بازخوانی قیام عاشورا با بررسی سخنان سید و سالار شهیدان، حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام

[مدینه* خادمه یاس فاطمی *]

[مدینه* خادمه یاس فاطمی *]

تقديم به:
دلدادگان و عاشقان سيد و سالار شهيدان
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام
خاصه پدر و مادرم
که عشق و دلدادگی به آن بزرگوار را به من آموختند.
ص: 5
سيد و سالار شهيدان، حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام به عنوان یک سیاست مدار کارکشته، در پاسخ به والی مدینه، اشکال شکلی اقدام وی را بهانه کرد و ضمن تن ندادن به خواست والی مدینه، وی را به تمکین پیشنهاد خود واداشت و در برابر قصد خبیث مروان، از موضع قوی و با صلابت برخورد نمود.
سيد و سالار شهيدان، حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام با بیان موقعیت و جایگاه رفیع خود و خاندان عصمت و طهارت؛ شایستگی خود برای امامت و رهبری جامعه را ترسیم نمود و فرمود: اِنّا اَهْل بَیتِ النُّبُوَّةِ وَمَعْدِنُ الرِّسالَةِ وَمُخْتَلَفُ الْمَلائکةِ وَمَهْبَطُ الرَّحْمَةِ بِنا فَتَحَ اللّه وبِنا یخْتِمُ؛ ما خاندان نبوت و معدن رسالتیم، خاندان ما محل آمد و شد فرشتگان و محل نزول رحمت خداست، خداوند هستی را از ما آغاز کرد و با ما به سرانجام می رساند.
سيد و سالار شهيدان، حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام با بیان وضعیت شرر بار یزید فاسق و خباثت و پستی وی، دلائل عدم صلاحیت وى در جایگاه رهبری جامعه، و دلیل نپذیرفتن بیعت با یزید ملعون را تبین نمود و فرمود: وَیزیدُ رَجُلٌ شارِبُ الْخَمْرِ وَقاتِلُ النَّفْسِ الْمُحْتَرَمَةِ مُعْلِنٌ بِالْفِسْقِ وَمِثْلى لایبایعُ مِثْلَهُ(1)؛ اما یزید، مرد شراب خواری است که دستش به خون افراد بى گناه آلوده شده است، او کسی است که حریم دستورات الهى را درهم شکسته و علنا و در مقابل چشم مردم، مرتکب فسق و فجور گشته است. آیا رواست شخصیتى هم چون من با چنین مرد فاسد بیعت کند!.
ص: 6

---

1- - الملهوف، دارالاُسوه، ج1، ص98.

[مدینه* خادمه یاس فاطمی *]

فهرست مطالب
پیش گفتار.......... 10
مقدمه.......... 12
بخش اوّل.......... 15
اولین اقدام حضرت امام حسین در جواب والی مدینه.......... 15
بازخوانی سخنان امام حسین در جواب والی مدینه.......... 18
بخش دوّم.......... 24
پاسخ امام حسین به پیشنهاد خفت بار مروان.......... 24
بازخوانی پاسخ امام حسین به پیشنهاد مروان بن حکم.......... 25
بخش سوّم.......... 29
سخنان امام حسین عَلَيهِ السَّلام در کنار قبر پیامبر.......... 29
بازخوانی دو سخن امام حسین عَلَيهِ السَّلام.......... 30
بخش چهارم.......... 35
پاسخ امام حسین عَلَيهِ السَّلام به عمر اَطرف.......... 35
بازخوانی پاسخ امام حسین عَلَيهِ السَّلام به عمر اَطرف.......... 36
بخش پنجم.......... 40
پاسخ امام حسین عَلَيهِ السَّلام به اُم سلمه.......... 40
بازخوانی پاسخ امام حسین عَلَيهِ السَّلام به ام سلمه.......... 41
بخش ششم.......... 44
پاسخ امام حسین عَلَيهِ السَّلام به محمد حنفیه.......... 44
بازخوانی پاسخ امام حسین به محمد حنفیه.......... 46
ص: 1
بخش هفتم.......... 49
وصیت نامه امام حسین عَلَيهِ السَّلام.......... 49
بازخوانی وصیت نامه امام حسین عَلَيهِ السَّلام.......... 51
بخش هشتم.......... 55
انتخاب مسیر حرکت امام حسین به سمت مکّه.......... 55
بازخوانی تعیین مسیر حرکت امام حسین عَلَيهِ السَّلام.......... 56
بخش نهم.......... 58
تلاوت قرآن کریم هنگام خروج از مدینه و ورود به مکّه.......... 58
بازخوانی تلاوت این دو آیه شریفه.......... 59
بخش دهم.......... 61
سخن امام حسین در پاسخ عبداللّه بن عمر.......... 61
بازخوانی جواب امام حسین به عبداللّه بن عمر.......... 63
بخش یازدهم.......... 67
نامه امام حسین عَلَيهِ السَّلام به بنىهاشم.......... 67
بازخوانی نامه امام حسین به بنىهاشم.......... 68
بخش دوازدهم.......... 71
خطبه امام حسین عَلَيهِ السَّلام در مکّه.......... 71
بازخوانی خطبه امام حسین عَلَيهِ السَّلام.......... 73
بخش سیزدهم.......... 75
پاسخ امام حسین به پشنهاد عبداللّه بن زبیر.......... 75
بازخوانی پاسخ امام حسین عبداللّه بن زبیر.......... 77
بخش چهاردهم.......... 79
دعوت عبیداللّه بن حرّ جعفی توسط امام حسین.......... 79
ص: 1
بازخوانی دعوت عبیداللّه بن حرّ توسط امام حسین.......... 82
بخش پانزدهم.......... 84
پذیرایی از لشکر حر توسط امام حسین عَلَيهِ السَّلام.......... 84
بازخوانی اقدام امام حسین در پذیرایی از لشکر حر.......... 85
بخش شانزدهم.......... 88
حرکت هوشمنانه ی امام حسین در عصر تاسوعا 88
رمز گشائی حرکت هوشمندانه ی امام حسین.......... 90
بخش هفدهم.......... 101
سفارش امام حسین عَلَيهِ السَّلام به زینب کبری.......... 101
بازخوانی سفارش امام حسین به زینب کبری.......... 101
بخش هجدهم.......... 107
منشور جهانی آزادگی امام حسین عَلَيهِ السَّلام.......... 107
بازخوانی منشور جهانی آزادگی امام حسین.......... 108
منابع.......... 112
ص: 7

[مدینه* خادمه یاس فاطمی *]

پیش گفتار

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیم
سید و سالار شهیدان حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام از ابتدای حرکت تا شهادت، فرمایشات فراوان و تدابیر ارزشمندی در هدایت و رهبری نهضت و قیام داشته است. و اگر بخواهیم به درستی به فلسفه و اسرار آن پی ببریم، به تعبیر رهبر معظم انقلاب اسلامی، قیام سید و سالار شهیدان حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام، باید به صورت میلی متری مورد مطالعه، مداقّه و کنکاش قرار گیرد و تمام سکنات و حرکات، تمام فعالیت ها و تلاش ها و تمام زندگی و سیره و سجایای اخلاقی آن بزرگوار در طول نهضت و قیام را به صورت دقیق مورد مطالعه قرار دهیم.
کتاب "بازخوانی قیام عاشورا" از مجموعه کتاب های "نمی از یم" در دو جلد به بررسی سخنان سید و سالار شهیدان حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام و تحلیل فرمایشات آن بزرگوار از مدینه تا کربلا را، به این هدف والا و ارشمند پرداخته است.
ص: 10
و هم اکنون جلد اول با 18 بخش به همت دانشمند ارجمند حضرت حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای حسن صفرزاده تهرانی به رشته تحریر درآمده و به اهتمام مؤسسه فرهنگی پژوهشی قرآن و عترت صبح روشن منتشر شده است و به علاقمندان و دلدادگان و شیفتگان سید و سالار شهیدان حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام تقدیم می گردد.
کتاب "بازخوانی قیام عاشورا" بر مبنای کتاب "سخنان حسین بن علی عَلَیهِما السَّلام از مدینه تا کربلا" به نویسندگی آیت الله محمد صادق نجمی، تدوین شده است.
والسلام
مؤسسه فرهنگی پژوهشی قرآن و عترت صبح روشن
تیرماه 1401 مصادف با ذی حجه 1443
ص: 11

[مدینه* خادمه یاس فاطمی *]

مقدمه
نقش بی بدیل قیام حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام در حفظ اسلام و مسلمین برای هیچ کس پوشیده نیست، همان گونه نقش بی بدیل قیام عاشورا در پیروزی انقلاب اسلامی قابل انکار نیست.
اگر اسلام تا کنون مانده و در آینده نیز محکم و استوار خواهد ماند، به گونه ای که زمینه ساز ظهور منجی و مصلح بشریت گردد و اگر انقلاب اسلامی در میان آن همه انحرافات و دشمنی ها به پیروزی رسید و بیش از چهار دهه محکم و استوار پیش می رود؛ همه به برکت پیوند انقلاب اسلامی با قیام عاشورا است.
احیاگر اسلام ناب محمدی حضرت امام خمینی رحمت الله علیه با هنرمندی تمام، انقلاب اسلامی را به عاشورای حسینی گره زد و رمز و راز پیروزی انقلاب اسلامی را در این پیوند دید و فرمود: اگر قیام حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام نبود، نمی توانستیم پیروز شویم.(1)
ص: 12

---

1- - صحیفه امام، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، ج17، ص55
رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی با الهام از قیام عاشورا انقلاب اسلامی را به پیروزی رساند و آن را پرتویی از نهضت حسینی دانست و فرمود: انقلاب اسلامی ایران پرتوی از عاشورا و انقلاب عظیم الهی آن است (1).
از این رو بر همه دانشمندان و اندیشمندان اسلامی لازم است تمام سکنات و حرکات، تمام فعالیت ها و تلاش ها و تمام زندگی و سیره و سجایای اخلاقی آن بزرگوار در طول زندگی و خاصه در طول نهضت و قیام، به صورت دقیق مورد مطالعه قرار دهند و به تعبیر رهبر معظم انقلاب اسلامی به صورت میلی متری مورد مطالعه، مداقّه و کنکاش قرار گیرد.
باید با بررسی سخنان حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام و تحلیل فرمایشات آن بزرگوار، قیام و نهضت عاشورا بازخوانی شود تا نقش بی بدیل آن در حفظ اسلام و مسلمین و نقش آن در پیروزی انقلاب اسلامی و تداوم آن، به خوبی روشن گردد و ضرورت زنده نگه داشتن یاد و خاطره سید و سالار شهیدان حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام که مصداق تعظیم شعائر الهی است به درستی تبیین گردد.
آن چه انتظار است به یقین از عهده همچو نویسنده ای که بِضَاعَتش مُزْجَات است و دستش از گنجینه معارف الهی کوتاه است؛ برنخواهد آمد. چرا که عقول، در وصف آن حیران و ملائکه در درک آن، سرگردان، و خاکیانِ تهی از معرفت، نالان. اما به امید آن که نام نویسنده جزء محبان و متمسکین به آن بزرگوار قرار گیرد و به سبک و
ص: 13

---

1- - همان، ص482
سیاق پیرزن خریداران یوسف، برگ سبزی را تحفه کرده باشد؛ از تجربه چندین ساله تبلیغ، بهره برده و مطالبی را به رشته تحریر درآورده ام.
امید که مقبول علاقمندان ساحت مقدس سید و سالار شهیدان حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام قرار گیرد و زاد و دوشه آخرت گردد و کوتاهی ها و لغزش ها را جبران نماید و مرضی حضرت حق قرار گیرد.آمین یا رب العالمین.
پیرزن گفتا که دانستم یقین *** کین پسر را کس، نفروشد بدین
لیک اینم بس که چه دشمن چه دوست *** گوید این زن از خریداران اوست
هر دلی کو همت عالی نیافت *** ملکت بی منتها خالی نیافت
حسن صفرزاده تهرانی
خرداد 1401 مصادف با ذی قعده 1443
ص: 14

[مدینه* خادمه یاس فاطمی *]

بخش اوّل

اولین اقدام حضرت امام حسین در جواب والی مدینه

با مرگ معاویه در نیمه ی ماه رجب سال 60 هجرى، یزید پسر معاویه به خلافت رسید و بلافاصله طى نامه هایى که به استانداران و فرمانداران در نقاط مختلف نوشت، مرگ معاویه و جانشینى خویش را که از دوران پدرش پیش بینى و از مردم براى او بیعت گرفته شده بود؛ به اطلاع آنان رسانید و ضمن ابقاى هریک از آنان در پست خویش، دستور بیعت مجدد از مردم را به آنها صادر نمود و اما برای استاندار مدینه ولید بن عتبه اضافه بر نامه ی عمومی، در یک نامه ی اختصاصی، بیعت گرفتن از سه شخصیت معروف که در دوران معاویه حاضر به بیعت با یزید نشده بودند؛ تأکید نمود و نوشت: خُذِالحُسَینُ وَعَبْدَاللّهِ بْنَ عُمَر وَ عَبْدَاللّه بْنَ زُبَیر اَخْذاً شَدِیداً لَیسَتْ فیهِ رُخْصَةٌ حَتّى یبایعُوا وَالسَّلامُ(1)؛
در بیعت گرفتن از حُسَینُ و عبداللّه بن عمر و عبداللّه بن زبیر شدت عمل بکار بگیر و هیچ فرصتى به آنان مده.
ولید بن عتبه با رسیدن نامه در اول شب، مروان بن حکم استاندار سابق معاویه را خواست و با وى درباره ی نامه و فرمان یزید مشاوره نمود و او پیشنهاد کرد که هرچه زودتر این چند نفر را به مجلس خود
ص: 15

---

1- - مقتل الحسین(علیه السلام)، العلمیه، ج1، ص3.
دعوت کن و تا خبر مرگ معاویه در شهر منتشر نشده است از آنان براى یزید بیعت بگیر. ولید بی درنگ مأمور ویژه ی خود را به سراغ آنان فرستاد تا براى امر مهمی به حضور برسند. پیک ولید، هنگامى پیغام را به حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام رساند که عبدالله بن زبیر در مسجد النبی با حضرت به گفتگو مشغول بود. حضرت بعد از شنیدن پیام، با دستور "برو من می آیم" مأمور را مرخص کرد.
عبدالله بن زبیر از این دعوت بى موقع و شبانه به هراس افتاد و امام موضوع را به او توضیح داد و فرمود: اَظُنُّ اَنَّ طاغِیتَهُمْ قَدْ هَلَک(1)؛
فکر می کنم، طاغوت بنى امیه معاویة بن ابى سفیان به هلاکت رسیده و منظور از این دعوت، بیعت گرفتن براى پسر اوست. و بنابر نقل کتاب مثیرالاحزان، امام عَلَيهِ السَّلام در تأیید نظریه ی خویش اضافه نمود: زیرا من در خواب دیدم که شعله هاى آتش از خانه ی معاویه بلند شده و منبرش سرنگون گردیده است(2).
آنگاه حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام به سى تن ازیاران و نزدیکان خاندانش دستور داد که خود را مسلح کرده و به همراه آن حضرت حرکت نمایند و در بیرون مجلس آماده باشند که در صورت لزوم، به دفاع به پردازند و خود وارد دارالخلافه گردید.
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام هنگام ورود، به والی مدینه سلام کرد و چون مروان بن حکم که پیش از این، بین وى و ولید کینه و نفرت حاکم بود و در مجلس حضور داشت؛ فرمود: الصِّلَةُ خَیرٌ مِنَ القَطیعَةِ، أصلَحَ اللّه ذاتَ بَینِکما؛ صله رحم بهتر از قطع رحم است، خدا بین شما را اصلاح کند. در این هنگام همان گونه که حضرت پیش بینى فرموده بود، ولید ضمن اعلام مرگ معاویه، موضوع بیعت یزید را مطرح نمود.
ص: 16

---

1- - همان/ ص4
2- - مثیر الاحزان، الأمیر، ج1، ص24
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام در پاسخ وى فرمود: إِنَّ مِثْلی لا یُعْطی بَیْعَتَهُ سِرّاً، وَ إِنَّما أُحِبُّ أَنْ تَکُونَ الْبَیْعَةُ عَلانِیَةً بِحَضْرَةِ الْجَماعَةِ، وَ لکِنْ إِذا کانَ مِنَ الْغَدِ وَ دَعَوْتَ النّاسَ إِلىَ الْبَیْعَةِ دَعَوْتَنا مَعَهُمْ فَیَکُونُ أَمْرُنا واحِداً. إِنّی لا أَراکَ تَقْنَعُ بِبَیْعَتی لِیَزیدَ سِرّاً حَتّى أُبایِعَهُ جَهْراً فَیَعْرِفَ النّاسُ؛ شخصى مانند من مخفیانه بیعت نمى کند، دوست دارم بیعت من علنى و در محضر مردم باشد! چون صبح شد، و تو مردم و ما را براى بیعت فراخواندى، تصمیم ما و مردم یکسان خواهد بود. من گمان نمى کنم تو به بیعت پنهانى من با یزید، قانع باشى، مگر آن که من آشکارا بیعت کنم تا مردم همگى با خبر شوند. و ولید گفت: آرى چنین است! و حضرت ادامه فرمود: فَتُصْبِحُ وَ تَرى رَأْیَکَ فِی ذلِکَ؛ پس بگذار صبح شود، تا نظرت در این باره مشخّص گردد.
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام چون خواست از مجلس خارج گردد، مروان بن حکم به ولید گفت: به خدا سوگند! اگر حسین هم اکنون از تو جدا شود و بیعت نکند، هرگز چنین فرصتى، به چنگ نخواهى آورد، مگر آن که کشتار فراوانى میان شما اتّفاق افتد. جلوى او را بگیر و مگذار از نزد تو بیرون رود، تا بیعت کند و گرنه گردنش را بزن! امام در عکس العمل به سخن مروان بن حکم از جایش برخاست و فرمود: یَابْنَ الزَّرْقاءَ أَنْتَ تَقْتُلُنی اَمْ هُو؟ کَذِبْتَ وَاللّهِ وَ اَثِمْتَ(1)؛ اى پسر زن چشم کبودِ بد سیرت! تو مرا مى کشى، یا او؟ به خدا سوگند! دروغ گفتى و گناه کردى!
آنگاه حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام خود ولید را مورد خطاب قرار داد و چنین فرمود: اَیهَا اْلاَمیرُ اِنّا اَهْل بَیتِ النُّبُوَّةِ وَمَعْدِنُ الرِّسالَةِ وَمُخْتَلَفُ الْمَلائکةِ وَمَهْبَطُ الرَّحْمَةِ بِنا فَتَحَ اللّه وبِنا یخْتِمُ وَیزیدُ رَجُلٌ شارِبُ الْخَمْرِ وَقاتِلُ النَّفْسِ الْمُحْتَرَمَةِ مُعْلِنٌ بِالْفِسْقِ وَمِثْلى لایبایعُ مِثْلَهُ وَلکنْ نُصْبِحُ وَتُصْبِحُونَ وَنَنْظُرُ وَتَنْظُرُونَ اَینا اَحَقُّ بِالْخِلافَةِ
ص: 17

---

1- - مقتل الحسین(علیه السلام)، العلمیه، ج1، ص5 (با مختصر تفاوت).
وَالْبَیعَةِ(1)؛ اى امیر! ما خاندان نبوت و معدن رسالتیم، خاندان ما محل آمد و شد فرشتگان و محل نزول رحمت خداست، خداوند هستی را از ما آغاز کرد و با ما به سرانجام می رساند. اما یزید، مردى شراب خوار است که دستش به خون افراد بى گناه آلوده گردیده است، او کسی است که حریم دستورات الهى را درهم شکسته و علنا و در مقابل چشم مردم، مرتکب فسق و فجور گشته است. آیا رواست شخصیتى هم چون من با آن سوابق درخشان و اصالت خانوادگى، با چنین مرد فاسد بیعت کند! و در آینده خواهید دید که کدامیک از ما سزاوار و لایق خلافت و رهبرى امت اسلامى و شایسته ی بیعت مردم است.
با سروصدایى که در مجلس ولید پدید آمد و با سخنان قاطعی که حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام، مروان را مورد خطاب قرار داد، همراهان امام احساس خطر نموده و گروهى از آنان وارد مجلس گردیدند و پس از این گفتگو که امید ولید را نسبت به بیعت کردن امام و هرگونه سازش در مورد پیشنهاد وى به یأس و ناامیدى مبدل می کرد، با امام مجلس را ترک کردند(2).

[مدینه* خادمه یاس فاطمی *]

بازخوانی سخنان امام حسین در جواب والی مدینه

1. تشخیص صحیح و به موقع

حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام به عنوان یک رهبر الهی، با توجه به مصالح اسلام و مسلمین، توطئه را به درستی و به موقع تشخیص داد و دیگران را از توطئه مطلع ساخت و فرمود: اَظُنُ اَنَّ طاغِیتَهُمْ قَدْ هَلَک؛ می خواهند برای یزید بیعت بگیرند.
ص: 18

---

1- - بحار الانوار، الوفاء، ج44، ص325.
2- - سخنان حسين بن على (علیه السلام ) از مدينه تا كربلا. محمد صادق نجمی.
2. احساس مسئولیت
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام به عنوان یک رهبر الهی، بیعت با یزید را توطئه برای اسلام و مسلمین دانست و برای خنثی کردن توطئه در قبال جامعه اسلامی احساس مسئولیت نمود و زمینه ی قیام و نهضت را فراهم نمود.
3. حفظ استقلال و مرز بندی
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام به عنوان یک رهبر الهی، در عکس العمل به پیغام والی مدینه، استقلال خود را حفظ کرد و هرگز با مدعیان مخالفت با یزید مشورت ننمود و از نوع تصمیم آن ها نیز سؤال نفرمود و از گره زدن حرکت خود به روش ایشان، به شدت پرهیز نمود، تا حرکت اصلاحی و ارزشی خود را، از حرکت های انتقامی یا منفعت طلبانه، به صورت کامل، جدا سازد.
4. انتخاب بهترین گزینه
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام با شنیدن پیغام والی مدینه گزینه های متعددی در پیش روی داشت، اما در بین همه ی گزینه ها، بهترین گزینه را انتخاب کرد و به فرستاده ی والی فرمود: برو می آیم. حضرت امام فرار را، خواری و خفت دانسته و با انتخاب بهترین گزینه، زمینه ی قیام و نهضت را فراهم نمود.
5. آمادگی لازم
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام در رفتن به دارالخلافه و برخورد با والی مدینه و همراهان وی، با هوشیاری کامل، تمهیداتی را به کار گرفت تا برای هرگونه عکس العمل ناشایست، آماده باشد، بر این اساس30 نفر مسلح در بیرون دارالخلافه مستقر نمود.
ص: 19
6. اقدام سنجیده
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام همان گونه که از یک رهبر الهی انتظار می رفت، پس از ورود، بدون دستپاچگی و تحیر، بدور از تعجیل و خامی و بدور از ترس و وحشت؛ بسیار سنجیده و پخته عمل کرد و والی و همراهش را به یکی از آداب اسلامی سفارش نمود.
7. برخورد مدبرانه
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام به عنوان یک سیاست مدار کارکشته، در پاسخ به والی مدینه، اشکال شکلی اقدام وی را بهانه کرد و به خواست والی تن نداد و فرمود: شخصیتى مانند من نباید مخفیانه بیعت کند تو نیز نباید به چنین بیعتى راضى باشى.
8. برخورد مقتدرانه
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام به عنوان یک سیاست مدار کارکشته، محترمانه والی مدینه را به تمکین پیشنهاد خود واداشت و فرمود: وقتی ما را همراه مردم براى تجدید بیعت دعوت کردی؛ تصمیم ما و مردم یکسان خواهد بود. یعنی اگر خواستم بیعت کنم در جمع مردم بیعت خواهم کرد.
9. چرخش قهرمانانه
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام همانند یک قهرمان میدان مبارزه، بدون ترس و وحشت و بدون دست پاچگی؛ در برابر قصد خبیث مروان، از موضع قوی و با صلابت برخورد نمود و خطاب به مروان فرمود: یابْنَ الزَّرْقاءِ اَنْتَ تَقْتُلُنى؟ تو می خواهی مرا بکشی یا دیگری؟
ص: 20
10. اتمام حجت
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام با پرهیز از کلمات چند پهلوی مرسوم در دیپلماسی سیاسی، در برخورد با والی مدینه به صورت صریح و روشن، اتمام حجت نمود و نپذیرفتن بیعت با یزید ملعون را به گونه ای مطرح نمود که از شروع یک قیام و نهضت الهی خبر دهد، بر این اساس فرمود: وَلکنْ نُصْبِحُ وَتُصْبِحُونَ وَنَنْظُرُ وَتَنْظُرُونَ اَینا اَحَقُّ بِالْخِلافَةِ وَالْبَیعَةِ.
11. بیان شایستگی
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام با بیان موقعیت و جایگاه رفیع خود و خاندان عصمت و طهارت؛ شایستگی خود برای امامت و رهبری جامعه را ترسیم نمود و فرمود: اِنّا اَهْل بَیتِ النُّبُوَّةِ وَمَعْدِنُ الرِّسالَةِ وَمُخْتَلَفُ الْمَلائکةِ وَمَهْبَطُ الرَّحْمَةِ بِنا فَتَحَ اللّه وبِنا یخْتِمُ.
12. تبیین عدم صلاحیت
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام با بیان وضعیت شرر بار یزید فاسق و خباثت و پستی وی، دلائل عدم صلاحیت وى در جایگاه رهبری جامعه را بیان کرد و دلیل نپذیرفتن بیعت با یزید ملعون را تبیین نمود و فرمود: وَیزیدُ رَجُلٌ شارِبُ الْخَمْرِ وَقاتِلُ النَّفْسِ الْمُحْتَرَمَةِ مُعْلِنٌ بِالْفِسْقِ وَمِثْلى لایبایعُ مِثْلَهُ.
13. مخالفت بی ثمر
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام با بیان موضع صریح و روشن خود، ضمن مخالفت با یزید غاصب، به مدعیان مخالفت با یزید فهماند که در برخورد با یزید، حرکت های انتقامی یا منفعت طلبانه و یا
ص: 21
سبک و سیاق شخصی، و سلیقه ای، کاری عبث و بیهوده است و با مخالفتشان راه بجایی نخواهند برند.
14. تافته ی جدا بافته از رهبر الهی
آنان که در مخالفت با یزید تافته ای جدا بافته شدند و رهبر الهی خود را همراهی نکردند، نتوانستند دین خود را حفظ کنند و از مسیر حق و حقیقت خارج شدند و مصیبت بارتر از آن، این که جامعه اسلامی را به انحراف کشیده و با وارد کردن صدمات بسیار بر جامعه، خیل عظیمی از مسلمانان را به جان هم انداخته و گمراه کردند.
15. در انتظار فرصت
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام در قیام و نهضتِ بر حق خود، هرگز شروع کننده نبوده بلکه مترصد زمینه و زمان مناسب بوده است و دعوت به بیعت با یزید فاجر توسط والی، زمینه ی شروع قیام را فراهم کرد.
16. دعوت کوفیان
دعوت کوفیان هیچ نقشی در شروع نهضت حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام نداشته بلکه مردم کوفه وقتی از حرکت امام حسین مطلع شدند، اقدام به دعوت از حضرت نمودند.
17. عمل اخلاقی
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام در معرفی خود و یزید اخلاقی عمل نمود. در بیان شایستگی ها، خود را مطرح نکرد و خاندان
ص: 22
عصمت و طهارت را معرفی نمود اما در افشاگری، سخن از خاندان به میان نیاورد و فقط از یزید ملعون سخن به میان آورد.
ص: 23

[مدینه* خادمه یاس فاطمی *]

4. انتخاب بهترین گزینه
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام با شنیدن پیغام والی مدینه گزینه های متعددی در پیش روی داشت، اما در بین همه ی گزینه ها، بهترین گزینه را انتخاب کرد و به فرستاده ی والی فرمود: برو می آیم. حضرت امام فرار را، خواری و خفت دانسته و با انتخاب بهترین گزینه، زمینه ی قیام و نهضت را فراهم نمود.
5. آمادگی لازم
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام در رفتن به دارالخلافه و برخورد با والی مدینه و همراهان وی، با هوشیاری کامل، تمهیداتی را به کار گرفت تا برای هرگونه عکس العمل ناشایست، آماده باشد، بر این اساس30 نفر مسلح در بیرون دارالخلافه مستقر نمود.
ص: 19

[مدینه* خادمه یاس فاطمی *]

6. اقدام سنجیده
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام همان گونه که از یک رهبر الهی انتظار می رفت، پس از ورود، بدون دستپاچگی و تحیر، بدور از تعجیل و خامی و بدور از ترس و وحشت؛ بسیار سنجیده و پخته عمل کرد و والی و همراهش را به یکی از آداب اسلامی سفارش نمود.
7. برخورد مدبرانه
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام به عنوان یک سیاست مدار کارکشته، در پاسخ به والی مدینه، اشکال شکلی اقدام وی را بهانه کرد و به خواست والی تن نداد و فرمود: شخصیتى مانند من نباید مخفیانه بیعت کند تو نیز نباید به چنین بیعتى راضى باشى.
8. برخورد مقتدرانه
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام به عنوان یک سیاست مدار کارکشته، محترمانه والی مدینه را به تمکین پیشنهاد خود واداشت و فرمود: وقتی ما را همراه مردم براى تجدید بیعت دعوت کردی؛ تصمیم ما و مردم یکسان خواهد بود. یعنی اگر خواستم بیعت کنم در جمع مردم بیعت خواهم کرد.
9. چرخش قهرمانانه
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام همانند یک قهرمان میدان مبارزه، بدون ترس و وحشت و بدون دست پاچگی؛ در برابر قصد خبیث مروان، از موضع قوی و با صلابت برخورد نمود و خطاب به مروان فرمود: یابْنَ الزَّرْقاءِ اَنْتَ تَقْتُلُنى؟ تو می خواهی مرا بکشی یا دیگری؟
ص: 20
10. اتمام حجت
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام با پرهیز از کلمات چند پهلوی مرسوم در دیپلماسی سیاسی، در برخورد با والی مدینه به صورت صریح و روشن، اتمام حجت نمود و نپذیرفتن بیعت با یزید ملعون را به گونه ای مطرح نمود که از شروع یک قیام و نهضت الهی خبر دهد، بر این اساس فرمود: وَلکنْ نُصْبِحُ وَتُصْبِحُونَ وَنَنْظُرُ وَتَنْظُرُونَ اَینا اَحَقُّ بِالْخِلافَةِ وَالْبَیعَةِ.
11. بیان شایستگی
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام با بیان موقعیت و جایگاه رفیع خود و خاندان عصمت و طهارت؛ شایستگی خود برای امامت و رهبری جامعه را ترسیم نمود و فرمود: اِنّا اَهْل بَیتِ النُّبُوَّةِ وَمَعْدِنُ الرِّسالَةِ وَمُخْتَلَفُ الْمَلائکةِ وَمَهْبَطُ الرَّحْمَةِ بِنا فَتَحَ اللّه وبِنا یخْتِمُ.
12. تبیین عدم صلاحیت
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام با بیان وضعیت شرر بار یزید فاسق و خباثت و پستی وی، دلائل عدم صلاحیت وى در جایگاه رهبری جامعه را بیان کرد و دلیل نپذیرفتن بیعت با یزید ملعون را تبیین نمود و فرمود: وَیزیدُ رَجُلٌ شارِبُ الْخَمْرِ وَقاتِلُ النَّفْسِ الْمُحْتَرَمَةِ مُعْلِنٌ بِالْفِسْقِ وَمِثْلى لایبایعُ مِثْلَهُ.
13. مخالفت بی ثمر
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام با بیان موضع صریح و روشن خود، ضمن مخالفت با یزید غاصب، به مدعیان مخالفت با یزید فهماند که در برخورد با یزید، حرکت های انتقامی یا منفعت طلبانه و یا
ص: 21
سبک و سیاق شخصی، و سلیقه ای، کاری عبث و بیهوده است و با مخالفتشان راه بجایی نخواهند برند.
14. تافته ی جدا بافته از رهبر الهی
آنان که در مخالفت با یزید تافته ای جدا بافته شدند و رهبر الهی خود را همراهی نکردند، نتوانستند دین خود را حفظ کنند و از مسیر حق و حقیقت خارج شدند و مصیبت بارتر از آن، این که جامعه اسلامی را به انحراف کشیده و با وارد کردن صدمات بسیار بر جامعه، خیل عظیمی از مسلمانان را به جان هم انداخته و گمراه کردند.
15. در انتظار فرصت
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام در قیام و نهضتِ بر حق خود، هرگز شروع کننده نبوده بلکه مترصد زمینه و زمان مناسب بوده است و دعوت به بیعت با یزید فاجر توسط والی، زمینه ی شروع قیام را فراهم کرد.
16. دعوت کوفیان
دعوت کوفیان هیچ نقشی در شروع نهضت حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام نداشته بلکه مردم کوفه وقتی از حرکت امام حسین مطلع شدند، اقدام به دعوت از حضرت نمودند.
17. عمل اخلاقی
حضرت أَبا عَبدِاللهِ الحُسَين عَلَيهِ السَّلام در معرفی خود و یزید اخلاقی عمل نمود. در بیان شایستگی ها، خود را مطرح نکرد و خاندان
ص: 22
عصمت و طهارت را معرفی نمود اما در افشاگری، سخن از خاندان به میان نیاورد و فقط از یزید ملعون سخن به میان آورد.
ص: 23