فاطمه علیها السلام الگویی بی بدیل گذری بر سیره و سخن فاطمه علیها السلام

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

ج) از منظر معصومان، اصحاب و علما

اشاره

یک _ حضرت زهرا علیها السلام در بیان معصومان علیهم السلام
یک _ حضرت زهرا علیها السلام در بیان معصومان علیهم السلام
صالح بن سهل همدانی می گوید: امام صادق علیه السلام در تفسیر آیه 80 سوره نور، چنین فرمود:
خدا نور آسمان ها و زمین است، حکایت نور او، چون نور فانوسی است.» آن فانوس حضرت فاطمه علیها السلام است «که در آن فانوس چراغی است»؛ آن چراغ حسن علیه السلام است. «چراغ در آبگینه است»؛ آبگینه حسین علیه السلام است. «آبگینه مانند اختر درخشانی است»، آن اختر درخشان، فاطمه علیها السلام است. در میان زنان جهان «از درخت پربرکتی برافروزد»، آن درخت حضرت ابراهیم علیه السلام است. «درخت زیتونی است نه خاوری و نه باختری»؛ نه یهودی و نه نصرانی «که نزدیک است روغنش برافروزد». نزدیک است علم از آن بجوشد؛ «اگرچه آتشی به او نرسد، نوری است روی نور». از فاطمه علیها السلام امامی پس از امامی آید. «خدا هر که را خواهد به نور خود رهبری کند و هر که را خدا خواهد به امامان رهبری کند.» «و خدا برای مردم مثل ها می زند».(2)
همدانی می گوید:
عرض کردم: تأویل این کلمات را بفرمایید: «یا مانند تاریکی ها» فرمود: اولی و رفیقش باشند. «موجی او را فراگرفت» سومی است، روی آن موجی بود. «اینها ظلماتی است» آن موج دومی است «که
________________________________________
1- عیون الاخبار، ج 2، ص22؛ عطاردی، مسند فاطمه الزهرا، 307.
2- اصول کافی، ج 1، صص 278 و 279.

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

برخی ز برخی متراکمند» معاویه (لعن [الله]) و فتنه های بنی امیه است. «چون کسی دستش را بیرون کند، نزدیک نیست که آن را ببیند»، حال مؤمن است در تاریکی فتنه بنی امیه (فجایع بنی امیه بر مؤمنان احاطه کند و آنها را سرگردان نماید) «و کسی که خدا برای او نوری مقرر نفرموده»؛ یعنی امامی از اولاد فاطمه علیها السلام ندارد. «هیچ نوری برای او نباشد» روز قیامت امامی نداشته باشد و درباره گفته خداوند در سوره حدید، آیه 12(1) فرمود: «روز قیامت ائمه مؤمنان از پیش رو و طرف راست مؤمنان می شتابند تا ایشان را به منازل اهل بهشت وارد سازند».(2)
امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف در یکی از نامه هایشان فرموده است: «دختر پیامبر خدا صلی الله علیه و آله ، فاطمه زهرا علیها السلام ، الگو و مقتدای من است».(3)
امام کاظم علیه السلام فرمود: «فاطمه بانوی بسیار راستگویی بود که او را به شهادت رسانده اند».(4)

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

از حضرت عسکری آورده اند که فرمود:
«ما حجت خدا بر مردم هستیم و حضرت فاطمه علیها السلام حجت او بر ما است».(5)
از امام باقر آورده اند که برای شفای خویش از بیماری، به حضرت فاطمه علیها السلام توسل جست تا آن حضرت شفای او را از بارگاه خدا بخواهد. او بر بستر بیماری به گونه ا ی با صدای رسا مادر گران مایه اش حضرت
________________________________________
1- آن روز که مردان و زنان مؤمن را می بینی که نورشان پیشاپیششان و به جانب راستشان دوان است.
2- 3 اصول کافی، ج1، صص 278 و 279.
3- 4 بحارالانوار، ج53، ص180.
4- 5 اصول کافی، ج3، ص343.
5- اطیب البیان، ج13، ص235.
ص: 39
فاطمه علیها السلام را صدا می زند که صدایش به خانه می رسید و می فرمود: ا ی فاطمه، ا ی دخت گران قدر پیامبر! «یا فاطمه بنتُ محمد! حتی یسمع صوته عند باب الدّار».(1)
ای فاطمه! همانا خداوند متعال، تو را برگزید و پاکت ساخت و تو را بر همه زنان هر دو جهان برتری داد.
ای فاطمه! برای پروردگارت قنوت کرده و سجده نما و به همراه رکوع کنندگان رکوع کن.
پس حضرت فاطمه علیها السلام با ایشان حرف می زد و ایشان با حضرت فاطمه علیها السلام سخن می گفتند تا اینکه شبی حضرت خطاب به ملائکه فرمود: مگر حضرت مریم دختر عمران، برترین زنان عالم نبود؟ (همچنان که در کتاب خدا آمده است، پس چگونه مرا به سیده زنان عالم می خوانید؟)
ملائکه در جواب عرض کردند: «(ای فاطمه!) همانا مریم علیها السلام (فقط) سیده زنان روزگار خودش بود، در حالی که خداوند متعال شما را سیده زنان عصر او و عصر خودتان و بلکه سیده همه زنان عالم از اول خلقت تا آخر آن قرار داده است».(2)
امام صادق علیه السلام فرمود: همانا خداوند تبارک و تعالی [آن گاه که فاطمه علیها السلام را به علی علیه السلام تزویج کرد] یک چهارم دنیا را مهریه ایشان قرار داد. پس یک چهارم دنیا مال حضرت فاطمه علیها السلام است. [همچنین خداوند متعال] بهشت و جهنم را مهریه ایشان مقرر فرمود و آن حضرت [که بهشت و دوزخ از آنِ ایشان است، شخصاً] دشمنان خود را داخل جهنم کرده و دوستانش را وارد
________________________________________
1- بحارالانوار، ج46، ص215.
2- 8 دلائل الامامه، ص10؛ علل الشرایع، ج1، ص182، ح1.
ص: 40
بهشت خواهد کرد.
و همانا حضرت فاطمه علیها السلام بزرگ ترین صدیقان بوده و پایه و اساس هستی بر پایه معرفت آن حضرت بنا نهاده شده است.(1)

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «من بشری هستم همانند شما که از بین شما زن می گیرم و به شما نیز زن می دهم، مگر دخترم فاطمه علیها السلام را که امر ازدواج وی از آسمان نازل شده است».(2)
رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «اگر خداوند متعال فاطمه علیها السلام را برای حضرت علی علیه السلام خلق نکرده بود، هیچ کفو و مانندی برای علی روی زمین یافت نمی شد؛ چه از آدم و چه از غیر آدم».(3)
حضرت امام صادق علیه السلام فرمود: «همانا مصحفی است، نزد ما به نام مصحف فاطمه علیها السلام و مردم چه می دانند که مصحف فاطمه علیها السلام چیست؟
راوی که ابوبصیر نام دارد، می گوید: عرض کردم: [یا بن رسول الله!] چیست مصحف فاطمه علیها السلام ؟
امام فرمود: «کتابی است که در آن آیاتی مانند آیات قرآن وجود دارد (حضرت این عبارت را سه بار فرمود)، ولی به خدا سوگند آنچه از قرآن شما در آن وجود دارد، یک حرف آن نمی شود و این مصحف از سوی خداوند متعال بر حضرت زهرا علیها السلام املا و نازل شده است.(4)
رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: ملعون است، ملعون است کسی که پس از من به
________________________________________
1- 9 امالی (طوسی)، ص668؛ بحارالانوار، ج43، ص105.
2- 10 الفقیه، ج3، ص393، ح4382؛ مکارم الاخلاق، ص204؛ الکافی، ج5، ص568، ح54.
3- 11.امالی (صدوق)، ص592؛ وسائل الشیعه، ج20، ص74، ح25067.
4- 12 الکافی، ج1، ص238، ح1.
ص: 41
دخترم فاطمه علیها السلام ظلم کند و حق او را غصب نماید و او را شهید گرداند.(1)

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

راوی می گوید: از حضرت امام صادق علیه السلام پرسیدم: آیا نماز در خانه حضرت فاطمه علیها السلام افضل است یا در روضه (خانه خداوند)؟ فرمود: در بیت فاطمه علیها السلام .(2)
دو _ از منظر همسران رسول الله صلی الله علیه و آله
دو _ از منظر همسران رسول الله صلی الله علیه و آله
حضرت ام سلمه علیها السلام که همسر گرامی رسول خدا صلی الله علیه و آله بود و از محبت فراوان آن حضرت بهره یافته بود به خاندانش درباره حضرت زهرا علیها السلام [که گویا درباره احتجاج ایشان است] چنین گفت:
آیا درباره فردی چون فاطمه علیها السلام چنین سخنانی می توان گفت؟ او که حوریه ا ی است در سیمای بشر و پرورش یافته در دامان مادران پیامبران؟ او که (هنگام تولد) ملائکه او را دربرگرفتند و میان خاندانی پاک و مطهر مراحل رشد و کمال را پیمود؟ آیا گمان می برید رسول خدا صلی الله علیه و آله فاطمه را از میراث محروم کرده و او را آگاه نساخته است، به نحوی که بیاید و طلب ارث نماید؟ نه، او که برترین زن عالم است، مادر سروران جوانان بهشت است، با مریم دختر عمران برابری می کند. همسر شیر بیشه شجاعت است و نبوت به پدرش ختم یافته است، هرگز چنین نتواند باشد. به خدا قسم، پدرش چنان به او محبت داشت که حاضر نبود خاری به پای او برود، دست راست را بالش او می ساخت و دست چپ را سایبان او می گرداند. هنوز رسول خدا صلی الله علیه و آله در منظر و مرآی شماست. با دختر او چنین می کنید، آه به اینکه مدت زمانی هم بگذرد. وای بر شما! زود است که نزد خدا وارد شوید و
________________________________________
1- 13 کنزالفوائد، ج1، ص225.
2- 14 التهذیب، ج6، ص8، ح9.
ص: 42
ثمره تلخ کردار خود را بچشید. آیا فراموش کردید... . این سخن او را که: من در میان شما دو چیز گران قدر باقی می گذارم؟ چه زود از طریق شرع خارج گشتید و چه زود پیمان خود را شکستید!(1)
ام سلمه به سبب این پاسداری از حریم حضرت زهرا علیها السلام یک سال از مقرری بیت المال محروم گشت.(2)

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

از ام سلمه روایت است که می فرماید: «حضرت فاطمه علیها السلام دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله در شکل و شمایل، شبیه ترین مردم به رسول خدا صلی الله علیه و آله بود».(3)
ابوجعفر طوسی به اسناد خود از عایشه بنت ابی بکر (همسر رسول گرامی اسلام) نقل کرده است: «حضرت فاطمه علیها السلام داشت می آمد، به خدایی که جز او خدایی نیست، دیدم راه رفتن او مانند راه رفتن رسول خدا صلی الله علیه و آله است. پیامبر وقتی که او را دید دو مرتبه فرمود: مرحبا دخترم! حضرت فاطمه علیها السلام می گوید: پدرم فرمود: آیا راضی نیستی که روز قیامت فرارسد، درحالی که تو بانوی زنان جهان یا زنان این امت باشی؟»(4)
نیشابوری در «صحیح» خود به نقل از مسروق و او از عایشه نقل کرده است: «زنان رسول خدا صلی الله علیه و آله همه جمع بودند و هیچ یک از آنها باقی نمانده بود که حضرت فاطمه علیها السلام داشت می آمد، راه رفتنش گویی راه رفتن رسول خدا صلی الله علیه و آله بود.
رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «دخترم خوش آمدی». پس او را سمت راست یا در سمت چپ خود نشاند. سپس سخنی کنار گوش او گفت که فاطمه
________________________________________
1- التهذیب، ج6، ص8، ح9.
2- مجموعه مقالات الزهرا، مقاله سید عبدالرزاق مقرم، ج1، ص363.
3- 3 کشف الغمه، ج 1، صص 463 _ 471.
4- 4 عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 26.
ص: 43
گریست و پس از آن راز دیگری را به او گفت و فاطمه خندید! این بود که از وی پرسیدم: چه باعث شد که شما گریه کردید؟ فرمود: نمی توانم رازی را که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرموده است، فاش کنم. با خود گفتم: هیچ گاه مثل امروز ندیده بودم که شادی و غم این قدر نزدیک باشند. پس به حضرت فاطمه علیها السلام گفتم: موقعی که گریستی رسول خدا صلی الله علیه و آله تنها با تو حرفی زد که با ما نزد. آن گاه تو گریستی. پرسیدم که به شما چه گفت؟
باز هم گفت: من نمی توانم راز رسول خدا صلی الله علیه و آله را فاش کنم.
تا اینکه رسول خدا صلی الله علیه و آله درگذشت. از حضرت فاطمه علیها السلام جریان را پرسیدم. فرمود: پدرم به من گفت: جبرئیل سالی یک مرتبه قرآن را به من عرضه می کرد، ولی امسال دوبار عرضه کرد و چیزی را بر من ننمود جز فرارسیدن اجلم و تو نخستین کسی هستی که از خاندانم به من ملحق می شوی و نیکو پیشروی هستم من برای تو. ازاین رو، من گریستم. سپس به من فرمود: آیا تو نمی پسندی که بانوی زنان باایمان یا سرور زنان این امت باشی؟ بدین جهت من خندیدم».(1)
حاکم به نقل از عایشه گفته است: «هرگاه از حضرت فاطمه علیها السلام دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله یاد می کرد می گفت: من کسی را راستگوتر از حضرت زهرا علیها السلام ندیده ام مگر کسی که از او به دنیا آمده است».(2)

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

مرحوم ابن شهرآشوب و دیگران به سندهای مختلف از بریده و عایشه و راویان دیگر روایت کرده اند که از رسول خدا صلی الله علیه و آله پرسیدند: «کدام یک از زنان نزد شما محبوب ترند؟ فرمود: فاطمه، پرسیدند: از مردان؟ فرمود: شوهر
________________________________________
1- 5 صحیح مسلم، ج 4، ص 1905.
2- 6 مستدرک صحیحین، ج 3، صص 154 _ 160.
ص: 44
فاطمه».(1)
در روایات زیاد دیگری که علمای اهل سنت روایت کرده اند از خود عایشه پرسیدند: محبوب ترین مردم (یا محبوب ترین زنان) نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله که بود؟ پاسخ داد: فاطمه و روایات در این باره از اهل سنت، به تنهایی بیش از حدّ تواتر است.(2)
سه _ از منظر صحابه
سه _ از منظر صحابه
در احوال فاطمه اطهر می خوانیم که می گویند:
آیه «وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِینَ لَهَا سَبْعَهُ أَبْوَابٍ لِّکُلِّ بَابٍ مِّنْهُمْ جُزْءٌ مَّقْسُومٌ»(3) بر پیامبر نازل شد. ایشان با شنیدن این آیه سخت گریست و اصحاب نیز که در محضر او بودند، کمی گریان شدند و نمی دانستند چه مطلبی بر آن حضرت نازل شده که این اندازه گریه می کند و هیچ یک از اصحاب نیز قادر نبود با او سخن بگوید.
از آنجایی که پیامبر صلی الله علیه و آله هر وقت فاطمه علیه السلام را می دید، خوشحال و مسرور می شد یکی از اصحاب برخاست و به سراغ فاطمه رفت تا او را نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله بیاورد و بدین وسیله جلوی گریه آن حضرت را بگیرند و بتوانند سبب گریه او را بپرسند.
زمانی که آن مرد صحابی به خانه فاطمه آمد، دید او مشغول آرد کردن جو است و افزون بر اینکه دستاس را می گرداند این آیه را می خواند: «وَمَا
________________________________________
1- 7 صحیح ترمذی، ج2، ص319؛ مستدرک، ج3، ص155؛ استیعاب، ج2، ص751.
2- 8 نک: فضائل الخمسه، ج2، ص 185.
3- 1. حجر: 43 و 44؛ به نقل از: کافی، ج4، ص 334.
ص: 45
عِنْدَ اللَّهِ خَیْرٌ وَأَبْقَی».(1)
مرد صحابی به فاطمه سلام کرد و جریان گریه حضرت رسول صلی الله علیه و آله و اصحاب را برای او نقل کرد. آن گاه فاطمه برخاست که نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله بیاید، سلمان دید فاطمه جامه ا ی پشمین (یا چادری پشمین) به خود پیچیده که دوازده جای آن با لیف خرما وصله خورده بود و چون آن منظره را دید، گریست و با کمال اندوه گفت: چقدر اندوهناک است این منظره که دختران قیصر و کسری در جامه های دیبا و حریر به سر می برند، ولی دختر محمد پوششی مویین و کهنه به خود پیچیده که دوازده جای آن با لیف خرما دوخته شده... .(2)
آری فاطمه هم گاهی دست از کار خانه می کشید و بیرون می رفت، اما برای چه کاری و با چه لباس و هیئتی؟!
لباس و هیئت فاطمه بیننده را متأثر می کرد و به یاد خدا و روز جزا می انداخت و بیرون رفتن او برای رفع اندوه پیامبر و مسلمانان بود؟! نه فقط افراد معمولی با دیدن جامه فاطمه گریان می شدند؛ بلکه خود پیامبر نیز گاهی با دیدن لباس ساده زهرا گریان می شد.(3)
از «بحارالانوار» روایت می کند که سلمان فارسی گفت: «فاطمه علیه السلام را دیدم که نشسته بود و پیش روی او آسیابی بود که جو را با آن دستاس می کرد و بر دسته دستاس خون تازه دیدم (که بر اثر ساییده شدن و زخم دست فاطمه بود) و از آن سو فرزندش حسین علیه السلام را دیدم که در گوشه خانه
________________________________________
1- قصص:60.
2- بحارالانوار، ج43، ص88..
3- بحارالانوار، ج43، ص88. به نقل از: زندگانی حضرت فاطمه علیها السلام و دختران آن حضرت، صص 110 _ 111.
ص: 46
از گرسنگی گریه می کند. دلم به حال زهرا علیها السلام سوخت و به او عرض کردم: ا ی دختر پیامبر این فضه است؛ چرا کار خانه را به او واگذار نمی کنی؟ در جواب من فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله به من سفارش کرده که کارها را با او روی نوبت انجام دهیم و امروز نوبت من است و فردا نوبت اوست.
سلمان گفت: من عرض کردم پس اجازه دهید من به شما کمک کنم و جو را دستاس کنم یا حسین را ساکت نمایم؟ زهرا علیها السلام فرمود: من بهتر می توانم حسین ر ا آرام کنم؛ پس تو جو را دستاس کن. من مشغول دستاس کردن جو شدم و در آن حال صدای مؤذن برخاست و وقت نماز شد. من برخاستم و به نماز رفتم و چون نماز تمام شد. ماجرا را به علی علیه السلام گفتم، علی گریان شد و به خانه رفت و طولی نکشید که تبسم کنان بازگشت. رسول خدا صلی الله علیه و آله ماجرا را از او پرسید و علی علیه السلام گفت: به خانه رفتم. زهرا علیه السلام را دیدم به پشت خوابیده و حسین روی سینه او به خواب رفته است و دستاس نیز خود به خود می چرخد! پیامبر صلی الله علیه و آله تبسم کرد و فرمود: ا ی علی، مگر نمی دانی که خدای تعالی فرشتگانی دارد و آنها در زمین گردش می کنند تا خدمتکاری محمد و آل محمد را بکنند.(1)
________________________________________
1- بحارالانوار، ج 43، ص 28.

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

از آنجایی که پیامبر صلی الله علیه و آله هر وقت فاطمه علیه السلام را می دید، خوشحال و مسرور می شد یکی از اصحاب برخاست و به سراغ فاطمه رفت تا او را نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله بیاورد و بدین وسیله جلوی گریه آن حضرت را بگیرند و بتوانند سبب گریه او را بپرسند.
زمانی که آن مرد صحابی به خانه فاطمه آمد، دید او مشغول آرد کردن جو است و افزون بر اینکه دستاس را می گرداند این آیه را می خواند: «وَمَا
________________________________________
1- 7 صحیح ترمذی، ج2، ص319؛ مستدرک، ج3، ص155؛ استیعاب، ج2، ص751.
2- 8 نک: فضائل الخمسه، ج2، ص 185.
3- 1. حجر: 43 و 44؛ به نقل از: کافی، ج4، ص 334.
ص: 45
عِنْدَ اللَّهِ خَیْرٌ وَأَبْقَی».(1)
مرد صحابی به فاطمه سلام کرد و جریان گریه حضرت رسول صلی الله علیه و آله و اصحاب را برای او نقل کرد. آن گاه فاطمه برخاست که نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله بیاید، سلمان دید فاطمه جامه ا ی پشمین (یا چادری پشمین) به خود پیچیده که دوازده جای آن با لیف خرما وصله خورده بود و چون آن منظره را دید، گریست و با کمال اندوه گفت: چقدر اندوهناک است این منظره که دختران قیصر و کسری در جامه های دیبا و حریر به سر می برند، ولی دختر محمد پوششی مویین و کهنه به خود پیچیده که دوازده جای آن با لیف خرما دوخته شده... .(2)

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

آری فاطمه هم گاهی دست از کار خانه می کشید و بیرون می رفت، اما برای چه کاری و با چه لباس و هیئتی؟!
لباس و هیئت فاطمه بیننده را متأثر می کرد و به یاد خدا و روز جزا می انداخت و بیرون رفتن او برای رفع اندوه پیامبر و مسلمانان بود؟! نه فقط افراد معمولی با دیدن جامه فاطمه گریان می شدند؛ بلکه خود پیامبر نیز گاهی با دیدن لباس ساده زهرا گریان می شد.(3)
از «بحارالانوار» روایت می کند که سلمان فارسی گفت: «فاطمه علیه السلام را دیدم که نشسته بود و پیش روی او آسیابی بود که جو را با آن دستاس می کرد و بر دسته دستاس خون تازه دیدم (که بر اثر ساییده شدن و زخم دست فاطمه بود) و از آن سو فرزندش حسین علیه السلام را دیدم که در گوشه خانه
________________________________________
1- قصص:60.
2- بحارالانوار، ج43، ص88..
3- بحارالانوار، ج43، ص88. به نقل از: زندگانی حضرت فاطمه علیها السلام و دختران آن حضرت، صص 110 _ 111.
ص: 46
از گرسنگی گریه می کند. دلم به حال زهرا علیها السلام سوخت و به او عرض کردم: ا ی دختر پیامبر این فضه است؛ چرا کار خانه را به او واگذار نمی کنی؟ در جواب من فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله به من سفارش کرده که کارها را با او روی نوبت انجام دهیم و امروز نوبت من است و فردا نوبت اوست.
سلمان گفت: من عرض کردم پس اجازه دهید من به شما کمک کنم و جو را دستاس کنم یا حسین را ساکت نمایم؟ زهرا علیها السلام فرمود: من بهتر می توانم حسین ر ا آرام کنم؛ پس تو جو را دستاس کن. من مشغول دستاس کردن جو شدم و در آن حال صدای مؤذن برخاست و وقت نماز شد. من برخاستم و به نماز رفتم و چون نماز تمام شد. ماجرا را به علی علیه السلام گفتم، علی گریان شد و به خانه رفت و طولی نکشید که تبسم کنان بازگشت. رسول خدا صلی الله علیه و آله ماجرا را از او پرسید و علی علیه السلام گفت: به خانه رفتم. زهرا علیه السلام را دیدم به پشت خوابیده و حسین روی سینه او به خواب رفته است و دستاس نیز خود به خود می چرخد! پیامبر صلی الله علیه و آله تبسم کرد و فرمود: ا ی علی، مگر نمی دانی که خدای تعالی فرشتگانی دارد و آنها در زمین گردش می کنند تا خدمتکاری محمد و آل محمد را بکنند.(1)
________________________________________
1- بحارالانوار، ج 43، ص 28.

[اشک مهتاب*خادمه فاطمه زهرا(س)تا ابدالدهر*]

فصل سوم: رفتار شناسی حضرت فاطمه علیها السلام
اشاره
فصل سوم: رفتار شناسی حضرت فاطمه علیها السلام
عملکرد حضرت زهرا علیها السلام در طول زندگی کوتاهش، چنان شگفت انگیز است که جهانیان صدها سال به آن توجه کردند و صدها و شاید هزاران سال دیگر نیز تحلیل و بررسی خواهد شد. در این بخش حیات فاطمی را در رفتارهای زیر بیان و به علاقه مندان رفتارهای ملکوتی و آسمانی و مشتاقان حیات طیبه تقدیم می کنیم.
1. رفتارشناسی اعتقادی و عبادی
اشاره
1. رفتارشناسی اعتقادی و عبادی
زیر فصل ها
الف) نماز و عبادات
ب) ولایت مداری و اعجاز فاطمی
ج) توکل و توسل فاطمه علیها السلام
نتیجه گیری رفتار شناسی اعتقادی