رسول پوشانيده، تفسير كلمات مزمل و مدثر سایت آیه های انتظار انجمن آیه های انتظار
ثبت نام
سلام مهمان گرامي؛

خوش آمدید، براي مشاهده انجمن با امکانات کامل ميبايست از طريق ايــن ليـــنک ثبت نام کنيد
تبلیغات تبلیغات
رسول پوشانيده، تفسير كلمات مزمل و مدثر
صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 10 , از مجموع 16
  1. #1
    عضو وفادار
    زهرای مرضیه آواتار ها

    تاریخ عضویت : فروردین 1391
    نوشته : 452      تشکر : 16
    788 در 379 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    زهرای مرضیه آنلاین نیست.

    پیش فرض رسول پوشانيده، تفسير كلمات مزمل و مدثر







    مؤلف اين مقاله، آقاي اُري رُبين از محققان علوم قرآن و سيره در دانشگاه‌هاي غربي، و نيز يكي از مؤلفان دائرة المعارف قرآن چاپ ليدنِ هلند است. از وي تاكنون ترجمه? فارسي دو مقاله، به همين قلم در مجلات قرآني ايران منتشر شده است: الف. «اقرأ باسم ربّك…: نكاتي در تفسير نخستين آيات سوره? علق»، مجله? پژوهشهاي قرآني، ش 19ـ20، پاييز و زمستان 1378. ب. «تعامل تفسير و حديث در تعيين سبع المثاني»، مجله? ترجمان وحي، سال چهارم، ش 2، شماره? پياپي 8، اسفند 1379.
    عناوين پاره‌اي ديگر از مقالات وي، كه همگي صبغه? تاريخي‌ـ تفسيري دارند از اين قرار است: تجارت مكي و تفسير آيه? 198 سوره? بقره؛ حنيفيت و كعبه: جستاري در سابقه? دين ابراهيم در عربستان پيش از اسلام؛ الصّمد و خداي برتر: مطالعه‌اي در سوره? اخلاص؛ ايلاف قريش: مطالعه‌اي در سوره? قريش؛ برائت: مطالعه‌اي در چند فراز قرآني؛ ابولهب و سوره? مَسَد.






    رسول پوشانيده، تفسير كلمات مزمل و مدثر

  2. تشكر

    مدير اجرايي (25-02-1391)

  3.  

  4. #2
    عضو وفادار
    زهرای مرضیه آواتار ها

    تاریخ عضویت : فروردین 1391
    نوشته : 452      تشکر : 16
    788 در 379 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    زهرای مرضیه آنلاین نیست.

    پیش فرض






    آيات نخست سوره‌هاي مزّمل و مدّثر خطاب به شخصِ‌پيامبر اسلام‌اند. در آيات نخست هر دو سوره، اََمرِ برخيز (قُم) آمده است. در سوره? مزّمل به پيامبر فرمان مي‌دهند كه شب را به نماز برخيزد؛ و در سوره? مدّثر، فرمان اين است كه برخيز و انذار كن. اين هر دو فراز قرآني، حاوي دو عنوان منحصر به فرد براي پيامبراند: در اوّلي با عنوان المزّمّل و در دومي با عنوان المدّثّر، پيامبر را مخاطب قرار مي‌دهند:
    يا ايّها المزّمّل. قم اللّيل الاّ قليلا (مزمل، 73/1‌،2)‌
    يا أيّها المدّثّر. قم فأنذر (مدثر، 74/1‌،2)
    دو عنوانِ‌المزّمل و المدّثر توجه محققان غربي را به خود جلب كرده و پس از كتاب تاريخ قرآن، تأليف مشتركِ نُلدكه و شوالي، ديدگاه رايج در تحقيقات غربي ظاهراً اين بوده است كه اين القاب و عناوين، بازتابي از اعمالِ متنبّيان و كاهنان پيش از اسلام است. عادت كاهنان اين بود كه در حال دريافت الهاماتشان، خود را در ردايي مي‌پوشاندند و از آنجا كه اصطلاحات مزمل و مدثر به معناي پوشيده يا پوشانيده شده (در درون ردا و مانند آن) است، نتيجه گرفته‌اند كه حضرت محمّد نيز از عمل ايشان تقليد و تبعيت كرده است.1

    ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــ
    1. ن. ك:‌نُلدكه‌ـ شوالي، 1/87؛ بوهل‌ـ شادر/138، يادداشت 37؛ وات، محمّد در مكه/49؛ هالپرين، «رواياتِ ابن صيّاد»/219‌،220.






    رسول پوشانيده، تفسير كلمات مزمل و مدثر

  5. تشكر

    مدير اجرايي (25-02-1391)

  6. #3
    عضو وفادار
    زهرای مرضیه آواتار ها

    تاریخ عضویت : فروردین 1391
    نوشته : 452      تشکر : 16
    788 در 379 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    زهرای مرضیه آنلاین نیست.

    پیش فرض






    با بررسي تفاسير اسلامي، بي‌درنگ با اين واقعيت روبرو مي‌شويم كه چنين تفسيري از اين اصطلاحات به هيچ وجه در تفاسير اسلامي نيامده است. در واقع مي‌توان ادعا كرد كه مفسّران مسلمان نمي‌توانسته‌اند اين ديدگاه را بپذيرند كه الهامات نبوي حضرت محمّد خاستگاهي مشابه با اعمال و رفتار كاهنان و متنبّيان پيش از اسلام داشته است. از جهتي ديگر، نبودِ چنين تفسيري در منابع اسلامي، نشان مي‌دهد كه اين امر هيچ‌گاه روي نداده است. ماجراي واقعي هر چه باشد، انبوهي تفسير از اين دو واژه در منابع اسلامي وجود دارد كه تا كنون به طور كامل مورد تحليل قرار نگرفته‌اند. به نظر مي‌رسد كه چنين تحليلي نه تنها تفسير و معناي اين دو اصطلاح را روشن‌تر مي‌كند، بلكه سيماي پيامبر در نظر مسلمانان قرون نخست را براي ما بهتر ترسيم مي‌كند.
    ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــ




    رسول پوشانيده، تفسير كلمات مزمل و مدثر

  7. تشكر

    مدير اجرايي (26-02-1391)

  8. #4
    عضو وفادار
    زهرای مرضیه آواتار ها

    تاریخ عضویت : فروردین 1391
    نوشته : 452      تشکر : 16
    788 در 379 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    زهرای مرضیه آنلاین نیست.

    پیش فرض






    يكم

    تفاسير مختلف اسلامي از واژگان المزمل/المدثر را مي‌توان با توجّه به دلايلي كه ايشان براي حالتِ پوشيده بودن حضرت محمّد ارائه مي‌دهند تقسيم بندي كرد. دسته? نخست را مي‌توان تبيين‌هاي «خنثي»2 ناميد؛ يعني آنها كه هيچ دليلي ذكر نمي‌كنند. برخي از تفاسير اين دسته? نخست تنها به بيان لغوي اين واژگان مي‌پردازند. قتاده (م 118هـ) صرفاً مي‌گويد كه المزّمّل عبارت است از «المتزمّل في ثيابه»3، اما المدّثّر يعني «المتدثر في ثيابه». ابن قتيبه (م276هـ) به همين شيوه بيان مي‌كند كه المزّمّل يعني «المتلفّف في ثيابه».4 زمخشري اين نكته را اضافه مي‌كند كه المزمّل به كسي مي‌گويند كه با «دِثّار»ي پوشانده شده باشد، همان كه بر روي «شِعار» ـ‌نوعي لباس زير‌ـ مي‌پوشند. وي همچنين حديثِ «الانصارُ شعار والنّاس دثار» را ذكر مي‌كند.5 ديگر تفاسيري كه در شمار اين دسته نخست قرار مي‌گيرند، تنها به اين امر اشاره مي‌كنند كه حضرت محمّد پوشيده شده بود. روايتي به نقل از ابن عباس در بيان عبارت مدثر مي‌گويد:‌
    پيامبر عادت داشت كه خود را در جامه‌اي بپوشاند.6

    ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــ
    2. . neutral explanations
    3. طبري، تفسير، 29/79ـ91؛‌عبدالرّزاق، تفسير، برگه? 287 الف.
    4. ابن قتيبه، غريب القرآن/493.
    5. ن . ك زمخشري، 4/180؛ نيز كشف الملتبس، برگه? 187 ب؛‌آلوسي، 29/115. درباره? خود اين حديث هم ن.ك: ونسينك، معجم الفاظ حديث نبوي، ذيل واژه? «دثر». نيزمقايسه كنيد با فتح الباري، 8/42.
    6. سيوطي، الدّرّ المنثور، 5/277:… كان النبي(ص) يتدثّر بثيابه.






    رسول پوشانيده، تفسير كلمات مزمل و مدثر

  9. تشكر

    مدير اجرايي (25-03-1391)

  10. #5
    عضو وفادار
    زهرای مرضیه آواتار ها

    تاریخ عضویت : فروردین 1391
    نوشته : 452      تشکر : 16
    788 در 379 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    زهرای مرضیه آنلاین نیست.

    پیش فرض






    ابراهيم نخعي (م96هـ) اظهار مي‌كند كه آيه? نخستِ سوره? مزّمّل وقتي بر حضرت محمّد نازل شد كه خود را در عبا [يا لفافه]يي پوشانده بود.7 تفسيري مشابه به نقل از همو، در بيان معناي آيه? نخست سوره? مدثر هم روايت شده است.8 مقاتل بن سليمان (م150هـ) در شرح و بيان آيه? نخست سوره? مزمّل مي‌گويد:
    …‌دليل اين عمل آن بود كه پيامبر در وقت خروج از خانه با لباس‌هايش بيرون آمده بود، آنگاه جبرئيل او را ندا داد:‌يا ايّها المزّمّل؛‌يعني اي كسي كه لباس‌هايت را پوشيده‌اي و آنها را بر خود برگرفته‌اي.9

    ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــ

    8. طبري، تفسير، 29/90:… عن ابراهيم، يا ايّها المدثّر، قال:‌كان متدثّراً‌في قطيفه. نن.ك: الدّرّ المنثور، 6/281.
    9. مقاتل بن سليمان، ج2، برگه? 212 ب:‌… وذالك أنّ النبي(ص) خرج من البيت وقد لبس ثيابه فناداه جبريل(ع):‌«يا ايّها المزّمّل»‌الّذي قد تزمّل بالثّياب، وقد ضَمَّها عليه.




    رسول پوشانيده، تفسير كلمات مزمل و مدثر

  11. تشكر

    مدير اجرايي (26-03-1391)

  12. #6
    عضو وفادار
    زهرای مرضیه آواتار ها

    تاریخ عضویت : فروردین 1391
    نوشته : 452      تشکر : 16
    788 در 379 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    زهرای مرضیه آنلاین نیست.

    پیش فرض





    دوم
    دسته? دوم از تفاسير را مي‌توان تبيين‌هاي «ستايشي»10 نام نهاد. حضرت محمّد بنا به غرضي مقدس و الهي فرمان مي‌يابد كه خود را در ردايي بپوشاند، و به همين سبب او را المزّمّل/المدّثّر خطاب مي‌كنند. از اين رو، اين عناوين براي ستايش و تحسين پيامبر به كار رفته‌اند. نخستين تفسير از اين دسته، آن دليل مقدس و الهي براي پوشيده بودن حضرت محمّد در جامه‌هايش را نماز مي‌داند. البته اين تفسير تنها به بيان آيه? نخست سوره? مزمل مربوط است كه در آيه? دوم همين سوره فرماني خاص به اقامه? نماز شب آمده است. آلوسي روايتي از قتاده نقل مي‌كند، داير بر اين كه حضرت محمّد براي اداي نماز، خود را در لباس‌هايش پوشانده بود (تزمّل)؛ او مشغول آمادگي براي نماز بود و به همين جهت، با جمله‌اي به اين مضمون مورد خطاب قرار گرفت:‌«اي آنكه آماده? عبادت خداوند مي‌شوي» (…علي معني يا ايّها المتسعدّ للعبادة)11. تفسيري مشابه با اين از فرّاء (م207هـ) نقل شده است كه مي‌گويد مزّمّل كسي است كه خود را در لباس پوشانيده و آماده? انجام نماز مي‌شود، و او رسول خداست.12 اين را رأي و نظر كَلبي (م146هـ) نيز دانسته‌اند.13 زمخشري مي‌گويد كه پيامبر در حالي كه جامه‌اي پشمي (مِرط) متعلق به عائشه را پوشيده بود به اداي نماز مشغول بود؛ قرآن او را ستايش و تحسين مي‌كند و فرمان مي‌دهد كه بدين راه و رسم ادامه دهد. روايتي به اين مضمون نقل است كه نيمي از آن جامه، خودِ عائشه را در حال خواب پوشانيده بود و نيم ديگر پيامبر را در حال نماز مي‌پوشانيد.14

    ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــ
    10. . praising explanations
    11. آلوسي، 29/102.
    12. فرّاء، 3/196: والمزّمّل الّذي قد تزمّل بثيابه وتهيّأ‌للصلاة، وهو رسول اللّه(ص).
    13. فخر رازي، 30/171.
    14. زمخشري، 4/174. نيز ن.ك: كشف الملتبس/187 الف؛ قرطبي، 19/32؛‌آلوسي، 29/101‌،‌102؛‌بيضاوي، 2/284. اين مفسران به اين مطلب توجه داشته‌اند كه چون عائشه تنها پس از هجرت، همسر پيامبر بوده است، اين فراز از قرآن بايد مدني باشد.



    رسول پوشانيده، تفسير كلمات مزمل و مدثر

  13. تشكر

    مدير اجرايي (29-03-1391)

  14. #7
    عضو وفادار
    زهرای مرضیه آواتار ها

    تاریخ عضویت : فروردین 1391
    نوشته : 452      تشکر : 16
    788 در 379 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    زهرای مرضیه آنلاین نیست.

    پیش فرض





    ديگر تفاسيري كه در اين دسته? دوم قرار مي‌گيرند، آن دليل مقدس و الهي براي پوشيده بودن حضرت محمّد را كمابيش خودِ رسالت نبوي عنوان مي‌كنند. اين تفاسير كه كاملاً استعاري و مجازي‌اند، بر اين امر دلالت دارند كه حضرت محمّد تحت پوشش قرار گرفته بود؛ يعني بار نبوت بر دوش او آمده بود. تفسير عكرمه (م105هـ) از المزّمّل چنين است:
    زمّلت هذا الامر فقم به؛ اين امر را بر دوش تو نهاده‌اند، پس آن را بر گير و ادا كن.15
    عكرمه در تفسير آيه? نخست سوره? مدّثر نيز مي‌گويد: دثّرت هذا الامر فقم به، كه به همان معناست.16
    همچنين نقل مي‌كنند كه عكرمه، كلمات المزَّمِّل/المدَّثِّر را به صورت المزَّمَّل/المدَّثَّر قرائت مي‌كرده است.17 بنا به نقل ديگري از رأي و تفسير عِكرمه، حضرت محمّد از آن رو در اينجا خطاب مي‌شود كه بار قرآن را بر دوشش نهاده‌اند.18 علاوه بر‌اين، برخي در رأي و تفسير عكرمه شاخ و برگ‌ها و تفصيلاتي افزوده‌اند. در تفسير آلوسي چنين آمده است:
    برخي مي‌گويند پيامبر را به نبوت و كرامت روحي پوشانيده بوده‌اند (المتدثِّر بالنّبوّة والكرامة‌النّفسانيّة).19

    ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــ
    15. طبري، تفسير، 29/78.
    16. همان/91.
    17. فخر رازي، 30/171‌، 190؛‌قرطبي، 19/32.
    18. ابن كثير، تفسير، 4/434؛ مقايسه كنيد با قرطبي، 19/32.
    19. آلوسي، 29/116.


    رسول پوشانيده، تفسير كلمات مزمل و مدثر

  15. تشكر

    مدير اجرايي (29-03-1391)

  16. #8
    عضو وفادار
    زهرای مرضیه آواتار ها

    تاریخ عضویت : فروردین 1391
    نوشته : 452      تشکر : 16
    788 در 379 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    زهرای مرضیه آنلاین نیست.

    پیش فرض





    در تفسير فخر رازي آمده است كه او با لباسي از علم عظيم و خُلق كريم و رحمت كامل پوشيده شده بود.20 آلوسي نيز تقريباً‌به همين سان، تفسير ديگري را نقل مي‌كند با اين مضمون كه بر حضرت محمّد صورتي انساني پوشانيده‌اند كه حقيقت ازلي (الحقيقة‌المحمّديّة) او را پنهان كرده است.21

    تفاسيري كه در اين دسته? دوم جاي مي‌گيرند عناوينِ‌مزّمّل/مدّثّر را، القابي افتخار‌آميز و محترمانه براي حضرت محمّد مي‌شمارند. از اين رو، اين عناوين در شمار اسامي و القاب شريفِ‌حضرت محمّد قرار مي‌گيرد كه برخي مولّفان مسلمان در صدد گرد‌آوري آن از متن قرآن بوده‌اند. مثلاً‌ابو سعد خرگوشي (م406هـ) توانسته است تقريباً 30 مورد از اين اسامي و عناوين را در آيات قرآن بيابد.22 ابن شهر آشوب، مولف شيعي (م588هـ)، در مقدمه?‌فهرست خود ادّعا مي‌كند كه قرآن حاوي400 نام از نام‌هاي پيامبر است.23 هم خرگوشي و هم ابن شهر آشوب در فهرست‌هايي كه ارائه مي‌دهند، دو عنوانِ‌المزّمّل و المدّثّر را ذكر مي‌كنند.

    ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــ
    20. فخر رازي، 30/190: يا ايّها المدّثّر بأثواب العلم العظيم والخلق الكريم والرّحمة‌الكاملة.
    21. آلوسي، 29/116.
    22. خرگوشي/73 الف‌ـ 73 ب.
    23. ابن شهر آشوب، 1/130.


    رسول پوشانيده، تفسير كلمات مزمل و مدثر

  17. تشكر

    مدير اجرايي (29-03-1391)

  18. #9
    عضو وفادار
    زهرای مرضیه آواتار ها

    تاریخ عضویت : فروردین 1391
    نوشته : 452      تشکر : 16
    788 در 379 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    زهرای مرضیه آنلاین نیست.

    پیش فرض





    سوم


    نكته? درخور توجه اين است كه در ميان تفاسير مختلف از المزّمّل/المدّثّر دسته? سومي هست كه مي‌توان آنها را تبيين‌هاي «مذمّتي»24 ناميد. در اين بخش به تفاسيري بر‌مي‌خوريم حاكي از اينكه علت پوشيده بودن حضرت محمّد، قصور يا ناتوانيِ ايشان در اداي رسالت نبوي بوده است. حالت پوشيدگيِ وي، نشانه? عدم فعاليت، گوشه‌گيري و انصراف، و عدم تمايل او به رويارويي با مشكلات موجود در انجام وظايف رسالت نبوي‌اش است. فرمان‌هاي بعدي (يعني قُم اللّيل…، قم فأنذر) دستوراتي هستند در جهت تغيير اين حالتِ‌نابجا، و انجام وظايف با شجاعت و فداكاري.

    نخستين تفاسير اين چنيني، بر حوادثي از زندگي حضرت محمّد پيش از بعثت و نزول وحي تاكيد دارند. فخر رازي تفسيري را نقل مي‌كند كه مطابق آن، حالت پوشيدگي حضرت محمّد، استعاره‌اي است از خلوت و انزواي ايشان در كوه حراء؛ همان جا كه وي در آن، عادت به تحنّث داشت. فخر رازي مي‌گويد:‌

    آنكه در لباسي پوشيده است (المتدثّر بالثوب) مانند كسي است كه در آن مخفي شده است. پيامبر در كوه حرا به كسي مي‌ماند كه از مردمان مخفي مي‌شود؛‌گويي چنان است كه به او مي‌گويند:‌اي مخفي شده در جامه? گمنامي و عزلت، اين رسالت را بر دوش گير، از گوشه?‌عزلت بِدَر آي، و مأموريت انذار مردمان و هدايت ايشان به معرفت اللّه را انجام ده.25


    ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــ
    24. . pejorative explanations
    25. فخر رازي، 30/190. نيز ن.ك: بيضاوي، 2/285؛‌آلوسي، 29/116.


    رسول پوشانيده، تفسير كلمات مزمل و مدثر

  19. تشكر

    مدير اجرايي (31-03-1391)

  20. #10
    عضو وفادار
    زهرای مرضیه آواتار ها

    تاریخ عضویت : فروردین 1391
    نوشته : 452      تشکر : 16
    788 در 379 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    زهرای مرضیه آنلاین نیست.

    پیش فرض





    ديگر منقولات، به خود رويداد بعثت و اوّلين وحي نازل شده توجه كرده‌اند. اين روايات در قديم‌ترين جوامع حديثي و كتب تفسيري ذكر شده، و در واقع، كاملاً شهره‌اند. در اين روايات چنين نقل است كه حضرت محمّد ـ‌يا براي نخستين بار و يا پس از دوره‌اي از فترت وحي‌ـ با جبرئيل مواجه شد كه اين رويارويي اضطراب بسياري در او ايجاد كرد. وي شتابان به خانه آمد، درخواست كرد تا او را بپوشانند و مي‌گفت «زمِّلوني، زمِّلوني» يا «دثِّروني، دثِّروني»26. بنا به اين روايات، علت درخواست حضرت محمّد براي پوشانيده شدن، تلاش براي مخفي شدن از جبرئيل است. گاه نيز مي‌گويند كه نياز محمّد به پوشيده شدن امري طبيعي بوده، چه نزول وحي موجب لرزش و سرما در او مي‌شده است.27

    به هر حال، مؤلّفان مسلمان بدين نكته واقف بوده‌اند تا پيش از نزول نخستين وحي، حضرت محمّد هيچ نوع رسالت نبوي‌اي ابلاغ نمي‌كرده است و به همين دليل قرآن او را صرفاً با عناوين المزّمّل/المدّثّر، و نه با عنوانِ‌النبي يا الرسول خطاب كرده است.28 سهيلي (م581هـ) خاطر نشان مي‌كند كه جبرئيل پيامبر را با عبارتِ «يا محمّد» خطاب نكرد، بلكه گفت «يا أيّها المدّثّر»، تا به او احساسِ مهر و ملاطفت پروردگارش را برساند (ليستشعر اللّين والملاطفة من ربّه…).29

    ــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــ
    26. نمونه را ن.ك: عبدالرّزاق، تفسير، برگه? 287ب؛ طبري، تفسير، 29/90ـ‌91؛‌بخاري، 6/200ـ‌201؛ الدّرّ المنثور، 6/280ـ‌281.
    27. ن.ك: قرطبي، 20/93:… وكان اذا نزل عليه الوحي استقبلته الرّعد. نيز ن.ك: تبيين فيزيولوژيكي جالبي كه ابن عربي از اين پديده ارائه مي‌دهد ـــ؛ حلبي، 1/263.
    28. واحدي، الوسيط/300 الف؛‌قرطبي، 19/32؛ طبرسي، 29/93.
    29. سهيلي، الاسماء/89 الف؛ نيز ن.ك: حلبي، 1/262‌،‌263 (به نقل از سهيلي). مقايسه كنيد با آلوسي، 29/116.


    رسول پوشانيده، تفسير كلمات مزمل و مدثر

  21. تشكر

    مدير اجرايي (31-03-1391)

صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •