تصرف قلعه‏ الموت توسط حسن صباح

[ملکوت* گامی تارهایی *]

حسن صباح دراواخر سال 473 ق بر قلعه‏ الموت در قزوین استیلا یافت و آن جا را مرکز دعوت و تربیت سرّی خود قرار داد.


حسن صباح که در ابتدا در خدمت سلطان مَلِکشاه سلجوقی بود بعدها به شام و مصر مسافرت کرد و به سلک اسماعیلیان که به امامت اسماعیل فرزند امام جعفر صادق(علیه السلام) معتقد بودند و هفت امامی به شمار می‏روند درآمد. وی از اواخر سال 473 ق به دعوت مردم ایران به مذهب اسماعیلی پرداخت و عده‏ی زیادی را به دور خود جمع کرد. حسن صبّاح در رجب 483 ق بر قلعه‏ی الموت در قزوین استیلا یافت و آن جا را مرکز دعوت و تربیت سرّی خود قرار داد.
پس ازتصرف اَلَموت، حَسن، دایره‏ی دعوت خود را توسعه داد. هرچند حسن، تا آن هنگام، بسیاری از مردم را درنواحی مختلف به مذهب خویش درآورده بود، ولی اهمیّت واقعی کار او در حقیقت پس از تصرّف قلعه‏ی اَلَموت آغاز شد. پس از مدتی، کار حسن صباح چنان بالا گرفت که سپاهیان سلجوقی از رویارویى با او و قلعه‏ی مستحکم اَلَموت، ناکام باز می‏گشتند.
او یارانی در این منطقه و مناطق گوناگون شمال و شرق کشور فرستاد و پناهگاه‏ هایى بسیار در دست گرفت. حسن صباح یاران فداکاری را تربیت کرد که مردم از کار آن‏ها در وحشت و دِهشت می‏افتادند و هرکار پرخطری به دست ایشان انجام می‏شد. از جمله کارهای این فدائیان، قتل مخالفان این فرقه بود که قتل نظام المُلک، وزیر کهنه‏ کار سلجوقی و دو پسر او و بسیاری از دیگر افراد می‏باشد.
سلطان سنجر سلجوقی نیز بر اثر تهدیدی که از جانب حَسن دیده بود، از تعقیب او باز ایستاد. گویند، حسن، یکی از فداییان را مامور کرد تا شب هنگام، کاردی نزدیک وی در زمین فرو کند. او سپس به شاه پیغام داد که "آن کس که کارد به زمینِ دُرشت فرو می‏کند، در سینه‏ی نرم سلطان هم توانَد نشانَد" سلطان ترسید و با صبّاحیان آشتی کرد و قدرت ایشان، بیش از قبل فزونی گرفت.