۩•*•۩ عظمت و فضيلت قرآن مجيد از ديدگاه پيامبر اكرم ص ۩ •*•۩
از اين روى فرموده است«هر كه آن را پيش روى خود قرار دهد، او را به سوى بهشت راهنمايى كند و هر كه پشت سر خود قرارش دهد، او را به دوزخ كشاند. قرآن راهنما به سوى بهترين راه است كه در آن است تفصيل، روشنگرى و تحصيل (حقايق).»
همچنين فرموده است:
«چراغهاى هدايت و پرتوگاه حكمت در آن است،
براى كسى كه بشناسد صفت (حق) را راهنماى معرفت است
پس بايد آدمى دقت نظر كند و صفت (حق) را پيش چشمش آرد،
تا از هلاكت رهايى يابد و از تنگنا به در آيد...»
پيامبر اكرم ـ صلى الله عليه و آله ـ در اين حديث با اشاره به عظمت علمى قرآن كريم فرمودند:
«(قرآن) ظاهرى دارد و باطنى. ظاهرش حكم و دستور است و باطنش دانش، ظاهرش زيبا و باطنش ژرف و عميق است.»
اين بخش از حديث به اين نكته اشاره دارد كه همان گونه كه انسان موجودى است داراى ظاهر و باطن، قرآن هم كه براى راهنمايى انسان است بر همين منوال نازل شده است تا هم تأمين كننده نيازهاى ظاهرى و هم تأمين كننده نيازهاى باطنى او باشد. ظاهر قرآن همان احكام و شرايع خدا است كه نسخه اصلاح رفتار و ظاهر انسانها است و باطن آن معارف الهى است كه نيازهاى درونى و فكرى او را تأمين كند.
حضرت در جايى ديگر درباره قرآن فرمودهاند:
«فضل القرآن على سائر الكلام كفضل الله على خلقه.»
«برترى قرآن بر ديگر سخنان، چون برترى خدا بر مخلوقاتش است.»
آرى! قرآن بر همه كتابهاى آسمانى و همچنين تمام معارف بشرى برترى دارد. يعنى هيچ شاهكار ادبى در بلاغت و شيوايى، و هيچ سخنى حكيمانه در حكمت و استوارى و هيچ كتاب علمى در تبيين حقايق عالم هستى به پايه اين كتاب نمى رسد.
پيامبر اعظم ـ صلى الله عليه و آله ـ در سخنى ديگر درباره عظمت قرآن چنين فرموده است:
«من أعطاه الله القرآن فرأى أن رجلا أعطى أفضل مما أعطى فقد صغر عظيما و عظم صغيرا.»
«اگر خدا قرآن را به هر كس عطا كند و او گمان كند كه به ديگران نعمتى بزرگتر از اين نعمت داده شده است،
بى گمان چيز كوچكى را بزرگ شمرده و بزرگى را كوچك شمرده است.»
اعطا قرآن كه بر اساس اين حديث برترين نعمتى است كه خداوند به انسانها داده است، مراتب گوناگونى دارد كه مرتبه كامل آن يعنى اعطا قرآن با تمام معارف باطنى آن، مخصوص پيامبر و اهل بيت ـ عليهم السلام ـ است ولى به قرينه اين كه اين حديث در مقام بيان فضيلت قرآن است معلوم مىشود كه مراد از آن تنها مرتبه بالاى اعطا نيست، بلكه معناى گسترده آن است كه شامل قرائت و حفظ قرآن هم مىشود. اين برداشت مطابق با حديثى است كه به همين مضمون در مجمع البيان نقل شده است. بنابر اين، هر كسى كه جهت فراگيرى قرائت يا حفظ قرآن كريم، امكان تشرف به محضر آن را پيدا كند، بايد بداند كه خداوند بالاترين نعمت را در اختيار او قرار داده است، چرا كه قرائت قرآن مقدمهاى براى استفاده از قرآن و نيل به معارف آن است؛ پس بايد در جهت استفاده كاملتر از آن و رسيدن به مقام فهم معارف عالى آن تلاش كند.
پيامبر اعظم ـ صلى الله عليه و آله ـ و اهل بيت ـ عليهم السلام ـ به گسترش تعليم قرآن كريم اهتمام خاصى داشتند.
حضرت پيامبرـ صلى الله عليه و آله ـ اهميت آموزش قرآن را با ذكر مثالى قابل فهم براى مردم چنين بيان فرمودهاند:
«أيكم يحب أن يغدو الى العقيق أو الى بطحاء مكة، فيؤتى بناقتين كوماوين حسنتين، فيدعى بهما الى أهله من غير مأثم و لاقطيعة رحم؟ قالوا: كلنا نحب ذلك يا رسول الله!.. قال: لأن يأتى أحدكم المسجد فيتعلم آية، خير له من ناقة، و أيتين خير له من ناقتين، و ثلاث خير له من ثلاث.»
«كدام يك از شما دوست دارد كه صبحگاهان به سرزمين عقيق يا بطحا در مكه برود،
و دو شتر بزرگ كوهان به او بدهند، و او آن دو شتر را به ميان اهلش بياورد بدون آن كه گناه و يا قطع رحمى مرتكب شده باشد؟
مردم پاسخ گفتند: اى رسول خدا! همه ما چنين چيزى را دوست مىداريم،
حضرت فرمود: اگر يكى از شما به مسجد بيايد و آيهاى را فرا گيرد، برايش بهتر از يك شتر است و
اگر دو آيه فرا گيرد بهتر از دو شتر است و اگر سه آيه فرا گيرد بهتر از سه شتر است.»
شتر كوهان بلند در عربستان از ارزش زيادى برخوردار بود، به طورى كه هر كس براى به دست آوردن چنين ثروتى رنج رفتن به وادى عقيق و يا بطحاى مكه را بر خود هموار مىكرد. پيامبر ـ صلى الله عليه و آله ـ فرمودند: همان گونه كه براى به دست آوردن نعمتهاى مادى زودگذر و ناپايدار كه نگهدارى آن با رنجهاى فراوانى همراه است با كمال ميل تلاش مىكنيد، بايد براى به دست آوردن نعمتهاى پايدار معنوى كه همواره به آن نياز داريد و هميشه شما را همراهى مىكند، بيشتر تلاش كنيد.
نقل قول
