داستانهاى برگزيده از صحيفه سجاديه

[صافات]

داستان ابراهيم و موانع دعا

روزى ابـراهـيـم از بـازارهـاى بـصـره عـبور مى كرد. مردم اطرافش را گرفته و گفتند: ابراهيم ! خداوند در قرآن مجيد فرموده :
ادعونى استجب لكم (مرا بخوانيد جواب شما را مى دهم ).

مـا او را مـى خـوانـيم ولى دعاى ما مستجاب نمى شود. ابراهيم گفت : علتش ‍ آنست كه دلهاى شـمـا به واسطه ده چيز مرده است .( دعايتان صفايى ندارد و دلها پاك و بى آلايش نيست ) پـرسـيـدند آن ده امر چيست ؟


گفت : اول آن كه خدا را شناختيد ولى حقش را ادا ننموديد. دوم - قرآن را تلاوت كرديد ولى به آن عمل نكرديد. سوم - ادعاى محبت با پيامبر (ص ) نموديد ولى بـا اولادش دشـمـنـى كـرديـد. چـهـارم - ادعـا كـرديـد بـا شيطان عداوت داريم ولى در عمل با او موافقت نموديد.

پـنـجـم - مـى گـويـيـد به بهشت علاقمنديم اما براى وارد شدن در بهشت كارى انجام نمى دهـيد. ششم - گفتم از آتش جهنم مى ترسيم ولى بدنهاى خود را در آن افكنديد. هفتم - به عـيـب گـويـى مـردم مـشـغـول شـديـد و از عـيـوب خـود غافل مانديد. هشتم - گفتيد دنيا را دوست نداريم و ادعاى بغض آن را نموديد ولى با حرص جـمـعـش مـى كنيد. نهم - اقرار به مرگ داريد ولى خويشتن را براى آن مهيا نمى كنيد. دهم - مردگان را دفن نموديد. اما از آنها عبرت و پند نگرفتيد.
اين علل ده گانه كه باعث مستجاب نشدن دعاى شما مى شود

روضات الجنات لفظ ابراهيم

[صافات]

ستايش نمودن خداى عزوجل

و ما خلقت الجن و الانس الا ليعبدون (2) .
و ما خلق نكرديم جن و انسان را مگر براى عبادت (شناخت ).

1 -الحمدلله الاول بلا اول كان قبله ، و الاخر بلا اخر يكون بعده (3)
سـپـاس خـداى را كه اول است و پيش از او اولى نبوده (مبدا هر موجود است ) و آخر است و پس از او آخرى نباشد (مرجع همه اشياء است ).

2- فالهاك منا من هلك عليه ، والسعيد منا من رغب اليه
(4) .

پس بد بخت (زيانكار و شايسته عذاب ) از ما كسى است كه او را نافرمانى كند، و نيكبخت از ما كسى است كه به او رو مى آورد و از دستورات او پيروى كند

2- ذاريات - 56
3- صحيفه سجاديه دعاى شماره 1
4- همان

[صافات]

درود بر محمد و آل محمد

ان الله و مـلائكـتـه يـصلون على النبى يا ايها الذين امنوا صلوا عليه و سلموا تسليما(5) .

همانا خدا و ملائكه (فرشتگان ) به روان پاك پيغمبر درود مى فرستند. شما هم اى ايمان بر او صلوات و درود فرستيد و كاملا تسليم (فرمان او) باشيد.

و الحـمـدلله الذى مـن عـليـنا بمحمد نبيه ، صلى الله عليه و اله ، دون الامم الماضيه و القرون السالفه ، بقدرته التى لا تعجز عن شى ء و ان عظم ، و لا يفوتها شى ء و ان لطف (6) .

و سـپـاس خـداى را كـه به محمد، پيغمبرش ( صلى الله عليه و اله ) بر ما منت نهاد (او را بـه ما ارزانى داشت ) منتى كه امتهاى گذشته و مردم پيش از ما از آن بى بهره بودند به قـدرت و تـوانـايى كه از چيزى هر چند بزرگ باشد ناتوان نيست و چيزى از آن نمى دهد اگر چه خرد باشد.

اللهم فصل على محمد امينك على و حيك ، و نجيبك من خلقك ، و صفيك من عبادك ، امام الرحمه ، و قائد الخير، و مفتاح البركه (7) .

بـار خـدايـا درود فـرسـت بـر مـحـمـد (صـلى الله عـليـه و اله ) كه بر وحى و پيغام تو درستكار بود و برگزيده تو از آفريدگانت . و دوست تو از بندگانت ، و پيشواى رحمت و مهربانى و پشاهنگ خير و نيكى و كليد بركت (افزونى نيك بختى ) است .

5- احزاب - 56
6- صحيفه سجاديه دعاى شماره 2.
7- همان

[صافات]

درود برجمله (نگاهدارندگان ) عرش

تـرى المـلائكـه حـافـيـن من حول العرش يسبحون بحمد ربهم و قضى بينهم بالحق و قيل الحمدلله رب العالمين .

(در آن روز) فـرشـتـگـان را مـى بـيـنـى كه بر گرد عرش خدا حلقه زده اند و با ستايش پروردگارشان تسبيح مى گويند و در ميان بندگان به حق داورى مى شود و (سرانجام ) خواهد شد: حمد مخصوص پروردگار جهانيان است
(9) .
و مـشـيـعـى الثـلج و البـرد، و الهـابـطـيـن مـع قـطـر المـطـر اذا نـزل ، و القـوم عـلى خـزائن الريـاح ، و المـوكـليـن بالجبال فلا تزول (10) .

و بر فرشتگانى كه همراه برف و تگرگند و فرشتگانى كه با دانه هاى باران فرود مى آيند، و فرشتگانى كه بر خزانه هاى بادها زمامدارانند، و فرشتگانى كه بر كوهها گماشته اند تا از هم نپاشند (درود فرست ).

و سكان الهواء و الارض و الماء و من منهم على الخلق (11) .

و بـر فـرشـتگانى كه در هوا و زمين و آب ساكنند، و بر آنانى كه بر خلق (همه آفريده شدگان در آسمان و زمين ) گماشته شده اند (نيز درود فرست ). (روايت شده ، خدا چيزى را نيافريده جز آنكه فرشته اى براى آن گماشته شده ).

سه برخورد پيامبر (صلى الله عليه و اله ) در شب معراج
پـيامبر كه در شب معراج به همراه جبرئيل به سوى آسمانها سير مى كردند، در راه پيرى را ديـدنـد، از جـبـرئيـل پـرسـيـدنـد: ايـن كـيـسـت ؟ جبرئيل عرض ‍ كرد: اى محمد به سير خود ادامه بده .

در ادامـه سـيـر، پـيـامـبـر ديـد در كـنار راه شخصى او را به سوى خود دعوت مى كند و مى گويد: بيا به سوى من اى محمد.
پيامبر به راه ادامه داد، تا اينكه ديد جماعتى به پيش آمدند و گفتند: سلام بر تو اى نخستين و اى آخرين (انسان بزرگ ).

جـبـرئيـل بـه پـيـامـبـر عـرض كـرد: جـواب سـلام آنـهـا را بـده . سـپـس جـبـرئيـل گـفـت :آن پـير دنيا است ، و دليل آنست كه جز وقت اندكى از دنيا نمانده است ، اگـر بـه او تـوجـه مـى كـردى ، امـت تـو دنـيـا را مـى گـزيـدند (و آخرت را فراموش مى نـمـودنـد.) و آن دعـوت كننده ابليس بود، كه تو را به سوى خود مى خواند.. آن جماعت كه سلام كردند، ابراهيم و موسى و عيسى (عليه السلام ) بودند

9- زمر - 75
10- صحيفه سجاديه دعاى شماره 3
11- همان
12- داستانها و پندها - ج 6 - ح 1

[صافات]

درود بر كسانى كه به پيامبران ايمان آورند

قل اطيعوا الله و اطيعوا الرسول (13) .
اى رسول ما بگو كه فرمان خدا و رسول را اطاعت كنيد.

اللهـم و اتـبـاع الرسـل و مـصـدقـوهـم مـن اهـل الارض بالغيب عند معارضه المعاندين لهم بـالتـكـذيـب و الاشـتياق الى المرسلين بحقايق الايمان ....فاذكرهم منك بعغفره و رضوان
(14) .
بـار خـدايـا و پـيـروان پـيـغـمـبـران و ايـمـان آورنـدگـان بـه ايـشـان از اهـل زمـيـن كـه از روى غيب و پنهانى در دل ايمان آوردند. نه فقط به زبان در آن هنگام كه دشـمنان به جهت معارضه در مقام تكذيب آنان بر آمدند، ولى مومنان به سبب حقايق ايمانيه ، مشتاقانه به انبياء روى آوردند...
خداوندا! تمام آنان را از جانب خود به آمرزش و رضايت مخصوص ‍ گردان .

اللهم و صل على التابعين من يومنا هذا الى يوم الدين و على ازواجهم و على ذرياتهم و على من اطاعك منهم
(15) .

بـار خـدايـا از امـروز تـا روز قـيـامـت بر تابعين و زنان و فرزندانشان و بر هر كدام از ايشان كه تو را اطاعت نموده ، درود فرست .

13- سوره نور، آيه 54
14- صحيفه سجاديه دعاى شماره 4
15- همان .

[صافات]

دعاى پیغمبر اکرم (ص) درباره خود و نزديكانش

المـومـنـون و المـومـنـات بعضهم اولياء بعض يامرون بالمعروف و ينهون عن المنكر و يقيمون الصلوة و يوتون الزكوة و يطيعون الله و رسوله ...
مـردان و زنـان بـا ايـمـان ، يار و ياور يكديگرند. امر به معروف و نهى از منكر مى كنند، نماز را بپا مى دارند، و زكات را مى پرازند. و خدا و رسولش را اطاعت مى كنند(17)
و يـا مـن لا تـفـنـى خـزائن رحـمـه ، صـل عـلى مـحـمـد عـلى مـحـمـد و اله و اجعل لنا نصيبا فى رحمتك
(18) .

واى آن كـه گـنـجـيـنـه هـاى رحـمـت (احـسـان و بـخـشـش ) او نـابـود نمى گردد، بر محمد و آل محمد درود فرست ، و براى ما از رحمت خود بهره اى قرار ده .

و يا من تظهر عنده بواطن الاخبار، صل على محمد و اله ، و لا تفضيحنا لديك
(19) .
واى آن كـه خـبرهاى نهانى در نزد او آشكار است . بر محمد و آلش درود فرست و ما را نزد خود رسوا مكن .

17- توبه ـ 71
18- صحيفه سجاديه دعاى شماره 5
19- همان

[صافات]

دعاى آن حضرت هنگام بامداد و شام

و اذكر اسم ربك و تبتل اليه تبتيلا(21)

و دائم در شب و روز نام خدا را ذكر كن و به كلى از غير او علاقه ببر و به او بپرداز.
الحمدلله الذى خلق الليل و النهار بقوته . و ميز بينهما بقدرته
(22) .
سـپـاس خداى را كه به قدرت خود شب و روز را آفريد. و به توانايى خويش ‍ بين شان فرق گذاشت . (هر يك را از ديگرى جدا ساخت . شب را تاريك و روز را روشن گردانيد.)
اللهـم صـلى عـلى مـحـمد و آله و وفقنا فى يومنا هذا و ليلتنا هذه و فى جميع ايامنا الا ستعمال الخير
(23)
خـداونـدا! بـر مـحـمـد و آلش درود فرست و ما را در اين شبمان و در تمام روزهايمان براى انجام كار خير موفق بدار.

21- سوره مزمل آيه 9
22- صحيفه سجاديه - دعاى 6
23- همان

[صافات]

دعاى آن حضرت در مهمات و سختيها

لتبلون فى اموالكم و انفسكم (25) .
البته شما را به مال و جان آزمايش خواهند كرد...

فـقـد ضـقـت لمـا نـزل بـى يـارب ذرعـا، و امـتـلات بـحـمـل مـا حـدث عـلى هـمـا، و انـت القـادر عـلى كـشـف مـا مـنـيـت بـه و دفـع مـا وقـعـت فـيه ، فافعل لى ذلك و ان لم استوجبه منك ، يا ذالعرش العظيم .
پـس اى پـرودگـار! به آنچه به من رسيده طاقت ندارم ، و به آنچه رو آورده پر از غم و اندوه گشته اند، و تو بر دفع غم و اندوهى كه به من گرفتار و دفع آنچه در آن افتاده ام توانايى . پس آن گرفتارى را از من دور كن اگر چه از جانب تو شايسته آن نباشم اى صاحب عرش و تخت بزرگ .

امور حزن آور

مـردى به حضور پيامبر (ص ) شرفياب شد و عرض كرد: من ثروتمند بودم ، فقير شدم و سـالم بـودم ، بـيـمـار شـدم . نـزد مـردم مـحـبـوب بـودم اكنون مورد خشم آنان هستم ، بر دل آنـهـا سـبـك بودم اكنون سنگينم ، خوشحال بودم و اكنون اندوه و غم ، زندگى مرا فرا گـرفـتـه اسـت ، زمـيـن بـا آن هـمـه وسـعـت بـر مـن تـنـگ شـده ، در تـمـام روز دنـبـال رزق و روزى تـلاش مـى كـنـم ، چـيزى كه با آن رفع گرسنگى خود کنم نمى يابم ، گويى نام من در دفتر ارزاق ، محو شده است ؟!
پـيـامـبـر (ص ) فـرمـود: اى شخص ، تو گويا (ميراث غمها)(26) را انجام مى دهى ؟ او پرسيد: ميراث غمها چيست ؟
پـيـامـبـر (ص ) فـرمـود: گـويـى تـو نشسته عمامه خود را مى بندى يا ايستاده شلوار مى پوشى ، يا با دندانت ناخن خود را مى گيرى ، يا صورت خود را با لباست پاك مى كنى ، يا در آب راكد (غير جارى ) ادرار مى كنى ، يادمرو بر صورت مى خوابى ؟!(27)

24- اصول كافى ، كتاب الدعا
25- ال عمران : 186
26- آنچه ثمره و نتيجه اش غم و اندوه است .
27- داستانها و پندها - ج 8 - ح 55

[صافات]

آرزو داشتن به آمرزش



و استغفروا ربكم ثم توبوا اليه ان ربى رحيم و دود(32) .
و از خدا آمرزش طلبيد و به درگاهش توبه و بازگشت كنيد، كه او بسيار مشفق و مهربان است .

اللهـم صـل عـلى مـحـمـد و اله ، و صـيرنا الى محبوبك من التوبه و ازلنا عن مكروهك من الاصرار

(33) .

بـار خـدايا بر محمد و آل او درود فرست ، و ما را به توبه و بازگشت كه پسنديده تو است باز گردان ، و از اصرار (بر گناه ) كه آن را نمى پسندى دور گردان .

فـايـدنـا بـتـوفـيـقك ، و سددنا بتشديدك ، و اعم ابصار قلوبنا عما خالف محبتك ، و لا تجعل لشى ء من جوار حنا نفوذا فى معصيتك

(34) .
پس ما را به توفيق خود كمك كن و با هدايتت به راه راست استوارمان دار. و ديده دلهامان را از آنچه خلاف دوستى توانست كور گردان و هيچكدام از اعضاى ما را در معصيت و نافرمانيت فرو مبر.

عالم بى عمل

مردى از امام سجاد (عليه السلام ) سوال كرد كه منافق كيست ؟ امام فرمود: آن كسى است كه از كـارى نـهى و جلوگيرى نمايد، ليكن خودش آن كار زشت را انجام دهد و سپس فرمان دهد بـه آنـچـه خـود نـمى كند. و چون به نماز ايستد اعتراض كند. ابو حمزه كه اين داستان را نقل مى كند سوال كرد كه اعتراض چيست ؟

امـام فـرمـود: صـورت بـه راست و چپ گردانيدن است و چون ركوع نمايد خود را مانند زمين خـوردگـان بـه زمـيـن انـدازد (يـعـنـى پـس از ركـوع بـدون تـوقـف بـه هـمـان حال به سجده رود) روزش را شب كند و اندوهى جز خوردن شام و غذا ندارد با اينكه روز هم روزه نـبوده ، و چون بامداد نمايد اندوهى جز خوابيدن ندارد با اينكه شب را بيدار نبوده ، و اگـر حديثى يا چيزى گويد دروغگو است ، و اگر نزدش چيزى به امانت گذارند خيانت نـمـايـد، و اگـر از نـظـرش پـنـهـان بـاشـى غيبت و بدگويى نمايد و اگر وعده دهد وفا ننمايد

(35) .

31- اصول كافى ، كتاب ايمان و كفر.
32- سوره هود، آيه 90
33- صحيفه سجاديه دعاى شماره 9
34- همان

[صافات]

دعاى آن حضرت در پناه بردن به خداى تعالى



فاذا قرات القرآن فاستعذ بالله من الشيطان الرجيم (36) .
هنگامى كه قرآن مى خوانى از شر شيطان مطرود به خدا پناه بر.

اللهم ان تشا تعف عنا فبفضلك و ان تشا تعذبنا فبعدلك (37) .
بار خدايا اگر بخواهى از ما بگذرى از فضل و احسان تو است (نه شايستگى ما) و اگر بخواهى ما را به كيفر رسانى از عدل و دادگرى تو است (نه ستم بر ما).

فـسـهـل لنـا عفوك بمنك و اجرنا من عذابك بتجاوزك فانه لا طاقه لنا بعدلك و لا نجاة لاحد منا دون عفوك (38) .
پس به نعمت (بى پايان ) خود بخششت را بر ما آسان فرما، و به گذشت ، ما را از كيفر رهـايـى ده ، زيـرا مـا را تـوانـايـى دادگـرى تـو نـيست و بى عفو و بخششت هيچيك از ما را رهايى از عذاب نيست .

لطف خداست

امام سجاد (عليه السلام ) خدمتكار خود را دو مرتبه صدا زد و او جواب نداد در مرتبه سوم حـضرت فرمودند: فرزندم آيا صداى مرا نشنيدى ؟! گفت : شنيدم . فرمود: پس چرا جواب ندادى ؟ گفت : چون ترسى نداشتم و احساس امنيت كردم . امام سجاد (عليه السلام ) فرمود: سـپـاس خـدايـى را كـه مـمـلوك و خدمتكار مرا اين گونه قرار داده كه از من در امان است و در دل خود نسبت به من هراسى ندارد

(39) .

36- سوره نحل ، آيه 98
37- صحيفه سجاديه دعاى شماره 10
38- همان
39- بحارالانوار، ج 46، ص 56