گفتگو با سوره ی مباركه ی اعراف
ستایش بیانتها خداوندی را كه توفیق عطا فرمود ، تا این بار در محضر هفتمین ستاره از آسمان قرآن كریم باشیم .
ضمن عرض ارادت خالصانه به محضر این سوره ملكوتی ، لحظاتی از بیانات گهربار ایشان مستفیض میشویم .
- لطفاً خودتان را معرفی نمایید؟
من اعراف ، هفتمین سوره از قرآن كریم هستم . 206 آیه دارم و در مكه معظمه بر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم نازل شدهام .
- خواهشمندیم مضمون كلی آیات خود را برای خوانندگان ما بیان كنید ؟
در آیات من ابتدا اشاره كوتاهی به مبدأ و معاد شده است . سپس به بیان داستان آفرینش آدم و پیمانهایی كه خداوند از فرزندان آدم در مسیر هدایت گرفته ، میپردازد .
همچنین به سرگذشت بسیاری از اقوام پیشین و انبیای گذشته اشاره شده است .
- لطفاً قدری از فضایل تلاوت خود برایمان صحبت كنید ؟
همین قدر بگویم كه هركس سورهی اعراف را بخواند ، خداوند روز قیامت میان او و شیطان حجابی حایل كند و او را همنشین حضرت آدم علیهالسلام گرداند .1
به همین جهت مولایم امام صادق علیهالسلام فرمودند : در این سوره محكمات قرآن است . قرائت آن را ترك نكنید زیرا در روز رستاخیز در پیشگاه خداوند برای تلاوت كنندگانش گواهی میدهند .2
- آیه صد و هفتاد و دوم شما به آیهی میثاق معروف است ، لطف فرموده و دربارهی این عهد و پیمان توضیح بیشتری بدهید ؟
امام صادق علیهالسلام در این باره فرمودهاند : خداوند در عالم ذر از خلایق به خدایی خود و این كه پیامبر رسول و فرستاده از جانب اوست و همچنین به ولایت و امامت امیرالمؤمنین علیه السلام و ائمه طاهرین علیهم السلام پیمان گرفت و فرمود : آیا من پروردگار شما نیستم و محمد صلی الله علیه و آله و سلم پیغمبر شما نیست و علی علیهالسلام پیشوایان شما نیستند ؟3
پس چرا ما چیزی از این پیمان به خاطر نمیآوریم ؟
اصل این معرفت و اقرار در قلبهای شما ثابت و برقرار است كه اگر چنین نبود ، هیچ یك از افراد بشر نمیدانست كه خالق و رازق او كیست . اما صفحه و محل میثاق را فراموش كردهاید و روزی آن را به یاد خواهید آورد .4
آیا زمان خاصی برای تلاوت شما توصیه شده است ؟
كسی كه سورهی اعراف را در هر ماه تلاوت نماید . در روز قیامت از كسانی خواهد بود كه نه ترسی بر آنهاست و نه غمی دارند و اما كسی كه در هر جمعه بخواند ، در قیامت بدون حساب وارد بهشت میشود .5
- بفرمایید نام شما «اعراف» به چه معناست و چرا شما به این نام شهرت یافتهاید ؟
اعراف مكانی است بین بهشت و دوزخ كه پیامبر و اهل بیت ایشان روز رستاخیز در آنجا توقف خواهند كرد و به یاران و شیعیان خویش اجازهی ورود به بهشت را میدهند . آری هیچكس داخل بهشت نخواهد شد مگر آنكه معرفت ایشان را داشته باشد و نیز كسی به دوزخ وارد نخواهد شد مگر آن كسی كه آنان را انكار كند .6
و من از آن جهت اعراف نام گرفتهام كه آیهای كه این حقیقت را بیان میكند آیه 46 من است ، بشنوید :
« وَعَلَى الأَعْرَافِ رِجَالٌ یَعْرِفُونَ كُلاًّ بِسِیمَاهُمْ وَنَادَوْاْ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَن سَلاَمٌ عَلَیْكُمْ لَمْ یَدْخُلُوهَا وَهُمْ یَطْمَعُونَ »
- خواهشندیم یكی از خاطرات خود را از هنگام نزول آیات نقل كنید ؟
روزی كفار قریش به چند نفر مأموریت دادند كه به نجران سفر كنند ، مقصود از این سفر آن بود كه در آنجا از دانشمندان یهود مسائلی را یاد بگیرند تا در هنگام بازگشت آن سؤالات را در برابر پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله و سلم مطرح سازند ، به گمان این كه پیامبر از پاسخ دادن عاجز میماند . یكی از سؤالات این بود كه : اگر تو پیغمبر خدا و راستگو هستی ، بگو در چه زمانی قیامت برپا میشود ؟ هنگامی كه این پرسش را مطرح كردند ، خداوند متعال در جواب آنان آیهی صد و هشتاد و هفتم من را نازل كرد 7 و چنین فرمود :
« یَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَیَّانَ مُرْسَاهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ رَبِّی لاَ یُجَلِّیهَا لِوَقْتِهَا إِلاَّ هُوَ ثَقُلَتْ فِی السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ لاَ تَأْتِیكُمْ إِلاَّ بَغْتَةً یَسْأَلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِیٌّ عَنْهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ اللّهِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لاَ یَعْلَمُونَ »
از تو دربارهی قیامت میپرسند كه چه وقت برپا می شود ؟ بگو : جز این نیست كه علم آن نزد پروردگار من است و كسی به جز او نمىتواند وقت آن را آشکار سازد؛ (اما قیام قیامت، حتى) در آسمانها و زمین، سنگین (و بسیار پر اهمیت) است؛ و جز بطور ناگهانى، به سراغ شما نمىآید!» (باز) از تو سؤال مىکنند، چنان که گویى تو از زمان وقوع آن باخبرى! بگو: «علمش تنها نزد خداست؛ ولى بیشتر مردم نمىدانند.»
- دوست داریم این گفتگو را با تذكری از شما به پایان رسانیم .
« وَاذْكُر رَّبَّكَ فِی نَفْسِكَ تَضَرُّعاً وَخِیفَةً وَدُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالآصَالِ وَلاَ تَكُن مِّنَ الْغَافِلِینَ »8
پروردگارت را در دل خود، از روى تضرع و خوف، آهسته و آرام، صبحگاهان و شامگاهان، یاد کن؛ و از غافلان مباش!
از خداوند می خواهیم كه توفیق تدبر و عمل به معارف قرآن را به ما مرحمت فرماید .
پي نوشت :
1. تفسیر جامع ج 2 ص 387
2. تفسیر جامع ج 2 ص 386
3. تفسیر جامع ج 2 ص 483- البرهان فی تفسیر القرآن ج 3 ص 294
4. المحاسن 1/376 ، ح 826
5. تفسیر جامع ج 2 ص 386
6. تفسیر جامع ج 2 ص 409
7. تفسیر جامع ج 2 ص 494 و تفسیر نمونه شأن نزول آیه 187
8. سوره اعراف / 205
منبع : دارالقرآن کریم اصفهان
نقل قول
