بحر المعارف (جلد دوم ) سایت آیه های انتظار انجمن آیه های انتظار
ثبت نام
سلام مهمان گرامي؛

خوش آمدید، براي مشاهده انجمن با امکانات کامل ميبايست از طريق ايــن ليـــنک ثبت نام کنيد
تبلیغات تبلیغات
بحر المعارف (جلد دوم )
صفحه 11 از 31 نخستنخست ... 78910111213141521 ... آخرینآخرین
نمایش نتایج: از شماره 101 تا 110 , از مجموع 302
  1. #101
    مدیر ارشد انجمن دفاع مقدس
    نرگس منتظر آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    4413
    دلنوشته
    5
    اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍاَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّک
    نوشته : 18,972      تشکر : 41,292
    48,486 در 15,341 پست تشکر شده
    وبلاگ : 15
    دریافت : 0      آپلود : 0
    نرگس منتظر آنلاین نیست.

    پیش فرض پاسخ : بحر المعارف (جلد دوم )




    بيان : (تفسير الشريعة و الطريقة و الحقيقة ):
    اعلم ان الشريعة و الطريقة و الحقيقة اسماء صادقة على حقيقة واحدة هى حقيقة الشرع المحمدى صلى الله عليه و آله باعتبارات مختلفة ، و لا فرق بينها الا باعتبار المقامات ، لانه عند التحقيق : الشرع كاللوزة على القشر و اللب و لب اللب . فالقشر كالشريعة ، و اللب كالطريقة ، و لب اللب كالحقيقة ، فهى باطن الباطن ، و اللوزة جامعة للكل . و يظهر ذلك فى مثل الصلاة ، فانها خدمة و قربة و وصلة ، فالخدمة مرتبة الشريعة ، و القربة مرتبة الطريقة ، و الوصلة مرتبة الحقيقة ، و اسم الصلاة جامع للكل . و من هنا قيل : الشريعة ان تعبده ، و الطريقة ان تحضره ، و الحقيقة ان تشهده . و قيل : ان الشريعة ان تقيم امره ، و الطريقة ان تقوم بامره ، و الحقيقة ان تقوم به . و هذا المعنى هو المذكور فى الحديث ، فان الاقوال هى التى تجب اقامتها، والافعال هى الامر الذى يقام به الاقوال ، و الاحوال هى التى نتصف بها.
    بيان : بدان كه شريعت و طريقت و حقيقت نامهايى است كه بر حقيقت واحدى صادق است و آن حقيقت شرع محمدى صلى الله عليه و آله است كه به اعتبارات مختلف بر آن صدق مى شود و فرقى ميان آن ها جز به اعتبار مقامات نيست . زيرا با نظر تحقيق به دست مى آيد كه (( شرع )) مانند بادامى است كه شامل پوست و مغز و مغز مغز است . بنابراين (( پوست )) مثل شريعت و (( مغز )) مثل طريقت و (( مغز مغز )) مثل حقيقت است كه باطن باطن است ، و بادام شامل همه اينهاست . اين مطلب در مثال نماز روشن مى شود، زيرا نماز خدمت است و قربت است و وصلت . (( خدمت )) مرتبه شريعت است ، (( قربت )) (نزديكى به خدا) مرتبه طريقت و (( وصلت )) مرتبه حقيقت مى باشد و عنوان نماز شامل همه اين هاست . از همين رو است كه گفته اند: شريعت عبادت خداست ، طريقت حضور در برابر خداست و حقيقت شهود پروردگار متعال است . و گفته اند: شريعت آن است كه فرمانش را بپا دارى ، طريقت آن است كه به فرمانش ‍ برخيزى و حقيقت آن است كه به خود او بپا باشى . و اين معنى همانى است كه در حديث مذكور است ، چه اقوال همان است كه اقامه آن ها واجب است ، و حديث مذكور است ، چه اقوال همان است كه اقامه آن ها واجب است ، و افعال آن امرى است كه اقوال بدان سبب بپا مى شود، و احوال آن است كه بدان گفته ها متصف گردى .
    و تمام الحديث : و المعارفة راس مالى ، و العقل اصل دينى ، و الحب اساسى ، و الشوق مركبى ، و الخوف رفيقى ، و العلم سلاحى ، و الحلم صاحبى ، و التوكل زادى ، و القناعة كنزى ، و الصدق منزلى ، و اليقين ماواى ، و الفقر فخرى و به افتخر على ساير الانبياء و المرسلين .
    و ادامه حديث فوق چنين است : و معرفت سرمايه من است ، عقل ريشه دينم ، دوستى پايه ام ، شوق مركبم ، خوف رفيقم ، علم سلاحم ، حلم و بردبارى همراهم ، توكل توشه ام ، قناعت گنجم ، راستى منزلم ، يقين جايگاه و پناهم ، و فقر فخر من است و بدان بر ساير پيامبران افتخار مى ورزم .
    فالمرتبة الاولى علم اليقين ، و الثانية عين اليقين ، و الثالثة حق اليقين . و كذلك الاسلام و الايمان و الايقان ، و كذا الظاهر و الباطن و باطن الباطن ، و العام و الخاص و خاص الخاص ، و المبتدى و المتوسط و المنتهى . فالشريعة عند التحقيق : تصديق قول الانبياء و الرسل و اوصيائهم ، و العمل بموجبه طاعة و انقيادا. و الطريقة : التحقق بافعالهم اقانا و اتصافا، و القيام بها عملا و علما. و الحقيقة : مشاهدة احوالهم و مقاماتهم كشفا و ذوقا، و القيام حالا و وجدانا. فان كل واحد من الاولى بمثابة الشريعة ، و من الثانية بمثابة الطريقة ، و من الثالثة بمثابة الحقيقة . و الحقيقة الواحدة لوسميت بالف اسم جاز.
    پس مرتبه اول (شريعت ) علم اليقين است ، مرتبه دوم (طريقت ) عين اليقين و مرتبه سوم (حقيقت ) حق اليقين است . همچنين است ، اسلام و ايمان و ايقان ، و نيز: ظاهر و باطن و باطن باطن ، و نيز: عام و خاص و خاص الخاص ، و نيز: مبتدى و متوسط و منتهى . بنابراين در نظر تحقيق ، شريعت تصديق قول انبياء و مرسلين و اوصياى ايشان و عمل به موجب آن از روى طاعت و انقياد در برابر آن هاست ؛ طريقت تحقق يافتن به افعال و كردار ايشان است به طور اتفاق و اتصاف ، و قيام به آن است از نظر عملى و علمى . و حقيقت مشاهده احوال و مقامات ايشان است بگونه كشف و ذوق ، و قيام به آن هاست با حال و وجدان . پس مرتبه اول هر يك از موارد مذكور به منزله شريعت ، مرتبه دوم به منزله طريقت و مرتبه سوم به منزله حقيقت مى باشد، و يك حقيقت اگر به هزار نام (با در نظر گرفتن هزار اعتبار) ناميده شود رواست .

    بحر المعارف (جلد دوم )

  2. #102
    مدیر ارشد انجمن دفاع مقدس
    نرگس منتظر آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    4413
    دلنوشته
    5
    اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍاَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّک
    نوشته : 18,972      تشکر : 41,292
    48,486 در 15,341 پست تشکر شده
    وبلاگ : 15
    دریافت : 0      آپلود : 0
    نرگس منتظر آنلاین نیست.

    پیش فرض پاسخ : بحر المعارف (جلد دوم )




    و هذا يعرف من حقيقة الحق تعالى و اسمائه الصادقة عليها باعتبارات مختلفة و كذلك فى حقيقة الانسان الكبير، فانها حقيقة واحدة موسومة تارة بالعقل ، و تارة بالعلم ، و تارة بالنور، و الكل صحيح . و كذلك حقيقة الانسان الصغير، فانها حقيقة موسومة تارة بالروح ، و تارة بالنفس ، و تارة بالقلب . و فى الحقيقة المراتب الثلاث انما اختلفت بحكم قوله صلى الله عليه و آله : امرنا ان نكلم الناس على قدر عقولهم . (435) والى ذلك اشار جميع العلماء و المشايخ ان ارشاد الخلايق مع اختلافهم فى الاستعدادات لم يمكن من طريقة واحدة ، فلابد حينئذ من طرق متنوعة ليتمكن النبى و الرسول و الولى من ارشادهم على قدر استعداداتهم .
    و اين مطلب از حقيقت حق تعالى و اسمائى كه به اعتبارات مختلف بر حضرتش صادق است دانسته مى شود، و همچنين در مورد انسان كبير، زيرا كه آن حقيقت واحدى است كه بارى (( عقل )) بارى (( علم )) و بارى (( نور )) ناميده مى گردد در حالى كه همه اينها درست است . انسان صغير نيز چنين است ، زيرا آن حقيقتى است كه گاهى (( روح )) و گاهى (( نفس )) و گاهى (( قلب )) نام مى گيرد. در حقيقت ، اين مراتب سه گانه به حكم اين فرمايش رسول خدا صلى الله عليه و آله است كه : (( ما ماموريم با مردم به اندازه عقلشان سخن گوييم )) . و همه علما و مشايخ به اين مطلب اشاره دارند كه فرموده اند: ارشاد آفريدگان با توجه به استعدادهاى مختلفشان از يك راه ممكن نيست ، ناگزير بايد راههاى متنوعى باشد تا نبى و رسول و ولى بتوانند آنان را به قدر استعدادهاشان ارشاد نمايند.
    و التفاوت فى المراتب من التفاوت فى الاستعدادات ، و التفاوت فى الاستعدادات من التفاوت فى الذوات و الماهيات المعدومة غير المجعولة ، لان التفاوت فى الذوات و الماهيات المعدومة اما ان يرجع الى الله تعالى و محض مشيته و ارادته و جعله ، و هذا غير جايز، لان المعدومات لا يصدق عليها انها مجعولة ، لان الجعل يتعلق بالخارجيات ، و مع انهاتصدق مجعولة فلكل ذات و ماهية تكون اعتراض على الجاهل بلسان الحال بانك لم جعلتنى هكذا و هكذا من القابلية و الاستعداد، و ما جعلتنى كذا و كذا. و اما ان يرجع الى (ان ) الماهيات من الذوات و الاستعدادات و القابليات ليست بجعل جاعل ، لان الذوات و الماهيات غير مجعولة ، و القابليات و الاستعدادات من لوازمها و توابعها، فلايكون حينئذ مجعولة بل من اقتضاء ذواتهم و ماهياتهم اللازمة لهم حالة العدم ، و ليس للجاعل جلا و علا الا اعطاؤ هم وجودهم بحسب قابلياتهم و استعداداتهم ، لان الفاعل ليس له تصرف فى القابل كما ان العلم ليس له اثر فى المعلوم ، والا لا يكون القابل قابلا، و لا يكون قابلية ذايتة بل عارضية مجازية ، و قد ثبت انهامن لوازمها الذاتية ، فلاتوصف بالجعل . فافهم ذلك فانه نافع فى المطالب المذكورة فى هذه الرسالة .
    تفاوت در مراتب از تفوات در استعدادها، و تفاوت در استعدادها از تفاوت در ذوات و ماهيات كه معدوم و غير مجعول اند ناشى مى شود، زيرا تفاوت در ذوات و ماهيات معدومه يا اين است كه بر مى گردد به خداى متعال و محض مشيت و اراده و جعل او، كه اين دوا نيست ، چرا كه معدومات را نمى توان نام مجعول برآن نهاد، زيرا جعل به امور خارجى تعلق مى گيرد، و اگر نام مجعول بر آن ها صادق بود هر ذات و ماهيتى را مى رسيد كه با زبان حال بر جاعل اعتراض كند كه چرا مرا در قابليت و استعداد چنين و چنان كردى و چنين و چنان نكردى ؟! و يا اين است كه اين تفاوت به خود ذوات و استعدادها و قابليت ها برمى گردد و مجعول به جعل جاعلى نيست ، زيرا كه اصلا ذوات و ماهيات مجعول نيستند و قابليات و استعدادها نيز از لوازم و توابع آنهايند، از اين رو اينها نيز مجعول نيستند بلكه اقتضاى ذات و ماهيات است كه در حال عدم لازمه آن ها بوده است ، و بر جاعل - جلا و علا - لازم نيست مگر وجود بخشيدن به آن ها به حسب قابليات و استعدادهاشان ، زيرا فاعل را تصرفى در قابل نيست - چنان كه علم را اثرى در معلوم نباشد - و الا قابل قابل نبود و قابليت آن نيز ذاتى نبوده بلكه عارضى و مجازى مى بود در حالى كه ثابت گرديده كه قابليت ذوات ، ذاتى آن هاست پس ‍ موصوف به جعل نيستند. اين را بفهم كه در مطالب مذكوره در اين رساله سودمند است .
    فصاحب الشريعة لا يجوز ان ينكر على صاحب الطريقة ، و هو على صاحب الحقيقة ، فان كل واحد منهم مكلف بقدر ما فيه من الاستعداد و القابلية ، و الكل ماءمورون بامر الله تعالى و رسوله و اولى الامر، شريعة كانت او طريقة او حقيقة ، فلا يجوز الانكار اصلا، لان الاختلاف الفروعى لا يقدح فى الاتفاق الاصولى ، و لذلك قال تعالى : و لا يزالون مختلفين الا من رحم ربك و لذلك خلقهم . (436) و معناه : هم على الاختلاف مخلوقون ، و على الاتفاق مكلفون .
    از اين رو صاحب شريعت روا نيست كه بر صاحب طريقت انكار كند و همچنين صاحب طريقت بر صاحب حقيقت ، زيرا هر كدام از اينان به اندازه استعداد و قابليت خودش مكلف است و همگى مامورند به امر خداى متعال و رسول او و اولى الامر، چه (آن امر) شريعت باشد يا طريقت يا حقيقت . بنابراين اصلا انكار جايز نيست ، زيرا اختلاف فروعى در اتفاق اصولى زيان وارد نمى سازد و از همين رو خداى متعال فرموده : (( و پيوسته با هم اختلاف دارند مگر كسى كه مورد رحم پروردگارت قرار گرفته باشد، و براى همين آنان را آفريده است )) ، و معنايش اين است كه بر اختلاف آفريده شده اند و بر اتفاق مكلف هستند.
    و كذلك قوله صلى الله عليه و آله : اختلاف امتى رحمة ، (437) اشارة الى هذا. فكل من ينكر على مرتبة من هذه المراتب الثلاث من الشريعة و الطريقة و الحقيقة يكون كافرا بلاخلاف . فالمنكر (للشريعة كالمنكر للطريقة ، و المنكر) للطريقة كالمنكر للحقيقة ، و المنكر لهذه الثلاث اءو لواحدة منها منكر للنبوة و الرسالة و الولاية ، فان كل واحدة من الاولى هى من مقتضى من كل واحدة (من الثانية )، لان الشريعة من مقتضى الرسالة ، و الطريقة من مقتضى النبوة ، و الحقيقة من مقتضى الولاية ، و معلوم ان المنكر لهذه المراتب او لواحدة منها كافر.




    بحر المعارف (جلد دوم )

  3. #103
    مدیر ارشد انجمن دفاع مقدس
    نرگس منتظر آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    4413
    دلنوشته
    5
    اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍاَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّک
    نوشته : 18,972      تشکر : 41,292
    48,486 در 15,341 پست تشکر شده
    وبلاگ : 15
    دریافت : 0      آپلود : 0
    نرگس منتظر آنلاین نیست.

    پیش فرض پاسخ : بحر المعارف (جلد دوم )




    و فرمايش رسول خدا صلى الله عليه و آله كه : (( اختلاف امت من رحمت است )) . نيز اشاره به همين است . پس هر كه (ديگرى ) را بر يكى از اين مراتب سه گانه شريعت ، طريقت و حقيقت را انكار كند كافر است بدون خلاف . پس منكر (شريعت چون منكر طريقت است ، و منكر) طريقت چون منكر حقيقت است و منكر اين سه مرتبه يا يكى از آن ها منكر نبوت و رسالت و ولايت مى باشد، زيرا هر يك از اين مراتب اولى به مقتضاى يكى از مراتب (دومى ) است ، چرا كه شريعت مقتضاى رسالت ، طريقت مقتضاى نبوت و حقيقت مقتضاى ولايت مى باشد، و معلوم است كه منكر اين مراتب يا يكى از اينها كافر است .
    اى عزيز! زينهار كه در مقام انكار آن چه فهم تو به آن نمى رسد درآيى ، زيرا كه اين انكار كفر است - چنان چه الحال حديث گذشت - و در مبحث ولايت نيز ان شاء الله بيايد.
    سالها خون خورد نافه تا مگر
    بوى مشكى در مشام وى رسد شيشه خود را بهر آن بگداخته
    قطره اى زين مى به كام وى رسد و فى (( العلل )) عن ابى بصير عن احدهما عليهما السلام : قال : لا تكذبوا بحديث اتاكم به مرجى و لا قدرى و لا خارجى نسبه الينا، فانكم لا تدرون لعله شى ء من الحق ، فتكذبوا الله عزوجل فوق عرشه . (438)
    و در كتاب (( علل )) از ابى بصير از امام باقر يا امام صادق عليهما السلام روايت است كه : حديثى را كه شخصى كه از مرجئه يا قدريه يا خوارج است براى شما مى آورد و آن را به ما نسبت مى دهد تكذيب نكنيد، زيرا شما نمى دانيد، شايد كه حق باشد، و در اين صورت خداى بزرگ را در بالاى عرش او تكذيب نموده ايد.
    و قد حكى ان رجلا جاء الى بعض اهل المعرفة فقال : حدثنى بشى ء من كلام اهل المعرفة ، فقال : ان مثلى معك كرجل وقع فى كنيف و صار من راسه من قدميه قذر، (439) فذهب الى حانوت عطار فقال : اين الطيب ؟ فيقول العطار: هذا الطيب فاين موضع الطيب منك ؟ ثم قال له العطار: يا هذا اذهب و اشتر الاشنان و الطين و ادخل الحمام ، و اغسل نفسك و لباسك ، ثم ائتنى حتى اطيبك من عطرى . فكذلك ايها الاخ انت تطينت نفسك بانجاس الانكار و العناد، فخذ اشنان الحسرة ، و طين الندامة ، و ماء التوبة ، فاغسل ظاهرك فى اجانة الطلب و الصدق و الصفا من ادناس الانكار و العناد، و طيب ، ثم ائتنى حتى اطيبك من عطر كلام اهل المعرفة .
    حكايت است كه مردى نزد يكى از اهل معرفت آمد، گفت : برايم پاره اى از كلام اهل معرفت بازگو، گفت : مثل من با تو مثل مردى است كه در مستراح افتاده سر تا پايش غرق در نجاست شده سپس به دكان عطار رفته گويد: عطر كجاست ؟ عطار گويد: اين عطر، ولى جاى عطر در بدن تو كو؟ بعد عطار گويد: فلانى ! برو چوبك و گل (سرشو) بخر و به حمام رفته و بدن و لباست را بشوى ، سپس نزد من آى تا تو را از عطر خود خوشبو سازم . تو نيز اى برادر، خود را با نجاستهاى انكار و عناد آلوده ساخته اى ، پس مقدارى چوبك حسرت ، گل ندامت و آب توبه برگير و خود را در طشت طلب و صدق و صفا از چرك و انكار و عناد بشوى و پاكيزه ساز، سپس نزد من آى تا از عطر كلام اهل معرفت تو را خوشبو نمايم .
    و قيل لبعض العارفين : لم لا اعرف كلام اهل المعرفة و معانيه ؟ قال : لان كلام الاخرس لايعرفه الا امه .
    كسى به يكى از عرفا گفت : چرا من كلام اهل معرفت و معانى آن را نمى فهمم ؟ گفت : زيرا سخن لال را جز مادرش نمى فهمد.
    آورده اند كه شيخ ابوعلى از اصفهان به نزد شيخ ابو سعيد آمد و بيان شريعت و طريقت و حقيقت را طلب كرد. شيخ گفت : جواب اين را فردا بشنوى . شيخ ابوسعيد به خلوت رفت يك درم مس را زر اندود كرد، و يك درم سيم را زر اندود نمود، و يك درم زر خالص را گرفت ، صباح ، آن سه زر را بيرون آورد و ابو على را نمود. ابو على گفت : هر سه زراند. پس شيخ محك آورد و گفت اين را به محك بزن ، چون آن درم مس را به محك زد قلبى او ظاهر شد. گفت : اين شريعت است كه همان آراستگى ظاهر است . بازگفت آن ديگر را بر آتش بنه ، چون به آتش بنهاد زر برفت و سيم پيدا شد. شيخ گفت : اين طريقت است كه باطن نيز خوب است ، اما ظاهر از آن بهتر است . باز گفت : اين را بر آتش بنه ، چون به آتش بنهاد خالصى او ظاهر گشت كه ظاهر و باطن او زر است ، شيخ گفت : اين حقيقت است كه ظاهر و باطن ، هر دو يكى است .
    فقد ظهر مما ذكرنا من الاخبار و الاثار اءن فى كلام الائمة الاطهار و خلفاء الملك الجبار اشارات و دلالات على علم الطريقة و الباطن ، و تنبيهات على منازل السلوك و وجوب الانتقال فى درجاتها، و نبهوا على علم كل مقام اهله ، و اخفوه عن غير اهله ، اذكانوا اطباء النفوس ، و كما ان الطبيب يرى ان بعض الادوية لبعض المرضى ترياق و شفاء، و ذلك الدواء بعينه لشخص ‍ آخر سم و هلاك ، كذلك كتاب الله و الموضحون لمقاصده من الانبياء و الاولياء يرون ان بعض الاسرار الالهية شفاء لبعض الصدور فيلقونها اليهم ، و ربما كانت تلك الاثار باعيانها لغير اهلها سببا لضلالهم و كفرهم اذا القيت اليهم ، كما تقدم ان النبى صلى الله عليه و آله قال لعمر حين القاء الاسرار الى حذيفة : ان العسل يضر الرضيع . (440)
    از اخبار و آثارى كه نقل كرديم ظاهر شد كه در فرمايشات ائمه اطهار و جانشينان خداوند ملك جبار، اشارات و دلالتهايى بر علم طريقت و باطن و تنبيهاتى بر منازل سلوك و وجوب انتقال و حركت در درجات آن وجود دارد و اهل هر مقامى رابه علم آن مقام آگهى داده و آن را از غير اهلش ‍ پوشيده داشته اند، زيرا آن بزرگواران طبيبان نفوسند، و همان گونه كه طبيب پاره اى دواها را براى برخى بيماران پادزهر و شفا مى داند و همان را براى بيمارى ديگر سم و موجب هلاكت ؛ كتاب خدا و شارحان مقاصد آن كه انبيا و اولياءاند نيز پاره اى از اسرار الهى را شفاى برخى سينه ها مى دانند، پس آن را به ايشان القاء مى نمايند، و بسا كه عين همان آثار براى غير اهلش مگر به آنان القا شود سبب گمراهى و كفر ايشان مى گردد، چنان كه در گذشته گفتيم : پيامبر صلى الله عليه و آله هنگامى كه اسرار را به حذيفه القا مى نمود به عمر فرمود: (( غسل براى كودك شيرخوار زيان دارد )) .
    و عن مولانا اميرالمؤمنين عليه السلام انه قال : العلم ثلاثة اشبار، فمن وصل الى الشبر الاول تكبر و ادعى ، و من وصل الى الشبر الثانى تواضع و ذل ، و من وصل الى الشبر الثالث افتقر و علم انه ما علم . و قد تقدم من (( الفتوحات )) : ان العلم بالله عين الجهل به تعالى . (441)
    و از مولايمان امير مؤمنان عليه السلام روايت است كه : (( علم سه وجب است ؛ كسى كه وجب اول برسد تكبر و ادعا مى كند، و كسى كه به وجب دوم برسد تواضع و فروتنى مى كند و كسى كه به وجب سوم برسد به فقر خود پى برده و به مقام فنا دست مى يابد و پى مى برد كه چيزى نمى داند )) . و از (( فتوحات )) آورديم كه معرفت خداى متعال عين جهل به اوست .



    بحر المعارف (جلد دوم )

  4. #104
    مدیر ارشد انجمن دفاع مقدس
    نرگس منتظر آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    4413
    دلنوشته
    5
    اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍاَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّک
    نوشته : 18,972      تشکر : 41,292
    48,486 در 15,341 پست تشکر شده
    وبلاگ : 15
    دریافت : 0      آپلود : 0
    نرگس منتظر آنلاین نیست.

    پیش فرض پاسخ : بحر المعارف (جلد دوم )




    فصل 50: هدف خلقت ، معرفت حق و اتصال به حضرت اوست
    اى عزيز! داود عليه السلام سوال كرد كه : الهى در آفرينش آدم چه حكمت بود؟ خطاب در رسيد كه : كنت كنزا مخفيا فاحببت ان اعرف ، فخلقت الخلق لاءن اعرف . (442)
    من گنجى پنهان بودم ، دوست داشتم شناخته شوم ، پس خلق را آفريدم تا شناخته گردم .
    و فى كتاب (( اسرار الامامة )) : اشتهريين الرواة ان داود عليه السلام قال فى بعض مناجاته : يا الهى لم خلقت العالم و ما فيه ؟ قال : كنت كنزا مخفيا فاءحببت ان اءعرف .
    در كتاب (( اسرار الامامة )) گويد: ميان راويان مشهور است كه داود عليه السلام در يكى از مناجاتهاى خود عرضه داشت : خداى من ! چرا عالم و آن چه را كه در آن است آفريدى ؟ فرمود: من گنجى پنهان بودم ، دوست داشتم شناخته شوم .
    اتانى هواه قبل ان اعرف الهواء (443)
    فصادف قلبى خاليا فتمكنا پيش از آن كه هوا را بشناسم ميل و هواى او سراغم آمد، پس دل مرا خالى يافته در آن مسكن گزيد.
    آن گنج خفى نكرد ظاهرشان را
    تا خلق نكرد حضرت انسان را
    شمعى است نماينده كس در شب تار
    هر چند كه خود ريخته باشد
    آن را ز رب العزة اندر خواست داود
    كه حكمت چيست كامد خلق
    موجود جواب آمد كه تا آن گنج پنهان
    كه آن ماييم بشناسند ايشان
    تو از بهر شناسايى گنجى
    به گلخن سر فرو دارى به رنجى
    بيان شافى اين سخن كه مقصود از آفرينش چه بود، آن است كه حق تعالى خود را از براى خود جلوه دهد، يعنى در آيينه هاى مظاهر، صفات خود را مشاهده كند، پس جلوه گرى آغاز كرد چنان چه محققين اين جلوه را (( باعث )) گفته اند و (( فايده )) دانسته اند. و حقيقت اين آن است كه هر كمالى را جمالى است معنوى ، و هر جمالى را كمالى است معنوى ، و تمامى جمال و كمال به تكميل است ، و تمام كمال و جمال به ظهور. و مقرر است كه هر كمالى كه مزين به تكميل نيست در آن شايبه نقص است ، و هر جمالى كه ظهور ندارد بى قصور نمى باشد. پس لاجرم نمى شايد كه جمال كمال ذات ، بى تكميل و ظهور باشد. و بيان اين معنى ان شاء الله بيايد. پس جمله مظهر ذاتند، و تصوير صور هر يك از اين مظاهر خوب و در حد خود نيكو و در مرتبه كمال مرتبه خود است ، و نقصانى كه مى نمايد بعضى را نسبت به بعضى است .
    هر چه از تصوير نقاش خداست
    در حد خود بى قصور و بى خطاست
    نقص نبود جملگى باشد كمال
    بر تفاوت هر يكى از روى حال
    نزد مرد هوش كاهل حالتند
    نقصها هر يك به جاى حالتند (444)
    باده بسيار است و ساغرهاى او
    آن قدر گيرد كه دارد جاى او
    گر بريزى بحر را در كوزه اى
    چند گيرد قسمت يكروزه اى
    نيست بخل آن جا در اين داد و ستد
    كار بر قدر قبولست و رسد
    حوصله هر چند در خورد وى است
    قدر آن مقدار نقصانش كى است
    حوصله مرغى (445) به قدر ذات اوست
    زو نمايش در خور مرآت اوست
    نيست اين نقصان ايشان در تميز
    هر تنى باشد به جان خود عزيز
    نسبت شاهين با عصفور و باز
    نقص عصفور است نى شاهين و باز
    ان شاء خلق العقل - و هو اول خلق من الروحانيين - عن يمين من نوره ، فقال له : ادبر فادبر، ثم قال له : اقبل فاقبل ، فقال الله تعالى : خلقتك خلقا عظيما، و كرمتك على جميع خلقى . (446) و نزول آن تا به كره خاك كه اين مجموع طريق مبدا است . چون مبدا معلوم شد معاد نيز به حكم (( كل شى ء يرجع الى اصله )) (447) معلوم است .



    بحر المعارف (جلد دوم )

  5. #105
    مدیر ارشد انجمن دفاع مقدس
    نرگس منتظر آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    4413
    دلنوشته
    5
    اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍاَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّک
    نوشته : 18,972      تشکر : 41,292
    48,486 در 15,341 پست تشکر شده
    وبلاگ : 15
    دریافت : 0      آپلود : 0
    نرگس منتظر آنلاین نیست.

    پیش فرض پاسخ : بحر المعارف (جلد دوم )




    خداوند عقل را كه اولين مخلوق روحانى است از جانب راست عرش از نور خود آفريد، پس به او فرمود: پشت كن ، پشت كرد، سپس به او فرمود: پيش ‍ آى ، پيش آمد، پس خداى متعال فرمود: تو را آفرينشى بزرگ دادم و بر تمام آفريدگانم كرامت بخشيدم .
    پس چون شخص پيرى خواهد كه منازل معاد را قطع كردن آغاز كند خود را پيش از پيرى داند كه كهل بوده است ، و پيش از آن جوان ، و پيش از جوانى طفل ، و پيش از آن در رحم مادر منى ، و پيش از آن غذاى پدر و مادر بوده ، و پيش از آن طبيعت مطلق بوده . پس چون سالك بدين مقامات مطلع شد بيابان اجسام را قطع كرده حجاب ظلمانى را رفع نموده و از هفتاد هزار حجاب كه حضرت رسول صلى الله عليه و آله فرمودند كه ميان بنده و خداست از نور و ظلمت ، همه را مرتفع گردانيد و به حضرت الهى متصل گرديد. همان نور بود كه از آن مقامات آمده بود و بر اين مقامات گذشته بود باز به مقام اول رفت ، كل الينا راجعون ، (448) منه البداء و اليه العود، يا ايتها النفس المطمئنة ارجعى الى ربك راضية مرضية . (449)
    (( همه به سوى ما باز مى گردند )) شروع از اوست و بازگشت به او، (( اى نفسى كه به مقام اطمينان رسيده اى ، به سوى پروردگارت باز گرد در حالى كه از او راضى هستى و او نيز از تو راضى است )) .
    آن ره كه من آمدم كدام است
    تا بازروم كه كار خام است جوانمردا! به عدد هر نفسى ترا حجابى در راه است ، جهد كن تا با عشق در فراز و نشيب نسبت خود درست كنى ، چون از نزديك و دور قدر خود بدانستى يقين ميدانى كه از دوستانى ، هر آينه غيرت عشق ما غيريت نگذارد و به يك حمله جمله را از پيش بردارد.
    چو خود را در ركاب عشق بستى
    برو منديش از بالا و پستى چنان رو كز دو كون آسوده گردى
    اگر بى عشق رفتى سوده گردى من تقرب الى شبرا تقربت اليه ذراعا. (450) بيان اين نسبت و بيان آن نسبت به سبب (( يحبونه )) (451) درست مى گردد. رونده از اين نسبت اصل خود را مى تواند شناخت كه (( يحبهم )) (452) عبارت از آن است . هر كه عارف آن اصل نيست و اصل نيست ، زيرا كه جز اين (اصل ) حاصل نيست .
    تا بى خبر از وجود اصلى اى
    خام طمع نه مرد وصلى
    زين حرف نشان مپرس تا تو
    در دام هوا اسير عقلى
    طبع تو مخالف است از آن روى
    كاشفته اين چهار فصلى
    تا يكدل و يك نفس نگردى
    مغرور خيال و قول و فعلى فصل 51: حجابهاى نورانى و ظلمانى ميان بنده و خداوند
    اى عزيز! در حديث است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمودند كه : ان الله سبعين حجابا، و فى آخر: سبعمائة حجاب ، و فى آخر عنه صلى الله عليه و آله : ان لله سبعين الف حجاب من نور و ظلمة ، لو كشفها عن وجهه لاءحرقت سبحات وجهه ما ادركه بصره من خلقه . (453)
    همانا خدا را هفتاد - و در روايتى هفتصد و در روايتى ديگر هفتاد هزار - حجاب از نور و ظلمت است ، كه اگر آن ها را از چهره خود برگيرد، پرتو روى او تمام مخلوقاتش را كه چشمش به آن ها مى افتد خواهد سوخت .
    بيان : (( ان الله سبعين اءلف حجاب )) و يمكن حمله على وجهين : احدهما: ان هذه الحجب هى الموجودات الافاقية روحانية و جسمانية ، لان العوالم منحصرة فى ثمانية عشر الف عالم هى راجعة فى الحقيقة الى اثنتين : عالم الملك و عالم الملكوت ، او عالم الغيب و عالم الشهادة ، فالمجموع يكون ستا و ثلاثين الف عالم ، يسقط منها العالم الانسانى المضاف اليه الحجب ، فيبقى منها خمس و ثلاثون الفا و يضاف اليها من الانفس بحكم التطابق مثل ذلك بعد اسقاط نفسه عنه ، فيبقى سبعون الف عالم هى سبعون الف حجاب آفاقيا و انفسيا. فيظهر من ذلك سر (( ان لله سبعين الف حجاب من نور و ظلمة )) . فاذا فرضتها كليات صارت سبعين حجابا، فيظهر فى ذلك سر قوله تعالى : فى سلسلة ذرعها سبعون ذراعا فاسلكوه . (454)

    بحر المعارف (جلد دوم )

  6. #106
    مدیر ارشد انجمن دفاع مقدس
    نرگس منتظر آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    4413
    دلنوشته
    5
    اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍاَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّک
    نوشته : 18,972      تشکر : 41,292
    48,486 در 15,341 پست تشکر شده
    وبلاگ : 15
    دریافت : 0      آپلود : 0
    نرگس منتظر آنلاین نیست.

    پیش فرض پاسخ : بحر المعارف (جلد دوم )




    بيان : مقصود از هفتاد هزار حجاب ممكن است يكى از اين دو وجه باشد: وجه اول - آن كه : اين حجابها همان موجودات آفاقى روحانى و جسمانى است ، زيرا تمام عوالم منحصر در هيجده هزار عالم است كه مجموعا به دو نوع باز مى گردند: عالم ملك و عالم ملكوت ، يا عالم غيب و عالم شهادت . پس مجموعا سى و شش هزار عالم است كه عالم انسانى كه حجابها بدان مربوط است از آن انداخته مى شود، باقى مى ماند سى و پنج و هزار عالم ، و به حكم مطابقه به همان اندازه - پس از حذف عالم انسانى - از عالم انفس ‍ بدان اضافه مى گردد، پس مجموعا هفتاد هزار عالم مى شود كه همان هفتاد هزار حجاب آفاقى و انفسى مى باشد. از اين بيان سر حديث فوق ظاهر مى شود. و اگر آن ها را كلى فرض كنى هفتاد حجاب مى شود، و در اين بيان سر اين آيه ظاهر ميگردد كه : (( در زنجيرى كه طول آن هفتاد ذرع است او را دركشيد )) .
    الثانى : ان تكون مخصوصة بالانفس ، و ذلك ان للانسان حجبا و موانع موسومة بالسلاسل و الاغلال ، مانعة عن الوصول الى حضرة العزة و الجلال ، و تلك الحجب ليس الا تعلقاته الصورية و المعنوية . فاما الصورية فتعرف بتطبيق المراتب السبعة القرآنية بالطبقات السبعة الافاقية ، و ضرب الكواكب السبعة فى البروج العشرة ، و اخراج الحجب السبعين من بينها بحسب الكلى ، و تقسيمها الى سبعين الفا بحسب النجومى . (455) و اما المعنوية فهى اخلاقه و صفاته ، لان كل واحدة منها حجاب من الحجب المعلومة . (456) و ذلك على سبيل الاجمال انه نسخة جامعة للكل صورة و معنى ، و هذه الحجب و الاستار المشتمل عليها العوالم كلها مندرجة فيه ، مسدولة على وجهه الحقيقى ، و يكون هو مغلولا بها مسلسلا بآثارها و تبعاتها من كل بداء، الا انها يحتاج الى التطبيق (457) و الحال انه صحيح واقع . فانك اذا طبقته وجدته ربما يزيد على السبعين و السبعين الف من الحجب النورانية و الظلمانية ، لان الانسان نسخة جامعة فيه من جميع الصفات و الاخلاق متقابلين ، لانه نسخة جامعة للانسان الكبير صورة و معنى .
    وجه دوم آن كه : اين حجابها مخصوص به انفس باشد، زيرا انسان را حجابها و موانعى است به نام سلاسل و اغلال (كند و زنجير) كه مانع او از وصول به حضرت عزت و جلال الهى است ، و اين حجابها چيزى جز تعلقات صورى و معنوى او نيست . اما تعلقات صورى از تطبيق مراتب هفتگانه قرآنى با طبقات هفتگانه آفاقى شناخته مى شود، و از ضرب كواكب هفتگانه در برجهاى ده گانه كه حجابهاى هفتاد گانه به حسب كلى از آن به دست مى آيد، و تقسيم آن به هفتاد هزار به حسب نجومى (جزئى ) است . و اما تعلقات معنوى ، اخلاق و صفات اوست ، زيرا هر يك از آن ها يكى از حجابهاى معلوم (معنوى ) است ، و آن به طور مختصر اين كه : او از جهت صورت و معنى نسخه جامع و كامل همه موجودات است ، و اين حجابها و پرده هائى كه عوالم شامل آن هاست همه در او مندرج و بر چهره حقيقى وى افتاده و او به زنجير آثار و پى آمدهاى آن ها بسته شده است ، جز اين كه اينها نيازمند به تطبيق است و حال آن كه صحيح و واقع است ، زيرا وقتى آن ها را تطبيق نمايى آن را بيش از هفتاد و هفتاد هزار از حجب نورانى و ظلمانى خواهى يافت . زيرا انسان نسخه جامعى است كه از تمام صفات و اخلاق متقابل (ستوده و نكوهيده ) در او موجود مى باشد، زيرا او از جهت صورت و معنى نسخه جامع انسان كبير است .
    و قال بعض الاجلاء فى بيان هذه الاخبار و ما سياءتى بمعناها و قوله تعالى : فى سلسلة ذرعها سبعون ذراعا فاسلكوه ، ما هذا لفظه : (( الناس ‍ ينقسمون سبعة اصناف بعدد الكواكب السيارة : الاول اصحاب الامر و النهى من السلاطين و الملوك ، و لهم تعلق بالشمس . الثانى اصحاب السيف و السلاح من الامراء و الاجناد، و لهم تعلق بالمريخ . و الثالث اصحاب العلم و الحساب و المتصرفين ، و لهم تعلق بالعطارد. و الرابع اصحاب العلم و التدبير و الراى و اصلاح امور الناس كالوزراء و العلماء، و لهم تعلق بالمشترى . و الخامس اصحاب النباتات و الزراعات و اهل الكهوف و الجبال ، و لهم تعلق بالزحل . و السادس اصحاب اللهو و اللذة و الزينة و الخوانين ، و لهم تعلق بالزهرة . و السابع اصحاب السفر و هم التجار و الرسل و من يشبههم ، و لهم تعلق بالقمر. و لا يخرج عن هذه الاصناف احد من الناس و ان خرج الحق بالانسب من المذكورين .
    يكى از بزرگان در بيان اين اخبار آينده نظير آن و در معناى آيه (( در زنجيرى كه طول آن هفتاد ذرع است او را دركشيد )) گويد: (( مردم هفت دسته اند به عدد ستاره هاى سياره : 1 - اصحاب امر و نهى مثل سلاطين و پادشاهان كه متعلق به خورشيدند. 2 - اصحاب شمشير و اسلحه مثل فرماندهان و سپاهيان كه متعلق به مريخند. 3 - اصحاب علم و حساب و كارگزاران كه متعلق به عطاردند. 4 - اصحاب علم و تدبير و راى و اصلاح امور مردم مانند وزيران و دانشمندان كه متعلق به مشترى اند. 5 - باغداران و كشاورزان و غارنشينان و كوه نشينان كه متعلق به زحل اند. 6 - اصحاب لهو و لذت و و زينت و خاتون ها كه متعلق به زهره اند. 7 - اصحاب سفر كه بازرگانان و سفيران و پيك ها و نظاير آنانند كه متعلق به قمرند. و هيچ يك از مردم از اين هفت طبقه بيرون نيست و اگر بيرون باشد به يكى از اينها كه مناسبتر باشد ملحق مى گردد.

    بحر المعارف (جلد دوم )

  7. #107
    مدیر ارشد انجمن دفاع مقدس
    نرگس منتظر آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    4413
    دلنوشته
    5
    اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍاَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّک
    نوشته : 18,972      تشکر : 41,292
    48,486 در 15,341 پست تشکر شده
    وبلاگ : 15
    دریافت : 0      آپلود : 0
    نرگس منتظر آنلاین نیست.

    پیش فرض پاسخ : بحر المعارف (جلد دوم )




    فاذا تقرر ذلك فاعلم ان لكل واحد من هذه الاصناف تعلقات عشرة : الاول ما يستعين به فى اقامة بدنه ، و هو الدنانير و الدراهيم ، و له تعلق بالبرج الثانى من الطالع . الثانى الاخوة . الاخوات و الانساب و الاصهار، و لهم تعلق بالبرج الثالث من الطالع . الثالث الاملاك من الدور و العقارات و البساتين و المزارع و الابار، و لها تعلق بالرابع منه . الرابع الاولاد و دخل الاملاك و الهدايا و الرسل ، و لها تعلق بالخامس منه . الخامس العبيد و الحيوانات الصغار، و لهم تعلق بالسادس منه . السادس الازدواج و الشركاء و الاضداد، و لهم تعلق بالسابع منه . السابع ما يعرض للانسان فى هذا الوجود من المصايب و النكبات و اءحوال الزوجات و الملبوسات ، و لها تعلق بالثامن منه . الثامن الذين لهم غلبة ولاية من ذوى الامر و النهى و طلب الارتفاع على الاقران و الشهرة ، و الامهات ، و لها تعلق بالعاشر منه . التاسع الاصدقاء و الاصحاب و المعارف ، و لهم تعلق بالحادى عشر منه . العاشر الاعداء و الحيوانات الكبار، و لهم تعلق بالثانى عشر منه ، و سقط برج الطالع عن درجة الاعتبار، لانه بيت النفس لابيت التعلق ، و الغرض انما هو ذكر اسباب التعلق . و سقط البرج التاسع ، لانه برج العلوم و الفضايل و النبوة ، و هى كمال النفس ‍ لا بيت التعلق .
    پس از اثبات و روشن شدن اين مطلب بدان كه هر يك از اين اصناف را ده تعلق و وابستگى است : 1 - آن چه در ساختار بدنش ازآن كمك مى گيرد كه دينار و درهم است ، و آن متعلق به برج دوم طالع است . 2 - برادران و خواهران و خويشان نسبى و سببى ، كه متعلق به برج سوم طالعند. 3 - مستغلات و املاك از قبيل خانه و زمين و باغ و مزرعه و چاه ، كه متعلق به برج چهارم طالعند. 4 - فرزندان و درآمدهاى املاك و هدايا و سفيران ، كه متعلق به برج پنجم طالعند. 5 - غلامان و حيوانات كوچك ، كه متعلق به برج ششم طالعند. 6 - همسران و شريكان و اضداد، كه متعلق به برج هفتم طالعند. 7 - آن چه در زندگانى بر سر انسان مى آيد از قبيل مصائب و ناراحتى ها و مشكلات همسران و لباسها، كه متعلق به برج هشتم طالع است . 8 - آنان كه حق سرورى دارند از صاحبان امر و نهى و برترى جويى بر همرديفان و شهرت . و مادران ، كه متعلق به برج دهم طالع است . 9- دوستان و ياران و آشنايان ، كه متعلق به برج يازدهم طالع اند. 10 - دشمنان و حيوانات بزرگ ، كه متعلق به برج دوازدهم طالع اند. برج طالع (برج اول ) از درجه اعتبار ساقط است ، زيرا آن بيت خود نفس است نه بيت تعلق و وابستگى (آن )، و مقصود در اين جا ذكر اسباب تعلق است . و برج نهم نيز ساقط است ، زيرا آن برج علوم و فضايل و نبوت است ، و آن كمال نفس ‍ است نه بيت تعلق .
    و اذا تقرر ذلك فاضرب خصوصيات الاصناف السبعة - فانها تعلقات ايضا - فى التعلقات العشرة تحصل منها سبعون مانعا للنفس من وصولها الى البارى تعالى . و كمال الشخص الذى غلب عليه كوكب فى مولده هو طبيعة ذلك الكوكب (كذلك ) اذا اغلب و قوى برج مولده و هو من اهل ما يتعلق بذلك البرج من التعلقات . و كذلك القول فى البلدان و الاقاليم و الامم . و التعلقات المذكورة هى السلسلة التى ذرعها سبعون ذراعا كما حكاه تعالى ، و هى الحجب السبعون المشاراليها فى الحديث النبوى صلى الله عليه و آله : ان لله سبعين حجابا من نور و ظلمة . فالحجب النورية هى النفوس و الاولاد و الامهات و الازواج و غير هم و العلوم اذا كانت لغير الله تعالى : و الظلمانية هى الدنانير و الدراهم و الاملاك و الحيوانات و غيرها. و لا منافاة بين هذا الخبر و ما ورد: ان لله سبعين الف حجاب من نور و ظلمة ، لان المراد من كل واحد من السبعين له الف حجاب و هو الالف من الاشتغال التى احتاج اليها آدم عليه السلام لما خرج الى الارض لياكل لقمة - كما ورد فى الخبر - و كلها يندرج فى السبعين اندراج الجزئى تحت الكلى )) .

    بحر المعارف (جلد دوم )

  8. #108
    مدیر ارشد انجمن دفاع مقدس
    نرگس منتظر آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    4413
    دلنوشته
    5
    اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍاَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّک
    نوشته : 18,972      تشکر : 41,292
    48,486 در 15,341 پست تشکر شده
    وبلاگ : 15
    دریافت : 0      آپلود : 0
    نرگس منتظر آنلاین نیست.

    پیش فرض پاسخ : بحر المعارف (جلد دوم )




    چون اين مطلب ثابت شد، حال خصوصيات آن هفت دسته را - كه آن ها نيز تعلقات است - در اين تعلقات دهگانه ضرب كن ، حاصل آن هفتاد مانع مى شود كه مانع وصول نفس به حضرت بارى تعالى مى باشند. و كمال هر شخصى طبيعت همان ستاره اى است كه در وقت تولد بر او غلبه داشته است و (همچنين است ) آن گاه كه برج تولد او غايب و قوى باشد كه وى اهل همان تعلقاتى است كه بدان برج مربوط مى شود. سخن در مورد شهرها و اقاليم و ملت ها نيز همين است . و تعلقات مذكوره همان زنجير هفتاد ذرعى است كه خداى متعال بيان فرموده ، و همان حجابهاى هفتاد گانه اى است كه در حديث نبوى صلى الله عليه و آله آمده است كه : (( همانا خدا را هفتاد حجاب از نور و ظلمت است )) . حجب نورانى عبارت است از نفوس ، اولاد، مادران ، همسران ، غيره و علومى كه براى غير خداى متعال تحصيل شده باشد، و حجب ظلمانى عبارت است از درهم و دينار و املاك و حيوانات و غيره . و منافاتى ميان اين حديث و حديثى كه حجابها را هفتاد هزار مى شمارد نيست ، زيرا مراد اين است كه هر يك از هفتاد حجاب خود داراى هزار حجاب است ، و آن هزار شغلى است كه آدم عليه السلام از زمانى كه به سوى زمين بيرون شد براى خوردن يك لقمه بدان نيازمند است ، چنانچه در خبر آمده است - و همه اينها تحت همان هفتاد حجاب قرار دارند مانند قرار داشتن جزئى تحت كلى )) .
    ثم قال : (( لما وفقنا الله للكلام فى هذه الحجب و بينا وجه حصرها فى السبعين و سبعين الف ، و بينا اءنها هى التعلقات المذكورة المسماة بالسلاسل و الاغلال ، اطلعنا على كلام الامام حجة الاسلام الغزالى و كلام الشيخ العارف نجم الدين الرازى فى كتابيهما (( مشكوة الانوار )) و (( مرصاد العباد )) فى الحجب الالهية ما ينافى ما حققناه بل وتنافيان ايضا، فوجب علينا ان ننظر فيهما و نبين الحق .
    سپس گويد: (( پس از آن كه خداوند ما را به سخن درباره اين حجابها موفق داشت و وجه منحصر بودن آن ها در هفتاد و هفتاد هزار بيان داشتيم كه آن ها همان تعلقات نامبرده است كه به سلاسل و اغلال ناميده شده است ، بر سخن امام حجة الاسلام غزالى و سخن شيخ عارف نجم الدين رازى در كتابهاى (( مشكاة الانوار )) و (( مرصاد العباد )) در مورد حجابهاى الهى اطلاع يافتيم كه با آن چه ما تحقيق نموديم منافات بلكه تنافى دارد، بنابراين بر ما لازم است كه در آن ها نظر نموده و حق را روشن سازيم .
    فاما الغزالى فقال فى (( المشكوة )) بعبارته : (( ان الله تعالى متجل فى ذاته لذاته ، فيكون الحجاب بالنسبة الى المحجوب لامحالة ، و المحجوبون ثلاثة : منهم من حجب بمجرد الظلمة ، و منهم من حجب بمجرد النور، و منهم من حجب بنور مقرون بالظلمة . و اصناف هذه الاقسام كثيرة ، و يمكن ان اتكلف حصرها فى سبعين لكن لا اثق بما يلوح لى من تحديد و حصر، اذ لا ادرى انه المراد بالحديث ام لا. و اما الحصر الى سبعين الفا فذلك لا يستقل به غير القوة النبوية ، مع ان ظاهر ظنى ان هذه الاعداد مذكورة للتكثير لا للتحديد، و قد تجرى العادة بذكر عدد و لا يراد الحصر بل التكثير، و الله اعلم بتحقيق ذلك ، فذلك خارج عن الوسع )) . (458)
    اما غزالى در (( مشكاة )) چنين گفته : (( همانا خداى متعال خودش براى خودش تجلى دارد، بنابراين ناگزير حجاب نسبت به محجوب مى باشد، و محجوبان سه دسته اند: 1 - كسى كه محجوب است به مجرد ظلمت . 2 - كسى كه محجوب است به مجرد نور. 3 - كسى كه محجوب است با نورى آميخته با ظلمت . اصناف اين اقسام نيز بسيار است و مى توانم با تكلف آن ها را در عدد هفتاد منحصر سازم ولى به تحديد و حصرى كه به خاطرم مى رسد اطمينان ندارم ، چرا كه نمى دانم آيا مراد حديث همان است يا نه . و اما حصر آن در هفتاد هزار مطلبى است كه جز نيروى نبوت هيچ نيرويى مستقلا آن را در نخواهد يافت ، به علاوه گمان ظاهر من اين است كه اين اعداد براى تكثير است نه تحديد، و عادت هم بر اين جارى است كه عددى ذكر مى شود كه مراد از آن حصر نيست بلكه تكثير است . و خداوند به تحقيق آن داناترست ، زيرا كه مطلب از وسع و طاقت بيرون است )) .
    و قال الشيخ الرازى : (( ان الارواح لما امرت بالنزول الى اسفل السافلين الذى هو تعلقها بالقالب و قد عبرت بعوالم الملك و الملكوت ، حتى وصلت الى قوالبها فتعلق بها، كل عالم مرت به ما هو زبدته ، فصارت تلك التعلقات حجبا لها فى المعاد اليه تعالى ، و هى الحجب النورانية و الظلمانية السبعون اءلفا كما هو فى الخبر )) . (459)



    بحر المعارف (جلد دوم )

  9. #109
    مدیر ارشد انجمن دفاع مقدس
    نرگس منتظر آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    4413
    دلنوشته
    5
    اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍاَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّک
    نوشته : 18,972      تشکر : 41,292
    48,486 در 15,341 پست تشکر شده
    وبلاگ : 15
    دریافت : 0      آپلود : 0
    نرگس منتظر آنلاین نیست.

    پیش فرض پاسخ : بحر المعارف (جلد دوم )




    و شيخ رازى گفته است : (( چون ارواح ماءموريت يافتند كه به اسفل سافلين كه همان تعلق آن به قالب است نزول كنند در اين ماموريت به عوالم ملك و ملكوت عبور كردند تا به قالبهاى خود رسيده و بدان تعلق يافتند، و به هر عالمى كه گذر كردند بر زبده آن مرور نمودند، از اين رو اين تعلقات در بازگشت ارواح به سوى خداى متعال حجاب آن ها شدند، و اينها همان هفتاد هزار حجاب نورانى و ظلمانى هستند آن گونه كه در خبر وارد است )) .
    ثم قال : (( و هذان الامامان و ان كانا فى محل عال من العرفان الا انه لا تقليد لمثلى و لا محاباة فى طلب الحق و لا مسامحة فى ارشاد الخلق . اما الغزالى فلما اعترف بعجزه اولا عن فهم مراده من الحديث فلا يحث معه فيه ، اذا البحث انما هو مع الحاكم ، و العاجز لا حكم له .
    (( و اما الحصر فى السبعين اءلفا لا يستقل به الا القوة النبوية )) ان اراد به العلم بالجزئيات فهو غير مدعى ، اذ ليس ادراك الجزئيات كمالا (بل ) و لا شرطا فى النبوة . و ان اراد العلم بالكليات بغير مسلم ، اذ لا يلزم من عدم علمه عدم علم غيره ؛ و من حقق ما اشرنا اليه من تعلقات النفس بسبب تعلقها بالبدن انكشف له سر ذلك .

    سپس گويد: (( اين دو پيشوا هر چند در مرتبه والايى از عرفان قرار دارند ولى امثال من نبايد از آنان تقليد كنند و در طلب حق و ارشاد خلق باك و مسامحه روا نيست . اما غزالى ، چون نخست اعتراف به عجز خويش از فهم مراد حديث نموده ، پس در اين مورد بحثى با او نيست ، زيرا بحث با كسى است كه داراى حكم و نظريه باشد و عاجز را حكمى نيست . اما اين كه محصور بودن عدد حجابها در هفتاد هزار مطلبى است كه جز نيروى نبوت هيچ نيرويى مستقلا آن را در نيابد؛ اگر مرادش علم به جزئيات است كه آن مورد ادعا نيست ، زيرا ادراك جزئى نه كمال نبوت است و نه شرط آن . و اگر مرادش علم به كليات باشد، اين سخن مسلم نيست ، زيرا لازمه عدم علم او عدم علم ديگران نيست ، و هر كس آن چه را كه ما بدان اشاره كرديم از تعلقات نفس به سبب تعلقش به بدن ، تحقيق نمايد سر آن برايش روشن مى گردد.
    و قوله : (( ان ظاهر ظنى ان هذه الاعداد مذكورة للتكثير لا للتحديد )) ليس بمرضى ، لان كلام الشارع عليه السلام ، يحب ان يحمل على اصول معقولة و قواعد مضبوطة غير مختلة لا على مجرى العوايد من الجزاف و التسامح و التقريب و التخمين . وهب انه قصد التكثير فما وجه تخصيصه بالسبعين و السبعين اءلفا؟ و هلا خصصه بمائة مثلا او الف او اقل او اكثر، فانه يحصل به غرض التكثير؟ و هل الكلام الا فى خصوصية الاعداد؟ و ليس ‍ السر فى الحقيقة الا فى خصوصية السبعة و العشرة )) .
    و اينكه گفته : (( ظاهر گمان من اين است كه اعداد مذكوره براى تكثير است نه تحديد )) ، كلام پسنديده اى نيست ، زيرا كلام شارع بايد بر اصول معقول و قواعد مضبوطى كه نامنظم نبوده حمل گردد نه بر مجراى عادتهاى گزاف و تسامح و تقريب و تخمين . گيرم كه مقصود شارع تكثير بوده باشد، وجه تخصيص آن به هفتاد يا هفتاد هزار، ديگر چيست ؟ و چرا آن را مثلا به صد يا هزار يا كمتر يا بيشتر تخصيص نداده است ، زيرا با اين اعداد هم غرض از تكثير حاصل مى شود؟ حال آيا سخن در خصوصيت اعداد است ؟ و در حقيقت سرى نيست مگر در خصوصيت هفت و ده )) .
    ثم قال : (( و اما كلام الرازى فالكلام عليه اولا ان كلامه مبنى على قدم الارواح البشرية ، كما هوى راى افلاطون و من واقفه ، و لم يثبت ذلك بالبراهين ، و اتفق محققوالحكماء (بعده ) كارسطوا و من تابعه على حدوثها و ابطلوا التناسخ اللازم لقدمها - الى ان قال - فقدمها ان كان مبنيا على النقل مثل ما يروونه عن النبى صلى الله عليه و آله مثل ما قال صلى الله عليه و آله : اول ما خلق الله نورى ، و خلق الارواح قبل الاجساد باربعة آلاف ، فدلالة الالفاظ ظنية . و ان كان مبنيا على الكشف ، قلنا: اذا شاهدتم ارواحا بالكشف بم عرفتم انهاارواح بشرية ؟ و على كونها بشرية بم عرفتم انها كانت قبل الاجساد؟ و لم لا يجوز ان يكون هى الارواح المفارقة لابدانهابعد حدوثها؟ )) انتهى . (460)


    بحر المعارف (جلد دوم )

  10. #110
    مدیر ارشد انجمن دفاع مقدس
    نرگس منتظر آواتار ها

    تاریخ عضویت : دی 1348
    صلوات
    4413
    دلنوشته
    5
    اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍاَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّک
    نوشته : 18,972      تشکر : 41,292
    48,486 در 15,341 پست تشکر شده
    وبلاگ : 15
    دریافت : 0      آپلود : 0
    نرگس منتظر آنلاین نیست.

    پیش فرض پاسخ : بحر المعارف (جلد دوم )




    سپس گويد: (( و اما سخن رازى ، جوابش اين است كه اولا سخن او مبنى است بر قديم بودن ارواح بشرى ، كه آن نظر افلاطون و موافقان اوست ، و با براهين ثابت نگرديده است ، و محققان از حكما (ى بعد از او) چون ارسطو و پيروانش اتفاق بر حدوث آن ها دارند و تناسخ را كه از اعتقاد به قديم بودن آن ها پديد مى آيد ابطال نموده اند... و قول به قديم بودن ارواح اگر مبتنى بر نقل باشد - مثل روايتى كه از رسول خدا صلى الله عليه و آله كرده اند كه فرموده است : (( نخستين مخلوق خدا نور من است )) و نيز (( ارواح را چهارصد هزار سال پيش از اجساد آفريده است )) - بايد دانست كه دلالت الفاظ ظنى است . و اگر مبتنى بر كشف و شهود باشد، گوييم : وقتى شما ارواحى را به وسيله كشف شهود كرديد از كجا دانستيد كه ارواح بشرى هستند؟ و بنابر اين كه ارواح بشرى بوده اند، از كجا دانستيد كه آن ها قبل از اجساد وجود داشته اند؟ و چرا جايز نباشد كه آنها ارواحى بوده اند كه بعد از حدوثشان از بدنها جدا شده اند؟! )) . پايان سخن آن عالم جليل القدر.
    اقول : لو سلمنا صحة ما فهمه لا يذهب عليك عدم ورود اعتراضه على الشيخين سيما ما اورده على نجم الدين الرازى . و لنعد الى باقى الاخبار الواردة فى الباب .
    مؤ لف : اگر ما صحت آن چه را كه او فهميده است بپذيريم ، فراموش مكن كه اعتراض او بر آن دو شيخ وارد نيست ، به ويژه اشكالى كه بر نجم الدين رازى نموده است . حال به نقل باقى اخبارى كه در اين باب وارد است باز مى گرديم .
    و فى (( الكافى )) عن الرضا عليه السلام فى حديث طويل : ذاك محمد صلى الله عليه و آله كان اذا نظر الى ربه بقلبه جعله الله فى نور مثل الحجب حتى يستبين له ما فى الحجب ، ان نور الله منه اخضر و منه احمر، و منه ابيض ، و منه غير ذلك . (461)
    در (( كافى )) از حضرت رضا عليه السلام در حديثى طولانى روايت كرده است كه : او محمد صلى الله عليه و آله بود كه چون با قلب خود به پروردگارش نگريست خداوند او را در نورى مثل نور حجب قرار داد، تا آن چه در حجب بود براى او روشن مى شد، نور خدا برخى سبز است ، برخى سرخ ، برخى سفيد و برخى رنگ ديگر.
    و فى (( الكافى )) عن الصادق عليه السلام : التمسوا من وراء الحجب الآثار حتى تستكملوا امر دينكم . (462)
    بيان : و فيه دلالة على ان الاطلاع على ماوراء الحجب لا يختص بهم عليهم السلام بل امروا بذلك للخطاب العام .

    و نيز در (( كافى )) از امام صادق عليه السلام است كه : از وراى حجب ، آثار را بجوييد تا امر دينتان را تكميل نماييد.
    بيان : اين حديث دلالت دارد كه اطلاع از ماوراء حجب اختصاص به ائمه عليهم السلام ندارد بلكه همه بدان مامورند به دليل اين خطاب عام .
    و فى (( التوحيد )) و (( الخصال )) باسناده عن زيد بن وهب قال : سئل اميرالمؤمنين عليه السلام عن الحجب فقال عليه السلام : الحجب سبعة ، (463) غلظ كل حجاب منها مسيرة خمسمائه عام ، و بين كل حجابين مسيرة خمسمائة عام ، و الحجاب الثانى سبعون حجابا، بين كل حجابين مسيرة خمسمائة عام (و طوله خمسمائة عام ) حجبة كل حجاب منها سبعون الف ملك ، قوة كل ملك منهم قوة الثقلين ، منها ظلمة ، و منها نور، و منها نار، و منها دخان ، و منها سحاب ، و منها برق (و منها مطر) و منها رعد، ومنها ضوء، و منها رمل ، و منها جبل ، و منها عجاج ، و منها ماء، و منها انهار. و هى حجب مختلفة ، غلظ كل حجاب مسيرة سبعين الف عام . ثم سرادقات الجلال - و هى ستون سرادقا (464) ، فى كل سرادق سبعون الف ملك ، بين كل سرادق و سرادق مسيرة خمسمائة عام - ثم سرادق العز، ثم سرادق الكبرياء، (ثم سرادق العظمة )، ثم سرادق القدس ، ثم سرادق الجبروت ، ثم سرادق الفخر، ثم سرادق النور الابيض ، ثم سرادق الوحدانية - و هو مسيرة سبعين الف عام فى سبعين الف عام ، ثم الحجاب الاعلى ، و انقضى كلامه عليه السلام و سكت ، فقال عمر: لا بقيت ليوم لا اراك فيه يا اباالحسن . (465)



    بحر المعارف (جلد دوم )

صفحه 11 از 31 نخستنخست ... 78910111213141521 ... آخرینآخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •