آزادى از منظر شيعه
بررسى آزادى انسان در مذهب شيعه سابقه طولانى دارد و نمىتوان آن را به زمان خاصى محدود نمود; هرچند در شكلگيرى دچار فراز و نشيب شده است; ليكن ريشه آن از آغاز تشكل علمى حديثى در مذهب شيعه به وجود آمده است. و بر همين اساس، در سخنان اميرالمؤمنين عليه السلام، اولين امام شيعيان، آزادى و حق انتخاب بشر به روشنى بيان و بر آن استدلال شده است كه در بخش روايات به آن اشاره خواهد شد.
از اين رو، بايد گفت علم كلام، فقه، حديث و ديگر علوم اسلامى شيعى كه با عقايد و اعمال مردم سر و كار دارند، از بررسى آزادى غافل نماندهاند; بويژه در زمان پيدايش دو عقيده «جبر» و «تفويض» در ميان اهل سنت كه هواداران هر عقيدهاى در برابر عقيده ديگر و هوادارانش جبهه گرفته و هر كدام از آنها ديگرى را كافر و خارج از دين دانستند.
امامان معصوم شيعه، هر دو عقيده را مردود ساخته و جبهه جديدى در برابر آنها باز كردند كه در اين جبهه، آزادى و حق انتخاب بشر با بهترين راه و شيوه ممكن توجيه و تفسير شده است.
در اين مقاله، تلاش ما بر اين است تا نسبتبه مبانى كلامى و فقهى آزادى در مذهب شيعه اماميه اشارهاى گذرا داشته باشيم و تنها به ذكر نامى از اين قواعد و ريشه ها بسنده كنيم; زيرا تفصيل و روشنگرى هر قاعده در خور يك مقاله مستقل است كه به خواستخدا به فرصتى ديگر موكول مىكنيم.




نقل قول
