این تکرارها مانند این است که به کسی که خدمات زیادی کرده‌ای، بگویی: «تو را از دست دشمن نجات دادم و اموال زیادی به تو دادم؛ پس کدامشان را انکار می‌کنی؟! فرزندانت را تربیت کردم و برایت خانه ساختم، پس کدامشان را انکار می‌کنی؟! و ... که این در واقع تأکید و تکرار یک چیز نیست، بلکه هر یک پیام تازه‌ای دارد.[21]



    راز تکرار داستان موسی(ع) در قرآن

  2. تشكرها 3

    مدير اجرايي (09-08-1390), الهادی المهدی (20-12-1390), بيرق ظهور (10-08-1390)

  3.  

  4. #2
    عضو ماندگار
    *آیه های انتظار* آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    نوشته : 742      تشکر : 4,542
    2,528 در 714 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    *آیه های انتظار* آنلاین نیست.

    جديد




    تکرار قصه ها در قرآن


    قرآن برای آسان شدن فهم معارف سنگین،[22] از مثل و قصه استفاده کرده است؛[23] و قصه‌‌های حقیقی[24] را به صورت گزینشی،[25] و با بهترین شیو‌ه‌ها،[26] با هدف اصلی درس و عبرت گیری،[27] بیان کرده است؛ و هر قصه‌ای را که درس و عبرت بیش‌تری دارد، تکرار کرده است؛ از این رو قصه‌های حضرت موسی ـ علیه السلام ـ بیش‌تر تکرار شده است

    .[28] و اینجا فقط به سه موضوع کلی آنها اشاره می‌شود:



    1 ـ موسی ـ علیه السلام ـ و فرعون: آن دو در طرف نقیض همدیگر بودند؛
    یکی حق محض، و دیگری باطل محض بود؛ موسی ـ علیه السلام ـ دارای مقام « کلیم اللهی» [29]، امّا فرعون در نهایت کفر بود و « انا ربکم الاعلی» [30] را سر می‌داد؛ در حالی که کفار عصر سایر پیامبران، در گردن کشی، مثل او نبودند.[31]ولی پیروزی نهایی از آن موسی ـ علیه السلام ـ شد؛ که تکرار آن درس صبر برای مؤمنان، و عبرت برای کافران است.



    2 - بنی اسراییل : به اعتقاد علامه طباطبائی (رحمه الله علیه) ، ویژگی بنی اسراییل ، دشمنی، لجبازی، مادی گرایی، و حس گرایی بوده است؛ و این خصیصه درد کفار زمان پیامبر (ص) و جوامع امروزی است؛ و قرآن قصه‌های آنها را تکرار کرده است، تا مردم عبرت گیرند و دچار این نوع بدبختی نشوند.[32]

    3 ـ سامری: داستان ساختن گوساله طلایی، توسط سامری منافق،[33] و پرستش آن توسط بنی اسرائیل، و بی اعتنایی آنان به منع هارون ـ علیه السلام ـ ( وصی حضرت موسی ـ علیه السلام ـ) در چهار سوره تکرار شده است.[34]تا شاید مسلمانان بیدار شوند و گرفتار فتنه منافقان نشوند؛
    امّا افسوس که آنان با سوء استفاده از بی تفاوتی مسلمانان، فتنه سقیفه را بپا کردند؛ تا اینکه علی ـ علیه السلام ـ سخن هارون ـ علیه السلام ـ به موسی ـ علیه السلام ـ را خطاب به پیامبر ادا کرد:[35] «یا ابن ام ان القوم استضعفونی و کادوا یقتلوننی فالا شمت بی الاعداء »،[36] « فرزند مادرم! این گروه مرا در فشار گذاردند، و ناتوان کردند، و نزدیک بود مرا بکشند، پس کاری نکن که دشمن مرا شماتت کند.» و شاید انتخاب این آیه اشاره‌ای به شباهت فتنه سقیفه با فتنه سامری باشد.


    و نتیجه این که دقت در هر بخش از قصه‌های قرآن نشان می‌دهد، در هر مورد دارای حکمت و فلسفه جدیدی است که در حقیقت تکرار نشده و در صدد بیان مطلب جدید خواهد بود.





    راز تکرار داستان موسی(ع) در قرآن

  5. تشكرها 2

    الهادی المهدی (20-12-1390), بيرق ظهور (10-08-1390)

  6. #3
    عضو ماندگار
    *آیه های انتظار* آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    نوشته : 742      تشکر : 4,542
    2,528 در 714 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    *آیه های انتظار* آنلاین نیست.

    پیش فرض




    پی نوشت ها :
    [1] . ر.ک توبه/ 97 .
    [2] . ر.ک یس/ 1 .
    [3] . ر.ک فصلت/ 42 .
    [4] . ر.ک جوادی آملی، عبدالله، تفسیر موضوعی قرآن کریم، قرآن در قرآن، قم ، مرکز نشر اسراء، چاپ دوم، 1378، ص 230.
    [5] . ر.ک : همان، ص 250.
    [6] . ر.ک جوادی آملی، عبدالله، تفسیر تسنیم، چاپ اول، 1378، ج 1، ص 52 ـ 44.
    [7] . ر.ک : تفتازانی، سعدالدین، شرح المختصر، قم، دار‌الحکمه، بی نوبت چاپ، بی تا، ج 1، ص 282.
    [8] . مغنیه، محمدجواد، التفسیر الکاشف، بیروت، دار العلم للملایین، چاپ چهارم، 1990م، ج 1 ص 96 و 97 .
    [9] . ر.ک: نحل/ 103 .
    [10]. ر.ک : معرفت، محمّد هادی، التمهید، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، چاپ اول، 1414 ق، ج 5 ، ص 106 .
    [11] . ر.ک:‌ مغنیه، محمّد جواد، پیشین، ج 2، ص 440.
    [12] . جوادی آملی، عبدالله، تسنیم، پیشین، ص 51 و52 .
    [13] . ر.ک: حکیم، سید محمدباقر، علوم القرآن ، قم، مجمع الفکر الاسلامی، چاپ سوم، 1417 هـ ق، ص 367.
    [14] . ر.ک : معرفت، محمّد هادی، پیشین، ص 104.
    [15] . ر.ک: الرحمن/ 30- 1 .
    [16] . ر.ک: حجر/ 44 .
    [17] . ر.ک: الرحمن/ 45 - 31 .
    [18] . محمّد بن علی بن الحسین بن بابویه، قمی (شیخ صدوق)، الخصال، باترجمه سید احمد فهری زنجانی، تهران، انتشارات علمیه السلامیه، بی نوبت چاپ، بی تا، ص472، امام علی ع فرمود: «همانا که از برای بهشت، هشت در است از یک درش پیغمبران و صدیقان داخل شوند و از یک در شهیدان و افراد شایسته داخل شوند و از پنج درش شیعیان و دوستان ما داخل شوند و...».
    [19] . ر.ک: الرحمن/ 61 ـ 46 .

    [20] . ر.ک: الرحمن/ 62 تا آخر.
    [21] . ر.ک: مغنیه، محمّد جواد، پیشین، ج 7، ص 207 .
    [22] . ر.ک: ‌مزمل/ 5.
    [23] . ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، قرآن در قرآن، پیشین، ص 299.
    [24] . ر.ک : کهف/ 13 .
    [25] . ر.ک: معرفت، محمّد هادی، علوم قرآنی، تهران، التمهید و سمت، چاپ اول، 1379، ص 273.
    [26] . ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، قرآن در قرآن، پیشین، ص 301 .

    [27] . ر.ک: یوسف/ 111.
    [28] . ر.ک: طباطبائی، سید محمّد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، انتشارات اسماعیلیان، چاپ پنجم، 1371، ص 268 و 269.
    [29] . ر.ک: نساء/ 164.
    [30] . نازعات/ 24.
    [31] . ر.ک : مرکز الثقامه و المعارف الاسلامی، علوم القرآن عند المفسرین، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اول، 1375، ج 3، ص 399.
    [32] . ر.ک : طباطبائی، سید محمّد حسین، پیشین، ص 209 و210.
    [33] . ر.ک : محمدی اشتهاردی، محمّد، قصه‌های قرآن، به قلم روان، تهران، نبوی، چاپ اول، 1378، ص 268 و 269.
    [34] . ر.ک: بقره/ 51، 54، 92، 93، نساء/ 153، اعراف/ 152- 148، و طه/ 97 - 85 .
    [35] . ر.ک: احمد بن علی طبرسی، الاحتجاج، با تحقیق و تصحیح ابراهیم بهادری و محمد هادی به، تهران ، انتشارات اسوه، چاپ دوم، 1416، هـ ق، ج 1، ص215، سبحانی، جعفر، فروغ ولایت، بی جا، صحیفه، چاپ اول، 1368، ص 183.
    [36] . اعراف/ 150.
    بخش قرآن تبیان

    منبع : اندیشه قم

    راز تکرار داستان موسی(ع) در قرآن

  7. تشكرها 3

    ال یاسین (09-08-1390), الهادی المهدی (20-12-1390), بيرق ظهور (10-08-1390)

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •