سایت آیه های انتظار انجمن آیه های انتظار
ثبت نام
سلام مهمان گرامي؛

خوش آمدید، براي مشاهده انجمن با امکانات کامل ميبايست از طريق ايــن ليـــنک ثبت نام کنيد
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 6 , از مجموع 6
  1. #1
    مدیر افتخاری
    ملکوت آواتار ها

    تاریخ عضویت : 1389/7/19
    نوشته : 3,191      تشکر : 3,652
    5,331در2,173 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    ملکوت آنلاین نیست.

    kabotar. فلسفه شراب و مستی در اشعار حافظ




    فلسفه مستی و شراب در اشعار عرفانی حافظ

    حافظ اتفاقات مقدس دیرین را با زمان حال پیوند می دهد و و حتی در صورت لزوم شخصیتی چون پیرمغان را می آفریند و جام باده درکف او می نهد و او را به رخ شیوخ ظاهر فریب عصر خود که به هزار رنگ و نیرنگ دیگرانرا منع شراب می کنند قرار می دهد. نقش کلیدی شراب در این حکایت جاوید قابل تامل وتعمق است. همه انچه در چند بند فوق گفته شد را مقدمه ای آوردم بر این موضوع که وقتی حافظ از نوروز و بهار و اردیبهشت و دیگر ماه های شمسی سخن به میان می آورد پلی میسازد بین زمان باستان و زمان پر ماجرای حال. شراب حافظ روشنی بخش و آگاهی دهنده است. کاشف اسرار است و از عالم غیب راز گشایی می کند و همان نقشی را برای او بازی می کند که جام گیتی نمای کیخسرو:
    گفتی ز سر عهد ازل یک سخن بگو // آنگه بگویمت کهدو پیمانه در کشم
    راز نمایی جام که در اساطیر کهن ایرانی اتفاقی اهورایی است زمینه را فراهم می سازد تا اندیشه های اشراقی ایرانی را با اندیشه های متعالی عرفانی پیوند دهد. حافظ این میان راه باریک را خوب می شناسد و از همین جاست که تفکرات ایرانی را با اندیشه های فراگیر عرفانی پیوند می دهد. اما حافظ چگونه میتواند همچنان شراب را باخود به حیطه امور دینی و آیینی و معنوی بکشاند وقتی صوفی آنرا به هزار تصریح ام الخبائث می داند. نماد پردازی های ادبیات به کمک او می آید اماهمچنان نباید تهور و جستارت های حافظ را در این میان نادیده گرفت. شراب آیینی ایرانی اینگونه خود را از درازنای تاریخ در شعر ماورایی حافظ می ریزد تا از این منظرگاه شور و شوق و مستی عارفانه خود را و آنچه در این وادی به کشف و شهود نشست هاست را یکجا در قالب کلمات بریزد.
    حافظ آنگاه که از زمین فراغت می یابد، جلوه ای بی نظیر از اندیشه های متعالی آسمانی و عرفانی را بروز می دهد و از شرابی می گوید که در پیاله عطار و سبوی تشنه مولانا یافت می شود. او به یمن این شراب روحانی حال را با زمان هایی ازلی و شب هایی دور در آستانه خلقت می آمیزد و اولین مستی را درمخاطبه الست تجربه می کند:
    برو ای زاهد و بر درد کشان خرده مگیر // که نداند جز این تحفه به ما روز الست



  2.  

  3. #2
    مدیر افتخاری
    ملکوت آواتار ها

    تاریخ عضویت : 1389/7/19
    نوشته : 3,191      تشکر : 3,652
    5,331در2,173 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    ملکوت آنلاین نیست.

    kabotar. پاسخ : فلسفه شراب و مستی در اشعار حافظ




    اندیشه های عارفانه نوعا با تعابیر زمانی چون ازل،ابد، آن، دم ، وقت و تعابیر بی شمار دیگری از این دست در آمیخته است. دوش و شب هایازلی حافظ نمودی از ازلیت را به تصویر می کشد آنگونه که صبح و صبوح حافظ نیز ازشرابی دیرسال سخن می گوید که تقدیر در جام لاله گون جان ریخته است:
    لاله بوی می نوشین بشنید از دم صبح // داغ دلبود به امید دوا باز آمد
    ازلیت مستی حافظ : شراب حافظ شرابی قدیم وازلی است. ابیات زیر ازلیت مستی را به تصویر می کشد:
    در ازل داده است ما را ساقی لعل لبت // جرعهجامی که من مدهوش آن جامم هنوز
    کنون به آب می لعل خرقه می شویم // نصیبه ازل ازخود نمی توان انداخت
    نبود چنگ و رباب و نبید و عود که بود // گل وجودمن آغشته گلاب و نبید
    ابدیت مستی حافظ : بر اساس نگرشی منطقی وفلسفی هر چیز ازلی ابدی خواهد بود و مستی حافظ نیز از آنجا که ازلی است ابدی خواهدبود. ابیات زیر به ابدیت مستی حافظ اشاره دارد:
    به هیچ دور نخواهند یافت هشیارش // چنین که حافظما مست باده ازل است
    سر زمستی برنگیرد تا به صبح روزحشر // هر که چون من در ازل یک جرعه خورد از جام دوست
    مداومت در مستی : حافظ اینگونه مستی خود رادر درازنای ازل تا ابد به تصویر می کشد و در این میان مداومت در مستی را بیانیدیگرگونه می بخشد. ابیات زیر مداومت در مستی را انعکاس می دهد:
    ساقیا جام دمادم ده که در اطوار سیر // هر کهعاشق وش نیامد در نفاق افتاده بود

    رفتن دلیل نبودن نیست

    در اوج نیزارهای پشیمانی ، به ابرهای سیاه و سرگردان که با من از یک طایفه اند سلام میگویم
    تو باور نکن اما من عاشقم

    رفتن دلیل نبودن نیست ...









  4. #3
    مدیر افتخاری
    ملکوت آواتار ها

    تاریخ عضویت : 1389/7/19
    نوشته : 3,191      تشکر : 3,652
    5,331در2,173 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    ملکوت آنلاین نیست.

    kabotar. پاسخ : فلسفه شراب و مستی در اشعار حافظ




    بر آستان میکده خون می خورم مدام // روزی ما زخوان قدر این نواله بود
    ناگفته پیداست که رندی حافظ و عشق اون نیز هموارهبردوام است چرا که این هردو نیز به زعم حافظ ازلی و بالطبع ابدی است:
    مرا روز ازل کاری بجز رندی نفرمودند // هر آنقسمت که آنجا رفت از آن افزون نخواهد شد
    در ازل بست دلم با سر زلفت پیوند // تا ابد سرنکشد وز سر پیمان نرود
    حافظ از این منظرگاه شراب را همچون عشق خود تحفه ایازلی می داند و برآن است تا با روایت اسطوره خلقت آدم، گل او را با شراب در آمیزد واو را بر در میخانه عشق به دست فرشتگان عالم قدس بسپارد تا در زمانی بی زمان شکرانهاین مستی را در قدمگاه آدم سر بر سجده خاک فرو بگذارند.
    ملک در سجده آدم زمین بوس تو نیت کرد // که درحسن تو چیزی دید بیش از حد انسانی
    حافظ در این مقام از زمانی اسطوره ای سخن می گویدکه قدری با آنچه در دامنه بحث آمد متفاوت است. در اینجا حکایت شراب است و زمانیازلی در آغاز آفرینش و در بی زمان اندیشه های روحانی و عرفانی. راستی دوش حافظ درشعر معروف زیر بیانگر کدام زمان بی زمان است که اینگونه با شراب حافظ در آمیختهاست؟
    دوش دیدم که ملائک در میخانه زدند // گل آدمبسرشتند و به پیمانه زدند
    ساکنان حرم ستر و عفاف ملکوت // با من راه نشینباده مستانه زدند

    رفتن دلیل نبودن نیست

    در اوج نیزارهای پشیمانی ، به ابرهای سیاه و سرگردان که با من از یک طایفه اند سلام میگویم
    تو باور نکن اما من عاشقم

    رفتن دلیل نبودن نیست ...









  5. #4
    مدیر افتخاری
    ملکوت آواتار ها

    تاریخ عضویت : 1389/7/19
    نوشته : 3,191      تشکر : 3,652
    5,331در2,173 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    ملکوت آنلاین نیست.

    kabotar. پاسخ : فلسفه شراب و مستی در اشعار حافظ




    زمان در شعر فوق در هم می شکند و حافظ وجودی چندبعدی می یابد تا آنجا که نیمی از او در حال سکونت دارد و نیمه دیگر در ازلیت خلقتاز دور شاهد خلقت آدم است. شخصیت چند بعدی او گاهی از بیرون، ماجرا را شاهد است وگاه از درون بجای آدم می نشیند و سجده فرشتگان برخود را به باور می بیند. در ادامهپذیرای امانت الهی می شود:

    آسمان بار امانت نتوانست کشید // قرعه کار بهنام من دیوانه زدند

    در تصویری دیگر از یگانگی جان و تن می گوید و ازنفحه روح که او را به وجودی بی نهایت پیوند می دهد. حافظ در این مقام صوفیان را بهشکرانه این پیوند میمون به رقص و هلهله وا می دارد و ساغر شکرانه مینوشاند.
    شکر ایزد که میان من و او صلح افتاد // صوفیانرقص کنان ساغر شکرانه زدند

    رفتن دلیل نبودن نیست

    در اوج نیزارهای پشیمانی ، به ابرهای سیاه و سرگردان که با من از یک طایفه اند سلام میگویم
    تو باور نکن اما من عاشقم

    رفتن دلیل نبودن نیست ...









  6. #5
    مدیر ارشد انجمن ایران شناسی
    شهاب منتظر*غلام علی اصغر(ع) آواتار ها

    تاریخ عضویت : 1390/8/21
    صلوات
    999
    دلنوشته
    1
    اَلـلّـــهُـمَّ صَـلِّ عَـلـی مُـحَـمَّـــدٍ وَ آلِ مُـحَـمَّـــدٍ وَ عَـجِّـــل فَـرَجَـهُـم.
    نوشته : 8,393      تشکر : 92,707
    34,136در8,276 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 1
    شهاب منتظر*غلام علی اصغر(ع) آنلاین نیست.

    پیش فرض






    سعدی علیه الرّحمه هم می فرماید:


    مست بی خویشتن از خمر ، ظلومست و جهول

    مستی از عشق نکو باشد و بی خویشتنی










  7. #6
    مدیر ارشد انجمن اخلاق و عرفان
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آواتار ها

    تاریخ عضویت : 1391/5/19
    نوشته : 13,122      تشکر : 27,221
    56,838در13,095 پست تشکر شده
    دریافت : 0      آپلود : 0
    کنیز فاطمه(سلام الله علیها) آنلاین نیست.

    پیش فرض







    شراب ظاهر از انواع رجس و ام‌الخبائث و در شرع مقدس نجس و نوشیدنش حرام است،
    اما می عرفانی مقوله‌ای دیگر است،
    هرچند اثر آن هم مستی و بی‌خودی است،
    لیك مستی آن با مستی باده انگور متفاوت است؛
    همان‌گونه كه ساقی آن هم با ساقی دنیوی متفاوت است. شاعری گفته است:


    شراب عشق نبود ز آب انگور
    ره نوشیدنش هم از گلو نیست


    ساقی بادة حقیقی،
    ذات اقدس حق تعالی است و شراب هم از عالمی دیگر است.

    شیخ محمود شبستری در گلشن راز گوید:



    شرابی جو ز جام وجه باقی
    سقاهم ربهم او راست ساقی






اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •