شعر و شاعران کهن سایت آیه های انتظار انجمن آیه های انتظار
ثبت نام
سلام مهمان گرامي؛

خوش آمدید، براي مشاهده انجمن با امکانات کامل ميبايست از طريق ايــن ليـــنک ثبت نام کنيد
تبلیغات تبلیغات
شعر و شاعران کهن
صفحه 2 از 11 نخستنخست 123456 ... آخرینآخرین
نمایش نتایج: از شماره 11 تا 20 , از مجموع 110
  1. #11
    عضو خودماني

    تاریخ عضویت : اسفند 1388
    نوشته : 1,355      تشکر : 0
    487 در 324 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    درج آنلاین نیست.

    پاسخ : شعر و شاعران کهن




    رباعی

    "رباعی" از کلمه ی "رباع" به معنی "چهارتایی" گرفته شده است.

    "رباعی" شعری است چهار مصراعی که بر وزن "لاحول و لاقوة الابالله" سروده می شود.

    سه مصراع اول رباعی تقریباً مقدمه ای برای منظور شاعر هستند و حرف اصلی در مصراع چهارم گفته می شود.

    رباعی در قدیم را از لحاظ موضوع می توان به سه دسته تقسیم کرد:

    الف) رباعی عاشقانه: مثل رباعی های رودکی

    ب) رباعی صوفیانه : مثل رباعی های ابوسعید ابوالخیر، عطار و مولوی

    ج) رباعی فلسفی: مثل رباعی های خیام




    شکل رباعی به صورت زیر است:

    ..................... الف ///////// ..................... الف

    ..................... ب ///////// ....................... الف

    البته در زمانهای قدیم بعضی رباعی ها دارای چهار مصراع هم قافیه بودند.

    نمونه هایی از رباعی:

    جز من اگرت عاشق شیداست بگو ----- ور میل دلت به جانت ماست بگو

    ور هیچ مرا در دل تو جاست بگو ----- گر هست بگو، نیست بگو، راست بگو
    (مولوی)

    هر سبزه که بر کنار جویی رسته است ---- گویی زلب فرشته خویی رسته است

    پا بر سر سبزه تا به خواری ننهی ---- کان سبزه ز خاک لاله رویی رسته است
    (خیام)
    شعر و شاعران کهن

  2. #12
    عضو خودماني

    تاریخ عضویت : اسفند 1388
    نوشته : 1,355      تشکر : 0
    487 در 324 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    درج آنلاین نیست.

    پاسخ : شعر و شاعران کهن




    دو بیتی

    کلمه ی "دوبیتی" علاوه بر اینکه در مورد رباعی به کار می رود به معنی شعری است که دارای چهار مصراع است.

    دوبیتی شعری است که دارای چهار مصراع است و می تواند در هر وزنی سروده شود.

    رباعی نیز در واقع یک نوع دوبیتی است که وزن خاصی دارد.

    بیشتر دو بیتی های مربوط به باباطاهر است.



    نمونه هایی از دو بیتی های باباطاهر:

    دل عاشق به پیغامی بسازد ----- خمارآلوده با جامی بسازد

    مرا کیفیت چشم تو کافی است ----- ریاضت کش به بادامی بسازد


    ***

    ز دست دیده و دل هر دو فریاد ----- هر آنچه دیده بیند دل کند یاد

    بسازم خنجری نیشش ز فولاد-------------زنم بر دیده تا دل گردد آزاد


    ***

    جوونی هم بهاری بود و گذشت ----- به ما یک اعتباری بود و بگذشت

    میون ما و تو یک الفتی بود. ------ که آن هم نوبهاری بود و گذشت
    شعر و شاعران کهن

  3. #13
    عضو خودماني

    تاریخ عضویت : اسفند 1388
    نوشته : 1,355      تشکر : 0
    487 در 324 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    درج آنلاین نیست.

    پاسخ : شعر و شاعران کهن




    تک بیت

    هر شعری حداقل یک بیت دارد.

    "مفرد" شعری تک بیتی است که شاعر تمام مقصود خود را در همان یک بیت بیان می کند.

    "مفرد" یا همان "تک بیت" اغلب برای بیان نکته های اخلاقی به کار می رود.

    در "مفرد" گاهی دو مصراع هم قافیه هستند و گاهی دارای قافیه نیستند.




    بعضی از شعرا دارای تک بیت های زیادی هستند، مانند سعدی که در پایان دیوانش به تعداد زیادی از این "مفرد" ها بر می خوریم که تحت عنوان "مفردات" تقسیم بندی شده اند.

    بعضی گفته اند که "مفرد" در واقع همان ضرب المثل است که به شعر بیان شده است.

    نمونه هایی از مفرد:

    پای ملخی نزد سلیمان بردن ----- زشت است ولیکن هنر است از موری

    ***

    مردی نه به قوت است و شمشیر زنی ----- آن است که جوری که توانی نکنی
    شعر و شاعران کهن

  4. #14
    عضو خودماني

    تاریخ عضویت : اسفند 1388
    نوشته : 1,355      تشکر : 0
    487 در 324 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    درج آنلاین نیست.

    پاسخ : شعر و شاعران کهن




    چهارپاره


    "چهارپاره" از قالب های جدیدی است که همزمان با رواج شعر نو بوجود آمده است.

    "چهارپاره" مجموعه ای از دوبیتی هایی است که در کل یک شعر را می سازند.

    دو بیتی های تشکیل دهنده چهارپاره از لحاظ قافیه با هم تفاوت دارند.


    نمونه ای از چهارپاره:

    فالگیر


    کند وی آفتاب به پهلو فتاده بود ----- زنبورهای نور زگردش گریخته

    در پشت سبزه های لگدکوب آسمان----- گلبرگ های سرخ شفق تازه ریخته


    ***


    کف بین پیرد باد درآمد ز راه دور ----- پیچیده شال زرد خزان را به گردنش

    آن روز میهمان درختان کوچه بود ----- تا بشنوند راز خود از فال روشنش


    ***


    در هر قدم که رفت درختی سلام گفت----- هر شاخه دست خویش به سویش دراز کرد

    او دست های یک یکشان را کنار زد ----- چون کولیان نوای غریبانه ساز کرد


    ***


    آن قدر خواند که زاغان شامگاه ----- شب را ز لابلای درختان صدا زدند

    از بیم آن صدا به زمین ریخت برگ ها----- گویی هزار چلچله را در هوا زدند


    ***


    شب همچو آبی از سراین برگ ها گذشت ----- هر برگ همچو نیمه دستی بریده بود

    هر چند نقشی از کف این دست ها نخواند ----- کف بین باد طالع هر برگ دیده بود

    (نادر نادرپور)
    شعر و شاعران کهن

  5. #15
    عضو خودماني

    تاریخ عضویت : اسفند 1388
    نوشته : 1,355      تشکر : 0
    487 در 324 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    درج آنلاین نیست.

    پاسخ : شعر و شاعران کهن




    سبک هندی یا اصفهانی


    در اواخر قرن نهم با روی کار آمدن حکومت صفوی و مهاجرت بعضی از شاعران به هند ، روش تازه ای در شعر به وجود آمد که آن را سبک هندی نامیده اند ، اما چون به زودی در اصفهان ، شاعران ماهری چون صائب تبریزی پیدا شدند و اصفهان مرکز این سبک شد ، آن را سبک اصفهانی هم نامیده اند . صائب تبریزی یکی از برجسته ترین شاعران سبک هندی است ( قرن 11)؛ عرفی شیرازی ( قرن 10) و کلیم کاشانی ( قرن 11)؛ نیز از سرایندگان معروف این سبک هستند .
    در این سبک قصیده بیشتر جای خود را به غزل داد. همینطور سادگی و روانی و استحکام جای خود را به لطافت و کثرت تشبیهات و تعبیرات و کنایات زیبا و تازه و در عین حال دقیق و باریک داد. واژه های تازی نیز فزونی گرفت.
    با ورود تصوف و عرفان در شعر، گویندگان عارفی همچون سنایی، عطار، مولوی، حافظ و دهها شاعر دیگر ظهور کردند. ضمناً مضامین اخلاقی و تربیتی و پند و اندرز جای مدایح مبالغه آمیز را گرفت.
    سبک هندی نتیجهء اتفاقات و دگرگونی های سیاسی و ایدئولوژیک مذهبی بود که در روزگار صفویان در ایران به وقوع پیوست و پرداختن به آن در اینجا میسر نیست. تنها می شود به شعر گریزی دربار نورسیدگان متکی به شمشیر قزلباش اشاره کرد که بیش و پیش از هرچیز، دغدغهء رواج وگسترش خونین مذهب تشیع را داشتند و جز به جاعلان حدیث و متشرعان شیعی و مرثیه خوانان و روضه سرایان اعتنایی نمی کردند. وهمین سیاسیت دینی ـ فرهنگی و ایدئولوژیک که با خشونت و بربریت تامّ بر مردم سراسر ایران اعمال می شد بسیاری از اهل فرهنگ و هنر و شعر را از ایران به سوی هند گریزاند!

    به هر حال، اکثر شاعران ِ فارسی زبان هند و آسیای مرکزی و آسیای صغیر(ارمنستان و ترکیه کنونی) پیرو این مکتب بودند.
    ویژگی بسیار مهم این مکتب، سادگی زبان و نزدیکی زبان شعر به زبان عامهء مردم بود و علت آن هم دور شدن شعر بود از حوزه های ادبی و محافل اشرافی و درباری.
    این مکتب با شاعرانی مثل اهلی شیرازی [متوفی در سال 942 هجری(1535 میلادی) وحشی بافقی متوفی در 991 (1583 میلادی)] شروع شد.
    این شیوهء شعری اگرچه نخست، هدفش گریز از تقلید و تکرار مضامین کهن و در جستجوی مضامین ودرونمایه های تازه بود، بعد ها به علت مضمون بافی ها و تأکید بر پیچیدگی های لفظی و کنایی و تصویری و به کار بردن تشبیهات پر ابهام و بی مورد و تعقیدات نابه جا و نیز مبالغه در مضمون یابی های دور از ذهن ، تقریباً به سقوط شعر فارسی انجامید و اگر نبود وجود ابیات بسیار زیبا و پراکنده از برخی شاعران به ویژه صائب تبریزی و بیدل دهلوی ، چیز زیادی از شعر فارسی در این دورهء چند قرنی باقی نمی ماند.

    بهار در منظومه ای که ضمن آن به نقد ادبی و معرفی سبک های شعر فارسی و شاعران دوران خویش می پردازد، در بارهء سبک هندی می گوید :

    سبک هندی گرچه سبکی تازه بود
    لیک او را ضعف بی اندازه بود
    سست و بی شیرازه بود
    فکرها سست و تخیل ها عجیب
    شعر پرمضمون ولی نادلفریب
    وز فصاحت بی نصیب
    شعر هندی سر به ملیون می کشید
    هر سخنور بار مضمون می کشید
    رنج ِ افزون می کشید
    *
    *
    *
    زان سبب شد سبک هندی مبتذل...

    ویژگی های مهم سبک هندی

    - لغات فارسی مانند سبک عراقی، شکل ادبی دارد و از صورت کهنه ی سبک خراسانی خارج شده است .
    - لغات عربی بسیار دارد ، اما معمولا ساده است.
    - تشبیهات ، تخیلات مضامین آن باریک و ظریف و گاهی دور از ذهن است .
    - مهمترین نوع شعر در سبک هندی ، غزل است.
    - دوران شکوفایی آن، قرن 10 و 11 بود.
    شعر و شاعران کهن

  6. #16
    عضو خودماني

    تاریخ عضویت : اسفند 1388
    نوشته : 1,355      تشکر : 0
    487 در 324 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    درج آنلاین نیست.

    پاسخ : شعر و شاعران کهن




    سبک خراسانی

    بیشتر گویندگان این سبک از مردم خراسان بودند. این سبک به اشعار اولین دوره های بعد از اسلام گفته می شود؛ چون دوره های سامانی، سلجوقی و غزنوی.

    شعرای معروف این سبک عبارتند از: رودکی، شهید بلخی، فردوسی، منوچهری، عنصری، ناصرخسرو، فرخی و ... .
    در سبک خراسانی آرایه هایی چون تشبیه و استعاره و ایهام وجود دارد؛ اما غالباً محسوس و قابل درک است و نیازی به تأمل زیاد ندارد. اشعار این سبک از حیث نوع بیشتر قصیده است و از لحاظ لفظ ساده ساده و روان و عاری از ترکیبات دشوار است و لغات عربی در آن اندک است. همچنین از لحاظ معنی صداقت و صراحت لهجه، تعبیرات و تشبیهات ساده و ملموس و محسوس، از اختصاصات مهم این سبک است. به عبارت دیگر در سبک خراسانی اصل بر ساده گویی است و هر کلمه درست برای همان معنی وضع می شود که شاعر اراده کرده و همه از آن یک معنی دریافت می کنند.
    مضمون بیشتر اشعار این سبک وصف طبیعت و مدیحه و شرح فتوحات پادشاهان و گاهی نیز پند و اندرز بود است.
    این سبک تا قرن ششم هجری رواج داشته است.
    می دانیم که شعر فارسی در خراسان بزرگ و ماوراء النهر یا میان دورود( یعنی ترکمنستان و تاجیکستان و ازبکستان فعلی) در دربار طاهریان و سامانیان و نیز در دربار یعقوب لیث صفاری در سیستان آغاز به رشد کرد و ریشه دوانید.
    یعنی از آغاز نخستین جنبش های استقلال طلبانهء سلسله های ایرانی بر ضد حاکمیت خلفای عرب.
    این سخن سیستانی ِ بزرگ یعنی یعقوب لیث صفاری مشهور است ، هنگامی که به شاعران ِ ایرانی ِ عربی سُرای خود گفت :

    «به زبانی که من اندر نیابم چرا باید گفتن ؟» (نقل از چهارمقالهء نظامی عروضی).

    نظامی عروضی در چهارمقاله می گوید : پس از این جمله بود که شاعران به سرودن قصاید فارسی پرداختند.

    و این سنت با پیدایی شاعران بزرگی همچون شهید بلخی و رودکی سمرقندی تداوم یافت تا به دوران پادشاه ترک زاده و ترک نژاد غزنوی یعنی به سلطان محمود رسید و دربار اورا به بزرگترین قصیده سرایان ِ کلّ ِ تاریخ ایران تبدیل کرد و به این «شاه غازی » ترک که به قول بیهقی« از بهر عباسیان را انگشت به در کرده بود و قرمطی می جُست» و می کشت و بدین گونه خود را شمشیرزن و «دین گستر» خلفای عربِ عباسی می نامید ، افتخار هم عصری با بزرگمرد طوس ، یعنی حکیم ابوالقاسم فردوسی را عنایت کرد. تا آنجا که استاد طوس، شاهنامه ــ یعنی این سند هویت ایرانی و این نجات بخش ِ فرهنگ ایران و زبان فارسی را به او تقدیم داشت. اگرچه «شاه غازی» شایستهء چنین موهبتی نبود.
    به هر حال مجموعهء ویژگی های زبانی یعنی وجود ِ واژگان ِ کهن و شرقی زبان فارسی (دری) و نیز ساختمان نحوی زبان و وجود ِ نکاتِ گرامری کهنی که در شعر شاعران قرن سوم هجری یعنی در شعر شاعران ِ برخاسته از خراسان ِ بزرگ و سیستان منعکس است ، سبکی را در شعر فارسی ایجاد کرده که به سبک خراسانی مشهور شده است.
    اما چون مدت ها مرکز حکومت سامانیان ( بخارا ) در آن سوی رود جیحون ( ماوراء النهر ) قرار داشت و آن منطقه را ترکستان می نامیدند، به جای سبک خراسانی ، سبک ترکستانی ، هم به کار برده می شود .
    این مکتب شعری ، همراه با جابه جایی های سیاسی و فرهنگی و با برآمدن و تسلط سلسه های گوناگون ترک و انتقال قدرت به نواحی مرکزی و شمالی، و رواج زبان فارسی در این مناطق ، سرمنشاء سبک جدیدی شد به نام «سبک عراقی».

    شعر و شاعران کهن

  7. #17
    عضو خودماني

    تاریخ عضویت : اسفند 1388
    نوشته : 1,355      تشکر : 0
    487 در 324 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    درج آنلاین نیست.

    پاسخ : شعر و شاعران کهن




    سبک عراقی

    از قرن ششم کم کم شعر فارسی در صفحات مغرب ایران گسترش یافت و در منطقه ی عراق عجم ؛ یعنی ، تقریبا در منطقه ی بین ری، اصفهان و همدان ، سبکی تازه یافت که بعضی از شعرای خراسان مانند انوری و سید حسن غزنوی در آن پیشقدم شده بودند. به همین دلیل ، سبک شعر این دوره را عراقی نامیده اند ؛ اگر چه بعدا به وسیله ی نظامی گنجوی و خاقانی شروانی در شمال غربی ایران هم گسترش یافت و با سعدی و حافظ به کمال رسید.
    اساس سبک عراقی همان سبک خراسانی ست با این تفاوت که در آن واژه های عربی فراوان تر شده و نیز به دلیل جا به جایی مراکز قدرت و گسترش علوم در حوزه های آموزش علمی و فرهنگی شهرهای مختلف ایران ، واژه های علمی و حِکمی و فلسفی و دینی و نجومی و پزشکی در آثار شاعران وارد شده ورنگ و زنگ یا جلوهء خود را به شعر شاعران سبک عراقی بخشیده است.
    برای معرفی نمونه های برجستهء شاعران این سبک می باید از از انوری و سعدی و حافظ و مولوی نام برد و نیز نام خاقانی شروانی و قطران تبریزی و نظامی گنجوی را بر آنان افزود.
    البته خاقانی و نظامی را شاعران سبک ترکستانی هم نامیده اند که بیانگر شعبه ای است از سبک عراقی که ریشه و پیوند عمیق خود را ـ خاصه در شعر خاقانی ـ با سبک خراسانی حفظ کرده است.
    بیشتر گویندگان این سبک از مردم فارس، اصفهان و عراق عجم بودند. این سبک به اشعار شعرای قرن ششم تا دهم هجری اطلاق می شود. ابوالفرج رونی، سید حسن غزنوی و جمال الدین اصفهانی از بنیانگذاران، و کمال الدین اصفهانی و سعدی و عراقی و حافظ و عده ای دیگر از نمایندگان این سبک به شمار می روند.
    در این سبک قصیده بیشتر جای خود را به غزل داد. همینطور سادگی و روانی و استحکام جای خود را به لطافت و کثرت تشبیهات و تعبیرات و کنایات زیبا و تازه و در عین حال دقیق و باریک داد. واژه های تازی نیز فزونی گرفت.
    با ورود تصوف و عرفان در شعر، گویندگان عارفی همچون سنایی، عطار، مولوی، حافظ و دهها شاعر دیگر ظهور کردند. ضمناً مشامین اخلاقی و تربیتی و پند و اندرز جای مدایح مبالغه آمیز را گرفت.

    برخي از ويژگيهاي سبک عراقي عبارتند از:

    1- ورود لغات و تركيبات متعدد از لهجه هاي محلي به زبان فارسي دري؛
    2- نفوذ عميق تر و گسترده تر فرهنگ اسلامي؛
    3- نفوذ افكار و اصطلاحات صوفيه در شعر و رواج عرفان اسلامي؛
    4- بدبيني شاعران نسبت به اوضاع زمان بر اثر نابسامانيهاي اين دوره؛
    5- ورود روز افزون لغات عربي و استفاده فراوان از استعاره و كنايه و اصطلاحات فلسفي، كلامي، طبي، نجومي، و غيره كه فهم شعر را اندكي دشوارتر مي ساخت؛

    6- گسترش حوزه زبان و ادبيات فارسي در نقاط مختلف ايران و شعبه قاره هند..
    شعر و شاعران کهن

  8. #18
    عضو خودماني

    تاریخ عضویت : اسفند 1388
    نوشته : 1,355      تشکر : 0
    487 در 324 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    درج آنلاین نیست.

    پاسخ : شعر و شاعران کهن




    مقايسه سبک خراساني و عراقي

    در سبک خراساني لغات و اصطلاحات عربي به كار نرفته است در صورتي كه در سبک عراقی از كلمات و اصطلا حات عربي زياد استفاده شده است.
    در سبك خراساني تشبيه و استعاره و كنايه جايي نداشت اما سبك عراقي سرشار از تشبيه و استعاره و كنايه است. در سبك خراساني تعصب ديني به چشم نمي خورد اما در سبک عراقی نكات و اصطلاحات مذهبي در شعر وارد شده است. اين موارد نشان دهنده ي تفاوت اين دو سبک شعري و طرز تفكرو نگرش شاعران اين دو سبک است و اينكه در هر دوره خصوصيات شعري با توجه به شرايط آن زمان تغيير تغيير مي كند.
    براي مثال رودكي در سرودن قصيده هاي مدحي و وصفي استاد بوده در حالي كه مولوي در سرودن اشعار عرفاني مهارت داشته است.كه اين موضوع نشان دهنده ي تفاوت دوران رودكي( سبک خراساني) با دوران مولوي(سبک عراقي) است.
    در سبک خراساني غزل رواج نداشته است و شاعران اين سبک
    علاقه اي به غزل نداشتند در صورتي كه شاعران سبک عراقی علاقه زيادي به قالب غزل داشتند.
    لغات كه در سبک عراقي مورد استفاده قرار مي گرفت دوام بيشتري در طول زمان نسبت به كلمات مورد استفاده در سبك خراساني دارد..
    شعر و شاعران کهن

  9. #19
    عضو خودماني

    تاریخ عضویت : اسفند 1388
    نوشته : 1,355      تشکر : 0
    487 در 324 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    درج آنلاین نیست.

    پاسخ : شعر و شاعران کهن




    تفاوت سبک عراقي و سبک خراساني در چيست ؟

    سبک خراسانی از نظر تاریخی چند قرن قبل ار سبک عراقی است اگرچه نهایتا در نقطه ای به هم می رسند و از هم جدا می شوند - در سبک خراسانی شاعر بیشتر برونگرا و توصیف کننده است و زبان هم درشتی های خاص خودش را دارد اما در شعر عراقی دورنگرا و اهل تاملات عرفانی است و زبان شعر نسبت به سبک خراسانی نرم تر است.

    شعراي معروف سبک عراقی : كمال الدين اسمعيل اصفهاني، مجيرالدين بيلقاني، رشيد الدين اخسيكتي، امامي هروي، همام تبريزي، سعدي شيرازي، مجدالدين بن همگر شيرازي، اوحدي مراغه اي، حافظ شيرازي، سلمان ساوجي، مكتبي شيرازي، عبدالرحمن جامي، هلالي جغتائي استرآبادي.

    شعراي بين بين اينجا بسيارند از جمله: بابا فغاني شيراز، محتشم كاشاني.

    شعر و شاعران کهن

  10. #20
    عضو خودماني

    تاریخ عضویت : اسفند 1388
    نوشته : 1,355      تشکر : 0
    487 در 324 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    درج آنلاین نیست.

    پاسخ : شعر و شاعران کهن




    بشاربن برد
    بشاربن برد شاعر نابینای ایرانی دربار عباسی است که درتحقیر عرب و فخر نسبت بعجم مشهو راست، برد در سال 167 هجری وفات یافت.
    زبان شعرى بشار وسعت و غناى خاص دارد و عاشقانه‏هاى او زيباست:

    فاذا ادنيت منها بصلاً
    غلب المسك على ريح البصل

    «چون پيازى به او نزديك كنى بوى مشك غالب مى‏گردد»
    شعر و شاعران کهن

  11. تشكر

    محب فاطمه (03-02-1389)

صفحه 2 از 11 نخستنخست 123456 ... آخرینآخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •