❤✿❤✿❤ کند و کاوی در ابعاد عشق ❤✿❤✿❤

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

با سلام و عرض ادب خدمت همه ی شما خوبان


یکى از واژه‏ هايى كه از ديرباز با آدمى مأنوس بوده و قدمتى به
بلنداى حيات بشرى داشته است واژه «عشق» مى‏باشد؛

اما بايد توجه داشت انسان به دليل محتوا و مفاد اين كلمه دل‏انگيز
با آن همدم گشته و تا حدّ پرستش پيش رفته است.

على ‏رغم كنكاش در باره اين حقيقت نشاط آور، هنوز بسيارى از ابعاد پيچيده و تو
در توى آن براى قشر چشمگيرى از جامعه مبهم مانده و گاه به بى‏راهه رفته و از ماهيت
اصلى و اصيل خويش دور گشته است.


امید است در این تایپیک با کمک و همکاری همه شما خوبان به ابعاد مختلف
عشق بپردازیم و عشق حقیقی و واقعی را بشناسیم


یارب ز شراب عشق سرمستم کن
وز عشق خودت نیست کن و هستم کن

از هرچه بجز عشق خودت تهی دستم کن
یکباره به بند عشق پا بستم کن

[شریف]

سلام
خواهشا اول بفرمایید منظورتون از عشق چیه؟

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

سلام و عرض ادب

با تشکر از جناب شریف و خیر مقدم به حضور سبزتان

1ـ معنای عشق


«عشق» از نظر واژه شناسی به معنای میل مفرط است. این کلمه مشتق از «عَشَقَه» بوده و «عشقه» گیاهی است که هر گاه به دور درخت می پیچد آب آن را می خورد؛ در نتیجه درخت زرد شده، کم کم می خشکد.(1) اما در اصطلاح «عشق» عبارت است از «محبت شدید و قوی» و به عبارت دیگر، عشق مرتبه عالی و اعلای محبت است.(2)


ولی حقیقت آن است که تعریف حقیقی این واژه ممکن نیست؛ به گفته حکیم عشق محی الدین ابن عربی:

«هر کس عشق را تعریف کند، آن را نشناخته و کسی که از جام آن جرعه ای نچشیده باشد آن را نشناخته و کسی که گوید من از آن جام سیراب شدم، آن را نشناخته، که عشق شرابی است که کسی را سیراب نکند.»(3)


شاید به همین دلیل است که نخستین عارفان، واژه عشق را به کار نمی بردند؛ زیرا از عشق زمینی و جسمانی هراس داشتند و از این رو؛ بیشتر از محبت یاد می کردند.(4) و عطار چه زیبا سروده است:


پرسی تو ز من که عاشقی چیست؟
روزی که چو من شوی، بدانی


....

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

عشق و معرفت‏





از آنجا كه عشق، محبت شديد و قوى است و محبت فرع «معرفت»
استعشق نيز بدون معرفت، عشق نخواهد بود.

واقعيت آن است كه شناخت هر چيزى، ريشه ميل يا تنفر انسان نسبت
به آن چيز است.اگر آدمى چيزى را براى خويش سودمند بداند، نسبت به آن
محبتپيدا و براى جلبش تلاش مى ‏كند.

صدرالمتألهين مى‏گويد:
«عشق در شى‏ء بدون حيات و شعور، صرفاً يك نوع تسميه و نام‏گذارى است.»


از اين‏رو، بر اساس تقسيم قواى ادراكى انسان به حسى، خيالى و عقلى،
مى ‏توانبا تسامح گفت كه سه عشق حسى، خيالى و عقلى وجود دارد:

عشق حسى بر معرفت حسى بنا شده است و تنها قواى حسى
(بينايى، شنوايى، چشايى، لمسايى و بويايى) از آن مبتهج مى‏ گردد.

عشق خيالى، عشقى است كه از قوه خيال آدمى نشأت مى ‏گيرد
و تنها اين قوه را تسكين مى ‏دهد.

اما عشق عقلى، عشقى است كه از عقل سرچشمه مى‏گيرد و بر اساس
يافته‏ هاى عقل، معشوق و راه وصال به او را مى‏ شناسد؛

هر چند با شدت يافتن عشق، آدمى عقل خويش را نيز پشت سر مى ‏گذارد؛
ولى براى بار يافتن به آن مرحله نيز بايد از مدخل عقل عبور كرد.

بايد توجه داشت از آنجا كه قوه خيال از قوه حس در ادراك امور قوى‏تر است،
عشق خيالى از عشق حسى قوى‏تر است و به دليل آنكه درك عقلى قوى‏تر از خيال و
حس است، عشق عقلى به مراتب قوى‏تر و كامل‏تر از عشق حسى و خيالى است.

معرفت عشق‏ زا و عشق معرفت ‏افزاست.

پس از انعقاد عشق در جان انسان، در هر مرتبه‏اى از ظهور، عاشق را در
مراحل معرفت و مدارج كمال پيشتر مى ‏برد

در نتيجه ادراك آدمى قوى و نافذتر مى‏ گردد و عشق را به چشم دقيقه
‏ياب و بصيرتى پرده‏ شكاف مى‏ نگرد و چيزهايى خواهد ديد كه از پيش نديده بود.

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

مبدأ عشق‏ (1)

اساس آفرينش جهان، عشق حضرت حق به جمال و جلوه خويش است؛

زيرا طبق آنچه كه حكماء در باب اسباب عشق مطرح نموده ‏اند
حبّ ذات يكى ازمهمترين اسباب عشق است.

خداوند متعال نيز به عنوان برترين موجود، به دليل عشق به ذات
و جلوه جمالش، جهان را پديد آورد:

«كنت كنزاً مخفياً فأحببت ان اعرف فخلقت الخلق لكى اعرف؛
گنج پنهانى بودم كه دوست داشتم شناخته شوم، پس آفريدگان را آفريدم تا شناخته شوم.»

گنج مخفى بُد ز پرىّ چاك كرد خاك را روشن‏تر از افلاك كرد
خاك را روشن‏تر از افلاك كرد خاك را روشن‏تر از افلاك كرد

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

مبدأ عشق‏ (2)





نخستين كسى كه عشق ورزيد، خداى سبحان بود و از آنجا
كه مبدأ عالم اوست، مبدأ عشق نيز اوست.

در واقع، عشق مانند وجود، از ذات حق به عالم سرايت كرده است
و قاطعانه مى ‏توان گفت: عشق انسان زاييده عشق خداست.


توبه كردم و عشق همچون اژدها عشق ز اوصاف خداى بى‏ نياز عاشقى بر غير
او باشد مجازتوبه وصف خلق و آن وصف خدا عاشقى بر غير او باشد مجاز
عاشقى بر غير او باشد مجاز

خداوند متعال مبتنى بر همين عشق به خويش است كه مخلوقاتش را نيز دوست مى ‏دارد.

سخن عين ‏القضاة همدانى در اين باب خواندنى است:
«دريغا به جان مصطفى، اى شنونده اين كلمات! كه خلق پنداشته ‏اند كه انعام و
محبت او با خلق از براى خلق است.

نه از براى خلق نيست، بلكه از براى خود مى‏كند كه عاشق، چون عطايى دهد
به معشوق و با وى لطفى كند، آن لطف نه با معشوق مى‏كند كه آن با عشق خود مى ‏كند.

دريغا از دست اين كلمه!
تو پندارى كه محبت خدا با مصطفى، از براى مصطفى است؟
اين محبت او از بهر خود است.»

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

سريان عشق‏

به دليل آنكه همه هستى داراى حيات و شعور بوده و كمال‏جو هستند
عشق در تمام عالم هستى سريان دارد؛

هر چند از جهت شدت و ضعف گوناگون باشند ولى بر اساس ارتباط عشق
با معرفت و با اسبابى چون كمال‏جويى و جمال‏خواهى، عشق در همه عالم
و در ميان همه موجودات جريان دارد.

اما، داستان عشق انسان، داستان ديگرى است؛ زيرا، اولاً به دليل وجود حيات و شعور
برتر در انسان، عشق در او از شدت و حدّت بيشترى برخوردار است و ثانياً به دليل لطافت
و وسعتادراكش، معشوقهاى او بيشتر است و نه تنها از درختان خرم و كوهساران عالم و طراوت
بهار و سرخى شفق و تابش ماه و ديگر جلوه‏هاى عالم وجود لذت مى‏ برد بلكه به كمالات و جمالهايى
برتر از عالم مادى نيز عشق مى‏ورزد.

ثالثاً على ‏رغم ژرفا و گستردگى ادراكش، داعيه‏هاى خيالى و وهمى او همواره با عقلش
درگيرند و مزاحمانى از قواى شهويه و غضبيه بر سر راهش قرار دارد كه عشق حقيقى
را با عشقهاى مجازى و كاذب درگير مى‏ سازد.

اين عشق است كه در نى آتش مى‏ افكند و مى را به جوشش وا م ى‏دارد.
مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه مسخر عشق ‏اند.

كشش و جذب اجزاى هم‏جنس به يكديگر و پيوند و
تركيب اضداد نيز از جلوه‏ هاى عشق است.

جاذبه‏اى كه «جزء» را به سوى «كل» مى ‏راند و ميان اشياء و پديده‏ ها
تناسب، سنخيت و انضمام مى‏ آفريند همه از عشق است:

عشق جوشد بحر را مانند ديگ‏
عشق بشكافدفلك را صد شكاف‏
عشق لرزاند زمين را از گزاف
عشق سايد كوه را مانند ريگ‏

به دليل همين سه نكته ظريف و عميق، بايد دستى از غيب برون آيد
و عشق انسان را هدايت كند و راه وصول عشق را به او بنماياند.
فرستادن پيامبران و فرو فرستادن كتابهاى آسمانى براى همين جهت است
تا عشق حقيقى و راستين را از عشق مجازى و دروغين باز شناساند و آدمى
را در عشق و عاشقى ‏اش مدد رساند.

كلام پيامبران بوى گلى است كه انسان را به سمت گلستان مى ‏برد:
اين سخنهايى كه از عقل كل است

‏

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

مبانى عشق‏






عشقى كه دين براى انسان ترسيم مى‏ كند متأثر از ديدگاه خاصى به خداوند،
عالمهستى و انسان و نسبت اين سه با يكديگر است.

به بيان ديگر، عشقى كه رسول خاتم(ص) نويدبخش آن است بر مبانى خداشناسى
انسان‏ شناسى و هستى‏ شناسى خاصى است، از اين‏رو، نگاهى اجمالى به اين مبانى
براى تفسير و تفهيم صحيح عشق حقيقى ضرورى مى‏باشد.

1-6- خداشناسى:

از منظر آموزه‏ هاى قرآنى، خداوند آفريننده آسمانها و زمين و خالق
همه چيز است. بهترين وصف از آن اوست. دانا، توانا، زنده، پاينده، بى‏نياز، يكتا
يگانه، پاك از هر عيب و ... مى‏ باشد.

هر كه بهره‏اى از كمال دارد، از خدا وام گرفته است.
خداوند الهام ‏كننده دوستى و محبت در ميان مؤمنان بوده و مهر و محبت خويش را به
دل دوستداران خويش مى‏افكند و عشق را ميان انسانها حاكم مى‏سازد:

هر چه انديشى پذيراى فناست‏ آنكه در انديشه نايد آن خداست
آنكه در انديشه نايد آن خداست
آنكه در انديشه نايد آن خداست

2-6- انسان‏شناسى:

از ديدگاه قرآن، انسان موجودى است برگزيده خداوند، خليفه و جانشين
او در زمين، تركيبى از جسم و روح، داراى فطرتى خداآشنا، آزاد، مستقل،
امانت‏دار خدا و مسؤول خويشتن و جهان، وجودش از ضعف و ناتوانى آغاز مى‏شود
و به قوت و كمال سير مى‏ كند، اما جز در بارگاه الهى و جز با ياد او آرام نمى ‏گيرد.

خداوند متعال بينشها و گرايشهايى را در آدمى نهاده است كه اولاً اكتسابى نيست،
ثانياً در عموم افراد وجود دارد، هر چند ممكن است داراى شدت و ضعف باشد.

كمال‏جويى و جمال‏خواهى از جمله گرايشهاى فطرى‏ اند كه خداوند آنها را در
روحآدمى قرار داده است.

از منظر آيات قرآن، آدمى مى‏تواند با كنار زدن حجابهاى ظلمانى از روح خويش
و با استمداد از وحى و عقل كه راه و مسير و چگونگى سير را به او نشان مى‏دهد
بينشها و گرايشهاى فطرى خويش را شكوفا سازد و به موطن اصلى خود -
كه همان لقاى حضرت حق است - بازگشته و به مقام شايسته خويش نايل گردد:

تاج «كرّمناست» بر فرق سرت‏ جوهر است انسان و چرخ او را عَرَض‏ جمله
فرع و پايه‏ اند او غرضطوق «اعطيناك» آويز برت‏ جمله فرع و پايه ‏اند او غرض
جمله فرع و پايه ‏اند او غرض

3-6- هستى‏شناسى:

از ديدگاه قرآن، همه عالم هستى آيات و نشانه‏هاى خداوند است.
حضرت حق، گاه همه آنچه را كه در زمين و آسمان و در نظر كلى ‏تر جهان هستى
است نشانه مى‏ داندو گاه به برخى از موجودات عالم هستى به طور خاص اشاره كرده
و آنها را آيت خود تلقى فرموده است.

من به هر كه مى ‏گذرم من به هر چه مى‏ نگرم روي دوست مي بينم
ذكر دوست مى‏شنوم‏ روي دوست مي بينم روي دوست مي بينم


از منظر آيات قرآن، كل جهان هستى و موجودات آن مسخّر انسان است
تا آدمى را براى رسيدن به مقصود نهايى خويش مدد رساند.

به هر روى، عالم هستى ظهور اوست:


در بيان نايد جمال حال او هر دو عالم چيست؟
عكس خال او

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

عشق حقيقى‏ (1)

با توجه به مبانى پيش ‏گفته از منظر اسلام، به دليل آنكه خداوند كامل
محض و محض كمال، جميل مطلق و مطلق جمال و داراى بالاترين،
برترين و بهترين وصفهاست

مبدأ عشق، اولين عاشق و الهام‏بخش عشق است
و از آنجا كه همه هستى نمود، آيت و مظهر اويند
از او سرچشمه گرفته و به سوى اويند،

و از آن‏رو كه آدمى كمال‏ جو و جمال‏ خواه بوده و ظهور و جلوه تام و كامل
صفات حضرت حق است؛ عشق حقيقى عبارت است از
«قرار گرفتن موجودى كمال‏جو [انسان‏] در جاذبه كمال مطلق
[خداوند متعال ]پروردگارى بى‏نياز، يگانه، داناى اسرار، توانا، قاهر و
معشوقى كه همه رو به سوى او دارند و او را مى ‏طلبند.»

اين عشق كه از آن به محبت سوم، عشق اكبر، محبت اول نيز
ياد مى ‏شودعشق به معشوق حقيقى و اصلى و منحصر به فردى است
كه با عشق به خود، جهان را آفريد و عشق را در تمام هستى
و از جمله در فطرت آدمى جاى داد.

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

عشق حقيقى‏ (2)





عشق حقيقى و راستين، تنها به كمال محض و جميل مطلق توجه دارد،
تنها او را مى‏ خواهد و مى ‏جويد.

اين عشق، التيام‏ بخش، رام‏ كننده، صبرآور، انس ‏برانگيز، رضايت‏ بخش، نيروزا،
طلب‏ آور، درهم ‏شكننده خودپرستى، سرورانگيز، نشاط آور، پايا و پوياست.

اين، عشقى است كه وصالش، مقتل عاشق است نه مسلخ وى؛
يعنى هنگام وصال، عاشق قامت بركشيده، قيامت به پا مى‏كند و عشقش زنده ‏تر و
فعالترمى ‏گردد، نه آنكه سرد و خاموش شود.

از همين‏رو، قرآن كريم تنها محبوب حقيقى و اصلى را خداوند متعال دانسته،
و در روايات، بر محبت خداوند سبحان تأكيد فراوان شده است.

به اعتقاد درس ‏آموزان مكتب عشق، عشق حقيقى از اول در فطرت آدمى وجود
داشته است و انسان مى ‏تواند با برطرف كردن آلودگيها، گناهان و تعلقات غير خدايى،
به اين واقعيت نايل گشته و اين عشق را در فطرت خويش به عيان در يابد:

ملامتم به خرابى مكن
كه مرشد عشق‏ حوالتم به خرابات كرد روز نخست
حوالتم به خرابات كرد روز نخست
حوالتم به خرابات كرد روز نخست

بر اين اساس، مى ‏توان گفت عشق حقيقى انسان زاييده عشق خداست و
سبب تفاوت درجه‏اش با عشق خدا، كدورت جسم انسان است.

در صورت از ميان برخاستن اين كدورت - كه لازمه‏اش فناى بنده در حق است -
محبت نيز به طهارت و صفاى اصلى‏ اش برمى‏گردد.

اين همان عشقى است كه از خدا آغاز مى ‏شود و به انسان مى ‏رسد و او را به
خدا مى‏ رساند يعنى عشق حقيقى و عرفانى.