آوای محبت

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

4- فرمودند: شفاعت او بر من واجب است، هر چند از اهل کبائر باشد. در روایتی دیگر آمده است که من در کنار میزان می ایستم. اگر کسی این ذکر را گفته باشد و کفۀ گناهانش سنگین باشد، این قدر از صلوات بر آن می گذارم تا حسناتش سنگین شود.(1) معلوم می شود کسی که جهنمی است توفیق این ذکر شریف از او گرفته می شود.
اصلاً شفاعت برای گناهکاران است. خود پیامبر خدا(صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) فرمودند:
ادَّخَرتُ شَفاعَتی لِأَهلِ الکَبائِرِ مِن اُمَّتی؛(2) شفاعت خودم را برای امت خودم که مرتکب گناهان کبیره اند،
اندوخته ام.
پس اگر کسی می خواهد شفاعت پیامبر بر او واجب شود، هر روز و هر شب روح و جان خود را با ذکر صلوات به پیامبر و آلش متصل کند.
ص: 80

---

1- ثواب الاعمال، ص 155؛ مکارم الاخلاق، ص 312؛ بحارالانوار، ج 7، ص 304.
2- مجموعة ورام، ج 1، ص 299؛ بحارالانوار، ج 8 ص 30.

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

عقوبت ترک صلوات

تعبیرات بسیار تندی برای ترک صلوات بر محمد و آل محمد آمده است؛ یعنی برای کسانی که نام پیامبر خدا(صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) را می شنوند و نسبت به آن بی تفاوت اند و اهمیت نمی دهند. هر کدام از این تعبیرات حکایت از اهمیت صلوات می کند.
جابر بن عبدالله انصاری از پیامبر خدا(صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) چنین روایت می کند:
مَن ذَکَرَنی وَ لَم یُصَلِّ عَلَیَّ فَقَد شَقِیَ؛(1) کسی که مرا یاد
کند و بر من صلوات نفرستد، شقی و بدبخت است.
در جایی دیگر فرمودند:
امّا اَجفَی النّاسِ فَرَجُلٌ ذُکِرتُ بَینَ یَدَیهِ فَلَم یُصَلِّ عَلَیَّ؛(2) اما جفاکارترین مردم کسی است که نام من در برابرش
برده شود، ولی بر من صلوات نفرستد.
همچنین فرمودند:
مَن ذُکِرتُ عِندَهُ فَلَم یُصَلِّ عَلَیَّ فَدَخَلَ النّارَ فَاَبعَدَهُ اللهُ؛(3) کسی که نام من نزد او برده شود و بر من صلوات نفرست، داخل آتش خواهد شد و خداوند او را از رحمت
خویش دور می سازد.

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

ترک صلوات خصوصاً به هنگام شنیدن نام آن حضرت،
ص: 81

---

1- جامع الاخبار، ص 59؛ بحارالانوار، ج 91، ص 63.
2- عدة الداعی، ص 41؛ وسائل الشیعة، ج 7، ص 151.
3- الکافی، ج 2، ص 495؛ عوالی اللئالی، ج 2، ص 38.
عقوبت های سختی را به دنبال دارد. بر این اساس است که برخی از فقهای بزرگ مثل صاحب «حدائق » شیخ صدوق، شیخ بهایی و بسیار از محدثین، ذکر صلوات را به هنگام شنیدن نام آن حضرت واجب می دانند.

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

آخرین سخن

یکی از چیزهایی که تلخی جان کندن انسان را آسان می کند، نه تنها سختی جان کندن، بلکه عالم برزخ را نیز آسان می کند، و نه تنها عالم برزخ را، بلکه شداید و مشکلات قیامت را هموار می سازد و در بهشت هم انسان را نورانی می کند، صلوات بر محمد و آل محمد است.
پیامبر خدا(صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) فرمودند:
مَن کانَ آخِرُ کلامِهِ الصَّلاةَ عَلَیَّ وَ عَلی عَلِیٍّ دَخَلَ الجَنَّة؛(1) هر کس آخرین کلامش صلوات بر من و بر
علی باشد، وارد بهشت خواهد شد.

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

نظیر همین روایت نیز دربارۀ ذکر «لا اله الا الله» از رسول خدا(صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) روایت شده است:
مَن کا آخِرُ کلامِهِ لا اِلهَ اِلّا اللهُ دَخَلَ الجَنَّةَ؛(2) کسی که آخرین
کلامش ذکر «لا اله الّا الله» باشد، وارد بهشت می شود.
ان شاء الله این دو ذکر بزرگ با ذرات وجودمان عجین شود
ص: 82

---

1- عیون اخبار الرضا(عَلَیهِ السَّلام)، ج 2، ص 64 ؛وسائل الشیعة، ج 7، ص 199 ؛هدایة الامة، ج 3، ص 140.
2- من لا یحضره الفقیه، ج 1، ص 132؛ الامالی للصدوق، ص 541؛ بحارالانوار، ج 78، ص 233.
که اگر آخرین کلامی که در پروندۀ اعمال ما ثبت می شود یکی از این دو ذکر باشد، اهل بهشت خواهیم بود. ان شاء الله .

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

تبرک به صلوات

یکی از رفقای ما بچه دار شده بود و ولیمه ای داد. مرحوم آیت الله بهاء الدینی را هم دعوت کرده بود. بچه را آورد تا مرحوم آیت الله بهاء الدینی آن را تبرک کنند. شاید انتظار داشت که ایشان دعای مفصلی برای او بخوانند، ولی مرحوم آیت الله بهاء الدینی یک بار گفتند: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد» و بچه را برگرداندند.
این طلبه اعتراض کرد که آقا فقط یک صلوات !!
فرمودند: شما قدر صلوات را نمی دانید. عظمت صلوات را درک نمی کنید. ذکر صلوات خیلی مهم است!

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

صلوات های شما به داد ما رسید

خود ایشان می فرمودند: یک آشنایی داشتیم که از دنیا رفته بود. دیدم به سه نوع عذاب مبتلاست. من هم سه صلوات هدیه کردم. در خواب او را دیدم که گفت: صلوات های شما به داد ما رسید و ما را نجات داد.
ایشان به کیفیت می پرداختند، نه به کمیت. صلوات را با اخلاص و معرفت و حضور قلب و توجه می فرستادند. و این آثار بسیار زیادی دارد. ان شاء الله روش ما هم همین طور باشد.
ص: 83

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

برتر از بیست هزار سال عبادت

پیامبر عظیم الشأن (صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) در شب معراج وقتی به آسمان چهارم رسیدند، فرشته ای را دیدند که لوحی را جلوی روی خود نهاده است و آب از دیده های او می ریزد و توجّه نکرد که به حضرت تعظیم کند.
جبرئیل بال خود را بلند کرد تا آن فرشته متوجّه بشود و در رکاب آن حضرت بیاید و عرض ادب کند. آن فرشته متوجّه شد و به محضر پیغمبر خدا رسید. عرض ادب کرد و گفت: من را معذور بدار اگر در عرض ادب کوتاهی کردم. آن قدر از این لوح، نور بالا می رفت که من شما را ندیدم و متوجّه نشدم.
پیامبر عظیم الشّأن(صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) فرمودند: در این لوح چه نوشته شده است؟ گفت: نوشته شده است:
لآ اِلَهَ اِلّا اللهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللهِ (صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) عَلِیٌّ وَلِیِّ اللهِ.
آن فرشته به پیغمبر خدا(صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) گفت: من دو رکعت نماز دارم که به امر الهی آن را در مدت بیست هزار سال به جای آورده ام. پنج هزار سال در قیام بودم. پنج هزار سال در رکوع بودم. پنج هزار سال در سجود بودم، و پنج هزار سال در تشهّد. ثواب این نماز را به شما هدیه می کنم که تقصیر بی ادبی مرا عفو کنید و مرا ببخشید.
حضرت فرمودند: من به طاعت تو احتیاجی ندارم. آن فرشته عرض کرد: من ثواب این نماز را به امّت شما می بخشم.
ص: 84
حضرت فرمودند: گمان من این است که امّت من هم به این نماز بیست هزار سالۀ تو نیاز ندارند.
بعد این جملۀ بلند را فرمودند: «به عزّت خدا، هر یک از گناهکاران امّت من یک مرتبه بر من صلوات بفرستند، ثواب آن از بیست هزار سال طاعت شما بیشتر است.»(1)
باید توجّه داشته باشیم که پیامبر عظیم الشّأن(صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) هیچ وقت به گزاف و مبالغه سخنی نمی فرماید و شکّی در این نیست که انسان برتر و بالاتر از فرشتگان است؛ چون فرشته ها در حالت تجرّد هستند. شهوت و غضب و حیوانیّت در آنها نیست. برای آنها عبادت کردن کار سهل و آسانی است.
ولی انسان در این دنیا گرفتار غرایز مختلف است. هوا و هوس ها و بحران های فراوانی گریبانگیر اوست و او را به سوی غفلت از خدا سوق می دهد.
اگر همۀ این ها را پشت سر بگذارد و در این دنیای پر تلاطم و پر آشوب و غفلت زا که غفلت از همۀ در و دیوار آن می بارد، از این غفلت ها و از این شهوت ها بگذرد و یاد خدا و یاد پیغمبر کند و بر محمّد و آل محمّد (صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) صلوات بفرست، بعید نیست که فضیلت این صلوات او از ثواب بیست هزار سال عبادتِ یک فرشته ای که در آسمان چهارم می خواهد بندگی خدا را بکند برتر باشد.
ص: 85

---

1- شرح و فضائل صلوات، ص 115.
چون شرایط آن فرشته با شرایط انسان فرق می کند. برای فرشته عبادت و طاعت و بندگی خدا کار سختی نیست. ولی انسانی که بر خلاف جهت هوا و هوس و شیطان و نفسانیّت حرکت کند و مسیر پیامبر و اهل بیت را بپیماید و در تاریکی دنیا بر آن بزرگواران صلوات بفرستد، ارزش این بیشتر و فوق العاده تر است.



به هنگام ورود به مسجد و خروج از آن

از جاهایی که ذکر صلوات سفارش شده و مستحب است، هنگام ورود به مسجد و خروج از آن است. امام صادق(عَلَیهِ السَّلام) فرمودند:
إِذا دَخَلتَ المَسجِدَ فَصَلِّ عَلَی النَّبِیِّ (صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) وَ إِذَا خَرَجتَ فَافعَل ذَلِکَ؛(1) هرگاه وارد مسجد شدی، بر محمّد آل محمّد صلوات بفرست و هر گاه هم از
مسجد خارج شدی چنین کن.
در واقع مسجد محلّ یاد خدا و ارتباط با خدای متعال است. انسان اگر حضور در مسجد را با صلوات بر محمد و آل محمد آغاز کند، و با همین ذکر شریف آن را به پایان برد، موجب می شود که عبادت او محفوظ باشد و طاعت او مورد پذیرش و قبول قرار بگیرد.
ص: 86

---

1- الکافی، ج 3، ص 309؛ وسائل الشیعة، ج 5 ،ص 246؛ بحارالانوار، ج 81، ص 21.
نوری فراروی آخرت
پیامبر عظیم الشّأن (صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) می فرماید:
اَکثِرُوا الصَّلاةَ عَلَیَّ فَاِنَّ الصَّلَاةَ عَلَیَّ نُورٌ فِی القَبرِ وَ نُورٌ عَلَی الصِّرَاطِ وَ نُورٌ فِی الجَنَّةِ؛(1) بر من فراوان صلوات بفرستید که صلوات بر من نوری است در قبر و
نوری است بر صراط و نوری است در بهشت.
شاید ما حقیقتاً بازتاب ذکر صلوات را در این دنیا درک نکنیم. حقیقت آن را در عالم پس از دنیا که عالم کشف و شهود است و حقایق هویدا و آشکار می شود، می توان درک کرد.
در عالم دنیا پرده ها و حجاب های طبیعت و مادیت و دنیای ظلمانی مقابل دید و چشم دل ما را گرفته است، ولی در آن عالم آخرت، برکات و بازتاب ذکر بلند صلوات آشکار می شود.
آنچه را پیشوایان معصوم ما فرموده اند، همان حقایق ناپیدایی است که فعلاً قدرت درک و مشاهده آن را نداریم. بنابر این، فرمودۀ آنها عین حقیقت است، بدون هیچ کم و زیادی.
فرمودند: ذکر شریف صلوات عالم قبر را نورانی می کند. البتّه باید بدانیم که منظور از عالم قبر که در روایت مطرح شده است، عالم برزخ است. چون بدن ما به درون یک حفره و چالۀ خاکی در درون زمین می رود، ولی روح ما در قالب مثالیِ شبیه
ص: 87

---

1- الدعوات، ص 216؛ بحارالانوار، ج 79، ص 64.
این بدن قرار خواهد گرفت. آن جایگاهی که قالب مثالی برای روح و جان ماست، نورانی خواهد بود. و نور به انسان آرامش می دهد. بنابر این، منظور قبر خاکی نیست.
در روایات ما آمده است که قبر یا باغی از باغ های بهشت است و یا چاله ای از چاله های آتش،(1)که منظور همان عالم برزخ است.
پیغمبر خدا(صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) فرمود: صلوات، هم عالم برزخ را نورانی می کند و هم پل صراط را. و امام باقر(عَلَیهِ السَّلام) فرمودند:
وَ مَن کَانَ عَلَی الصِّراطِ لَهُ نُورٌ لَم یَکُن مِن اَهلِ
النَّارِ؛(2) و کسی که بر صراط نور داشته باشد، از اهل آتش نیست.
آتش جهنّم هم سیاه است و هم تاریک و ظلمانی، برای این که بتوانیم با نور زیاد از پل صراط عبور کنیم و به داخل آتش نیفتیم، نیاز داریم که در دنیا، دل و جان خود را به نور صلوات جلا بدهیم و نورانی کنیم.
در بهشت هم که خود سر چشمه و منبع نورهای معنوی است، کسانی که صلوات می فرستند، آنجا هم خدا آن ها را نورانی قرار می دهد.
آن ها که دوست دارند هم در عالم برزخ، هم عالم قیامت، و
ص: 88

---

1- تفسیر القمی، ج 2، ص 94؛ الامالی للطوسی، ص 28؛ بحارالانوار، ج 6 ،ص 214.
2- جامع الاخبار، ص 60؛ بحارالانوار، ج 91، ص 64.
هم در عالم بهشت نورانی باشند، باید سعی کنند این نور را در دنیا تهیه کنند. و آن هم ذکر بلند صلوات بر محمّد و آل محمّد است. خدا توفیق این ذکر را بیش از پیش مرحمت بفرماید!
پاکی از گناه
پیامبر عظیم الشّأن (صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) می فرماید:
مَن صَلَّی عَلَیَّ مَرَّةً لَم یَبقَ مِن ذُنُوبِهِ ذَرَّةٌ؛(1) اگر کسی یک بار بر من صلوات بفرستد، ذرّه ای از گناهان او
باقی نمی ماند.
این حدیث، حدیث بسیار مهمّی است. إن شاء الله با قلب خود آن را بپذیریم و باور کنیم. اگر واقعاً اعتقاد ما این باشد که صلوات ما را به منبع نور و رحمت وصل می کند، وقتی که نور آمد ظلمت می رود. وقتی که رحمت آمد، غضب می رود. وقتی که خدا و پیامبر آمدند، تاریکی ها، گناهان، معصیّت ها دور می شود.
جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ کَانَ زَهُوقًا؛(2)
حق آمد و باطل نابود شد. یقیناً باطل نابود شدنی است.
اگر یک ذرّه به دریا وصل شود، قطعاً پاک می شود. این صلوات ها در واقع صله و اتّصال به نور الهی و نور چهارده معصوم(عَلَیها السَّلام) است. اگر واقعاً وصل شویم و این پیوند با
ص: 89

---

1- جامع الاخبار، ص 59؛ بحارالانوار، ج 91، ص 64.
2- سورۀ اسراء، آیۀ 81.
صلوات ایجاد شود، قطعاً مصداق این حدیث خواهیم بود.
اگر کسی با صلوات بر محمّد و آل محمّد وصل شد، ذرّه ای از گناهان او باقی نمی ماند. اگر هم احیاناً حقّ النّاس و چیزی بر گردن کسی است، شاید این یک عاملی باشد که چراغ دل او
روشن شود و حقّ النّاس و حقوق دیگران را ادا کند. و موفق
به توبه شود.
بنابر این، کثرت صلوات و مداومت بر صلوات قطعاً او را به جایی می رساند که - إن شاء الله - ذرّه ای از گناهان او باقی نماند.
میزان حسنات
یکی از اعتقادات مهمّ قرآنی و دینی ما اعتقاد به میزان و سنجش و ارزیابی اعمال در روز قیامت است، که از آن به میزان، موازین و وزن تعبیر می شود.
در قرآن آمده است که موقفی در قیامت داریم که در آن موقف همه جمع خواهند شد و اعمال هر کس سنجش و ارزیابی خواهد شد و معلوم می شود که چه کسی بهشتی است و چه کسی جهنّمی.
فَأَمَّا مَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِینُهُ فَهُوَ فِی عِیشَةٍ رَاضِیَةٍ؛(1)و اما کسی که در روز قیامت ترازوی اعمالش سنگین است،در یک زندگی خشنود کننده خواهد بود.
ص: 90

---

1- سورۀ قارعه، آیۀ 6 و 7.
هر کسی میزان حسنات اور سنگین باشد و سیّئات و گناهان او کم باشد، قطعاً غالب می شود و با اهل بهشت خواهد بود. اما اگر خدایی ناکرده میزان سیّئات او سنگین و حسنات سبک باشد، گرفتار آتش است.
وَأَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوَازِینُهُ فَأُمُّهُ هَاوِیَةٌ؛(1) واما کسی که ترازوهایش سبک است، پناهگاهش دوزخ است.
از این رو، باید به دنبال چیزهایی بگردیم که میزان حسنات را خیلی سنگین می کند. مثلاً در روایات آمده است: ولایت و محبّت محمّد و آل محمّد میزان حسنات را سنگین می کند. حسن خلق میزان حسنات را سنگین می کند. تسبیحات اربعه میزان حسنات را سنگین می کند.
یکی از چیزهایی که در روایات متعدّد وارد شده است و موجب سنگینی میزان حسنات است، صلوات بر محمد و آل محمد است. امام باقر(عَلَیه السَّلام) از رسول خدا(صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّم) چنین نقل می کنند:
اَنَا عِندَ المیزانِ یَومَ القیامَةِ فَمَن ثَقُلَت سَیّئاتُهُ عَلی حَسَناتِهِ جِئتُ بِالصَّلاةِ عَلَیَّ حَتّی اُثَقِّلَ بِها حَسَناتِهِ؛(2) من در روز قیامت نزد میزان هستم. کسی که بدی هایش بر خوبی هایش سنگینی کند، صلوات هایی که بر من فرستاده است می آورم تا به وسیلۀ آن خوبی هایش را سنگین کنم.
ص: 91

---

1- سوره قارعه، آیۀ 8 و 9.
2- ثواب الاعمال، ص 155؛ بحارالانوار، ج 7، ص 304.
در میزانِ کسی چیزی نهاده نمی شود که از نظر وزن معنوی و ثواب و پاداش از صلوات بر محمّد و آل محمّد سنگین تر باشد. إن شاء الله با کثرت این ذکر میزان حسنات خود را به توفیق الهی زیاد کنیم که اگر میزان حسنات کسی سنگین شد، قطعاً اهل بهشت خواهد بود.
طهارت روح
یکی از برترین زیارت نامه ها از نظر سند و متن، زیارت جامعۀ کبیره است که از دو لب درر بار امام هادی (عَلَیهِ السَّلام)، خطیب اهل بهشت، برای ما بیان شده است.
این زیارت یک دوره امام شناسی است و همۀ جمله های آن جامع و کامل است. یک بخش مهم زیارت جامعۀ کبیره، در فضیلت صلوات و ولایت اهل بیت (عَلَیهِمُ السَّلام) است.
وَ جَعَلَ صَلَوَاتِنَا عَلَیکُم وَ مَا خَصَّنَا بِهِ مِن وَلَایَتِکُم طیِباً لَخَلقِنَا وَ طَهَارَةً لِأَنفُسِنَا وَ تَزکِیَةً لَنَا وَ کَفّارَةً
لِذُنُوبِنا؛(1) و خداوند درود و صلوات ما را بر شما، و آنچه را که مخصوص ما کرد از نعمت ولایت شما، برای نیکویی فطرت و خلقت ما و پاکی نفوس ما و تزکیه و
پاکیزگی روح ما و کفارۀ گناهان ما قرار داد.
خداوند صلوات و ولایت اهل بیت(عَلَیهِمُ السَّلام) را وسیلۀ پاکیزگی
ص: 92

---

1- من لا یحضره الفقیه، ج 2، ص 613 ؛بحارالانوار، ج 99 ،ص 130؛ مفاتیح الجنان، ص 894،زیارت جامعه کبیره.
خلقت ما قرار داده است. جان و روح و حقیقت ما را پاک می کند و نفوس ما را به سوی طهارت و پاکیزگی می برد و گناهان ما را می پوشاند و رشد و نموّ و کمال و قرب را برای ما می آورد.
هر چهار تعبیر، تعبیر مهمّی است؛ هم پاکیزگی خلقت ما و هم طهارت درونی و هم تزکیه و نموّ و رشد ما و هم کفارۀگناهان.
وقتی یک باغبان درختی را حرس می کند و شاخه های زیادی آن را می زند، درخت رشد و نموّ می کند. اهل بیت(عَلَیهِمُ السَّلام) هم باغبان وجود ما هستند. و صلوات وسیلۀ تقرّب به این بزرگواران است و باعث می شود که خلقت ما و جان ما و درون ما از آلودگی ها، ناپاکی ها و بدی ها و رذایل اخلاقی و ظلمت ها پاک و پاکیزه شود و وسیلۀ رشد و تعالی ما فراهم شود.
بر آمدن حاجات
روایت متعدّدی به این مضمون داریم که یکی از چیزهایی که وسیلۀ بر آمدن حاجات است، مداومت بر صلوات بر محمّد و آل محمّد(صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) است. پیامبر عظیم الشّأن (صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) فرمودند:
مَن صَلِّی عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ مِائَةَ مَرَّةٍ قَضَی اللهُ لَهُ مِائَةَ حَاجَةٍ؛(1) کسی که صد مرتبه بر محمد و آل
ص: 93

---

1- النوادر، ص 16؛بحارالانوار، ج 27، ص 260.
محمد صلوات بفرستد، خداوند یکصد حاجت او را بر آورد.
در این روایت نورانی بشارت بزرگی است! یعنی با هر صلوات یک حاجت ما برآورده می شود. باید توجّه داشته باشیم که بسیاری از بلاها و گرفتاری هایی که ما نمی خواهیم در آن بیفتیم، به برکت این صلوات ها دفع می شود. ما نیازهای فراوانی داریم و خبر نداریم که به برکت این صلوات و ارتباط با پیغمبر و آل او تأمین می شود.
نباید فکر کنیم که حوائج فقط منحصر در حوائج مادی است، بلکه حوائج معنوی، اخروی، روحی، علمی، معرفتی، آرامش و خوشی درون، بسیار گسترده تر و به مراتب مهم تر از حوائج مادی است.
شاید بیشتر نظر اهل بیت(عَلَیهِمُ السَّلام)ما هم به آن حوائج معنوی و اخروی است. لذا فرمودند: کسی که صد بار این ذکر را بگوید، خدا هم صد حاجت از حوائج او را برآورده خواهد کرد؛ إن شاء الله.
حمل عرش الهی
حق تعالی چون عرش را آفرید، هفتاد هزار فرشته را هم خلق کرد. به آنان گفته شد:
طُوفوا بِعَرشِ النُّورِ وَ سَبِّحونی وَ احمِلُوا عَرشی؛ به
ص: 94
عرش نورانی طواف کنید و مرا تسبیح گویید و عرش
مرا حمل کنید.
این هفتاد هزار فرشته هر چقدر تلاش کردند نتوانستند عرش را حمل و جا به جا کنند. تا این که به آن ها خطاب شد:
طُوفُوا بِعَرشِ النُّورِ فَصَلُّوا عَلی نورِ جلالی مُحَمَّدٍ حَبیبی وَ احمِلُوا عَرشی؛ به عرش نورانی طواف کنید و بر نور جلالم، محمد که حبیب من است، درود فرستید
و عرش مرا حمل کنید.
یعنی بر پیامبر و آل او صلوات بفرستید تا قدرت پیدا کنید که این عرش را حمل کنید. با صلوات بر محمّد و آل محمّد توان و قدرت فرشته ها چندین برابر شد و توانستند عرش را حرکت بدهند.(1)
این که حقیقت عرش چیست؟ حقیقت آن را ما درک نمی کنیم. آیا عرش قدرت خداست؟ آیا علم خداست؟ آیا
حقایق معنوی است که در بالا است، یانور پیامبر و اهل بیت (عَلَیهِمُ السَّلام) است؟ حقیقت عرش را ما درک نمی کنیم، ولی اعتقاد به عرش از اعتقادات قرآنی و روایی ماست.
در هر صورت عرش الهی چیزی است که فوق هفت آسمان است و محلّ عنایات ویژه و خاصّی است که از آنجا به عالم وجود سرازیر می شود.
ص: 95

---

1- مشارق انوار الیقین، ص 276؛ بحارالانوار، ج 27، ص 258.
در این روایت می فرماید: هفتاد هزار فرشته قدرت بلند کردن عرش را نداشتند، ولی صلوات و ارتباط و اتّصال به پیامبر و آل پیامبر به آنان نیرو و توان داد تا بتوانند عرش خدا را حمل کنند. از اینجا معلوم می شود که این ذکر به انسان انرژی و نیروی فوق العادۀ معنوی می دهد.
مبارزه با دو نوع شیطان
از قرآن و روایات استفاده می شود که ما دو نوع شیطان داریم. چنان که در قرآن آمده است:
وَکَذَلِکَ جَعَلْنَا لِکُلِّ نَبِیٍّ عَدُوًّا شَیَاطِینَ الْإِنْسِ وَالْجِنِّ؛(1) و بدین گونه برای هر پیامبری دشمنی از شیطان های
انس و جن برگماشتیم.
خداوند می فرماید: ما برای انبیا، هم شیطان انسی قرار دادیم و هم شیطان جنّی. شیطان جنّی معلوم است. همین ابلیس و اعوان و انصار او که ناپیدا هستند. خود شیطان هم جزء جن است. این ها را شیطان جنّی می گویند که به چشم ما نامرئی هستند و سر دستۀ آن ها هم ابلیس است و نوچه ها و نیروهایی دارد که تحت فرمان او هستند که در فکر انسان ها هجمه می کنند. وسوسه گر و خنّاس هستند و انسان را به بدی ها دعوت می کنند و کمر به دشمنی انسان بسته اند تا او را گمراه کنند.
ص: 96

---

1- سورۀ انعام، آیۀ 112.
شیطان دوم، شیطان انسی است. هر کس که راه و رفتار و روش او مثل شیطان است، هر چند در چهرۀ انسان دو پا باشد و در لباس انسانیّت و بشریّت ظهور کرده باشد، شیطان انسی است.
در روایات آمده است که جسم بعضی ها جسم انسان است، ولی قلب آنها قلب حیوان است، یا فکر آنها فکر شیطان است. به قول مولانا می گوید
ای بسا ابلیس آدم رو که هست پس به هر دستی نباید داد دست
چه بسا انسان نماهایی که به ظاهر انسان هستند، ولی در باطن شیطان، یا شیطان پرست اند. یا به شیطان درس می دهند. انسان اگر به بیراهه کشیده بشود و سردمدار بدی ها بشود، از شیطان هم بدتر خواهد بود.
اما چه کنیم که از شیطان جن و انس دور بشویم؟ پیامبر عظیم الشّأن (صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم) در یک روایت نورانی راه دور کردن شیطان انس و جن را برای ما بیان فرموده اند. می فرماید:
اِنَّ الشَّیطَانَ اثنانِ شَیطانُ الجِنِّ وَ یَبعُدُ بِلا حَولَ وَ لا
قُوَّةَ اِلّا بِاللهِ العَلِیِّ العَظیمِ وَ شیطانُ الإِنسِ وَ یَبعَدُ بالصَّلاةَ عَلَی النَّبِیِّ وَ آلِهِ؛(1) شیطان دو گونه است: شیطان جن که با ذکر «لَا حَولَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ» از
ص: 97

---

1- بحارالانوار، ج 92، ص 136؛ مستدرک الوسائل، ج 5، ص 342.
انسان دور می شود. و شیطان انس که با صلوات بر
محمّد و آل محمّد دور می شود.
اگر کسی دچار افکار و خیالات و وسوسه گری شیطان شده است، ذکر «لَا حَولَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ العَلِیَّ العَظِیمِ» را زیاد بگوید. و اگر کسی دچار دوستان ناباب، افرادی که او را دعوت به گناه و بدی می کنند، یا گرفتار جلسات ناباب شده است و ممکن است او را هم به لجن زار بدی ها و گناهان بکشند، اینجا مداومت بر صلوات، شیطان های انسی را از ما دور می کند. و این بشارت بسیار بزرگی است.