جایگاه کثرات و مخلوقات در عرفان اسلامی(بحثی تخصصی و بسیار مهم ) سایت آیه های انتظار انجمن آیه های انتظار
ثبت نام
سلام مهمان گرامي؛

خوش آمدید، براي مشاهده انجمن با امکانات کامل ميبايست از طريق ايــن ليـــنک ثبت نام کنيد
تبلیغات تبلیغات
جایگاه کثرات و مخلوقات در عرفان اسلامی(بحثی تخصصی و بسیار مهم )
صفحه 5 از 6 نخستنخست 123456 آخرینآخرین
نمایش نتایج: از شماره 41 تا 50 , از مجموع 55
  1. #41
    مدیر ارشد انجمن اخلاق و عرفان
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1391
    صلوات
    28000
    دلنوشته
    1
    اللهم صلّ علی محمد و ال محمد و عجّل فرجهم
    نوشته : 13,141      تشکر : 27,295
    57,760 در 13,226 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آنلاین نیست.

    پیش فرض







    مجعول بودن ماهیت


    اما در مورد اینکه ماهیت مجعول نیست باید سئوال کرد که اگر مثل صدرا می خواهی بگویی صدرا حرفش این است ماهیت مجعول نیست؛ اما مجعول بالعرض است یعنی به نفس وجودش که مجعول است این هم مجعول است همان تحلیل هایی که در مورد وجود باید کرد باید پرسید که آیا جعل وجود را به نحو تشأن می گیرید یا به نحو علیت

    . اگر علیت گرفتید یک فضای دیگر دارد. تشأن همان بود که داشتیم توضیح می دادیم پس ماهیت هم نفس الأمر دارد.

    اگر بخواهم توضیح بدهم، نفس الأمر ماهیت این طوری است:

    اولاً ذات حق، مصداق بالذات موجود و وجود،
    ثانیا اسماء طرح می شوند که به نحو حیثیت تقییدیه شأنیه موجودند.
    ثالثا اعیان ثابته یا ماهیات و یا اعیان خارجه و ماهیات که به حیثیت تقییدیه نفادیه اسماء موجودند.

    همه اش نفس الأمر دارد یعنی سه ساحت نفس الأمر دارند نفس الأمرهای مناسب خود.

    حضرت حق نفس الأمر دارد چون خود متن وجود است.
    اسماء و اضافۀ اشراقیه نفس الأمر دارد به دلیل شأن بودن.
    ماهیت نفس الأمر دارد به لحاظ نفاد و حد بودن برای اسماء.

    این تحلیلی است که می شود به طور خلاصه مطرح کرد. و بعد اجازه بدهید اشاره کنم فرصت ندارم احساس می کنم به سؤال ها بپردازیم. این تحلیل که عرض کردم به اسم بالعرض و بالذات جناب صائن الدین ترکه در تمهید آورده، تحلیل دارد.

    ادبیات بالعرض یعنی موجود بالعرض است. تحلیلی دارد جناب فناری در مصباح الانس صفحه 53 از چاپ سنگی که بحث موجود را دو معنا می کند موجود یعنی نفس الوجود موجود یعنی له الوجود یا منسوب الی الوجود و بعد می گوید تمام کثرات منسوب الی الوجود و بعد در صفحه 248 مصباح منسوب الی الوجود را خیلی عالی تصریح می کند می گوییم مجاز است و سپس توضیح می دهد که از یک منظر مجاز نیست و حقیقت است. از نظر منسوب الی الوجود حقیقت است. منظورش چیست؟ می خواهد بگوید نفس الأمر دارد و هیچ و پوچ نیست. (رجوع کنید ص 248 مصباح الانس).





    جایگاه کثرات و مخلوقات در عرفان اسلامی(بحثی تخصصی و بسیار مهم )


  2. #42
    مدیر ارشد انجمن اخلاق و عرفان
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1391
    صلوات
    28000
    دلنوشته
    1
    اللهم صلّ علی محمد و ال محمد و عجّل فرجهم
    نوشته : 13,141      تشکر : 27,295
    57,760 در 13,226 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آنلاین نیست.

    پیش فرض










    جمع بندی

    استاد امینی نژاد:

    فرمایشات اساتید را جمع بندی می کنم. حضرت استاد رمضانی تفکیک بین خیال معرفت شناسانه و هستی شناسانه فرمودند و در تبیین نسبت بین حق و خلق، نسبت انسان با امور ذهنی را مطرح فرمودند؛ چون یکی از عزیزان پرسیدند که آیا می توان از رابطۀ نفس و مراتب آن به ویژه بدن مادی در بررسی نسبت بین حق و خلق استفاده کرد.


    با توجه به روایت «من عرف نفسه فقد عرف ربه»5 تبیین استاد رمضانی این است که می توان از این فضا استفاده کرد منتهی به این ترتیب یعنی نسبت انسان با آنچه که در فضای ذهن شکل می گیرد این چگونه نسبتی است در بستر حقیقت نفس، اموری شکل می گیرد که از یک جهت از دامنۀ نفس خارج نیست و از جهت دیگر، غیر از نفس است، چه نسبتی با نفس دارد همان فضا را باید بین نسبت حق و خلق مطرح کنیم. عبارتی از فتوحات نقل کردند که حق و خلق، کاملاً از هم ممتاز است.


    استاد یزدان پناه، بحث نحوۀ تحقق کثرت را ارائه فرمودند. حقیقتِ خلق، اضافۀ اشراقی است؛ منتهی اضافۀ اشراقی در تحلیل های نهایی حکمت متعالیه رقیق می شود و به حد نسبت محض می رسد یعنی ماسوی الله اگر گفته می شود این ها اضافه های اشراقی هستند یعنی حقایق امکانی از سنخ نسبت هستند.






    جایگاه کثرات و مخلوقات در عرفان اسلامی(بحثی تخصصی و بسیار مهم )


  3. #43
    مدیر ارشد انجمن اخلاق و عرفان
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1391
    صلوات
    28000
    دلنوشته
    1
    اللهم صلّ علی محمد و ال محمد و عجّل فرجهم
    نوشته : 13,141      تشکر : 27,295
    57,760 در 13,226 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آنلاین نیست.

    پیش فرض










    حق و نسب اشراقی آن است. ولی نسب اشراقی به لحاظ هویت نسبی خودشان حقیقت دارند. اگر گفته می شود که ماسوی الله تحقق مجازی دارد تحققشان به نحو نسبت یا عین ربط است.

    خود این نحو تحقق واقعی، نفس الأمری و جدی است. نمی خواهیم این نحو از تحقق ها را برداریم فقط همۀ تلاش در فضای فنی این باشد که برسیم به این نحو از تحقق یعنی اموری واقعیت نفس الأمری دارند لکن همۀ حقیقتشان را نسبت تشکیل می دهد.

    همۀ حقیقت شان را هویت ربطی و امثال این ها تشکیل می دهد مثل بیانی که در آخر فرمودند اگر ماسوی الله منسوب الی الوجود است ولی این منسوبیت الی الوجود برایش حقیقی است و تفاوت این معنا با آنچه که دربارة حق تعالی گفته می شود واضح است. چون آنچه در حق گفته می شود خود وجود است این ها منسوب الی الوجودند ولی این منسوبیت الی الوجود امری واقعی و حقیقی است.



    جایگاه کثرات و مخلوقات در عرفان اسلامی(بحثی تخصصی و بسیار مهم )


  4. #44
    مدیر ارشد انجمن اخلاق و عرفان
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1391
    صلوات
    28000
    دلنوشته
    1
    اللهم صلّ علی محمد و ال محمد و عجّل فرجهم
    نوشته : 13,141      تشکر : 27,295
    57,760 در 13,226 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آنلاین نیست.

    پیش فرض









    گاهی گفته می شود که درست است کثرات از نظر عرفان واقعیت دارند؛ ولی وقتی عرفا در نسبت بین وحدت و کثرت می رسند این نسبت را طوری توضیح می دهند که کثرات عین حق تعالی می شوند و این موجب تجزیه در حق تعالی و تکثر حق می شود.

    البته این را می توان به قرائت های مختلف مطرح کرد. بله شما کثرات را در فضای عرفان مطرح می کنید ولی این کثرات به تعبیری که عرفا به کار می برند عین حق و همان خدا است و لذا شما کثرت واقعی نفس الأمری غیر از پروردگار تبیین نکرده اید به ویژه برخی از تمثیل هایی را که در کلمات عرفا هست این رهزنی را خیلی جدی تر به ذهن ها می آورد؛ ولی خوب باید به جنبه های مقرب و مبعد تمثیل ها توجه کرد. مثالی زده شد و مستمسک برخی قرار گرفت و فکر می کنند با این مثال، وحدت شخصیۀ وجود و نسبت وحدت با کثرت فهم شده است.

    مثال زده شده که یک موم را در نظر بگیرید. این موم به شکل های مختلف در می آید و خداوند همین طور است که به شکل های مختلف در می آید. باید جهت مقرب این تمثیل ها را توجه کرد. در هر صورت یک بحثی که مطرح می شود این است که شما با عینیت دانستن حق و خلق، کثرات خلقی را از میان برداشته اید این را چگونه تبیین و توضیح داد؟



    جایگاه کثرات و مخلوقات در عرفان اسلامی(بحثی تخصصی و بسیار مهم )


  5. #45
    مدیر ارشد انجمن اخلاق و عرفان
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1391
    صلوات
    28000
    دلنوشته
    1
    اللهم صلّ علی محمد و ال محمد و عجّل فرجهم
    نوشته : 13,141      تشکر : 27,295
    57,760 در 13,226 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آنلاین نیست.

    پیش فرض














    ارتباط کثرات خلقیه با حق تعالی

    استاد رمضانی: ارتباط کثرات خلقیه با حق تعالی، ارتباطی بی قیاس است، همان طور که مولوی دربارۀ این ارتباط می گوید:

    ارتـباطـی بی تکـیّف بی قیـاس
    هست ربّ الناس را با جان ناس

    برای بیان ارتباط حق تبارک و تعالی با اشیاء ممکن است از باب تقریب به ذهن، مثال های گوناگونی را به کار بگیریم ولی دست آخر باید بگوییم:

    ای برون از وهم و قال و قیل من
    خاک بـر فـرق مـن و تـمثـیل من

    اگر به مولوی بگویی: اگر این طوری است پس چرا دست به تمثیل می زنی؟ می گوید:

    خـواجه نشکیبد ز تصویر خوشـت
    زین سبب گوید که جانم مفرشت

    چه کنیم؟ تصویری از تو در ذهن داشته باشیم چه کنیم؟ ما مجبوریم، در ضیق خناقیم، چاره ای نداریم.

    همچو آن چوپان که می گفت ای خدا
    پیـش چـوپــان و مـحـبّ خود بـیـا
    دسـتـکت بــوسـم بمـالم پـایـکـت
    وقـــت خــواب آیــد بروبم جایکت

























    جایگاه کثرات و مخلوقات در عرفان اسلامی(بحثی تخصصی و بسیار مهم )


  6. #46
    مدیر ارشد انجمن اخلاق و عرفان
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1391
    صلوات
    28000
    دلنوشته
    1
    اللهم صلّ علی محمد و ال محمد و عجّل فرجهم
    نوشته : 13,141      تشکر : 27,295
    57,760 در 13,226 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آنلاین نیست.

    پیش فرض












    چاره ای جز این نیست؛ لذا باید این تمثیل ها را در همین حد بپذیریم و بپذیرید. اکنون با همۀ این حرف ها و احتیاط ها عرض می کنم:

    این کثرات خلقیه را اگر با حق تعالی بسنجیم از دو حال خارج نیستند:

    یا باید بفرمایید از ناحیۀ حق تعالی چیزی به این کثرات خلقیه نرسیده است
    و یا باید بفرمایید چیزی رسیده است.

    اگر بگویید که چیزی نرسیده است، نه متکلم آن را از شما می پذیرد و نه فیلسوف و نه عارف و نه مردم کوچه و بازار.

    چون همه معترفتند که ما هرچه داریم از جانب او است. وجودی که داریم، اوصافِ کمالیه ای که داریم همه از جانب او به ما رسیده است.

    اکنون می پرسیم که آیا با این رسیدن چیزی از او کاسته شده است؟

    اگر بفرمایید کاسته شده، لازمه اش محدودیت حق است و حق محدود نیست، پس نمی توانید بگویید چیزی کاسته شد.

    در این باره به روایتی قدسی توجه بفرمایید، این روایت در کافی است مضمونش آن است که اگر خداوند تبارک و تعالی می فرماید:

    اگر تمام کسانی که در آسمان ها و زمین موجودند از من چیزی بخواهند و من خواستۀ آنان را بر آورده کنم به اندازۀ بال پشه چیزی از مُلک من کاسته نخواهد شد و چگونه کاسته شود مُلکی که قیّم آن من هستم؟ بنابراین نمی تواند بگوید که چیزی کاسته شد. اکنون به طرف کثرات خلقیه توجه کرده و می پرسیم که آیا خدای تعالی با این آفرینشی که رقم زده چیزی بر مُلک خودش افزوده است؟



    جایگاه کثرات و مخلوقات در عرفان اسلامی(بحثی تخصصی و بسیار مهم )


  7. #47
    مدیر ارشد انجمن اخلاق و عرفان
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1391
    صلوات
    28000
    دلنوشته
    1
    اللهم صلّ علی محمد و ال محمد و عجّل فرجهم
    نوشته : 13,141      تشکر : 27,295
    57,760 در 13,226 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آنلاین نیست.

    پیش فرض












    مثلاً اگر این موجودات نبودند و خدا آن ها را نیافریده بود آیا ملک خدا کمتر از این بود که الان هست و الان که آن ها را آفریده بر ملک و سعۀ مملکت حق تعالی چیزی افزوده شده است؟

    اگر بفرمایید چیزی افزوده شده، معنایش این است که خدای تعالی با آفرینش موجودات چیزی نصیبش شده که اگر نمی آفرید آن را نداشت و اکنون که آفریده دارد و نقص هم بر حق تعالی محال است؛ پس نمی توانیم بگوییم:

    چیزی افزوده شده است. اگر بین کلام سابق (چیزی کاسته نشده است) و این کلام (چیزی افزوده نشده است) جمع کنیم نتیجه این می شود که یک حقیقت است که اساسِ همۀ موجودات است و موجودات چیزی نیستند جز تجلیات و شئون او و همه از او برخاسته اند و باز به او رجوع می کنند. عارف از این نظریه به تطور، تجلّی و تشأن تعبیر می کند. ما حرفمان این است، اکنون مخالفان هر چه می خواهند بگویند و مهم هم نیست، بنا بر قول زیبای فیض کاشانی:

    پـخته نـخواهنـد شد گر همه آتش شـود
    خامــی این زاهــدان می نـپذیرد عــلاج

    فیض تــو خود را بسوز چشم زمردم بدوز
    خــوی بـد مردمـان می نـپذیـرد عــلاج



    جایگاه کثرات و مخلوقات در عرفان اسلامی(بحثی تخصصی و بسیار مهم )


  8. #48
    مدیر ارشد انجمن اخلاق و عرفان
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1391
    صلوات
    28000
    دلنوشته
    1
    اللهم صلّ علی محمد و ال محمد و عجّل فرجهم
    نوشته : 13,141      تشکر : 27,295
    57,760 در 13,226 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آنلاین نیست.

    پیش فرض












    در اینجا خوب است چند بیتی هم از استاد حسن زاده آملی(دامت برکاته) بخوانیم و اینگونه یاد ایشان را هم در محفل خودمان داشته باشیم. ایشان در غزلی می فرماید:

    ملــکوت است کـه در منظرِ من جلوه گـر است
    تـو بر آن باش که بحر و برو شمس و قمر است

    آن خــدایی تـو پرستی نه خـدای حـسن است
    که حــسن را به خــداوند خـــدایی دگـر است






    جایگاه کثرات و مخلوقات در عرفان اسلامی(بحثی تخصصی و بسیار مهم )


  9. #49
    مدیر ارشد انجمن اخلاق و عرفان
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1391
    صلوات
    28000
    دلنوشته
    1
    اللهم صلّ علی محمد و ال محمد و عجّل فرجهم
    نوشته : 13,141      تشکر : 27,295
    57,760 در 13,226 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آنلاین نیست.

    پیش فرض








    ارتباط عینیت حق و خلق با کثرت


    استاد امینی نژاد:

    استاد یزدان پناه دربارۀ عینیّت به حق وخلق و اینکه آیا این عینیت نافی کثرت به نحو حقیقی است توضیح بفرمایند.

    استاد یزدان پناه:

    وقتی کسی فضا را با ادبیات اضافۀ اشرافیه بسته عینیت چه معنایی دارد؟آن نحوی که آقایان برداشت می کنند عینیت عرفی است. موطن حق که وجود محض است اگر چیز دیگری باشد و به نحو عینیت عرفی با حق در نظر گرفته شود، باید آن هم وجود محض باشد؛ لیکن گفته شد که نظر عارفان این گونه نیست چون وجود حق سبحانه مصداق بالذات وجود و کثرات مصداق بالعرض وجودند. از سویی اگر بخواهیم دقیق بگوییم نوعی تعبیر بین این آقایان به نام تمایز احاطی یا عینیت در عین غیریت است.


    الان فرصت نیست و خیلی خلاصه در این جلسه عرض می کنم. (هر چند مفصل آن را در دو جلسه گروه های علمی مجمع توضیح دادم)، در آن جلسات توضیح داده شد که عینیت در عین غیریت که آقایان عرفا می گویند به چه معنا است هم تحلیل فلسفی از آن ارائه دادیم و هم بیانات خودشان را آوردیم که مرادشان چیست؟ اما خلاصۀ بیانشان این است که حق در عین عینیت، غیریت با کثرات دارد. آن را با تعبیر متن دینی توضیح می دهم.






    جایگاه کثرات و مخلوقات در عرفان اسلامی(بحثی تخصصی و بسیار مهم )


  10. #50
    مدیر ارشد انجمن اخلاق و عرفان
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آواتار ها

    تاریخ عضویت : امرداد 1391
    صلوات
    28000
    دلنوشته
    1
    اللهم صلّ علی محمد و ال محمد و عجّل فرجهم
    نوشته : 13,141      تشکر : 27,295
    57,760 در 13,226 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آنلاین نیست.

    پیش فرض









    ما در متن دینی یک قرب وریدی داریم؛ ولی در کنارش، قدوسیت حق تعالی را داریم؛ این دو چگونه باید جمع شود از یک طرف در فراخنای دل هر شی حاضر شود که قرب وریدی شود: «ان الله یحول بین المرء و قلبه»6 آن قربی که از شخصی که کنار میت ایستاده خدا نزدیک تر شود آن قربی که از رگ گردن نزدیک تر شود و حتی بین انسان و انسان، خدا حائل شود:

    «واعلموا أن الله یحول بین المرء و قلبه»، همان تعبیری که در متون روایات آمده که «داخل فی الاشیاء».7


    و از طرف دیگر، قدوس باشد. این را چگونه باید حل کرد. آن وحدت اطلاقی در دل همۀ این اضافات اشراقی حاضر است؛ اما غیر اضافۀ اشراقی هم هست پس در دل همه هست و به نفس او اشیاء موجودند: ولی در عین حال غیر اضافه اشراقی است.


    این آن چیزی است که عینیت در عین غیریت است. در جلسات مجمع، مؤلفه های عینیت در عین غیریت را بیان کردم. گاهی گفته می شود این تعبیر از بساطت حق کم می کند یا موجب تجزیۀ حق سبحانه می شود. اصلاً معنایش این نیست چون این ها اگرمصداق بالذات وجود و موجود بودند موجب تجزیه می شد.

    اگر اولاً همه اضافۀ اشراقیه باشند
    و ثانیاً مطلبی که هست این که خدا احد است؛ یعنی آن وحدت حقۀ حقیقی اطلاقی بسیط است.

    اگر کسی این دو مطلب را قبول کنند اصلاً معنایش این نیست که تجزیه می شود.پس در عین حال، خدای متعال بود با قرب وریدی اش در دل اشیاء بدون تجزیه می آید. وقتی وجود من حیث هو وجود و مصداق بالذات وجوداصلاً تکثر نمی پذیرد و وحدت اطلاقی احدی حکمفرما است و بقیه اضافه اند، همه ظهورات حق می شوند پس تکثر ظهورات، تکثر در اصل وجود نمی آورد تا تجزیه معنا داشته باشد.









    جایگاه کثرات و مخلوقات در عرفان اسلامی(بحثی تخصصی و بسیار مهم )


صفحه 5 از 6 نخستنخست 123456 آخرینآخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •