۩۞۩ رساله حقوق امام سجّاد علیه السلام ۩۞۩

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

حقّ الله ،
حقّ انسان بر خودش ،
حق زبان ،
حق گوش ،
حق چشم ،
حقّ پا ،
حقّ دست ،
حقّ شکم ،
حقّ عورت،
حقّ نماز ،
حقّ روزه ،
حقّ صدقه ،
حقّ قربانی ،
حقّ رهبر سیاسی ،
حقّ استاد ( رهبر علمی ) ،
حقّ مالک ،
حقّ رعیت ،
حق متعلّم بر استاد يا حق جاهل بر عالم ،
حقّ زن بر شوهر ،
حقّ مملوک ( خدمتکار ) ،
حقّ مادر ،
حقّ پدر ،
حقّ فرزند بر پدر و مادر ،
حقّ برادر ،
حقّ کسی که بر تو احسان نموده است ،
حق آزاد کرده ،
حق كسي كه كار خوبي براي تو نموده است ،
حقّ مؤذن ،
حق امام جماعت ،
حق همنشین ،
حق همسایه ،
حق هم صحبت ،
حق شریک ،
حق مال ،
حق طلبکار ،
حق معاشر ،
حق مدّعی ،
حق مدعی علیه ،
حق كسي كه از تو مشورت ميخواهد ،
حق كسي كه از او مشورت ميخواهي ،
حق نصيحت شونده ،
حق نصيحت كننده ،
حق بزرگترها ،
حق کوچکترها ،
حق كسيكه از تو كمك مي خواهد ،
حق كسي كه تو از او كمك مي خواهي ،
حق كسيكه سبب خوشحالي تو شده است ،
حقي كسي كه به سبب او نكبتي به تو رسيده است ،
حق همه مسلمانان به طور عموم ،
حق غير مسلماناني كه در حال جنگ با مسلمانان نباشند ،
حق حج .

التماس دعا

أجرکم عند الله

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

رساله حقوق امام سجاد علیه السلام

بسم الله الرحمن الرحیم

و اكبر حقوق الله عليك ما اوجبه لنفسه تبارك و تعالى من حقه الذي هو اصل الحقوق ومنه تفرع ؛ ثم (ما) اوجبه عليك لنفسك من قرنك الى قدمك على اختلاف جوارحك .

ترجمه : بزرگترين حقوق خداوند بر تو حقيست كه آن ذات مقدس به عنوان حق خود رعايت آن را بر تو واجب نموده است ؛ حقـي كه اصل حقوق است و از آن حقـوق ديـگر منتشر و متفرع ميشود و در درجه دوم حق خودت بر خودت ميباشد ؛ كه اين حقوق از فرق سر تا كف پاي تو را شامل ميشود.

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

فجعل لبصرك عليك حقا و لسمعك عليك حقا و للسانك عليك حقا و ليديك عليك حقا و لرجلك عليك حقا و لبطنك عليك حقا و لفرجك عليك حقا فهذه الجوارح السبع التى بها تكون الافعال .

ترجمه : پس خداوند متعال بر تو واجب كرده رعايت حق چشمت و حق گوشت و حق زبانت و حق دستهايت و حق پايت و حق شكمت و حق عورتت را ؛ كه اين اعضاي هفت گانه ؛ سبب افعال و اعمال تو ميباشد و از اين اعضا بعنوان وسيله اي براي رسيدن به اميال و آرزوهايت استفاده مينمائي.

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

ثم جعل عزوجل لافعالك عليك حقوقا فجعل لصلاتك عليك حقا و لصومك عليك حقا و لصدقتك عليك حقا و لهديك عليك حقا ولافعالك عليك حقا

ترجمه :

سپس خداوند متعال از براي افعال و كردار تو نيز به عهده تو حقوقي را قرار داد پس بر گردن تو گزاشت حـق نماز و حق روزه و حق صدقه و حق قرباني را و هم چنين ساير افعال و كارهائي كه از تو صادر ميشود همه را بر عهدهء تو حقـوقي است كه از طرف خداي متعال جعل شده است .

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

ثم تخرج الحقوق منك الى غيرك من ذى ( ذوى ) الحقوق الواجبة عليك و اوجبها عليك حق ائمتك ثم حقوق رعيتك ثم حقوق رحمك

.

ترجمه :

آنگاه حقوقي را كه غير تو بر تو دارد از كساني كه داراي حقوق لازم و واجب الرعايه بر تو مي باشند و خداوند آن حقوق و رعايت آنرا بر تو واجب نموده است پس واجب ترين آن ؛ حق پيشوايان ؛ بعد حقوق زير دستان و بعد حقوق نزديكان ميباشد .

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

فحقوق ائمتك ثلاثة اوجبها عليك ؛ حق سائسك بالسلطان ؛ ثم( حق ) سائسك بالعلم ؛ ثم حق سائسك بالملك ؛ و كل سائس امام.

ترجمه :

پس حقوق پيشواياني كه خداوند بر ذمه تو گذاشته است و رعايت آنرا واجب نموده است ؛ سه قسم است ؛ حق كسي كه پيشواي تو در حكومت است و بعد حق كسي كه پيشواي تو در علم است و بعد حق كسي كه پيشواي تو در مُلك است و هركسي كه ترا از جهتي اداره كند پيشواي تو به حساب مي آيد .

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

و حقوق رعيتك ثلاثة أوجبها عليك ؛ حق رعيتك بالسلطان ؛ ثم حق رعيتك بالعلم فان الجاهل رعية العالم ؛ و حق رعيتك بالملك من الازواج و ما ملكت من الايمان

.

ترجمه : حقـوق رعيت يا كساني كه به نحوي از انحاء تحـت سرپرستي تو قرار دارند نيز سه قسم است كه خداوند رعايـت آنرا بر تـو واجب نمـوده است ؛ كسي كه تحـت سيـطره و حكومت تو قرار دارد بر تو حقـي دارد و كسي كه از تو علم فرا ميگيرد برتو حقي دارد زيرا كه جاهل رعيت عالم است .

و كسي كه تحت تكفـل تو قرار دارد مثل زني كه با او ازدواج نموده اي يا كساني كــه مملوك تو هستند همه برتو حقوقي دارند .

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

ثم تخرج الحقوق منك الى غيرك من ذى ( ذوى ) الحقوق الواجبة عليك و اوجبها عليك حق ائمتك ثم حقوق رعيتك ثم حقوق رحمك

.

ترجمه :

آنگاه حقوقي را كه غير تو بر تو دارد از كساني كه داراي حقوق لازم و واجب الرعايه بر تو مي باشند و خداوند آن حقوق و رعايت آنرا بر تو واجب نموده است پس واجب ترين آن ؛ حق پيشوايان ؛ بعد حقوق زير دستان و بعد حقوق نزديكان ميباشد .

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

ثم حق مستنصحك ؛ ثم حق الناصح لك ؛ ثم حق من هو اكبر منك ؛ ثم حق من هو اصغر منك ؛ ثم حق سائلك ؛ ثم حق من سألته ؛ ثم حق من جرى لك على يديه مسائة بقول او فعل او مسرّة بذلك بقول او فعل عن تعمد منه او غير تعمد منه ؛ ثم حق اهل ملتك عامة ؛ ثم حق اهل الذمة ثم الحقوق الجارية بقدر علل الاحوال و تصرف الاسباب فطوبى لمن اعانه الله على قضاء ما اوجب عليه من حقوقه و وفقه و سدده .

ترجمه :

سپس حق كسي كه او را راهنمائي نموده اي و حق كسي كه تو را راهنمائي كرده هست ؛

و حق كسي كه بزرگتر است و حق كسي كه كوچك تر است ؛

و حـق كسي كه چيزي از تو مي خواهد و حق كسي كه تو از او چيزي مي خواهي ؛

و حق كسي كه بـدي يا خوبي از او به تو رسيده است ؛ چه از روي عمد يا از روي خطا ؛ اعـم از آنكه آن خـوبي يا بدي گفتار باشد يا رفتار ؛

بعد حق همه مسلمانها به طـور عموم ؛ و حق غير مسلمانها كـه در حال جنگ و نبرد با مسلمانها نباشند ؛

و بعد حقوق هر حادثه و پيش آمدي كه پيش مي آيد و اتفاق مي افتد .

پس خوشا به حال كسيكه خداوند او را كمك نمايد بر انجام آنچه كه بر او واجب كرده است از حقوق و رعايت آن و توفيقش دهد و راهنمائي اش نمايد .

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

9 . حق عورت :

و اما حق فرجـك فحفظـه مما لايحـل لك و الاستعانـة عليـه بغض البصـر ؛ فانه مـن اعون الاعوان و كثرة ذكـر المـوت و التهـدد لنفسـك بالله و التخويف لها بـه و بالله العصمة و التأييد و لاحول و لاقوة الا به .

ترجمه : اما حق عورت ؛ عبارت است از حفظ آن از حرام

و براي آنكه بتواني از حـرام حفظش نمائي : چشمت را از حرام برگردان كه چشم بسيار كمك كننده است و هم چنين زياد به ياد مرگ باش و خودت را تهديد به عذاب خداوند كن و از خدا بترسان و دسـت نياز به سوي خالق بي نياز بلند نما و از او طلب كمك كن زيرا كه حول و قوه ای نيست مگر به حول و قوه ی خداوند .