سلام مهمان گرامي؛

خوش آمدید، براي مشاهده انجمن با امکانات کامل ميبايست از طريق ايــن ليـــنک ثبت نام کنيد
˜Ï æÈáǐ
صفحه 2 از 2 نخستنخست 12
نمایش نتایج: از شماره 11 تا 19 , از مجموع 19

موضوع: ๑ஜ๑... پژوهشی در اصطلاح «علوم قرآنی» ...๑ஜ๑

  1. Top | #11

    عنوان کاربر
    كاربر ويژه
    تاریخ عضویت
    مهر 1389
    شماره عضویت
    793
    نوشته
    4,170
    تشکر
    3,784
    مورد تشکر
    6,500 در 2,394
    وبلاگ
    1
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض




    درباره علوم قرآنی کتب مستقلی نیز نوشته شده‏ است که مهمترین آنها عبارتند از«البرهان فی علوم‏ القرآن»و«الاتقان فی علوم القرآن».«البرهان فی‏ علوم القرآن...»از امام بدرالدین محمد بن عبدالله‏ بن بهادر زرکشی که از اندیشمندان شافعی مذهب‏ قرن هشتم هجری است.زرکشی در کتاب‏ البرهان...»تمامی گفته‏ها و نوشته‏های مربوط به‏ علوم قرآنی پیش از خود را خلاصه کرده و به نقل آنها پرداخته است.این کتاب در چهل و هفت باب‏ تنظیم شده است،و مهمترین مباحث آن عبارتند از اسباب نزول،ناسخ و منسوخ،انواع قرائات، رسم‏الخط قرآنی،اعجاز و دلایل آن.



    امضاء
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  2. تشكرها 2


  3. Top | #12

    عنوان کاربر
    كاربر ويژه
    تاریخ عضویت
    مهر 1389
    شماره عضویت
    793
    نوشته
    4,170
    تشکر
    3,784
    مورد تشکر
    6,500 در 2,394
    وبلاگ
    1
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض



    پس از او امام جلال‏الدین عبدالرحمن بن عمرعسقلانی از عملای حدیث مصر که به سال 824 هـ.ق روی در نقاب خاک کشیده،کتابی در این‏ زمینه تصنیف کرد و آن را«مواقع العلوم من مواقع‏ النجوم»نام نهاد.کتاب عسقلانی نیز به مباحثی‏ اختصاص داشت که زرکشی در«البرهان»بدان‏ پرداخته بود.در همین زمان اندیشمند دیگری به نام‏ محیی الدین کافیجی کتابی در این باره به رشته‏ تحریر درآورد.امام جلال‏الدین سیوطی که این‏ کتب را دیده بود،متوجه شد که این دانشمندان، بسیاری از مباحث را در علوم قرآنی ناتمام‏ گذاشته‏اند.لذا عزم خود را جزم کرد تا کتابی جامع‏ و کامل در این زمینه بنویسد.نتیجهء آن«الاتقان فی‏ علوم القرآن»بود.



    امضاء
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  4. تشكرها 2


  5. Top | #13

    عنوان کاربر
    كاربر ويژه
    تاریخ عضویت
    مهر 1389
    شماره عضویت
    793
    نوشته
    4,170
    تشکر
    3,784
    مورد تشکر
    6,500 در 2,394
    وبلاگ
    1
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض




    او در مقدمهء کتاب خویش از دهها کتاب مهم‏ اسلامی نام برد که در زمینهء علوم قرآنی نوشته شده‏اند و منابع اصلی کار او در تألیف الاتقان بوده‏اند. سیوطیی بحث خود در علوم قرآنی را با جستجوی‏ مکی یا مدنی بودن آیات قرآن آغاز می‏کند.بحث از ناسخ و منسوخ،اسباب نزول،انواع قرائات،آداب‏ آموزش و حفظ قرآن،طبقات مفسران از بحثهای‏ اصلی کتاب است.گفتارهای سیوطی شامل هشتاد بحث مهم از علوم مربوط به قرآن است.او هر موضوعی را که نقل می‏کند،به مهمترین تألیفات در آن زمینه نیز اشاره کرده،از نویسندگان بزرگ علوم‏ قرآنی ذکر خیری به میان می‏آورد.این کتاب عظیم‏ بارها به چاپ رسیده است.در ایران نیز علاوه‏بر چاپ به زبان اصلی،ترجمه‏ای توسط استاد سید مهدی حائری قزوینی نیز صورت گرفته و چاپ شده‏ است(11)




    امضاء
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  6. تشكرها 2


  7. Top | #14

    عنوان کاربر
    كاربر ويژه
    تاریخ عضویت
    مهر 1389
    شماره عضویت
    793
    نوشته
    4,170
    تشکر
    3,784
    مورد تشکر
    6,500 در 2,394
    وبلاگ
    1
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض



    علامه قطب‏الدین محمود شیرازی در کتاب‏ گرانسنگ«درة التاج»که متعلق به قرن هفتم هجری‏ است،دانشهای دینی را به دانشهای اصلی و فرعی‏ تقسیم می‏کند:دانش اصول دین شامل توحید و نبوت و معاد است و دانش فروع دین شامل مباحثی‏ است که نسبت به اصول دین در درجهء بعدی‏ اهمیت قرار دارند.این علم فروع خود بر دو قسم‏ است:یک علم«مقصود»و دیگری«تبع».خود علم مقصود بر چهار رکن استوار است.رکن اول‏ «علم کتاب»است که بر دوازده نوع است:1-علم‏ قرائت 2-علم وقوف 3-علم لغات 4-علم‏ اعراب 5-علم اسباب نزول 6-معرفت ناسخ و منسوخ 7-علم تأویل 8-علم قصص 9-علم‏ استنباط معانی قرآن 10-علم ارشاد و نصیحت و مواعظ و امثال 11-علم معانی 12-علم بیان.

    سپس علامه قطب‏الدین شیرازی درباره هریک از این علوم به تفصیل سخن می‏گوید.(12)

    دانشمند معاصر مرحوم علامه استاد سید محمد حسین طباطبایی در کتاب ارزشمند«قرآن در اسلام»،اهتمام قرآن به علم‏آموزی را سبب اصلی‏ شکل‏گیری علوم قرآنی می‏داند.موضوع علوم قرآنی‏ از دید علامه طباطبایی خود قرآن،تاریخ و تفسیر آن است.



    امضاء
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  8. تشكرها 2


  9. Top | #15

    عنوان کاربر
    كاربر ويژه
    تاریخ عضویت
    مهر 1389
    شماره عضویت
    793
    نوشته
    4,170
    تشکر
    3,784
    مورد تشکر
    6,500 در 2,394
    وبلاگ
    1
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض




    با نزول قرآن آرام آرام علوم مربوط به آن اعم از علوم لفظی و معنوی پرورش می‏یابند و رشد می‏کنند،آرام آرام هریک به علم مستقلی تبدیل‏ می‏شود و دربارهء آنها کتابهایی تصنیف می‏شود. علومی همچون تجوید و قرائت،به کیفیت تلفظ و حالت و عوارض حروف تهجی در زبان عربی و امثال آنها می‏پردازد.عدد سور و آیات و کلمات و حروف آنها و فن رسم‏الخط قرآن و اختلافات آنها نیز در زمرهء این علوم قرار می‏گیرند.در مقابل فنونی‏ مانند تأویل و تفسیر و شناخت محکم و متشابه و ناسخ و منسوخ و همچنین بحث از آیات احکام به‏ مثابهء زیربنای فقه اسلامی بخش عمده دیگر از علوم قرآنی را تشکیل می‏دهد.

    علامه طباطبایی تقسیم‏بندی خاصی دربارهء علوم‏ علوم قرآنی دارند که ظاهرا بهترین تقسیم‏بندی در این زمینه است.ایشان علوم قرآنی را به دو دسته‏ کلی علوم لفظی(یعنی علومی که به الفاظ قرآن‏ تعلق دارند)و علوم معنوی(یعنی علومی که به‏ معانی قرآن تعلق دارد)تقسیم کرده‏اند.علومی‏ همچون تجوید،قرائت،رسم خط،تعداد آیات و کلمات و امثال آنها مربوط به علوم لفظی است،و مباحثی همچون تفسیر،تأویل،ظاهر و باطن، محکم و متشابه،ناسخ و منسوخ و امثال آنها را می‏توان در زمرهء علوم معنوی قرآن برشمرد.




    امضاء
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  10. تشكرها 2


  11. Top | #16

    عنوان کاربر
    كاربر ويژه
    تاریخ عضویت
    مهر 1389
    شماره عضویت
    793
    نوشته
    4,170
    تشکر
    3,784
    مورد تشکر
    6,500 در 2,394
    وبلاگ
    1
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض




    از دید علامه طباطبایی،قرآن کریم در رشد و گستش علومی همچون صرف و نحو و معانی و بیان و بدیع و علم واژه‏شناسی و علوم دیگری نیز از این قبیل نقشی شگرف داشته است.(13)استاد فرزانه و دانشمند برجسته معاصر محمد رضا حکیمی‏ به جای ترکیب«علوم قرآنی»،ترکیب«ادبیات‏ قرآنی»را برای این دسته از دانشها پیشنهاد می‏کند. از دید ایشان تمامی علوم،معارف و دانشهای (به تصویر صفحه مراجعه شود) بشری در گستردگی بیشمار آن به نحوی می‏توانند و باید علوم قرآنی محسوب شوند.چراکه هریک از پیشرفتهای دانش بشری به فهم بهتر قرآن یاری‏ خواهند رساند.اما در عین حال،رابطهء برخی از علوم با قرآن رابطه‏ای نزدیکتر است و برخی در درجات دورتر قرار می‏گیرند و حق آن است که علوم‏ درجهء اول علوم قرآنی،یا به اصطلاح ایشان«ادبیات‏ قرآنی»گفته شوند.

    ایشان می‏نویسند:«مقصود از ادبیات قرآنی، علومی است که از مواد و مسائل ادبی وسیع تشکیل‏ یافته است و برای شناخت جوانب گوناگون کلا خدا،به دست متفکران و عالمان مسلمان تبویب و تدوین شده است این علوم بالغ بر 30 رشته‏اند که‏ در فهرستهای اسلامی-از جملهء«کشف الظنون» آمده‏اند: علم مفردات قرآن یا شناخت واژه‏های قرآن،علم‏ متشابهات قرآن یا شناخت کلمات متشابه قرآن، علم دفع مطاعن القرآن یا شناخت پاسخ‏ اعتراضهای معاندان بر قرآن،علم غریب القرآن‏ یا شناخت واژه‏های غیر مشهور قرآن،علم بدائع‏ القرآن یا شناخت آرایشهای لفظی و معنوی قرآن، علم اعراب القرآن یا شناخت نحو و صرف قرآن، علم کتابة القرآن یا شناخت رسم‏الخط قرآن،علم‏ اعجاز القرآن یا شناخت چگونگی معجزه بودن‏ قرآن،علم‏التجوید و قرائة القرآن یا شناخت‏ درست و نیکو خواندن قرآن،علم وقوف القرآن یا شناخت پایان جمله‏ها و انواع وقفهای قرآن.



    امضاء
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  12. تشكرها 2


  13. Top | #17

    عنوان کاربر
    كاربر ويژه
    تاریخ عضویت
    مهر 1389
    شماره عضویت
    793
    نوشته
    4,170
    تشکر
    3,784
    مورد تشکر
    6,500 در 2,394
    وبلاگ
    1
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض




    بدین گونه ایشان این علوم را مجموعهء«ادبیات‏ قرآنی»می‏نامند.از دید استاد حکیمی،وحدت‏ علوم قرآنی،وحدت اعتباری و انتزاعی است.یک‏ علم است که مسائل آن علوم مختلفه‏ای است که به‏ گونه‏ای خاص خادم قرآنند.مدلول تضایفی علوم‏ قرآنی با مدلول اصطلاحی پس از آن مغایرت دارد. علوم یاد شده از جمله سرشار است از انواع‏ موضوعات ادبی و بلاغی صرف.و همچنین شایان‏ ذکر است که ایشان دو نوع دیگر از ادبیات در مورد قرآن کریم مطرح می‏نمایند که ادبیات تفسیری و ادبیات ترجمه را شامل می‏شود.(14)

    استاد سید علی کمالی دزفولی یکی دیگر از قرآن‏پژوهان معاصر است که به تعریف علوم قرآنی و مباحث مربوط به آنها می‏پردازد.از دید ایشان علوم‏ القرآن به لفظ جمع غیر از علم القرآن به لفظ مفرد است.علوم قرآنی در واقع معرفتهایی مرتبط با قرآن‏ هستند که به نحوی از انحاء و بگونه‏ای خاص ما را در فهم قرآن یاری می‏کنند و به اصطلاح می‏توان این‏ علوم را،علوم خادم نیز نام نهاد.دانشهایی مانند دانش رسم‏الخط،دانش قرائت،دانش اسباب و نزول،دانش ناسخ و منسوخ،دانش اعراب قرآن، دانش غریب قرآن،دانش محکم و متشابه،و دانشهای دیگری از این قبیل علوم قرآنی یا دانشهای‏ خادم فهم قرآنند.ایشان علومی همچون صرف و نحو عربی را که به گونه‏ای عام در خدمت قرآن‏ هستند در زمرهء علوم قرآنی یعنی علومی که به‏ گونه‏ای خاص در خدمت قرآنند محسوب‏ نمی‏دارند،بدین سان علوم قرآنی بر علومی اطلاق‏می‏شود که مستقیم و بی‏واسطه در فهم قرآن‏ دخالت دارند.(15)




    امضاء
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  14. تشكرها 2


  15. Top | #18

    عنوان کاربر
    كاربر ويژه
    تاریخ عضویت
    مهر 1389
    شماره عضویت
    793
    نوشته
    4,170
    تشکر
    3,784
    مورد تشکر
    6,500 در 2,394
    وبلاگ
    1
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض



    آخرین کتابی که در این بحث بدان اشاره خواهد شد کتاب با ارزش«طبقات مفسران شیعه»نوشته‏ استاد عقیقی بخشایشی است.نویسندهء این کتاب‏ چهارده نوع دانش را مجموعهء علوم قرآنی محسوب‏ می‏دارد.وی علوم قرآنی را علومی می‏داند که‏ رابطه‏ای مستقیم با تفسیر قرآن دارند،و پیش نیاز اصلی و اساسی برای هرنوع استنباط و فهم قرآنی‏ است،و بدون این قرون درک قرآن ممکن نیست.

    این دانشها عبارتنداز:دانش نحو،دانش صرف، بحث اشتقاق،دانش معانی،دانش بیان،دانش‏ بدیع،علم قرائت،علم عقاید یا کلام،اصول‏ فقه،اسباب نزول،ناسخ و منسوخ،فقه یا آیات‏ احکام،علم الحدیث،واژه‏شناسی.

    البته این چهارده دانش چنانکه مؤلف متذکر است،پیشتر نزد بزرگانی همچون شهید ثانی در «منیة المرید»جلال‏الدین عبدالرحمن سیوطی در «الاتقان»و شهاب‏الدین آلوسی در«روح المعانی»به‏ عنوان علوم قرآنی برشمرده و ذکر شده‏اند.اما از دید آقای عقیقی بخشایشی با پیشرفت و گسترش علوم‏ و معارف بشری دانشهای دیگری نیز میتوانند به‏ نحوی از انحا مفسران را در فهم بهتر قرآن یاری‏ دهند.(16)



    امضاء
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  16. تشكرها 2


  17. Top | #19

    عنوان کاربر
    كاربر ويژه
    تاریخ عضویت
    مهر 1389
    شماره عضویت
    793
    نوشته
    4,170
    تشکر
    3,784
    مورد تشکر
    6,500 در 2,394
    وبلاگ
    1
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض




    پی‏ نوشت:
    (1)-آداب تعلیم و تعلم در اسلام،شهید ثانی،ترجمهء دکتر سید محمد باقر حجتی،چاپ اول،تهران،1359،ص 3-520.

    (2)-اصول کافی،شیخ کلینی رازی،ج 2،ص 238.و مشکاة الانوار،محمد باقر مجلسی،ص 68.

    (3)-مستدرک وسایل الشیعه،میرزا حسین نوری،ج 1،ص 288 و:مشکاة الانوار،مجلسی،ص 68.

    (4)-اصول کافی،ج 2،ص 439.

    (5)-مجمع البیان،شیخ طبرسی،ج 1،ص 16.

    (6)-قرآن در احادیث اسلامی،جعفر خوشنویس،چاپ اول‏ سال 1361،ص 44-36.

    (7)-تأسیس الشیعة،سید حسن صدر،قم،ص 8-316.

    (8)-مجله بینات،شماره 3(سال اول،پاییز 1373)،ص 90 «سیر نگارشهای علوم قرآنی»از آقای محمد علی مهدوی راد.

    (9)-همان،ص 91.

    (10)-مجمع البیان،ابوعلی الفضل بن الحسن الطبرسی،چاپ‏ بیروت،1379 هـ.ق،ج 1،ص 15-9.

    (11)-مشخصات ترجمه چنین است. ترجمهء الاتقان فی علوم القرآن،جلال‏الدین عبدالرحمن سیوطی‏ سید مهدی حائری قزوینی(تصحیح متن اصلی از محمد ابوالفضل‏ ابراهیم)،دو مجلد،چاپ اول،انتشارات امیرکبیر،سال 1363.

    (12)-درةالتاج،قطب‏الدین محمود شیرازی،تصحیح سید محمد مشکاة،چاپ دوم،تهران،سال 1365،ص 91-87.

    (13)-قرآن در اسلام،سید محمد حسین طباطبایی،چاپ دوم، ص 164-158.

    (14)-دانش مسلمین،محمد رضا حکیمی،چاپ هفتم،تهران، سال 1371،ص 2-180.

    (15)-شناخت قرآن،سید علی کمالی دزفولی،چاپ اول،سال‏ 1364،ص 29 و 28.

    (16)-طبقات مفسران شیعه،عقیقی بخشایشی،چاپ اول،قم، سال 1371،ج 1،ص 8-124.

    محمدعلی عباسی



    امضاء
    باز ای موعود! بی تو جمعه ای دیگر گذشت.... کُشت ما را بی قراری! پس قرار ما چه شد؟

  18. تشكرها 2


صفحه 2 از 2 نخستنخست 12

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
© تمامی حقوق از جمله طراحی قالب برای سایت آیه های انتظار محفوظ می باشد © طراحی و ویرایش Masoomi بر قالب منتشر شده از ویکی وی بی