آتیلا . . .

[ملکوت* گامی تارهایی *]

آتیلا (۴۰۵ تا ۴۵۳ میلادی): رهبر قوم هون (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D9%88%D9%86) که در زمان حیاتش بزرگ‌ترین امپراتوری را در اروپا، از رود اورال (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84) تا دانوب (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A8) داشت. در زمان فرمانروایی اش وی یکی از مخوف‌ترین دشمنان امپراتوری‌های روم غربی و شرقی بود. رومیان به او لقب تازیانه خداوند داده بودند [۱] (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D8%AA%DB%8C%D9%84%D8%A7#cite_note-0)و به او باج می‌دادند تا کاری به کار رم نداشته باشد. درباره‌اش نوشته‌اند: خدا او را برای تکان دادن تاریخ آفریده بود.[نیازمند منبع (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8 C%D8%A7:%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87_%D8%A7%D8%B1%D8%A C%D8%A7%D8%B9_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A 8%D8%B9)]
آتیلا در آغاز به ایران (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86) حمله کرد و با شکست مواجه شد. حمله‌ای که او در سال ۴۴۱ میلادی به امپراتوری روم شرقی کرد باعث شد تا تصمیم به حملات بیشتری به سوی غرب بگیرد. وی در اروپا شهرهای بسیاری را نابود و غارت کرد.[۲] (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D8%AA%DB%8C%D9%84%D8%A7#cite_note-1)

[ملکوت* گامی تارهایی *]

حکمرانی


(http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Huns_empire.p ng)
(http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Huns_empire.p ng)
گستره امپراطوری هون (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D9%88%D9%86)


مرگ عموی آتیلا به نام روگیلا (راگا و یا روا) در سال ۴۲۴ میلادی موجب شد که او به همراه برادرش بلدا (یا بودا)که فرزندان مونجوک بودندکنترل امپراطوری هون (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D9%88%D9%86) را به دست بگیرند. آتیلا دو بار به بالکان لشگر کشید و پیش از شکست در نبرد چالون از گل (فرانسه امروزی) تا اورلئان پیش رفت؛ وی در ۴۵۲ امپرطور روم غربی والنتینای سوم را از پایتختش راونا بیرون راند و به قسطنطنیه (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%82%D8%B3%D8%B7%D9%86%D8%B7%D9%86%DB%8C%D9%87) و رم (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%85) رسید وی از تاختن به این دو شهر خودداری ورزید.

[ملکوت* گامی تارهایی *]

نام


http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Atli.jpg/200px-Atli.jpg (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Atli.jpg)

(http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Atli.jpg)
آتیلا از یکی از نسخه‌های کتاب اِدای شاعرانه (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%AF%D8%A7%DB%8C_%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1% D8%A7%D9%86%D9%87).


منشا نام آتیلا دقیقا معلوم نیست چون اطلاعات بسیار کمی درباره اسامی هون‌ها (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D9%88%D9%86) موجود است.ممکن است این نام از کلمه آتیل که در آلتایی قدیم به معنی آب و نیز نام رود ولگا (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D9%84%DA%AF%D8%A7) در زبان ترکی (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C) است، ایجاد شده باشد.(همچنین این نام را با آتالیق -به معنی پدرخوانده-که عنوانی مهم در قبایل ترک (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B1%DA%A9) بوده مقایسه کنید)مورخ لهستانی نام آتیلا را بصورت آگویلا بکار برده که معنی کلمه آگوا در زبان لاتین (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%84%D8%A7%D8%AA%DB%8C% D9%86) آب است. برخی هم معتقدند که نام آتیلا از ترکیب کلمه ایتلت مجاری (به معنی قاضی) یا آتا در زبان گوتی (آتا -به معنی پدر-از زبان ترکی (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C) وارد این زبان شده‌است) با پسوند تصغیر ایلا ایجاد شده‌است.نوشته‌های تاریخی نشان می‌دهد که نام آتیلا در اروپای مرکزی قبل از آتیلای هون نیز رواج داشته‌است. نام آتیلا در زبانهای مختلف به شکل‌های متفاوتی مورد استفاده قرار می‌گیرد بعنوان مثال:


در زبان انگلیسی (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84% DB%8C%D8%B3%DB%8C): Ætla , Attle و Atlee
در زبان‌های اسکاندیناوی (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%86%D 8%A7%D9%88%DB%8C): Atli و Atle
در زبان آلمانی (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A2%D9%84%D9%85%D8%A7% D9%86%DB%8C): Etzel
در زبان مجاری (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B1% DB%8C): Attila، Atilla و Etele
در زبان ترکی (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C) : Attila، Atila و Atilla
در زبان قزاقی (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%82%D8%B2%D8%A7%D9%82% DB%8C): Edil

[ملکوت* گامی تارهایی *]

شمشیر آتیلا

نقل است که آتیلا شمشیری داشت به نام مریخ (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%AE) که معتقد بود این شمشیر را خدای جنگ مریخ به او هدیه کرده‌است داستان از این قرار است که روزی در دوران جوانی در دشتی تنها بود که طوفانی به پاشد او برای پناه بردن به مکانی امن هراسان میدوید تا خود را به سرپناهی برساند. در همین حین در مقابل پایش رعدو برقی بر زمین نشت و آنچه باقی گذاشت یک شمشیر بود با لبه‌ای پهن که آنرا مرخ نام نهاد.[۳] (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D8%AA%DB%8C%D9%84%D8%A7#cite_note-2) (او همواره از این شمشیر با غرور یاد می‌کردو آنرا نشانه‌ای می‌دانست از برگزیده شدنش توسط خدای مریخ برای هدایت و نجات قومش)

[ملکوت* گامی تارهایی *]

مرگ آتیلا

آتیلا که در شب زفاف آخرین ازدواجش با ایلدیکو که زنی جوان و زیبا از گوتها (http://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D9%88%D8%AA) بود در اثر خونریزی بینی و به روایتی خون ریزی داخلی فوت کرد. هون‌ها (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D9%88%D9%86) جنازه آتیلا را در سه تابوت (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AA) درون هم قرار دادند تابوت اول که جسد درون آن قرار داشت از طلا، تابوت دوم که تابوت طلایی را درون خود جا داده بود از نقره و سومین تابوت که تابوت نقره درون ان جای می‌گرفت از فولاد بود. تابوت آتیلا را در بستر رود تیزا (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%DB%8C%D8%B2%D8%A7&action=edit&redlink=1) دفن کردند.[۴] (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D8%AA%DB%8C%D9%84%D8%A7#cite_note-3)
آتیلا آن چنان محبوب مردم خود بود که در عزای او به جای اشک ریختن رگها خود را می زدند و خون خود را می ریختند.[۵] (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D8%AA%DB%8C%D9%84%D8%A7#cite_note-4)

[ملکوت* گامی تارهایی *]

نوادگان آتیلا

آتیلا فرزندان بسیاری داشت از میان فرزندان او سه تن از پسرانش به نامهای اللاک، دنگیز (دنیز) و ارناخ بر سر تصاحب تاج و تخت پدر به جنگ با یکدیگر پرداختند که این نزاع با پیروزی اللاک همراه بود. امروزه ادعاهایی در مورد انتساب برخی پادشاهان به آتیلا مطرح می‌شود یکی از این ادعاهای معتبر و قابل اثبات، ادعای انتساب تزارهای بلغارستان (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D 9%86) به آتیلاست. ادعای دیگری که بسیار رایج اما اثبات نشده‌است، انتساب شارلمانی-بنیانگذار امپراطوری مقدس روم (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D8%B7%D9%88%D8%B1%D B%8C_%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3_%D8%B1%D9%88%D9%85) - به آتیلا است.

[ملکوت* گامی تارهایی *]

وجهه آتیلا در میان ملل مختلف



http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/Attila.JPG/250px-Attila.JPG (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Attila.JPG)

(http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Attila.JPG)

مجسمه آتیلا در شهر سویوت ترکیه (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87)



در بیشتر کشورهای اروپای غربی (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7%DB%8C_%D8%BA%D8%B1% D8%A8%DB%8C) وی نمادی از بیرحمی و تجاوزگری است. بر عکس برخی تاریخنگاران وی را پادشاهی بزرگ و شریف دانسته‌اند.آتیلا در فرهنگ مجارها (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B1) و ترکها (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B1%DA%A9) و فرهنگهای وابسته یک قهرمان است.[۶] (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D8%AA%DB%8C%D9%84%D8%A7#cite_note-5) در افسانه‌های اسکاندیناوی (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%86%D 8%A7%D9%88%DB%8C) نیز از آتیلا به نیکی یاد شده‌است.[۷] (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D8%AA%DB%8C%D9%84%D8%A7#cite_note-6) در منظومه‌های حماسی آلمانیها (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86) آتیلا دیگر یک بلای آسمانی نیست. او پادشاهی است صلح‌جو که میلی به مبارزه و کشور گشایی ندارد. در سرود نیبلونگن (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%AF_%D9%86%DB%8C%D8%A8%D9%84% D9%88%D9%86%DA%AF%D9%86) این امر بوضوح دیده می شود.[۸] (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D8%AA%DB%8C%D9%84%D8%A7#cite_note-7)
در سال ۱۸۲۹ محققی به نام یوری هوکا-ونلین (Jurij Huca-Venelin) نظریه اسلاو (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%88) بودن آتیلا و هونها (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D9%88%D9%86) را مطرح کرد که مورد توجه بسیار قرار گرفت. به دنبال او ایوان اگورویچ زابلین (Ivan Egorevic Zabelin) نیز بر پایه کمک آتیلا به اسلاوها در جنگ با گوت‌ها (http://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D9%88%D8%AA) چنین ادعایی را مطرح کرد و در کتاب خود بنام آتیلا و روسها از آتیلا بعنوان حاکم مطلق تمامی روسها (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%B3) (اوکراینیها (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%DB%8C)� � روسها (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%B3) و بلاروسها (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%B3)) دانست.[۹] (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D8%AA%DB%8C%D9%84%D8%A7#cite_note-8) انتساب تزارهای بلغارستان به آتیلا باعث محبوبیت او در بلغارستان شده‌است.10



]http://fa.wikipedia.org/wiki (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D8%AA%DB%8C%D9%84%D8%A7#cite_note-9)

[ملکوت* گامی تارهایی *]

شكست آتيلا پادشاه هون ها



جام جم آنلاين: 1557 سال پيش در روز 20 ژوئن سال 451 ميلادي آتيلا پادشاه قوم مخوف هون ها در حوالي شالون آن شامپين واقع در شمال شرقي فرانسه كنوني به سختي از قواي مشترك تئودوريك اول پادشاه ويزيگوت تولوز و آئتيوس يك ژنرال رومي شكست مي خورد.



http://www.jamejamonline.ir/Media/images/1387/04/03/100941856101.jpg

اين شكست موجب مي شود آتيلا با باقيمانده قوايش سرزمين گل (فرانسه قديم) را پس از يك يورش كوتاه اما وحشتناك براي هميشه ترك كند.

هون ها اقوام بيابانگردي بودند كه نژاد آنها به مغول ها نزديك بود ، اين قوم خونخوار و وحشي از استپ هاي دور دست آسيا به حركت درآمده و در قرن سوم ميلادي در حاليكه اقوام ژرمن از مقابل آنها فرار مي كردند در منطقه دانوب مستقر مي شوند.

تحت فشار هون ها اقوام ژرمن به نوبه خود مسير غرب را پيموده و وارد قلمروي امپراتوري روم مي شوند.
در سال 378 ميلادي ژرمن هاي موسوم به ويزيگوت ها از رود دانوب عبور كرده و به ارتش امپراتور والنسين حمله مي كنند.

در حاليكه هون ها در دشت هاي سرسبز اروپاي شرقي مستقر شده بودند يكي از شاهزادگان اين قوم به نام آتيلا در دربار امپراتور روم شرقي در كنستانتينوپل (قسطنطنيه) پرورش يافت.

در سال 445 ميلادي آتيلا به نزد قوم خود بازمي گردد و پس از به قتل رساندن برادرش پادشاه همه هون ها مي شود.

او كه در دربار امپراتوري روم شرقي مجذوب ثروت هاي امپراتوري روم شده بود بنابراين دست به جنگ هاي پراكنده با قواي امپراتوري روم شرقي مي زند.

آتيلا و هون هاي تحت فرمانش در اين تهاجم دست به وحشي گري هاي بسيار زده و شهر متز كنوني را با خاك يكسان مي كنند.

هنگامي كه آتيلا با قوايش كه بالغ بر 200 هزار هون و اقوام ديگر بربر بود به سواحل راين دوباره نزديك مي شود مورد تهاجم نيروهاي مشترك تئودوريك اول پادشاه ويزيگوت تولوز و آئتيوس يك ژنرال رومي قرار مي گيرد.

به اين ترتيب ، در روز 20 ژوئن سال 451 ميلادي آتيلا پادشاه قوم مخوف هون ها در حوالي شالون آن شامپين در نزديكي سواحل رودخانه راين به سختي از قواي مشترك تئودوريك اول پادشاه ويزيگوت تولوز و آئتيوس ژنرال رومي شكست مي خورد.

اين شكست موجب مي شود آتيلا و هون هاي هراس آور خاك گل را ترك كنند.

آتيلا با باقيمانده قوايش تصميم مي گيرد شهر رم را تصرف كند اما از اين كار منصرف شده و به سواحل دانوب بازمي گردد.

در سال 453 ميلادي آتيلا يك شب به طور اسرارآميزي در اردوگاه خود در ساحل رودخانه دانوب مي ميرد كه راز مرگش هنوز مشخص نشده است.

درپي مرگ آتيلا ، قوم هون ها همان گونه كه ناگهان در تاريخ ظهور كرده بودند از صفحه روزگار محو مي شوند.

اين قوم در دوران طلوع و غروب خود به جز غارت و خونخواري دست به هيچ كار ديگري نزده و امروز كمتر رد و اثري از آنها باقي مانده است.