๑ஜ๑... پژوهشی در اصطلاح «علوم قرآنی» ...๑ஜ๑ سایت آیه های انتظار انجمن آیه های انتظار
ثبت نام
سلام مهمان گرامي؛

خوش آمدید، براي مشاهده انجمن با امکانات کامل ميبايست از طريق ايــن ليـــنک ثبت نام کنيد
تبلیغات تبلیغات
๑ஜ๑... پژوهشی در اصطلاح «علوم قرآنی» ...๑ஜ๑
صفحه 2 از 2 نخستنخست 12
نمایش نتایج: از شماره 11 تا 19 , از مجموع 19
  1. #11
    كاربر ويژه
    **موعود** آواتار ها

    تاریخ عضویت : مهر 1389
    نوشته : 4,168      تشکر : 3,784
    6,465 در 2,374 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    **موعود** آنلاین نیست.

    پیش فرض







    درباره علوم قرآنی کتب مستقلی نیز نوشته شده‏ است که مهمترین آنها عبارتند از«البرهان فی علوم‏ القرآن»و«الاتقان فی علوم القرآن».«البرهان فی‏ علوم القرآن...»از امام بدرالدین محمد بن عبدالله‏ بن بهادر زرکشی که از اندیشمندان شافعی مذهب‏ قرن هشتم هجری است.زرکشی در کتاب‏ البرهان...»تمامی گفته‏ها و نوشته‏های مربوط به‏ علوم قرآنی پیش از خود را خلاصه کرده و به نقل آنها پرداخته است.این کتاب در چهل و هفت باب‏ تنظیم شده است،و مهمترین مباحث آن عبارتند از اسباب نزول،ناسخ و منسوخ،انواع قرائات، رسم‏الخط قرآنی،اعجاز و دلایل آن.



    ๑ஜ๑... پژوهشی در اصطلاح «علوم قرآنی» ...๑ஜ๑
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  2. تشكرها 2


  3. #12
    كاربر ويژه
    **موعود** آواتار ها

    تاریخ عضویت : مهر 1389
    نوشته : 4,168      تشکر : 3,784
    6,465 در 2,374 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    **موعود** آنلاین نیست.

    پیش فرض






    پس از او امام جلال‏الدین عبدالرحمن بن عمرعسقلانی از عملای حدیث مصر که به سال 824 هـ.ق روی در نقاب خاک کشیده،کتابی در این‏ زمینه تصنیف کرد و آن را«مواقع العلوم من مواقع‏ النجوم»نام نهاد.کتاب عسقلانی نیز به مباحثی‏ اختصاص داشت که زرکشی در«البرهان»بدان‏ پرداخته بود.در همین زمان اندیشمند دیگری به نام‏ محیی الدین کافیجی کتابی در این باره به رشته‏ تحریر درآورد.امام جلال‏الدین سیوطی که این‏ کتب را دیده بود،متوجه شد که این دانشمندان، بسیاری از مباحث را در علوم قرآنی ناتمام‏ گذاشته‏اند.لذا عزم خود را جزم کرد تا کتابی جامع‏ و کامل در این زمینه بنویسد.نتیجهء آن«الاتقان فی‏ علوم القرآن»بود.



    ๑ஜ๑... پژوهشی در اصطلاح «علوم قرآنی» ...๑ஜ๑
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  4. تشكرها 2


  5. #13
    كاربر ويژه
    **موعود** آواتار ها

    تاریخ عضویت : مهر 1389
    نوشته : 4,168      تشکر : 3,784
    6,465 در 2,374 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    **موعود** آنلاین نیست.

    پیش فرض







    او در مقدمهء کتاب خویش از دهها کتاب مهم‏ اسلامی نام برد که در زمینهء علوم قرآنی نوشته شده‏اند و منابع اصلی کار او در تألیف الاتقان بوده‏اند. سیوطیی بحث خود در علوم قرآنی را با جستجوی‏ مکی یا مدنی بودن آیات قرآن آغاز می‏کند.بحث از ناسخ و منسوخ،اسباب نزول،انواع قرائات،آداب‏ آموزش و حفظ قرآن،طبقات مفسران از بحثهای‏ اصلی کتاب است.گفتارهای سیوطی شامل هشتاد بحث مهم از علوم مربوط به قرآن است.او هر موضوعی را که نقل می‏کند،به مهمترین تألیفات در آن زمینه نیز اشاره کرده،از نویسندگان بزرگ علوم‏ قرآنی ذکر خیری به میان می‏آورد.این کتاب عظیم‏ بارها به چاپ رسیده است.در ایران نیز علاوه‏بر چاپ به زبان اصلی،ترجمه‏ای توسط استاد سید مهدی حائری قزوینی نیز صورت گرفته و چاپ شده‏ است(11)




    ๑ஜ๑... پژوهشی در اصطلاح «علوم قرآنی» ...๑ஜ๑
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  6. تشكرها 2


  7. #14
    كاربر ويژه
    **موعود** آواتار ها

    تاریخ عضویت : مهر 1389
    نوشته : 4,168      تشکر : 3,784
    6,465 در 2,374 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    **موعود** آنلاین نیست.

    پیش فرض






    علامه قطب‏الدین محمود شیرازی در کتاب‏ گرانسنگ«درة التاج»که متعلق به قرن هفتم هجری‏ است،دانشهای دینی را به دانشهای اصلی و فرعی‏ تقسیم می‏کند:دانش اصول دین شامل توحید و نبوت و معاد است و دانش فروع دین شامل مباحثی‏ است که نسبت به اصول دین در درجهء بعدی‏ اهمیت قرار دارند.این علم فروع خود بر دو قسم‏ است:یک علم«مقصود»و دیگری«تبع».خود علم مقصود بر چهار رکن استوار است.رکن اول‏ «علم کتاب»است که بر دوازده نوع است:1-علم‏ قرائت 2-علم وقوف 3-علم لغات 4-علم‏ اعراب 5-علم اسباب نزول 6-معرفت ناسخ و منسوخ 7-علم تأویل 8-علم قصص 9-علم‏ استنباط معانی قرآن 10-علم ارشاد و نصیحت و مواعظ و امثال 11-علم معانی 12-علم بیان.

    سپس علامه قطب‏الدین شیرازی درباره هریک از این علوم به تفصیل سخن می‏گوید.(12)

    دانشمند معاصر مرحوم علامه استاد سید محمد حسین طباطبایی در کتاب ارزشمند«قرآن در اسلام»،اهتمام قرآن به علم‏آموزی را سبب اصلی‏ شکل‏گیری علوم قرآنی می‏داند.موضوع علوم قرآنی‏ از دید علامه طباطبایی خود قرآن،تاریخ و تفسیر آن است.



    ๑ஜ๑... پژوهشی در اصطلاح «علوم قرآنی» ...๑ஜ๑
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  8. تشكرها 2


  9. #15
    كاربر ويژه
    **موعود** آواتار ها

    تاریخ عضویت : مهر 1389
    نوشته : 4,168      تشکر : 3,784
    6,465 در 2,374 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    **موعود** آنلاین نیست.

    پیش فرض







    با نزول قرآن آرام آرام علوم مربوط به آن اعم از علوم لفظی و معنوی پرورش می‏یابند و رشد می‏کنند،آرام آرام هریک به علم مستقلی تبدیل‏ می‏شود و دربارهء آنها کتابهایی تصنیف می‏شود. علومی همچون تجوید و قرائت،به کیفیت تلفظ و حالت و عوارض حروف تهجی در زبان عربی و امثال آنها می‏پردازد.عدد سور و آیات و کلمات و حروف آنها و فن رسم‏الخط قرآن و اختلافات آنها نیز در زمرهء این علوم قرار می‏گیرند.در مقابل فنونی‏ مانند تأویل و تفسیر و شناخت محکم و متشابه و ناسخ و منسوخ و همچنین بحث از آیات احکام به‏ مثابهء زیربنای فقه اسلامی بخش عمده دیگر از علوم قرآنی را تشکیل می‏دهد.

    علامه طباطبایی تقسیم‏بندی خاصی دربارهء علوم‏ علوم قرآنی دارند که ظاهرا بهترین تقسیم‏بندی در این زمینه است.ایشان علوم قرآنی را به دو دسته‏ کلی علوم لفظی(یعنی علومی که به الفاظ قرآن‏ تعلق دارند)و علوم معنوی(یعنی علومی که به‏ معانی قرآن تعلق دارد)تقسیم کرده‏اند.علومی‏ همچون تجوید،قرائت،رسم خط،تعداد آیات و کلمات و امثال آنها مربوط به علوم لفظی است،و مباحثی همچون تفسیر،تأویل،ظاهر و باطن، محکم و متشابه،ناسخ و منسوخ و امثال آنها را می‏توان در زمرهء علوم معنوی قرآن برشمرد.




    ๑ஜ๑... پژوهشی در اصطلاح «علوم قرآنی» ...๑ஜ๑
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  10. تشكرها 2


  11. #16
    كاربر ويژه
    **موعود** آواتار ها

    تاریخ عضویت : مهر 1389
    نوشته : 4,168      تشکر : 3,784
    6,465 در 2,374 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    **موعود** آنلاین نیست.

    پیش فرض







    از دید علامه طباطبایی،قرآن کریم در رشد و گستش علومی همچون صرف و نحو و معانی و بیان و بدیع و علم واژه‏شناسی و علوم دیگری نیز از این قبیل نقشی شگرف داشته است.(13)استاد فرزانه و دانشمند برجسته معاصر محمد رضا حکیمی‏ به جای ترکیب«علوم قرآنی»،ترکیب«ادبیات‏ قرآنی»را برای این دسته از دانشها پیشنهاد می‏کند. از دید ایشان تمامی علوم،معارف و دانشهای (به تصویر صفحه مراجعه شود) بشری در گستردگی بیشمار آن به نحوی می‏توانند و باید علوم قرآنی محسوب شوند.چراکه هریک از پیشرفتهای دانش بشری به فهم بهتر قرآن یاری‏ خواهند رساند.اما در عین حال،رابطهء برخی از علوم با قرآن رابطه‏ای نزدیکتر است و برخی در درجات دورتر قرار می‏گیرند و حق آن است که علوم‏ درجهء اول علوم قرآنی،یا به اصطلاح ایشان«ادبیات‏ قرآنی»گفته شوند.

    ایشان می‏نویسند:«مقصود از ادبیات قرآنی، علومی است که از مواد و مسائل ادبی وسیع تشکیل‏ یافته است و برای شناخت جوانب گوناگون کلا خدا،به دست متفکران و عالمان مسلمان تبویب و تدوین شده است این علوم بالغ بر 30 رشته‏اند که‏ در فهرستهای اسلامی-از جملهء«کشف الظنون» آمده‏اند: علم مفردات قرآن یا شناخت واژه‏های قرآن،علم‏ متشابهات قرآن یا شناخت کلمات متشابه قرآن، علم دفع مطاعن القرآن یا شناخت پاسخ‏ اعتراضهای معاندان بر قرآن،علم غریب القرآن‏ یا شناخت واژه‏های غیر مشهور قرآن،علم بدائع‏ القرآن یا شناخت آرایشهای لفظی و معنوی قرآن، علم اعراب القرآن یا شناخت نحو و صرف قرآن، علم کتابة القرآن یا شناخت رسم‏الخط قرآن،علم‏ اعجاز القرآن یا شناخت چگونگی معجزه بودن‏ قرآن،علم‏التجوید و قرائة القرآن یا شناخت‏ درست و نیکو خواندن قرآن،علم وقوف القرآن یا شناخت پایان جمله‏ها و انواع وقفهای قرآن.



    ๑ஜ๑... پژوهشی در اصطلاح «علوم قرآنی» ...๑ஜ๑
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  12. تشكرها 2


  13. #17
    كاربر ويژه
    **موعود** آواتار ها

    تاریخ عضویت : مهر 1389
    نوشته : 4,168      تشکر : 3,784
    6,465 در 2,374 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    **موعود** آنلاین نیست.

    پیش فرض







    بدین گونه ایشان این علوم را مجموعهء«ادبیات‏ قرآنی»می‏نامند.از دید استاد حکیمی،وحدت‏ علوم قرآنی،وحدت اعتباری و انتزاعی است.یک‏ علم است که مسائل آن علوم مختلفه‏ای است که به‏ گونه‏ای خاص خادم قرآنند.مدلول تضایفی علوم‏ قرآنی با مدلول اصطلاحی پس از آن مغایرت دارد. علوم یاد شده از جمله سرشار است از انواع‏ موضوعات ادبی و بلاغی صرف.و همچنین شایان‏ ذکر است که ایشان دو نوع دیگر از ادبیات در مورد قرآن کریم مطرح می‏نمایند که ادبیات تفسیری و ادبیات ترجمه را شامل می‏شود.(14)

    استاد سید علی کمالی دزفولی یکی دیگر از قرآن‏پژوهان معاصر است که به تعریف علوم قرآنی و مباحث مربوط به آنها می‏پردازد.از دید ایشان علوم‏ القرآن به لفظ جمع غیر از علم القرآن به لفظ مفرد است.علوم قرآنی در واقع معرفتهایی مرتبط با قرآن‏ هستند که به نحوی از انحاء و بگونه‏ای خاص ما را در فهم قرآن یاری می‏کنند و به اصطلاح می‏توان این‏ علوم را،علوم خادم نیز نام نهاد.دانشهایی مانند دانش رسم‏الخط،دانش قرائت،دانش اسباب و نزول،دانش ناسخ و منسوخ،دانش اعراب قرآن، دانش غریب قرآن،دانش محکم و متشابه،و دانشهای دیگری از این قبیل علوم قرآنی یا دانشهای‏ خادم فهم قرآنند.ایشان علومی همچون صرف و نحو عربی را که به گونه‏ای عام در خدمت قرآن‏ هستند در زمرهء علوم قرآنی یعنی علومی که به‏ گونه‏ای خاص در خدمت قرآنند محسوب‏ نمی‏دارند،بدین سان علوم قرآنی بر علومی اطلاق‏می‏شود که مستقیم و بی‏واسطه در فهم قرآن‏ دخالت دارند.(15)




    ๑ஜ๑... پژوهشی در اصطلاح «علوم قرآنی» ...๑ஜ๑
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  14. تشكرها 2


  15. #18
    كاربر ويژه
    **موعود** آواتار ها

    تاریخ عضویت : مهر 1389
    نوشته : 4,168      تشکر : 3,784
    6,465 در 2,374 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    **موعود** آنلاین نیست.

    پیش فرض






    آخرین کتابی که در این بحث بدان اشاره خواهد شد کتاب با ارزش«طبقات مفسران شیعه»نوشته‏ استاد عقیقی بخشایشی است.نویسندهء این کتاب‏ چهارده نوع دانش را مجموعهء علوم قرآنی محسوب‏ می‏دارد.وی علوم قرآنی را علومی می‏داند که‏ رابطه‏ای مستقیم با تفسیر قرآن دارند،و پیش نیاز اصلی و اساسی برای هرنوع استنباط و فهم قرآنی‏ است،و بدون این قرون درک قرآن ممکن نیست.

    این دانشها عبارتنداز:دانش نحو،دانش صرف، بحث اشتقاق،دانش معانی،دانش بیان،دانش‏ بدیع،علم قرائت،علم عقاید یا کلام،اصول‏ فقه،اسباب نزول،ناسخ و منسوخ،فقه یا آیات‏ احکام،علم الحدیث،واژه‏شناسی.

    البته این چهارده دانش چنانکه مؤلف متذکر است،پیشتر نزد بزرگانی همچون شهید ثانی در «منیة المرید»جلال‏الدین عبدالرحمن سیوطی در «الاتقان»و شهاب‏الدین آلوسی در«روح المعانی»به‏ عنوان علوم قرآنی برشمرده و ذکر شده‏اند.اما از دید آقای عقیقی بخشایشی با پیشرفت و گسترش علوم‏ و معارف بشری دانشهای دیگری نیز میتوانند به‏ نحوی از انحا مفسران را در فهم بهتر قرآن یاری‏ دهند.(16)



    ๑ஜ๑... پژوهشی در اصطلاح «علوم قرآنی» ...๑ஜ๑
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  16. تشكرها 2


  17. #19
    كاربر ويژه
    **موعود** آواتار ها

    تاریخ عضویت : مهر 1389
    نوشته : 4,168      تشکر : 3,784
    6,465 در 2,374 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    **موعود** آنلاین نیست.

    پیش فرض







    پی‏ نوشت:
    (1)-آداب تعلیم و تعلم در اسلام،شهید ثانی،ترجمهء دکتر سید محمد باقر حجتی،چاپ اول،تهران،1359،ص 3-520.

    (2)-اصول کافی،شیخ کلینی رازی،ج 2،ص 238.و مشکاة الانوار،محمد باقر مجلسی،ص 68.

    (3)-مستدرک وسایل الشیعه،میرزا حسین نوری،ج 1،ص 288 و:مشکاة الانوار،مجلسی،ص 68.

    (4)-اصول کافی،ج 2،ص 439.

    (5)-مجمع البیان،شیخ طبرسی،ج 1،ص 16.

    (6)-قرآن در احادیث اسلامی،جعفر خوشنویس،چاپ اول‏ سال 1361،ص 44-36.

    (7)-تأسیس الشیعة،سید حسن صدر،قم،ص 8-316.

    (8)-مجله بینات،شماره 3(سال اول،پاییز 1373)،ص 90 «سیر نگارشهای علوم قرآنی»از آقای محمد علی مهدوی راد.

    (9)-همان،ص 91.

    (10)-مجمع البیان،ابوعلی الفضل بن الحسن الطبرسی،چاپ‏ بیروت،1379 هـ.ق،ج 1،ص 15-9.

    (11)-مشخصات ترجمه چنین است. ترجمهء الاتقان فی علوم القرآن،جلال‏الدین عبدالرحمن سیوطی‏ سید مهدی حائری قزوینی(تصحیح متن اصلی از محمد ابوالفضل‏ ابراهیم)،دو مجلد،چاپ اول،انتشارات امیرکبیر،سال 1363.

    (12)-درةالتاج،قطب‏الدین محمود شیرازی،تصحیح سید محمد مشکاة،چاپ دوم،تهران،سال 1365،ص 91-87.

    (13)-قرآن در اسلام،سید محمد حسین طباطبایی،چاپ دوم، ص 164-158.

    (14)-دانش مسلمین،محمد رضا حکیمی،چاپ هفتم،تهران، سال 1371،ص 2-180.

    (15)-شناخت قرآن،سید علی کمالی دزفولی،چاپ اول،سال‏ 1364،ص 29 و 28.

    (16)-طبقات مفسران شیعه،عقیقی بخشایشی،چاپ اول،قم، سال 1371،ج 1،ص 8-124.

    محمدعلی عباسی



    ๑ஜ๑... پژوهشی در اصطلاح «علوم قرآنی» ...๑ஜ๑
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  18. تشكرها 2


صفحه 2 از 2 نخستنخست 12

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •