سنت های اجتماعی در قرآن سایت آیه های انتظار انجمن آیه های انتظار
ثبت نام
سلام مهمان گرامي؛

خوش آمدید، براي مشاهده انجمن با امکانات کامل ميبايست از طريق ايــن ليـــنک ثبت نام کنيد
تبلیغات تبلیغات
سنت های اجتماعی در قرآن
صفحه 2 از 2 نخستنخست 12
نمایش نتایج: از شماره 11 تا 16 , از مجموع 16
  1. #11
    عضو ثابت
    منتظرمولا آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1390
    نوشته : 865      تشکر : 2,288
    3,894 در 915 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    منتظرمولا آنلاین نیست.

    پیش فرض




    در ادامه توضیح پست قبلی:

    هدف از سنت آزمايش
    1. آگاهي بخشي:
    به وسيله آزمايش و امتحان، جهالت و ناداني انسان ها تبديل به علم وآگاهي مي¬گردد:
    «وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّي نَعْلَمَ الْمُجَاهِدِينَ مِنكُمْ وَالصَّابِرِينَ وَنَبْلُوَ اَخْبَارَكُمْ» (محمد/31) : "ما همة‌ شما را حتما مي آزمائيم تا معلوم شود که مجاهدان واقعي و صابران از ميان شما کيانند و اخبار شما را بيازمائيم".

    مراد از علم خداوند، ظهور حال بندگان مي باشد يعني آنچه در نهان دارند آشکار مي گردد، علم فعلي خارج از ذات مي باشد يعني علمي که به اعتبار معلوم آن در زمان و مکان خاص به فعليت مي رسد (طباطبايي،1368).


    2. تفکيک نيکان از بدان:
    چنان که آيه شريفه مي فرمايد:
    «لِيمِيزَ اللّهُ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيبِ وَيجْعَلَ الْخَبِيثَ بَعْضَهُ عَلـي بَعْضٍ فَيرْكُمَهُ جَمِيعاً فَيجْعَلَهُ فِى جَهَنَّمَ اُوْلَـئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ» (انفال/37) :" [اين ها همه] بخاطر آن است که خداوند [مي خواهد] نا پاک را از پاک جدا سازد و نا پاکيها را روي هم بگذارد و همه را متراکم سازد و يکجا در دوزخ قرار دهد".


    3. انتخاب عمل برتر:
    ديگر از انگيزه هاي امتحان، بررسي اعمال بندگان و انتخاب بهترين عمل آنان است:
    «لِيبْلُوَكُمْ اَيكُمْ اَحْسَنُ عَمَلاً...» (هود/7):"براي اينکه شمارا بيازمايد تا کدام از شما نيکوکارتر مي باشيد".

    در اين آيه هدف از خلقت آسمان و زمين در شش روز، براي آزمايش انسانها بيان شده است.
    آنچه در اين آيه به عنوان هدف اصلي و مقصود بالذات از خلقت است، رساندن خير از باب جزاست يعني خلقت آسمان و زمين همگي براي پاداش گرفتن نيکوکاران است. (طباطباي،1368).


    4. جلوگيري از انحراف:
    در آيات متعدد خداوند متعال هدف از سخت گيري را جلوگيري از بيراهه رفتن انسان¬ها و هدايت آنان بيان کرده است:
    «...وَبَلَوْنَاهُمْ بِالْحَسَنَاتِ وَالسَّيئَاتِ لَعَلَّهُمْ يرْجِعُونَ» (اعراف/168):" و آنها را با نيکي¬ها و بدي¬ها آزموديم، شايد باز گردند". «وَاَخَذْنَاهُم بِالْعَذَابِ لَعَلَّهُمْ يرْجِعُونَ» (زخرف/48): " آن¬ها را دچار عذاب کرديم شايد باز گردند" در اين دو آيه هدف از ابتلا و عذاب آنان بازگشت به سوي خداست.


    5. پالايش جان مؤمنان:
    تمحيص جان مؤمنين و زدودن ناپاکي از چهره قلب مؤمنان، از اهداف ديگر آزمايش و ابتلاء در قرآن است:
    «وَلِيمَحِّصَ اللّهُ الَّذِينَ آمَنُواْ وَيمْحَقَ الْكَافِرِين»(آل عمران/141):" تا خدا کساني را که ايمان آورده اند خالص [و پاک] گرداند و کافران را [ به تدريج] نابود سازد". در آيه ديگر آمده: «وَلِيمَحَّصَ مَا فِى قُلُوبِكُمْ وَاللّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ» (آل عمران/154): "و بخاطر آنکه آنچه در دل هاي شما است، خالص [و پاک] گرداند و خدا به [اسرار] درون سينه ها آگاه است".


    در آيه اول تمحيص به صورت مطلق و عام ذکرشده است و شامل هر نوع ناپاکي فکري، قلبي و عملي مي شود و نمونه بازر آن شرک و بت پرستي و يا پيروي از هواي نفس است اما در آيه دوم تمحيص مقيد شده به قلب ها و دل ها، شايد تقييد به اين دليل باشد که ريشه و مرکز همه ناخالصي ها به قلب انسان بر مي گردد، از آنجا به فکر و عمل انسان جريان مي يابد و مانند غده اي سرطاني به همه رگهاي روح و بدن سرايت مي کند و خداي سبحان با خالص نمودن قلب مؤمنين ريشه اي همه ناپاکي ها و غبارها و بيماريها را از جان و دل آنان مي زدايد و زمينه را براي جريان معارف ناب توحيدي آماده مي نمايد، زيرا دل حريم کبريا و حرم امن الهي است و بايد هميشه پاک و پاکيزه باشد.
    انگيزه و عوامل ديگري نيز وجود دارد و ما بخاطر اختصار پرهيز مي نماييم.
    سنت های اجتماعی در قرآن


  2. #12
    عضو ثابت
    منتظرمولا آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1390
    نوشته : 865      تشکر : 2,288
    3,894 در 915 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    منتظرمولا آنلاین نیست.

    پیش فرض




    در ادامه توضیح پست قبلی :
    ابزار امتحان

    بانگاه کلي مي توان تمامي نعمت هاي مادي و معنوي و همه گرفتاريها و بلاها را از ابزار و وسايل امتحان الهي برشمرد. چنانکه در آيه شريفه بيان شده است:
    «كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ وَنَبْلُوكُم بِالشَّرِّ وَالْخَيرِ فِتْنَةً وَإِلَينَا تُرْجَعُونَ» (انبياء/35): "هرانساني طعم مرگ را مي چشد و شما را با بديها و خوبيها آزمايش مي کنيم و سرانجام به سوي ما باز گردانده مي شويد".
    از اين آيه و آيات ديگر روشن مي شود كه وسايل و ابزارهاي امتحان دو دسته اند:

    • ابزار و وسايل خير،

    نظير: انبياء و کتب آسماني (فرقان/20) ( مؤمنون/30)، مال و ثروت (آل عمران/186)، فرزند (انفال/28)، نعمت ها و امتيازات (کهف/7) پيروزي بر دشمنان (انفال/17- صافات/116).

    • ابزار و وسايل شر،

    مانند: گرفتن نعمت ها (بقره/155:" به طور يقين همه شما را با چيزي از ترس، گرسنگي، و کاهش در مال ها و جانها و ميوه ها [فرزندان] آزمايش مي کنيم". شكست در جنگ(احزاب/11:" آنجا بود که مؤمنان آزمايش شدند و تکاني سختي خوردند".
    از مجموع مطالب مي توان نتيجه گرفت كه سنت ابتلاء‌ و آزمايش در زندگي فردي و اجتماعي انسان ها جريان دارد هيچ فرد و جامعه نمي تواند از اين امتحانات فرار نمايند. با وسايل و ابزار خير و شر، آزمايش صورت مي گيرد و هدف از آن معرفي و تمايز مؤمنان، مجاهدان، صابران و صادقان از مدعيان دروغين آن است.
    سنت های اجتماعی در قرآن


  3. #13
    عضو ثابت
    منتظرمولا آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1390
    نوشته : 865      تشکر : 2,288
    3,894 در 915 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    منتظرمولا آنلاین نیست.

    پیش فرض




    ويژگي هاي سنت های اجتماعی
    1. الهي بودن:
    در مورد الهي بودن سنت ها، تفسيرهايي گوناگوني وجود دارد از جمله اين كه: قوانين و سنن الهي داراي هدف خاصي مي باشد زيرا سر رشته کار به دست خداوند حکيم مي باشد و او کار لغو و بيهوده انجام نمي دهد.


    2. جهاني بودن:
    سنت هايي اجتماعي الهي به جامعه، قوم خاص، زمان و مکان خاص منحصر نيست بلکه از کليت و عموميت برخوردار است، کسي نمي تواند از زير چتر آن فرار نموده و خود را از اين قاعده و قانون کلي استثنا نمايد چنان که قرآن کريم مي-فرمايد:
    «اَمْ حَسِبْتُمْ اَن تَدْخُلُواْ الْجَنَّةَ وَلَمَّا ياْتِكُم مَّثَلُ الَّذِينَ خَلَوْاْ مِن قَبْلِكُم مَّسَّتْهُمُ الْبَاْسَاء وَالضَّرَّاء وَزُلْزِلُواْ حَتَّي يقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَهُ مَتَي نَصْرُ اللهِ اَلا إِنَّ نَصْرَ اللهِ قَرِيبٌ» (بقره/214) :" آيا پنداشتيد که داخل بهشت مي شويد و حال آن که هنوز مثال [حوادث] کساني که قبل از شما درگذشته اند به شما نرسيده است؟ به آنان سختي[زندگي] و زيان [جسمي] رسيد، و [چنان] متزلزل شدند، تا اين که فرستاده [خدا] و کساني که با او ايمان آورده بودند، مي گفتند:"ياري خدا کي خواهد آمد؟" آگاه باشيد که ياري خدا نزديک است".


    3. مستمر بودن:
    صرف انجام کاري يک بار، يا دوبار، سنت نيست بلکه روشي که داراي استمرار و تحرک و تکرار است به آن سنت گفته مي شود. بنابراين سنت هايي اجتماعي از ابتداي تاريخ بشر تا انتهاي آن جريان دارد:
    «سُنَّةَ اللهِ فِى الَّذِينَ خَلَوْا مِن قَبْلُ» (احزاب/62)" [اين] روش خدا در مورد کساني که پيش از اين گذشتند."

    سنت های اجتماعی در قرآن


  4. #14
    عضو ثابت
    منتظرمولا آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1390
    نوشته : 865      تشکر : 2,288
    3,894 در 915 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    منتظرمولا آنلاین نیست.

    پیش فرض




    4. حتمي بودن:
    در صورتي كه مقتضي موجود و مانع مفقود باشد، تحقق و اجراي سـنت ها حتمي خواهد بود و در آيات قرآن اين ويژگي تحت عنوان به پايان رسيدن اجل و مهلت امت و جامعه بيان شده است. قرآن کريم مي فرمايد:
    «لِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌ إِذَا جَاء اَجَلُهُمْ فَلاَ يسْتَاْخِرُونَ سَاعَةً وَلاَ يسْتَقْدِمُونَ» (يونس/49) :"براي هر امتي سرآمد [عمر معين] است، هنگامي که سرآمد [عمر] آنان فرا رسد پس ساعتي تأخير نمي کنند و پيشي نمي گيرند". در اين آيه شريفه اجل به امت و جامعه نسبت داده شده است، اجل فرد با اجـل و مرگ جامعه تفـاوت دارد، همـان گونه که مرگ فرد، تابع اجل و زمان معين است، براي ملت ها نيز اجل و مرگ وجود دارد، منظور از مرگ و اجل در آيه، مردن اجتماعي است. قرآن کريم مي فرمايد:
    «وَتِلْكَ الْقُرَي اَهْلَكْنَاهُمْ لَمَّا ظَلَمُوا وَجَعَلْنَا لِمَهْلِكِهِم مَّوْعِداً» (کهف/59) :"و [مردم] آن آبادي ها را هنگامي که ستم کردند، هلاک شان نموديم و براي هلاکت شان وعده گاهي قرار داديم". در اين آيه سخن از عذاب دنيوي و نتيجه طبيعي اعمال امت از طريق ستم گري و تجاوز مطرح شده است.


    5. دنيوي بودن:
    سنت هايي اجتماعي و تاريخي چون جنبه اجتماعي دارد و مربوط به هدايت انسان ها است، بيشتر و در اکثر موارد مربوط به دنيا است يعني قوانين اجتماعي براي دنيا وضع شده است اما به اين معنا نيست که امت ها و جوامع در آخرت حساب و کتاب ندارند بلکه در قيامت نيز هر امتي بطور دسته جمعي با امام شان محشور مي شوند و مسئله اطاعت و پيروي از رهبر و امام علاوه بر عمل فردي، عمل اجتماعي نيز هست


    6. تبديل ناپذيري:
    تبديل به معناي جابجا کردن است و منظور از تبديل سنـت-ها، اين است که عافيت و نعمت جايگزين عذاب و هلاکت گردد و قوانين الهي دچار دگرگوني و تغيير شود، در حاليکه آيات تصريح مي کند بر اين که سنت الهي قابل تغيير و تبديل نيست:
    «فَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللهِ تَبْدِيلاً» فاطر/ 43 :"و براي روش [و قانون] خدا هيچ دگرگوني نخواهي يافت". عذاب الهي معلول علل و عواملي است اگر در مواردي عذاب يک قوم به تأخير مي¬افتد ناشي از وجود موانعي است مانند سنت عفو و بخشش و پذيرش توبه که هرکدام اين ها مي تواند مانع تحقق سنت عذاب شود. (جعفري، ص 10 / 1382)
    سنت های اجتماعی در قرآن


  5. #15
    عضو ثابت
    منتظرمولا آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1390
    نوشته : 865      تشکر : 2,288
    3,894 در 915 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    منتظرمولا آنلاین نیست.

    پیش فرض





    7. تحويل ناپذيري:
    تحويل، قرار دادن چيزي در غير مکاني که در آن بوده، مثلا عذاب و بلا از قومي که سزاوار آنند به قوم ديگري برگردانده شود، در حالي که کسي نمي تواند قانون الهي را تغيير دهد يا در تطبيق آن تخلف کند:
    «وَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللهِ تَحْوِيلاً» فاطر/43: "و براي روش [و قانون] خدا هيچ تغييري نخواهي يافت".


    8. سازگاري با اصل عليت:
    مفاد اصل عليت اين است که هرگاه معلولي در خارج تحقق يابد نيازمند به علت خواهد بود و هيچ موجودي نيست که وصف معلوليت را داشته باشد اما بدون علت بوجود آمده باشد، پس وجود معلول، کاشف از اين است که علتي آنرا بوجود آورده است. (مصباح يزدي، ج 2 ص 28 / 1379).
    مثال: محصول گناه و معصيت، عذاب و نقمت است و محصول طاعت و بندگي افزايش نعمت و برکت است :
    «وَتِلْكَ الْقُرَي اَهْلَكْنَاهُمْ لَمَّا ظَلَمُوا...» کهف/59:"و ما اهل اين روستا را به علت ستم گري شان هلاک ساختيم".


    9. سازگاري با اراده انسان:
    اجراي سنت هاي الهي در تاريخ، در واقع همان تحقق مشيت و اراده الهي است در اين ميان اراده انسان نيز جايگاه و نقشي دارد قرآن کريم مي فرمايد:
    «وَإِذَا اَرَدْنَا اَن نُّهْلِكَ قَرْيةً اَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُواْ فِيهَا فَحَقَّ عَلَيهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنَاهَا تَدْمِيراً» اسراء/16:" و هرگاه بخواهيم که [مردم] آبادي را هلاک کنيم، به سردم داران ثروتمندش فرمان مي دهيم و [لي] درآن جا نافرماني مي کنند، پس آن گفتار [وعده عذاب] بر آن [مردم] تحقق يابد و آن [شهر] را کاملا درهم مي کوبيم".

    آگاهي انسان از اين سنت ها يکي از ارکان انتخاب است و تا انسان از دو راهي که در پيش دارد آگاه نباشد و نتايج و عواقب آن دو را نداند و خوبي و بدي آن ها را تشخيص ندهد، انتخاب از جانب او تحقق نمي يابد.
    سنت های اجتماعی در قرآن


  6. #16
    عضو ثابت
    منتظرمولا آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1390
    نوشته : 865      تشکر : 2,288
    3,894 در 915 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    منتظرمولا آنلاین نیست.

    پیش فرض




    نتيجه

    از مجموع مطالب مذکور، پيرامون سنت هاي اجتماعي، نتايج زير بدست مي آيد:


    • لفظ جامعه و اجتماع در قرآن کريم ذکر نشده، اما الفاظ مترادف كه معنا و مفهوم جامعه و مجتمع را برساند، از نظر کمي و کيفي فراوان است. دو واژه "امت" و "قوم" بيش از ديگر واژه ها، مرادف جامعه، در قرآن است. منظور از جامعه و امت گروهي از انسان هاست که امر واحدي آنان را کنارهم جمع نموده باشد، آن امر جامع مي تواند دين، مذهب، زمان و مکان خاص يا رنگ و نژاد باشد.
    • مراد از سنت هاي اجتماعي در قرآن، قوانين کلي و فراگير خداوند است نسبت به انسان و جهان که در طول تاريخ در جريان بوده و قابل تغيير و تحويل نيست.
    • تفاوت سنت الهي به طور مطلق و سنت اجتماعي آن است که سنت مطلق الهي، فراگير و در بر گيرنده تمامي موجودات جهان هستي است که به تدبير و تنظيم امور مي پردازد. اما سنت هاي اجتماعي قوانين حاکم بر زندگي بشر است و زندگي جمعي انسان ها را تدبير مي نمايد.
    • کشف تمامي قوانين و سنت هاي اجتماعي، از قرآن کريم، بسي دشوار است و در اين نوشتار چند نمونه مورد بررسي قرار گرفته که عبارتند از : سنت امداد، هدايت، آزمايش.
    • ويژگي هاي کلي سنت هاي اجتماعي عبارتند از: خدايي بودن، جهاني بودن، مستمر بودن، ‌حتمي بودن، دنيوي بودن، تبديل ناپذيري، تحويل ناپذيري، سازگاري با اصل عليت و اراده انسان.
    • ميان سنت هاي اجتماعي ارتباط و هماهنگي وجود دارد و هيچ گونه تضادي ميان آنان نيست زيرا سنت ها در راستاي واحد و هدف واحد است. هر کدام اجزاي هستند که به هم ديگر پيوند خورده و زنجيرة واحدي را تشکيل مي دهند، تا وعده هاي الهي را در مورد جامعه و تاريخ محقق نمايند.
    • سنت هاي اجتماعي به صورت اتفاقي به وجود نيامده، بلکه با پشتوانة محکم حکمت و مصلحت الهي پا به عرصة اجتماع و تاريخ نهاده و نمايش گر علم، قدرت، اراده و مشيت خداوند سبحان است. شناخت اين قوانين فوايدي زيادي دارند که مهم ترين آن، تقويت بينش توحيدي انسان ها، تحکيم پايه هاي ايمان در دل مؤمنان، واقع بيني، خردگرايي و دور انديشي در ميان انسان هاست


    منبع: بنیاد علمی و فرهنگی صبا


    تمام

    (اللهم عجل لولیک الفرج)
    آمین

    سنت های اجتماعی در قرآن


صفحه 2 از 2 نخستنخست 12

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •