(...◕✿◕◕✿◕  جایگاه قوامیت مرد وحقوق انسانی زن از نظر قرآن    ◕✿◕◕✿◕...) سایت آیه های انتظار انجمن آیه های انتظار
ثبت نام
سلام مهمان گرامي؛

خوش آمدید، براي مشاهده انجمن با امکانات کامل ميبايست از طريق ايــن ليـــنک ثبت نام کنيد
تبلیغات تبلیغات
(...◕✿◕◕✿◕  جایگاه قوامیت مرد وحقوق انسانی زن از نظر قرآن    ◕✿◕◕✿◕...)
صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 10 , از مجموع 20
  1. #1
    مدیر ارشد انجمن زنان
    یاس بهشتی آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    14
    دلنوشته
    1
    خدایا به تو پناه میبرم از شر همه بدیها و ناملایمات زندگی پناهم ده که جز تو پناهی ندارم
    نوشته : 7,373      تشکر : 19,631
    24,035 در 6,930 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    یاس بهشتی آنلاین نیست.

    پیش فرض (...◕✿◕◕✿◕ جایگاه قوامیت مرد وحقوق انسانی زن از نظر قرآن ◕✿◕◕✿◕...)









    جایگاه قوامیت مرد وحقوق انسانی زن از نظر قرآن


    فائزه عظیم زاده اردبیلی




    یکی‌ از مباحث‌ اساسی‌ که‌ در جوامع‌ علمی‌ و فرهنگی‌ متفکران‌ و اندیشمندان‌ به‌ آن‌ توجه‌ کرده‌اند، موضوع‌ «حقوق‌ و شخصیت‌ زن» است. همواره‌ زنان‌ در جوامع‌ بشری‌ از شان‌ و حقوق‌ خود دور مانده‌اند و حتی‌ منزلت‌ انسانی‌ آنان‌ با تردید روبه‌رو شده‌ است. جایگاه‌ و شخصیت‌ زن‌ در فرهنگ‌ هر جامعه، نشان‌ دهنده‌‌ میزان‌ اهمیت‌ و منزلت‌ زنان‌ در آن‌ جامعه‌ است. مکاتب‌ دینی‌ و سیاسی‌ درباره‌‌ حقوق‌ زن، نظرات‌ مختلفی‌ را بیان‌ کرده‌اند. در میان‌ این‌ مکاتب، مکتب‌ انسان‌ ساز و جامع‌نگر اسلام‌ که‌ قوانین‌ آن‌ از سرچشمه‌‌ زلال‌ وحی‌ سرچشمه‌ گرفته‌ است‌ با نگرشی‌ فراگیر و با در نظر گرفتن‌ همه‌ ویژگی‌های‌ زنان، منزلت‌ و کرامت‌ والایی‌ را برای‌ آنان‌ قایل‌ شده‌ است. به‌طور مسلم‌ از نظر تکوینی‌ تفاوت‌های‌ حکیمانه‌ای‌ میان‌ زن‌ و مرد وجود دارد، اما در عین‌ حال‌ بین‌ حقوق‌ و تکالیف‌ زن‌ و مرد نوعی‌ تعادل‌ برقرار است. مخاطب اصلی‌ آیات‌ الاهی‌ و شریعت‌ مقدس، همان‌ «حقیقت‌ آدمی» و «انسانیت‌ انسان» است؛ و جنسیت‌ او جایگاهی اساسی و اصلی‌ ندارد اگر چه برای رسیدن به هدف، گاه به صورت تبعی مورد توجه قرار گرفته باشد و هیچ‌گاه‌ تفاوت‌های‌ حقوقی‌ و حکمی‌ بر وجود تفاوت‌ در هویت‌ انسانی‌ «جنس‌ زن» و «جنس‌ مرد» دلالت‌ نمی‌کند.

    همان‌گونه‌ که‌ در لابه‌لای‌ آیات‌ قرآنی‌ نمونه‌ه ای‌ فراوانی‌ در این‌ خصوص‌ به‌ چشم‌ می‌خورد.

    « یا ایها الناس‌ اتقوا ربکم‌ الذی‌ خلقکم‌ من‌ نفس‌ واحده‌ و خلق‌ منها زوجها و بث‌ منهما رجالاً‌ کثیرا و نسإ .

    ای‌ مردم، بترسید از نافرمانی‌ خدا، آن‌ خدایی‌ که‌ همه‌‌ شما را از این‌ تن‌ و نفس‌ واحده‌ آفرید و هم‌ از آن‌ جفت‌ او را خلق‌ کرد و از آن‌ دو نفر خلقی‌ بسیار از مرد و زن‌ در اطراف‌ عامل‌ برانگیخت.»1


    آن‌چه‌ در این‌ نوشتار می‌خوانید، بررسی‌ معنا شناختی‌ و تحلیل‌ واژه‌ قوام‌ در آیات‌ قرآنی‌ است‌ که‌ از آن‌ در کنوانسیون‌ها و اسناد بین‌المللی‌ به‌ عنوان ظرف استقرار تبعیض علیه زنان و مصداقی از مصادیق تبعیض‌ یاد شده‌ است.





    (...◕✿◕◕✿◕  جایگاه قوامیت مرد وحقوق انسانی زن از نظر قرآن    ◕✿◕◕✿◕...)



  2.  

  3. #2
    مدیر ارشد انجمن زنان
    یاس بهشتی آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    14
    دلنوشته
    1
    خدایا به تو پناه میبرم از شر همه بدیها و ناملایمات زندگی پناهم ده که جز تو پناهی ندارم
    نوشته : 7,373      تشکر : 19,631
    24,035 در 6,930 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    یاس بهشتی آنلاین نیست.

    پیش فرض









    آیه‌ قوامیت‌ از مهم‌ترین‌ آیات‌ مربوط‌ به‌ مساله‌ زن‌ و حقوق‌ اوست‌ که‌ کم‌ و بیش‌ نگاه‌ اسلام‌ را به‌ عنوان‌ داعیه‌دار برترین‌ آیین‌ ترقی‌ و تکامل‌ انسان، به‌ زن‌ نشان‌ می‌دهد. فهم‌ درست‌ این‌ آیه، تاثیر بسزایی‌ در بازنمایی‌ نگاه‌ قرآن‌ کریم‌ به‌
    «زن‌ و حقوق‌ زن» دارد.

    در آیه‌‌ شریفه:

    «الرجال‌ قوامون‌ علی‌ نسإ بما فضل‌ الله‌ بعضهم‌ علی‌ بعض‌ و بما انفقوا من‌ اموالهم‌ فالصاحات‌ قانتات‌ حافظات‌ للغیب‌ بما حفظ‌ الله»2


    بسیاری‌ از مفسران‌ قرآن‌ معتقدند که‌ این‌ آیه‌ فقط‌ بیانگر برتری‌ مردان‌ بر زنان‌ است‌ و چون‌ این‌ برتری‌ در زمان‌های‌ دور از جهت‌ موقعیت‌ اجتماعی‌ و اقتصادی‌ امری‌ آشکار و از هنجارهای‌ ثابت‌ جامعه‌ بود، چندان‌ شگفت‌انگیز نبود. بعضی‌ معتقدند که‌ منظور آیه‌ این‌ است‌ که‌ مردان‌ حامی‌ زنان‌ هستند. بعضی‌ می‌گویند: برتری‌ مردان‌ بر زنان‌ را در تمام‌ شوون‌ نشان‌ می‌دهد، بنابراین‌ از آن‌ به‌ وجوه‌ تبعیض‌ در لابه‌لای‌ نصوص‌ دینی‌ در حق‌ زنان‌ حکم‌ کرده‌اند و در واقع‌ آن‌ را به‌ روابط‌ اجتماعی‌ تعمیم‌ داده‌اند.

    در بررسی‌ معنا شناختی‌ واژه‌‌ «قوام» در میان‌ آیات‌ شریفه‌‌ قرآن‌ کریم‌ با چند سوال‌ روبه‌رو می‌شویم:

    ـــ مراد از قوامیت‌ چیست؟
    ـــ آیا از قوامیت‌ برتری‌ ریاست‌ مرد برداشت‌ می‌شود؟
    ـــ آیا پذیرش‌ قوامیت‌ مرد به‌ منزله‌‌ وجود تبعیض‌ علیه‌ زنان‌ است؟
    ـــ آیا مراد از رجال‌ همه‌ مردان‌ هستند؟






    (...◕✿◕◕✿◕  جایگاه قوامیت مرد وحقوق انسانی زن از نظر قرآن    ◕✿◕◕✿◕...)



  4. #3
    مدیر ارشد انجمن زنان
    یاس بهشتی آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    14
    دلنوشته
    1
    خدایا به تو پناه میبرم از شر همه بدیها و ناملایمات زندگی پناهم ده که جز تو پناهی ندارم
    نوشته : 7,373      تشکر : 19,631
    24,035 در 6,930 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    یاس بهشتی آنلاین نیست.

    پیش فرض






    معانی‌ و مفاهیم‌ قوام‌

    قوام‌ از صیغه‌‌ مبالغه‌ بوده‌ و ریشه‌‌ آن‌ «قیام» است. زبان‌ عربی‌ قیام‌ را به‌ معنای‌ ایستادن‌ (ضد نشستن) آورده‌ است‌ و متذکر می‌شود که‌ مشتقات‌ قیام‌ در معانی‌ مختلفی‌ به‌ کار رفته‌ است؛ مانند: وقوف‌ و ثبات، ادامه‌ دادن‌ مانند (آیه‌‌ شریفه‌ یقیمون‌ الصلاه)تعدیل‌ و تساوی‌ در امور، رعایت‌ عدالت‌ مانند (و کان‌ بین‌ ذلک‌ قواما) خوش‌ رفتاری، نظام‌ و شالوده‌ چیزی‌ (قوام‌ الامور) و در آیه‌ «الرجال‌ قوامون‌ علی‌ النسإ» آن‌ را به‌ معنی‌ محافظت‌ و اصلاح‌ می‌داند.3

    در بعضی‌ کتب‌ تفسیری‌ این‌ واژه‌ را صیغه‌‌ مبالغه‌ از قیام‌ گرفته‌اند؛ یعنی‌ شخص‌ با دقت‌ و مراقبت‌ بسیار از شیء مورد نظر خود محافظت‌ کند.


    در مفاهیم‌ مندرج‌ در «قوامیت»، آرای‌ مختلفی‌ به‌ چشم‌ می‌خورد.4 در این‌جا به‌ بعضی‌ از آن‌ها اشاره‌ می‌کنیم:

    ـــ در این‌ که‌ واژه‌ «قوامیت» که‌ در ابتدای‌ آیه‌ آمده،‌ نظر به‌ مردان‌ جامعه‌ به‌ گونه‌ای‌ فراگیر دارد یا فقط‌ شوهران‌ را در چارچوب‌ خانواده‌ شامل‌ می‌شود، اختلاف‌ نظر جدی‌ میان‌ مفسران‌ وجود دارد. از متاخران، علامه‌ طباطبایی‌ فراگیری‌ آن‌ را باور دارد و انفاق‌ و دیگر احکام‌ مطرح‌ شده‌ در آیه‌ را از احکام‌ فرعی‌ و جزیی‌ برگرفته‌ از آن‌ حکم‌ کلی‌ می‌داند، ولی‌ بیشتر مفسران‌ قوامیت‌ مردان‌ را خاص‌ محدوده‌ خانواده‌ می‌دانند.


    به‌ نظر می‌رسد، به‌ قرینه‌ انفاق‌ ـــ که‌ فقط‌ برای‌ خانواده‌ مطرح‌ است‌ ـــ و قنوت‌ صالحات‌ و نشوز و راه‌حل‌های‌ آن‌ که‌ به‌ دنبال‌ قوامیت‌ ذکر شده‌ و بر آن‌ متفرع‌ شده، دیدگاه‌ دوم‌ را باید پذیرفت. بعضی‌ نیز گفته‌اند فقط‌ حالت‌ زن‌ و شوهری‌ است‌ که‌ در آن‌ مرد به‌ عنوان‌ مرد، بر زن‌ به‌ عنوان‌ زن‌ انفاق‌ می‌کند و نیز تناسب‌ جمله‌‌ اول‌ آیه‌ با جمله‌های‌ بعدی‌ چنان‌ ایجاب‌ می‌کند که‌ اصل‌ و فرع‌ در گستره‌ و تنگنا برابر باشند. همچنین‌ ظاهر آیه‌ حکایت‌ دارد که‌ انفاق‌ و تفضیل، با هم‌ به‌ قوامیت‌ مرد مشروعیت‌ می‌بخشند، حال‌ آن‌که‌ در بیرون‌ خانواده‌ انفاق‌ مطرح‌ نیست؛ بنابراین‌ استناد به‌ این‌که‌ هر چند انفاق‌ در سطح‌ جامعه‌ مطرح‌ نیست، اما برتری‌ مرد بر زن‌ عام‌ است‌، پذیرفتنی‌ نیست.


    ــ « قو‌ام»، صیغه‌ مبالغه‌ قائم‌ است‌ که‌ از قام‌یقوم‌ گرفته‌ شده‌ و قام‌ بدون‌ حرف‌ جر و نیز همراه‌ به‌ حروف‌ ب، ل، فی، عن، الی، و علی‌ به‌ کار می‌رود.5 در صورتی‌ که‌ قو‌ام‌ و قام‌ با علی‌ به‌ کار رود به‌ معنای‌ مراقبت‌ و دوام‌ و ثبات‌ بر کاری‌ یا ایستادن‌ بر پایه‌‌ چیزی‌ و یا تکیه‌ بر چیزی‌ است. در این‌ آیه‌ معنای‌ نخست‌ اراده‌ شده‌ است؛ یعنی‌ بسیار قیام‌ کننده‌ بر امور و کارها و نیازهای‌ زنان. از این‌ رو معانی‌ اداره، سرپرستی، کفالت، تعهد، پاسداری، حفاظت، نگاهداری‌ و نگاهبانی، مراعات، حمایت، پایداری، پای‌ورزی، ایستادگی، گماشتگی، کارگزاری، مراقبت‌ و مواظبت‌ را در توضیح‌ آن‌ آورده‌اند، چنان‌ که‌ کم‌ و بیش‌ تعبیراتی‌ چون‌ ولایت، حکومت، تسلط، سیطره، احاطه، چیرگی‌ و تکیه‌گاه‌ بودن‌ در بعضی‌ نوشته‌ها به‌ حوزه‌‌ معنایی‌ آن‌ راه‌ یافته‌ است. شاید دلیل‌ چنین‌ برداشت‌هایی‌ تعبیر «فضل‌ الله» باشد که‌ در ادامه‌ آمده‌ است، ولی‌ چنان‌ که‌ خواهد آمد هرگز سلطه‌ و سلطنتی‌ در معنای‌ آن‌ پذیرفته‌ نیست؛ چنان‌ که‌ فضل‌ نیز بر برتری‌ و ارزش‌ بیشتر دلالت‌ ندارد.



    (...◕✿◕◕✿◕  جایگاه قوامیت مرد وحقوق انسانی زن از نظر قرآن    ◕✿◕◕✿◕...)



  5. #4
    مدیر ارشد انجمن زنان
    یاس بهشتی آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    14
    دلنوشته
    1
    خدایا به تو پناه میبرم از شر همه بدیها و ناملایمات زندگی پناهم ده که جز تو پناهی ندارم
    نوشته : 7,373      تشکر : 19,631
    24,035 در 6,930 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    یاس بهشتی آنلاین نیست.

    پیش فرض






    در کنار قو‌ام، واژه‌های‌ قائم، قیوم، قیم، قیام‌ نیز در لغت‌ آمده‌اند که‌ بعضی‌ با قوام‌ یکسان‌ هستند. چنان‌ که‌ قیموم‌ نیز هر چند در لغت‌ نیامده، ولی‌ در بعضی‌ آثار و ادعیه‌ دیده‌ می‌شود. در این‌ میان‌ قیام‌ و قیوم‌ نام‌ خداوند به‌ شمار می‌آیند، ولی‌ قیم‌ و قو‌ام‌ به‌ یک‌ معنی‌ هستند؛ بنابراین‌ آن‌چه‌ بعضی‌ گفته‌اند که‌ قو‌ام‌ غیر از قیم‌ است، در نتیجه‌ مرد هم‌ قیم‌ بر زن‌ نیست، ناشی‌ از آگاهی‌ اندک‌ از لغت‌ است، در لغت‌ نیز گفته‌ شده، ـــ قیم‌ المراه: زوج‌ ها، کانها یقوم‌ بامرها و ما یحتاج‌ الیه. جز آن‌که‌ قیم‌ در اصطلاح‌ متاخر فقهی‌ نوعی‌ از سرپرستی‌ است‌ که‌ در جهت‌ رعایت‌ حال‌ ناتوانان، خردسالان‌ و محجوران‌ از تصرف‌ در اموال‌، اعمال‌ می‌شود و یا مواظبت‌ و نظارتی‌ که‌ بر موقوفات‌ می‌شود، اما قیم‌ بودن‌ مرد بر زن‌ از این‌گونه‌ نیست، چنان‌ که‌ قیم‌ بودن‌ شوهر مرتبه‎ای‌ را برای‌ او نمی‌رساند و فرودستی‌ زن‌ را دلالت‌ ندارد؛ بلکه‌ می‌توان‌ گفت‌ که‌ قیم‌ در اصطلاح‌ فقهی‌ نیز به‌طور لزوم‌ به‌ معنای‌ فرودستی‌ طرف‌ مقابل‌ قیم‌ نیست‌ و درباره‌ اطفال، غایبان، قاصران‌ و محجوران‌ نیز نمی‌توان‌ برتری‌ ارزشی‌ قیم‌ را برایشان‌ ادعا کرد. بنابراین‌ قیم‌ بودن‌ فقط‌ به‌ معنای‌ قیام‌ به‌ انجام‌ وظایف‌ سرپرستی‌ است، اما برتری‌ داشتن‌ یا نداشتن‌ از نشانه‌های‌ بیرونی‌ باید به‌ دست‌ آید.

    ـــ چنان‌که‌ گذشت‌ قو‌ام‌ از فعل‌ قام‌ گرفته‌ شده‌ که‌ مصدر آن‌ قوم، قیام، قومه‌ و قامه‌ است؛6 بنابراین‌ مصدرهایی‌ از قبیل: قیومیت، یا قوامت‌ ـــ به‌ رغم‌ آن‌ که‌ بسیار به‌ کار می‌روند ـــ ریشه‌ و مستندی‌ در منابع‌ اصلی‌ لغت‌ ندارند. نتیجه‌ این‌که‌ برای‌ معنای‌ قیام‌ کردن‌ به‌ امور، باید از یکی‌ از چهار مصدر بالا بهره‌ گرفت، اما اگر از کلمات‌ وصفی‌ قیام‌ و قیم‌ و قیوم‌ و قوام، مصدر صناعی‌ بسازیم، باید از کلمات‌ قیامیت، قیمیت، قیومیت‌ و قوامیت‌ بهره‌ جوییم، جز آن‌که‌ قیومیت‌ و قیامیت‌ ویژه‌‌ خداوند خواهد بود و درباره‌‌ مرد به‌ کار نمی‌رود.




    (...◕✿◕◕✿◕  جایگاه قوامیت مرد وحقوق انسانی زن از نظر قرآن    ◕✿◕◕✿◕...)



  6. #5
    مدیر ارشد انجمن زنان
    یاس بهشتی آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    14
    دلنوشته
    1
    خدایا به تو پناه میبرم از شر همه بدیها و ناملایمات زندگی پناهم ده که جز تو پناهی ندارم
    نوشته : 7,373      تشکر : 19,631
    24,035 در 6,930 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    یاس بهشتی آنلاین نیست.

    پیش فرض






    ـــ بعضی‌ گفته‌اند: «قوام، بیشتر از قیم‌ و قیام‌ بر مبالغه‌ دلالت‌ دارد و قیام‌ او مثل‌ قیام‌ والی‌ بر رعیت‌ است، بنابراین‌ سیطره‌ و احاطه‌ توام‌ با قدرت‌ دارد؛ گویی‌ حیات‌ زن، قائم‌ و نیازمند به‌ وجود مرد است.»7 مستند هیچ‌یک‌ از گزاره‌های‌ این‌ سخن‌ را نیافته‌ایم‌ به‌ ویژه‌ آن‌ که‌ قیام‌ را در لغت، صفت‌ و نام‌ خاص‌ خداوند دانسته‌اند؛ پس‌ می‌توان‌ گفت‌ سیطره‌‌ شوهر بر همسر از سیطره‌ی‌ خداوند بر آفریده‌ها بیشتر است!

    ـــ چنان‌ که‌ گذشت‌ قوامیت‌ به‌ معنای‌ مراقبت، پایداری‌ و ایستادگی‌ بر امور، کارها و نیازهای‌ زن‌ است؛ اما برتری‌ این‌ کارها در لغت‌ نیامده، چنان‌که‌ محدوده‌ دقیقی‌ برای‌ قوامیت‌ نیز ترسیم‌ نشده‌ است. در تعبیرات‌ مفسران‌ مواردی‌ مانند آموختن، پرورش‌ دادن، تادیب، تدبیر، نظارت‌ بر رفت‌ و آمد، مواظبت‌ در خانه، منع‌ از بیرون‌ رفتن‌ از خانه‌ و... آمده‌ که‌ به‌ نظر می‌رسد همگی‌ برداشت‌های‌ مفسران‌ باشد. شاید بتوان‌ گفت‌ آن‌چه‌ در حفظ‌ تعادل‌ شخصیت‌ زن‌ و تامین‌ نیازهای‌ روحی‌ و جسمی‌ او و در نتیجه‌ قوام، سازمان‌ و سامان‌ خانواده‌ دخالت‌ دارد، در محدوده‌‌ قوامیت‌ می‌گنجد.
    ـــ قوامیت‌ به‌ معنایی‌ که‌ گذشت، وظیفه‌ و مسوولیت‌ است‌ و هرگز برتری، فضیلت، شرافت‌ و امتیاز یا سلطنت‌ مرد بر زن‌ را نمی‌رساند، بلکه‌ ملاک‌های‌ برتری‌ امور دیگری‌ است. در «اقرب‌ الموارد» مولف‌ به‌ صراحت‌ می‌گوید:

    «رعایت‌ و کفالت‌ است‌ و نه‌ ولایت‌ و سلطنت»8

    برتری‌ نه‌ از قوامیت‌ استفاده‌ می‌شود و نه‌ از «علی» و نه‌ از فضل، چنان‌ که‌ در نکته‌های‌ چهاردهم‌ و پانزدهم‌ خواهد آمد ـــ زیرا قام‌ همراه‌ با علی‌ بیشتر درباره‌‌ امور و وظایف‌ به‌ کار می‌رود که‌ در آن‌ جا علو و نسبت‌ سنجی‌ بین‌ کسی‌ که‌ قائم‌ بر امر است‌ و آن‌ چیزی‌ که‌ او بدان‌ قیام‌ دارد، معنی‌ ندارد. چنان‌ که‌ به‌ احتمال‌ زیاد «قوامون‌ علی‌ النسأ» با حذف‌ مضاف‌ باشد؛ یعنی‌ «قوامون‌ علی‌ شوون‌ النسأ و حاجاتهن»

    ـــ گفته‌اند حکمت‌ در تشریع‌ قوامیت‌ مرد، آن‌ است‌ که‌ هیچ‌ گروهی‌ ـــ حتی‌ دو نفره‌ ـــ برنامه‌ها و سیر حرکت‌شان‌ سامان‌ نخواهد یافت، مگر آن‌ که‌ یکی‌ مسوول‌ باشد ـــ چنان‌که‌ در روایتی‌ نیز آمده‌ ـــ بنابراین‌ در خانواده‌ نیز که‌ مهم‌ترین‌ بنیادهای‌ جمعی‌ است‌ باید چنین‌ باشد. «علامه‌ جعفری» در این‌ زمینه‌ می‌نویسد: اداره‌‌ خانواده‌ به‌ یکی‌ از چهار شکل‌ ذیل‌ تصور می‌شود:



    (...◕✿◕◕✿◕  جایگاه قوامیت مرد وحقوق انسانی زن از نظر قرآن    ◕✿◕◕✿◕...)



  7. #6
    مدیر ارشد انجمن زنان
    یاس بهشتی آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    14
    دلنوشته
    1
    خدایا به تو پناه میبرم از شر همه بدیها و ناملایمات زندگی پناهم ده که جز تو پناهی ندارم
    نوشته : 7,373      تشکر : 19,631
    24,035 در 6,930 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    یاس بهشتی آنلاین نیست.

    پیش فرض






    1. اداره‌‌ آن‌ با زن‌ و مرد است‌ که‌ چنین‌ چیزی‌ امکان‌ ندارد، زیرا اگر دو مرد نیز با هم‌ مسوول‌ باشند، تصادم، تزاحم‌ و برخورد و جدایی‌ را در پی‌ خواهد داشت.


    2. زن‌ به‌ تنهایی‌ مسوول‌ باشد که‌ در آن‌ صورت‌ تنظیم‌ ارتباطات‌ با موانع‌ و ختلالات‌ روبه‌رو خواهد شد.

    3. پدرسالاری‌ سلطه‌گرانه‌ و خودخواهانه‌ که‌ در بعضی‌ جوامع‌ دیده‌ می‌شود، ولی‌ چنین‌حالتی‌ فضای‌ جامعه‌ را جهنمی‌ کرده، عظمت‌ها و ارزش‌های‌ زن‌ را سرکوب‌ می‌کند و طعم‌ خوش‌ زندگی‌ را در کام‌ فرزندان‌ تلخ‌ می‌کند.

    4. نظام‌ شورایی‌ با سرپرستی‌ و ماموریت‌ اجرایی‌ مرد که‌ همراه‌ با اعتدال‌ است‌ و معنای‌ قوام‌ نیز همین‌ است. اشکال‌ بعضی‌ از غربیان‌ بر اسلام‌ مبنی‌ بر این‌ که‌ اسلام، مرد را امیر و زن‌ را اسیر کرده، به‌ دلیل‌ رفتار بیرونی‌ بعضی‌ از جوامع‌ اسلامی‌ و برداشت‌های‌ نادرست‌ از آیه‌‌ (الرجال‌ قوامون‌ علی‌ النسإ) است.

    ایشان‌ تاکید دارد که‌ قوام، قیم‌ مصطلح‌ حقوقی‌ و فقهی‌ نیست‌ و قوامیت‌ بر اساس‌ علت‌ طبیعی‌ است‌ نه‌ قراردادی‌ و تحکمی.9

    ـــ بنابر آن‌چه‌ گذشت‌ قوامیت‌ مرد، نوعی‌ مسوولیت‌ در جهت‌ اداره‌ بنیاد خانواده‌ است‌ و الزامات‌ و تکالیفی‌ حقوقی‌ و اخلاقی‌ در پی‌ آن‌ بر عهده‌ مرد خواهد بود. از جمله‌ لزوم‌ انفاق‌ و رفتار بر اساس‌ قسط‌ و چه‌ بسا بتوان‌ گفت‌ آیه‌ی‌ شریفه، (کونو قوامین‌ بالقسط) آیه‌ مورد بحث‌ را تبیین‌ و تفسیر یا تکمیل‌ می‌کند، چنان‌ که‌ اگر در چارچوب‌ انواع‌ ولایت‌ها بگنجد آن‌چه‌ وظیفه‌ والیان‌ به‌ طور عموم‌ است‌ در این‌جا نیز مطرح‌ می‌باشد.




    (...◕✿◕◕✿◕  جایگاه قوامیت مرد وحقوق انسانی زن از نظر قرآن    ◕✿◕◕✿◕...)



  8. #7
    مدیر ارشد انجمن زنان
    یاس بهشتی آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    14
    دلنوشته
    1
    خدایا به تو پناه میبرم از شر همه بدیها و ناملایمات زندگی پناهم ده که جز تو پناهی ندارم
    نوشته : 7,373      تشکر : 19,631
    24,035 در 6,930 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    یاس بهشتی آنلاین نیست.

    پیش فرض






    نکات‌ تفسیری‌ مفهوم‌ قوامیت

    در تفسیر آیه‌ (الرجال‌ قوامون‌ علی‌ النسا) و معنای‌ قوام‌ بودن‌ مردان‌ بین‌ علمای‌ شیعه‌ و سنی‌ اختلاف‌ نظرهای‌ زیادی‌ وجود دارد که‌ با توجه‌ به‌ بررسی‌های‌ مختلف‌ که‌ انجام‌ داده‌ام، به‌ اختصار به‌ معرفی‌ شمه‌ای‌ از آراء ایشان‌ می‌پردازم.
    دسته‌‌ اول‌ معانی‌ مختلفی‌ را درباره‌‌ نقش‌ برتر مرد در خانواده‌ بیان‌ داشته‌اند و قوام‌ بودن‌ مردان‌ را به‌ معنی‌ داشتن‌ حق‌ تادیب‌ زن‌ تعبیر نموده‌اند. مرحوم‌ شیخ‌ طوسی‌ می‌فرمایند؛ قوام‌ بودن‌ به‌ معنی‌ داشتن‌ «حق‌ تدبیر» است، بدین‌ معنا که‌ مردان‌ به‌ امر به‌ زنان‌ در خصوص‌ اطاعت‌ از دستورات‌ الاهی‌ و دستورات‌ همسرانشان‌ قیام‌ می‌کنند... صاحب‌ تفسیر جامع‌البیان‌ نیز تفسیری‌ قریب‌ به‌ این‌ معنا ارائه‌ داده‌ است، بدین‌ معنا که‌ مردان‌ موظف‌ به‌ قیام‌ به‌ امور زنان‌ خود هستند.10 بعضی‌ دیگر از مفسران‌ مانند قرطبی‌ قوام‌ بودن‌ مردان‌ را به‌ معنای‌ حمایت‌ مردان‌ از زنان‌ و محافظت‌ از ایشان‌ تعبیر نموده‌اند که‌ مختصر اشاره‌ گردید.11 ایشان‌ در ادامه‌ این‌ تعبیر، عهده‌دار بودن‌ نفقه‌ و تدبیر امور اقتصادی‌ زن‌ را به‌ معنای‌ قوام‌ بودن‌ مرد بر زن‌ می‌داند؛ یعنی‌ مردان‌ علاوه‌ بر دفاع‌ و حفاظت‌ از زنان، امر تدبیر، تحصیل‌ و پرداخت‌ نفقه‌ زن‌ را به‌ عهده‌ دارند.12

    (ای‌ یقومون‌ بالنفقه‌ علیهن‌ والذب‌ عنهن)

    دسته‌ دیگری‌ از مفسران‌ قوام‌ بودن‌ مرد را بر زن‌ به‌ سلطه‌ مردبر زن‌ تعبیرکرده‌اند13 غالب‌ مواردی‌ که‌ به‌ عنوان‌ نمونه‌های‌ برتری‌ زنان‌ بر مردان‌ ذکر شده‌ است، خدشه‌پذیر است. چه‌ بسیاری‌ از آن‌ها مواردی‌ است‌ که‌ بیانگر اوضاع‌ و احوال‌ اجتماعی‌ حاکم‌ بر زنان‌ در جامعه‌ و زمان‌ خاصی‌ بوده‌ است‌ که‌ اکنون‌ در بسیاری‌ از جوامع‌ مصداق‌ ندارد. مانند غلبه‌‌ سواد و دانش‌ در مردان، خانه‌نشینی‌ زنان‌ که‌ منجر به‌ دوری‌ ایشان‌ از مسایل‌ و فعالیت‌های‌ اجتماعی‌ و مشارکت‌ و اظهار نظر ایشان‌ می‌شود. حال‌ سوالی‌ که‌ این‌جا مطرح‌ است، این‌ است‌ که‌ تفضیل‌ و برتری‌ در این‌ آیه‌
    شریفه‌ علت‌ است‌ یا حکمت؟


    (...◕✿◕◕✿◕  جایگاه قوامیت مرد وحقوق انسانی زن از نظر قرآن    ◕✿◕◕✿◕...)


  9. تشكرها 4


  10. #8
    مدیر ارشد انجمن زنان
    یاس بهشتی آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    14
    دلنوشته
    1
    خدایا به تو پناه میبرم از شر همه بدیها و ناملایمات زندگی پناهم ده که جز تو پناهی ندارم
    نوشته : 7,373      تشکر : 19,631
    24,035 در 6,930 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    یاس بهشتی آنلاین نیست.

    پیش فرض






    تفضیل، علت‌ یا حکمت؟


    اگر برتری‌های‌ مرد و نفقه‌ دادن‌ وی‌ به‌ عنوان‌ علت‌ قوامیت‌ باشد، با عدم‌ این‌ دو علت‌ مرد دیگر حق‌ ادعای‌ سرپرستی‌ بر زن‌ را ندارد؛ برای‌ نمونه‌ اگر از نظر تدبیر، برنامه‌ریزی، قدرت‌ و سایر اموری‌ که‌ معمولا در مردان‌ یافت‌ می‌شود مرد از زن‌ خود ضعیف‌تر باشد یا در عمل‌ زن‌ مخارج‌ زندگی‌ خانواده‌ را بر عهده‌ دارد، مرد حق‌ ادعای‌ سرپرستی‌ و تصمیم‌گیری‌ ندارد و سایر حقوق‌ از عهده‌ او برداشته‌ می‌شود. اما اگر این‌ دو عامل‌ به‌ عنوان‌ حکمت‌ قوامیت‌ باشد، گرچه‌ به‌طور استثنا زن‌ برتری‌ داشته‌ باشد یا به‌طور کامل‌ کارهای‌ معیشتی‌ را بر عهده‌ گیرد، باز حق‌ سرپرستی‌ مرد محفوظ‌ است.14

    آیا جمله‌ «الرجال‌ قوامون‌ علی‌ النسأ» خبری‌ است؟

    جمله‌‌ «الرجال‌ قوامون‌ علی‌ النسأ» جمله‌ خبری‌ است‌ نه‌ انشایی‌ و از سرپرستی‌ متداول‌ مردان‌ در خانواده‌ خبر می‌دهد، گرچه‌ در آن‌ زمان‌ و زمان‌های‌ دیگر خانواده‌هایی‌ بودند که‌ در عمل‌ سرپرستی‌ زن‌ را چه‌ در برتری‌های‌ خردگرایانه، تدبیر، دوراندیشی، علم‌ و فهم‌ و چه‌ در اداره‌ اقتصادی‌ خانواده‌ به‌ عهده‌ داشتند.15

    آیا ریاست‌ مرد امری قانونی ا‌ست‌ یا تکوینی؟

    روایت‌ است‌ که‌ فردی‌ از امام‌ باقر(ع) سوال‌ کرد که:

    «مردی‌ به‌ همسرش‌ می‌گوید؛ اختیار کار تو با خودت‌ است‌ امام(ع) فرمودند: چگونه‌ این‌ ممکن‌ است، در حالی‌ که‌ خداوند می‌فرماید: الرجال‌ قوامون‌ علی‌ النسأ این‌ گفته‌ مرد ارزشی‌ ندارد.»


    در قانون‌ نیز مسوولیت‌ مدیریت‌ و ریاست‌ بر خانواده‌ به‌ جهت‌ جنبه‌ امری‌ و تکلیفی‌ قابل‌ اسقاط‌ یا واگذاری‌ نیست؛ بنابراین‌ زوجین‌ نمی‌توانند با انعقاد قرارداد خصوصی‌ یا شرط‌ ضمن‌ عقد، این‌ موقعیت‌ را نادیده‌ بگیرند یا از اقتدار قانونی‌ آن‌ بکاهند یا قلمرو آن‌ را محدود کنند.
    16


    (...◕✿◕◕✿◕  جایگاه قوامیت مرد وحقوق انسانی زن از نظر قرآن    ◕✿◕◕✿◕...)


  11. تشكرها 5


  12. #9
    مدیر ارشد انجمن زنان
    یاس بهشتی آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    14
    دلنوشته
    1
    خدایا به تو پناه میبرم از شر همه بدیها و ناملایمات زندگی پناهم ده که جز تو پناهی ندارم
    نوشته : 7,373      تشکر : 19,631
    24,035 در 6,930 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    یاس بهشتی آنلاین نیست.

    پیش فرض






    برتری‌ مردان‌ بر زنان‌ یا برتری‌ شوهران‌ بر همسران؟


    درباره‌ این‌که‌ آیا آیه‌ درباره‌‌ برتری‌ مردان‌ بر زنان‌ یا برتری‌ شوهران‌ بر همسرانشان‌ است، دو دیدگاه‌ وجود دارد. بعضی‌ معتقدند آیه‌ به‌ دلیل‌ اولویت‌ و سایر شواهد، عام‌ است‌ و مراد آیه‌ برتری‌ مردان‌ بر زنان‌ به‌ طور کلی‌ است، اما بعضی‌ دیگر معتقدند گرچه‌ در آیه‌ از الفاظ‌ عامی‌ مثل‌ «الرجال» و «النسإ» استفاده‌ شده، اما به‌ قرینه‌ ذیل‌ آیه‌ مراد همسران‌ است.17

    با توجه‌ به‌ مباحث‌ بیان‌ شده، روشن‌ می‌شود که به‌ نظر بسیاری‌ از مفسران، آیه‌ مذکور با توجه‌ به‌ سیاق‌ آیات‌ قبل‌ و بعد و حتی‌ صدور ذیل‌ آیه‌ به‌ روابط‌ زن‌ و مرد در خانواده‌ مربوط‌ است‌ و بیانگر حکم‌ مسوولیت‌ و سرپرستی‌ مرد در خانواده، حمایت‌ و حفاظت‌ از آن، تامین‌ معاش‌ و تدبیر امور اقتصادی‌ خانواده‌ است‌ و به‌ هر حال‌ نمی‌توان‌ از آیه‌‌ شریفه‌‌ مذکور حکم‌ برتری‌ مردان‌ بر زنان‌ را استنباط‌ کرد. چنین‌ برداشتی‌ با سایر آیات‌ قرآن‌ که‌ در مقام‌ ملاک‌های‌ برتری‌ و فضیلت‌ انسان‌ است‌ منافات‌ دارد؛ زیرا در هیچ‌ یک‌ از آیات‌ قرآن‌ کریم، ملاک‌ ارزش‌های‌ والای‌ انسانی‌ به‌ جنس‌ مذکر اختصاص‌ ندارد، بلکه‌ ملاک‌ ارزش‌ها کار و کوشش‌ با هدف‌گیری‌های‌ انسانی‌ است‌ «لیس‌ للانسان‌ الا ما سعی» و حتی‌ در قرآن‌ نمی‌توان‌ یک‌ آیه‌ یافت‌ که‌ برای‌ مرد در برابر زن‌ ارزش‌ برتری‌ انسانی‌ را اثبات‌ کند.18 همچنین‌ به‌ نظر بیشتر فقها فلسفه‌ی‌ قوام‌ بودن‌ مرد، عهده‌دار بودن‌ امور زنان‌ و برتری‌ ارزش‌ اقتصادی‌ مرد در غالب‌ جوامع‌ است‌ و این‌ در حالی‌ است‌ که‌ پیام‌ اصلی‌ کنوانسیون، محو کلیه‌ اشکال‌ تبعیض‌ علیه‌ زنان، برابری‌ (تشابه) کامل‌ زن‌ و مرد و از میان‌ رفتن‌ تمام‌ تمایزات‌ در عرصه‌های‌ حقوقی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی‌ است‌ و از وجود این‌ تمایزات‌ که‌ برگرفته‌ از سرشت‌ و تفاوت‌های‌ صوری‌ زن‌ و مرد است، به‌ تبعیض‌ علیه‌ زنان‌ یاد می‌کند. در این‌ کنوانسیون‌ عبارت‌ تبعیض‌ علیه‌ زنان‌ به‌ هرگونه‌ تمایز، محرومیت، استثنا و محدودیت‌ بر اساس‌ جنسیت‌ اطلاق‌ می‌شود.
    19

    (...◕✿◕◕✿◕  جایگاه قوامیت مرد وحقوق انسانی زن از نظر قرآن    ◕✿◕◕✿◕...)



  13. #10
    مدیر ارشد انجمن زنان
    یاس بهشتی آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    14
    دلنوشته
    1
    خدایا به تو پناه میبرم از شر همه بدیها و ناملایمات زندگی پناهم ده که جز تو پناهی ندارم
    نوشته : 7,373      تشکر : 19,631
    24,035 در 6,930 پست تشکر شده
    وبلاگ : 1
    دریافت : 0      آپلود : 0
    یاس بهشتی آنلاین نیست.

    پیش فرض






    در حالی‌ که‌ در بررسی‌ یکی‌ از آیات‌ شریفه‌‌ قرآن‌ کریم‌ و سوء تعبیری‌ که‌ از معنای‌ قوام‌ به‌ عمل‌ آمده‌ است، بعضی‌ در صدد ستیزه‌جویی‌ با این‌ نگرش‌ قرآنی‌ برآمده‌اند، ما در این‌ مجال‌ کوتاه‌ مفاهیم‌ و مبانی‌ اساس‌ قوامیت‌ را تبیین‌ کرده‌ایم‌ که‌ خود نشانگر سوء استفاده‌ و سوء تفسیر مغرضانی‌ است‌ که‌ در صدد تحریف‌ و تنقیص‌ معارف‌ دینی‌ هستند و در اذهان‌ عمومی‌ آن‌چنان‌ با تبلیغات‌ سوء نسل‌ جوان‌ را تحت‌ تاثیر قرار داده‌اند که‌ گویی‌ این‌ نگرش‌ تبعیضی‌ از قرآن‌ گرفته‌ شده‌ است. برای‌ رفع‌ توهم‌ برتری‌ ذاتی‌ و فضیلت‌ مردان‌ بر زنان‌ در قرآن‌ کریم‌ پس‌ از بیان‌ حکم‌ قوام‌ بودن‌ مردان، اوصافی‌ از ارزش‌های‌ انسانی‌ برای‌ جنس‌ مونث‌ مطرح‌ می‌کند و می‌فرماید که:

    «زن‌های‌ شایسته‌ زن‌هایی‌ هستند که‌ همواره‌ در ارتباط‌ با خدا بوده‌ و نگهبان‌ فرمان‌ الاهی‌ در غیاب‌ همسرانشان‌ هستند(فالصالحات‌ قانتات‌ حافظات‌ للغیب‌ بما حفظ‌ الله)، زیرا نقش‌ زن‌ در بهره‌ برداری‌ یا اخلال‌ نظم‌ خانواده‌ فوق‌العاده‌ مهم‌تر و بیشتر از مرد است. بنابراین‌ زنان‌ را به‌ نقشی‌ که‌ دارند آگاه‌ می‌سازد، او را متوجه‌ مسوولیت‌ خطیرش‌ می‌کرده‌ و رکن‌ اصلی‌ و عامل‌ اعتدال‌ خانواده‌ معرفی‌ می‌کند.»
    20


    (...◕✿◕◕✿◕  جایگاه قوامیت مرد وحقوق انسانی زن از نظر قرآن    ◕✿◕◕✿◕...)



صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •