۞۩۞ پر زنيم تا ملکوت افق عاشورا...(محرمنامه - دهه دوم ) ۞۩۞

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

ادامه موضوع نگاهي به شخصيت والاي امام حسين عليه السلام

زهد و تواضع امام حسين عليه السلام

مسعده گويد:امام عليه ‏السلام از کنار جمعي از فقرا عبور مي‏نمود. آنها سفره‏اي پهن کرده و چند تکه نان در آن گذاشته بودند، ازامام عليه ‏السلام خواهش کردند که با آنان هم غذا شود.
امام عليه ‏السلام فوري قبول کرد و نشست و با آنان از آن نان‏ها خورد و اين آيه را قرائت نمود:

(ان الله لا يحب المستکبرين).

«او گردنکشان را دوست نمي‏دارد».

آنگاه فرموندد: من دعوت شما را پذيرفتم، شما نيز دعوت مرا بپذيريد. پس همگي برخاستند و به منزلامام عليه ‏السلامرفتند.حضرتبه کنيز خود فرمود: هر چه غذاي خوب ذخيره کرده‏اي حاضر کن.

کساني که کريم و شريفند، مي‏دانند که امام عليه ‏السلام تا چه حد تواضع فرموده است. نزد آنان نشستن با آن که شايد محل رفت و آمد عموم بوده و از تکه نان‏هاي آن‏ها خوردن که از جاهاي مختلف جمع کرده بودند، از مثل آن سرور انصافا تواضعي است عظمي.

آن حضرت بدون آن که تعلل و تسامح کند، فوري دعوت آنان را اجابت فرمود و با آنان نشست. آنگاه از آنان دعوت نمود، مثل آن که آنها هم رديف آن حضرت هستند، و به آنان گفت: هر ديدي، بازديد دارد. من سخن شما را شنيدم، شما نيز دعوت مرا اجابت کنيد. و قطعا در منزل بزرگان غذاهاي مخصوصي هست که براي مهمانان عزيز ذخيره مي‏شود، امام از آن ذخيره‏ ها براي فقرا طلبيد، و به آنان فهماند که در نظر وي عزيز هستند، و فقر و مسکنت آنان موجب اين نيست که در نظر آن سرور کوچک شمرده شوند.

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

آري!امام حسين عليه ‏السلام در اين خلق و خوي عظيم به جد بزرگوار خود تأسي کرده است، و سلوک و رفتارپيامبر صلي الله عليه و آله و سلم با اصحاب صفه، سرمشق فرزند او است. روات و ناقلان اخبار و تاريخ، در زمان سلطنت معاويه و يزيد نمي‏توانستند فضايل و مناقباهل بيت رضوان‏ الله تعالي عليهرا نقل نمايند، و چه بسا همين نقل فضيلت موجب کشته شدن راوي مي‏شد. از اين جهت است که فضايل و مناقب امام حسين عليه ‏السلامرا بايد در اين گوشه و آن گوشه پيدا کرد.

نيز در کتاب «مناقب» آمده است: امام حسين عليه ‏السلام بيست و پنج سفر پياده از مدينه به مکه معظمه براي حج رفت با آن که بهترين مرکبها در معيت حضرتش بود.

فرق است ميان کسي که به جهت فقر پياده به حج رود با کسي که براي تواضع و عبادت خداوند با توانايي بر سوار شدن، پياده رود و اين دو در اجر و ثواب برابر نخواهند بود.

حضرت صادق عليه ‏السلام فرمود: «خداوند به چيزي سخت‏تر و بهتر از پياده رفتن به سوي خانه او، عبادت نمي ‏شود».

چه بسا در اثر پياده رفتن امام عليه ‏السلام، ثروتمندان به اين عبادت دعوت مي‏شدند، و به آن سرور اقتدا مي‏نمودند. از طرفي، اين عمل موجب تشويق فقرا براي پياده روي و دلجويي از آنان مي‏شد. و در اثر اين عمل، آنان نيز با رضايت خاطر و با نشاط، اين عبادت را بجا مي‏آوردند.

از اين رو است که امام عليه‏السلام بيست و پنج سفر پياده به حج رفته، و بزرگترين عبادت را انجام داده، و اجر عظيم الهي را در نظر گرفته است.

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

عظمت امام حسين در نظر مردم‏

عرب هميشه به قريش با ديده‏ي احترام نگريسته و از ميان قريش، بني هاشم افضل و سرور آنها بودند. و سيادت آنان بر طوايف ديگر قريش، محرز و آشکار بود. بزرگ بني هاشم در هر زمان نيز داراي فضايل و صفاتي بود که شايسته‏ ي يک رئيس و آقا بود. در زمانحسين بن علي عليهم ‏السلام، آن حضرت از جهت حسب و نسب، اشرف بني هاشم بود، و اين امري است که تمام قريش به آن اذعان و اعتراف داشتند.

پس با قطع نظر از مسأله امامت واسلام، بايد امام حسين عليه ‏السلام افضل و اشرف تمام قريش باشد، چنانکه پيش از اسلام هميشه بزرگ بني عبدمناف و بني هاشم سيد و آقاي قريش و اشرف همه‏ ي عرب بوده، و تمامي طوايف نسبت به او خاضع بودند. - من اين موضوع را در حالات پيغمبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلمدر شرح احوال اجداد آن سرور مفصلا بيان نموده ‏ام - ولي پس از اسلام، افتخارات در نظر مسلمين تغيير نمود. چه بسا کساني در دوران جاهليت شريف بودند، ولي پس از اسلام پست شدند، و چه بسا کساني در جاهليت پست بودند ولي اکنون بزرگ و شريف شدند.

ملاک عظمت و افتخار در نظر مسلمين اسلام بود. پس هر کس که درک صحبت پيغمبر صلي الله عليه و آله و سلم نمود و يا سبقت به اسلام آوردن گرفت، و يا در راه پيشرفت اسلام مجاهداتي داشت، در نظر مسلمانان بزرگ بود. با توجه به اين مطلب نيز،حسين بن علي عليه ‏السلام اشرف از همه‏ ي مسلمانان و اولين شخصيت آنان بود. زيرا تمامي افتخارات در اثر تقرب بهپيغمبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلمبود و امام حسين عليه السلام فرزند آن سرور بود. افتخار اصحاب به درک صحبت پيغمبر صلي الله عليه و آله و سلم بود، و حال آن که امام حسين عليه ‏السلام علاوه بر آن که از صحابه است، فرزند و پاره‏ي تن آن سرور است.

پدر او اولين مؤمن به خداو پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم است و به مجاهدات و شمشير او، فتوحات و پيشرفت‏هايي براي مسلمانان حاصل شد. او عموزاده‏ي پيغمبر صلي الله عليه و آله و سلم و تربيت يافته ‏ي آن سرور و خليفه ‏ي مسلمانان و باب علم نبي صلي الله عليه و آله و سلمبود. در علم، اعلم مسلمانان و در زهد، ازهد آنان و در هر فضيلتي، افضل از آنان بود.

مادر او، فاطمه عليه االسلام دختر پيغمبر صلي الله عليه و آله و سلم و سرور زنان عالميان است، و حسين و برادرش امام حسن عليهم‏السلام سيد جوانان اهل بهشت هستند.

اين فضايل نسبي حضرتبود که مسلمانان تا حدي مي‏دانستند. از اين‏ها گذشته، فضايل و مناقب خود امام عليه‏ السلاماست که در اين‏ها نيز با کسي قابل مقايسه نيست. در هر فضيلتي مانند زهد، تقوا، شجاعت، علم، صبر، کرم و جز اينها، اول شخص بود. پس امام حسين عليه ‏السلامبزرگترين فرد مسلمانان در نظر هر مسلماني بود و همه‏ ي مسلمانان در برابر او خاضع و فروتن بودند.

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

در نوای‌ زندگی‌ سوز از حسین‌
اهل‌ حق‌، حریت‌آموز از حسین‌

هر که‌ پیمان‌ با هو الموجود بست
‌گردنش‌ از بند هر معبود رست‌

الله الله بای‌ بسم‌ الله پدر
معنی‌ ذبح‌ عظیم‌ آمد پسر

خاست‌ آن‌ سر جلوه‌ خیر الامم‌
چون‌ سحاب‌ قبله‌ باران‌ در قدم‌

بر زمین‌ کربلا بارید و رفت
‌لاله‌ در ویرانه‌ها کارید و رفت‌

تاقیامت‌ قطع‌ استبداد کرد
موج‌ خون‌ او چمن‌ ایجاد کرد

بهر حق‌ در خاک‌ و خون‌ گردیده‌ است
‌پس‌ بنای‌ لااله‌ گردیده‌ است‌

خون‌ او تفسیر این‌ اسرار کرد
ملت‌ خوابیده‌ را بیدار کرد

رمز قرآن‌ از حسین‌ آموختیم‌
زآتش‌ او شعله‌ها اندوختیم‌

ای‌ صبا ای‌ پیک‌ دور افتادگی
‌ اشک‌ ما بر خاک‌ پاک‌ او رسان‌

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

این زمین پربلا را نام دشت کربلاست/ای دل بی‌درد آه آسمان سوزت کجاست

این بیابان قتلگاه سید لب تشنه است /ای زبان وقت فغان وی دیده هنگام بکاست

این فضا دارد هنوز از آه مظلومان اثر /گر ز دود آه ما عالم سیه گردد رواست

این مکان بوده است روزی خیمه‌گاه اهل‌بیت /کز حباب اشگ ما امروز گردش خیمه‌هاست

کشتی عمر حسین اینجا به زاری گشته غرق /بحر اشگ ما درین غرقاب بی‌طوفان چراست

اینک قبه‌ی پر نور کز نزدیک ودور /پرتو گیتی فروزش گمرهان را ره‌نماست

اینک حایر حضرت که در وی متصل /زایران را شهپر روحانیان در زیر پاست

اینک سده‌ی اقدس که از عز و شرف /قدسیان را ملجاء و کروبیان را ملتجاست

اینک مرقد انور که صندوق فلک /پیش او با صد هزاران در و گوهر بی‌بهاست

اینک تکیه‌گاه خسرو والا سریر /کاستان روب درش را عرش اعظم متکاست

اینک زیر گل سرو گلستان رسول /کز غم نخل بلندش قامت گردون دوتاست

اینک خفته در خون گلبن باغ بتول /کز شکست او چو گل پیراهن حور اقباست

این چراغ چشم ابرار است کز تیغ ستم /همچو شمعش با تن عریان سر از پیکر جداست

این سرور سینه‌ی زهراست کز سم ستور /سینه‌ی پر علمش از هر سو لگدکوب بلاست

این انیس جان پیغمبر حسین‌بن علی است /کز سنان‌بن انس آزرده تیغ جفاست

این عزیز صاحب دل ابا عبدالهست /کز ستور افتاده بی‌یاور به دشت کربلاست

این حبیب ساقی کوثر وصی بی‌سراست /کز عروس روزگارش زهر در جام بقاست

این سرافراز بلنداختر که در خون خفته است /نایب شاه ولایت تاج فرق اولیاست

این سهی سرو گزین کز پشت زین افتاده است /جانشین شاه مردان شهسوار لافتاست

این مه فرخنده طلعت کاین زمینش مهبط است /قرةالعین علی چشم و چراغ اوصیاست

[خادمه زینب کبری(س)]

تفسیر آیه144سوره مبارکه بقره

آیه ای که فرمان تغییر قبله در آن صادر گردیده است

آیه144سوره مبارکه بقره
قَدْ نَرَى‏ تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِى السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ وَإِنَّ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَبَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ وَ مَا اللَّهُ بِغَفِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ

ترجمه
(اى پيامبر!) همانا مى‏بينيم كه تو (در انتظار نزول وحى، چگونه) روى به آسمان مى‏كنى، اكنون تو را به سوى قبله‏اى كه از آن خشنود باشى، برمى‏گردانيم. پس روى خود را به جانب مسجدالحرام كن. و (شما اى مسلمانان) هر جا بوديد، روى خود را به جانب آن بگردانيد و همانا كسانى كه كتاب (آسمانى) به آنها داده شده، (به خوبى) مى‏دانند كه اين فرمان به حقّ است كه از ناحيه‏ى پروردگار صادر شده و خداوند از اعمال آنها غافل نيست.

نکته ها
اين آيه حاكى از آن است كه پيامبر صلى الله عليه وآله منتظر و مشتاق نزول وحى در جهت تغيير قبله بود واين تغيير قبله از بيت‏المقدّس به كعبه، وعده‏ى خداوند به پيامبرش بوده است، ولى آن حضرت در موقع دعا، بى‏آنكه چيزى بگويد، به سوى آسمان نگاه مى‏كرد تا اينكه آيه نازل شد و دستور داد كه رسول اكرم صلى الله عليه وآله و همه‏ى مسلمانان در موقع عبادت، روبه سوى مسجدالحرام وكعبه نمايند. اهل كتاب و يهود با آنكه حقّانيّت اين تغيير را مى‏دانستند وقبلاً در كتاب‏هايشان خوانده بودند كه پيامبر اسلام به سوى دو قبله نماز مى‏گزارد، امّا اين حقيقت را كتمان نموده و يا با القاى شبهات و سؤالات، نقش تخريبى ايفا مى‏كردند و خداوند با جمله‏ى «و ما اللّه بغافل عمّا يعملون» آنان را تهديد مى‏نمايد. [439]
رضايت رسول اكرم صلى الله عليه وآله از قبله بودن كعبه، دلائلى داشت از جمله:
الف: كعبه، قبله‏ى ابراهيم عليه السلام بود.
ب: از زخم زبان، تحقير و استهزاى يهود آسوده مى‏شد.
ج: استقلال مسلمانان به اثبات مى‏رسيد.
د: به اوّلين پايگاه توحيد يعنى كعبه، توجّه مى‏شد.
چون مسئله‏ى تغيير قبله يك حادثه‏ى مهمّى بود، لذا در آيه، دوبار در مورد توجّه به كعبه، فرمان داده شده است: يك‏بار خطاب به پيامبر با لفظ؛ «وجهك» و يك‏بار خطاب به مسلمانان با كلمه؛ «وجوهكم»
439) تفسير مجمع‏البيان.

پیام ها
1- آسمان، سرچشمه‏ى نزول وحى ونظرگاه انبياست. «نرى تقلّب وجهك فى‏السماء»
2- خداوند به خواسته انسان‏ها آگاه است. «فلنولّينّك قبلة ترضاها»
3- تشريع و تغيير احكام، از طرف خداوند است و پيامبر از پيش خود، دستورى صادر نمى‏كند. «فولوّا...»
4- ادب پيامبر در نزد خداوند به قدرى است كه تقاضاى تغيير قبله را به زبان نمى‏آورد، بلكه تنها با نگاه، انتظارش را مطرح مى‏نمايد. «قدنرى تقلب وجهك»
5 - خداوند رضايت رسولش را مى‏خواهد و رضاى خداوند در رضاى رسول اوست. «قبلة ترضاها»
6- قرآن، دانشمندانى كه حقيقت را مى‏دانند، ولى باز هم طفره مى‏روند، تهديد و نكوهش مى‏كند. «ليعلمون انّه الحقّ... و ما اللّه بغافل عمّا يعملون»
7- نبايد دستورات دين را به مردم سخت گرفت. «شطر» به معنى سمت است. يعنى به سمت مسجدالحرام ايستادن كافى است ولازم نيست بطور دقيق روبه كعبه باشد. «فوَلّوا وجوهكم شطره»

[خادمه زینب کبری(س)]

زندگی نمونه وار امام حسین علیه السلام

1. نماز، اوج بندگى

2. رضا، اوج ایمان

3. صبر و مقاومت

4. كرامت و بزرگوارى

5. كار فرهنگى و آموزشى

6. روحیه عرفانى

7. عشق به خدا

8. ذكر خدا

وقتى خداوند، براى هدایت بشر، "راهنما" فرستاد و براى تعیین راه و پیمودن مسیر، "حجت" قرار داد، همه ابعاد را در نظر داشت.
الگوهاى مكتبى، الگوى همه جانبه امت براى راهیابى به كمال و خودسازى و بندگى اند. حسین بن على علیهما السلام نیز یكى از این اسوه هاى كامل و الگوهاى همه جانبه است و آنچه از حضرتش باید آموخت، نه تنها درس حماسه و جهاد و ظلم ستیزى، كه درس عبودیت و سخاوت و جوانمردى و ارزش گرایى و تهجد و انس با قرآن و تكریم انسان است.
در این مقاله نگاهى به بخشى از ابعاد الگویى سالار شهیدان داریم، تا روشن گردد كه شخصیت وى به واقعه شورآفرین و حماسى عاشورا و انگیزه آفرینى جهاد در كربلا خلاصه نمى شود. امروز، اگر آن باده جانبخش در ساغر دلمان نیست، مى توان و باید از چشمه فیض دیگرى شور و حال گرفت و"سیره حسینى" را چراغ راه قرار داد.
در عصر بازسازى ایمان و فرهنگ، توجه به ابعاد الگویى امام حسین علیه السلام ضرورى است. آن حضرت، تنها در كربلا اسوه ما نیست؛ الگو بودنش تنها در زمینه حماسه و خون و شهادت هم نیست؛ حتى در كربلا هم، فقط كربلاى حماسه و جهاد نبود و اوج صحنه هاى آن روز جاویدان هم، تنها شهادت امام و یارانش نبود.

1. نماز، اوج بندگى
سالار ما، حسین بن على علیهماالسلام، شب عاشورا براى انس با خدا و تهجد و تلاوت قرآن و نماز، از دشمن مهلت گرفت. در گرماگرم نبرد عاشورا نیز، هنگام ظهر به نماز ایستاد تا به ما بیاموزد كه جان بر سردین و خداجویى نهاده است. سعید بن عبدالله حنفى، در آن لحظه، در برابر امام همچون سپر حفاظتى مى ایستد، تا حسین بن على علیهماالسلام، آخرین نمازش را بخواند و با 13 تیر كه بر پیكرش مى نشیند، به شهادت مى رسد.(1)
ابوثمامه صائدى نیز ـ كه خودش شهید نماز است ـ در روز عاشورا، فرا رسیدن هنگام نماز را یادآور مى شود. امام حسین علیه السلام دعایش مى كند كه خدا از نمازگزاران ذاكر قرارش دهد.(2)
این كه در زیارت هاىامامحسین علیه السلام، او را اقامه كننده نماز خطاب مى كنیم"اشهد انك قد اقمت الصلوه..."(3) جلوه دیگرى از اهمیت نماز را در زندگى و شهادت آن پیشواى معنویت و عبودیت نشان مى دهد.

2. رضا، اوج ایمان
كمال بندگى در"رضا" به رضاى الهى و فرمان اوست. حسین بن على علیهماالسلام در حركت به سوى كربلا، اظهار امیدوارى كرد كه آنچه را خداوند برایش اراده كرده باشد، "خیر" باشد، چه با فتح، چه با شهادت"ارجو ان یكون خیرا ما اراد الله بنا، قتلنا ام ظفرنا"(4). در قتلگاه نیز جملات زیباى"الهى رضاً برضإك و تسلیما لامرك" كه بر زبان او جارى شد، نشانه خلوص در بندگى و رضا به قضاى خداوند است.
یكى درد و یكى درمان پسندد
یكى وصل و یكى هجران پسندد

من از درمان و درد و وصل و هجران
پسندم آنچه را جانان پسندد

و جانان سیدالشهدا، خدا بود كه عشق الهى در سراسر وجود حضرت، سریان و جریان داشت و"مقام رضا" مرتبه برتر ایمان او به شمار مى رفت. خود آن حضرت بارها مى فرمود:
"رضا الله رضانا اهل البیت"(5)؛ رضایت ما خاندان، تابع رضاى الهى است.

[خادمه زینب کبری(س)]

3. صبر و مقاومت
سیدالشهدا الگوى صبر و شكیبایى در برابر مصیبت ها، مشكلات زندگى، زخم شمشیر، داغ عزیزان و شهادت فرزندان است.
امام حسین علیه السلام در آغاز حركت خویش به سوى كربلا، بر صبر تكیه كرد و یارانى را لایق همراهى خویش مى دانست كه بر تیزى شمشیر و ضربت نیزه ها مقاوم باشند."فمن كان منكم یصبر على حد السیف و طعن الاسنه فلیقم معنا."(6)
در روز عاشورا نیز در خطبه اى كه با این جملات آغاز مى شود"صبرا بنى الكرام..."(7) یاران خویش را بر رنج جهاد و زخم شمشیر به صبورى فرا خواند، تا از تنگناى دنیا به وسعت آخرت و از دشوارىهاى دنیا به نعمت و راحت بهشت برسند و مرگ را همچون"پل عبور" بدانند.
هنگام خروج از مكه نیز در ضمن خطابه اى فرمود:"نصبر على بلائه و یوفینا اجور الصابرین."(8)
و صبر بر بلا را مقدمه رسیدن به"اجر صابران" دانست كه خداوند عطا خواهد كرد.
روز عاشورا،فرزندش على اكبر را هم با جمله"یا بُنى اصبر قلیلا" دعوت به صبورى كرد و خواهر خویش را در آن روز سرخ، به"صبر" توصیه كرد.
صبر و مقاومتى كه ملت ما از حسین بن على علیهماالسلام و حضرت زینب(س) آموختند، آنان را در سال هاى دفاع مقدس و جبهه هاى نبرد و صحنه هاى انقلاب، رویین تن ساخت و به آزادگان عزیز در سال هاى سخت اسارت، قدرت تحمل بخشید.

4. كرامت و بزرگوارى
آقایى و بزرگوارى امام حسین علیه السلام زبانزد بود. سال هایى كه در مدینه مى زیست و در دوران پدر بزرگوارش، آنچه از دست كریمش مى جوشید، سخاوت و جود نسبت به سائلان و نیازمندان بود.
به روایت حضرت سجاد علیه السلام، امام حسین علیه السلام بار غذا و آذوقه به دوش مى كشید و به خانه یتیمان و فقیران و بیوه زنان نیازمند مى برد. از این رو، بر شانه هاى آن حضرت جاى آن مانده بود.(9)
پس، رسیدگى به محرومان و سركشى به مستضعفان را هم باید از حسین علیه السلام آموخت. وى روزى بر عده اى بینوا گذشت كه سفره اى گسترده و روى زمین نشسته، نان خشك مى خوردند. پسر پیامبر را به آن طعام دعوت كردند. حضرت از اسب فرود آمد و نزد آنان نشست و از غذایشان خورد، سپس آنان را به خانه خود دعوت كرد و از آنان پذیرایى نمود.
شیوه كریمانه وى، شهرت آفاق بود. وقتى سائلى به در خانه امام آمد و در زد، اشعارى با این مضمون مى خواند كه:
هركس امروز به تو امیدوار باشد، ناكام و نومید نمى گردد و هر كس حلقه در خانه تو را بكوبد، دست خالى بر نمى گردد. تو، سرچشمه جود و سخاوتى و پدرت،كشنده فاسقان تبهكار بود."لم یخب الان من رجاك..."(10)
مگر نه این است كه نوع دوستى، گرایش به مساكین، تواضع و مردمى زیستن و عاطفه انسانى داشتن را هم باید از الگویى چون حسین بن على علیه السلام آموخت؟ رفع نیاز دوستان و همفكران و همسنگران، در رفتار آن حضرت جلوه گر است و در این میدان هم باید از او پیروى و به او تاسى كرد.

5. كار فرهنگى و آموزشى
در نقل هاى تاریخى آمده است كه وقتى معلم یكى از فرزندانش به او سوره حمد را آموخت، هزار دینار جایزه به معلم داد و به او خلعت و لباس بخشید و دهانش را پر از گوهر ساخت. وقتى بعضى سبب این همه بخشش را پرسیدند، فرمود: این ها كجا برابر چیزى است كه او به فرزندم داده است؟ (یعنى آموزش قرآن و سوره حمد)
آن حضرت در ارزش گذارى به تعلیم و تربیت و تشویق معلم و مربى فرزندان خویش و ارج نهادن به جایگاه تعلیم و تربیت نیز، الگوى ماست و باید از او بیاموزیم كه به بُعد فرهنگى و تربیتى كودكان مان بها بدهیم و در این زمینه، وقت و پول هزینه كنیم.

6. روحیه عرفانى
یك بُعدى بودن، نقصانى براى انسان است. پیشوایان دینى ما در همه ابعاد، صاحب كمال بوده اند و در شیعیان خود نیز این را مى پسندیدند.
خوف از خدا، چشمان اشكبار، حالت نجوا و نیایش، زبان ستایشگر خدا، زندگى سراسر شكر نسبت به نعم الهى، نمازهاى با حال و ركعات بسیار در شبانه روز، بارها سفر پیاده به حج خانه خدا رفتن، حضور مكرر بر سر مزار مادر بزرگش حضرت خدیجه(س) و گریستن و دعا كردن براى او،نیایش ژرف و عاشقانه اش در پاى"جبل الرحمه" و دعاى وى در روز عرفه ـ كه از زیباترین و غنى ترین متون نیایشى عارفانه است ـ همه و همه، خبر از روح بلند عرفانى آن حضرت دارد.
پس، از این بُعد حیات وى و توجه به خدا و نیایش هاى شبانه و دعاهاى متضرعانه سیدالشهدا نیز باید الگو گرفت و بخشى از فرصت هاى روز و شب را به خلوت با خدا پرداخت. اگر در زندگى یك دوستدار و پیرو، این جنبه مشهود نباشد، در تأسى به آن اسوه معنویت و نیایش، كوتاهى كرده است.

7. عشق به خدا
از برجسته ترین جنبه هاى شخصیت سیدالشهدا، محبت پروردگار و دلدادگى او به خداوند و امر و رضاى اوست.
این كه نسبت به حادثه عاشورا و آمادگى براى شهادت طلبى و پذیرش تبعات و پیامدهاى آن و راضى شدن به یتیمى فرزندان و اسارت اهل بیت، از زبان حضرتش چنین نقل شده است:
تركت الخلق طرا فى هواكا
و ایتمت العیال لكى اراكا

نشانه خدا دوستى و عشق به معبود، فنا در"حب الهى" است.
این كه نقل شده است: هرچه امام حسین علیه السلام به لحظه شهادت نزدیك تر مى شد، چهره اش برافروخته تر و شكفته تر مى گشت؛ تعبیر دیگرى از عشق الهى اوست كه تبدیل هجران به وصال را مى دید و به وجد مىآمد.
عمان سامانى در مثنوى بلند"گنجینه الاسرار" خویش، به رفتار و حالات حسین بن على علیهماالسلام از دید عرفانى و عشق نگریسته و امام را سرمست از شراب شوق و عشق الهى مى بیند كه پیاپى جام محبت و بلاى بیشترى مى خواهد، و او را موجى برخاسته از دریا مى داند كه محو حقیقت خداست و مى خواهد باز به همان دریا بپیوندد و در این راه، از هرچه جز"او"ست، دست مى شوید و"خود" را قربانى مى كند. وى در این ترسیم عاشقانه، سراسر عاشورا و صحنه هاى رزم فرزندان و یاران را جلوه اى از آن"جذبه الهى" و عشق برتر مى شناسد و شهادت هر كدام از یاران را همچون"هدیه" به درگاه دوست توصیف مى كند، تا رضاى محبوب تامین شود و به بزم قرب، بار یابد.
چنین روحیه اى و عشقى، بى شك در حسین دوستان صادق نیز یافت مى شود، چرا كه الگویشان چنین حسینى است كه در دل، جز محبت الهى را راه نداده است.

[خادمه زینب کبری(س)]

8. ذكر خدا
گوهر یاد خداوند، موهبتى عرشى است كه در هر دل كه جاى گیرد و بر هر زبان كه جارى شود، آن دل و زبان را نفیس مى سازد، چه ذكر قلبى باشد، چه ذكر زبانى .
حسین بن على علیهماالسلام بنده ذاكر خدا بود، پیوسته حمد و ثناى الهى بر زبانش و سپاس نعمت ها در قلبش. و در راحت و رنج و پنهان و آشكار یاد خدا آرام بخش جانش بود و بر او تكیه داشت و هیچ صحنه تلخ و غمبارى نبود، جز آن كه داروى"یاد خدا" آرامش مى كرد.
تنها در صبح عاشورا نبود كه با گفتن"اللهم انت ثقتى فى كل كرب"، به یاد خدا بودن را ابراز مى كرد و تنها در حملات حماسى روز عاشورایش نبود كه با تكرار جمله"لاحول ولا قوه الا بالله"(11)؛ ارتباط قلبى خود را با معبود، بر زبان مىآورد، بلكه همواره گویاى"الله اكبر" بود و ذكر"الحمدلله على كل حال" و یاد خدا ورد زبانش بود و"استرجاع" را ـ كه یكى از شاخص هاى ذكر حقیقى، بهخصوص در هنگام مصائب و ناگوارىهاست ـ در مواقع مختلف از جمله در راه مكه به كربلا، بر لب داشت. از دید امام حسین علیه السلام شقاوت سپاه كوفه كه براى آن جنایت عظیم حضور پیدا كرده بودند، نتیجه غفلت از یاد خدا بود و چون مى دید آنان به هیچ روى، از كینه و عناد خویش دست بر نمى دارند و بر كشتن او مصمم اند، به آنان مى فرمود:
"لقد استحوذ علیكم الشیطان فانساكم ذكر الله العظیم" (12)؛ شیطان بر شما چیره گشته و یاد خداى بزرگ را از (دل) شما برده است.
وقتى چراغ یاد خدا در شبستان دل انسان روشن باشد، هرگز شیطان رخنه گاهى براى ورود به خلوتگاه دل نمى یابد و این خانه كه باید جاى خدا باشد، ماواى دیو و دد نمى گردد.
پیروان حسین علیه السلام را سزاست كه مشعل فروزان"ذكرالله" را در اقتدا به سالارشان در دل برافروزند، تا نه دچار یأس و تردید شوند، نه ملعبه ابلیس و هواى نفس.

اینها و بسیارى دیگر از این گونه ویژگى هاى روحى و رفتارى است كه از حسین بن على علیهماالسلام براى پیروانش در همه اعصار و نسل ها"الگویى همه جانبه" ساخته است و منشورى پدید آورده كه از هر طرف به آن بنگریم، جلوه اى خاص و بعدى مقدس و الگویى شایسته تبعیت به چشم مى خورد.

خلاصه سخن آن كه:
هم از معنویت و توجه به خدا و نیایش هاى شبانه امام حسین علیه السلام باید درس آموخت، هم از توجه به علم و ادب و دانش و تربیت فرزندان، هم حسن خلق و كرامت رفتارى و مستضعف گرایى، هم از ایثار و سخاوت و بذل و بخشش وى، و هم از رافت و مهربانى و عواطف والاى انسانى نسبت به همنوعان.

حسین بن على علیهماالسلام مقتداى همه و همیشه و همه جاست؛ چه در جنگ و چه در صلح، چه در میدان جهاد و چه در عرصه اعتقاد، چه در صداقت و پاكى، چه در شجاعت و بى باكى، چه در روحیه شهادت طلبى، چه در عبادت ها و راز و نیازهاى نیمه شبى .
جویندگان راه معنى و طالبان عزت و آزادگى، باید در"آینه اوصاف حسینى" به تماشاى این جلوه هاى ناب و ماندگار بنشینند و اگر اهل سیر و سلوك اند و شیفته"عرفان اهل بیتى"، و اگر به افقى دور دست تر از مادیات و بلندتر از روزمرگى ها مى نگرند، باز هم باید به"مرآت حسینى" چشم بدوزند و به این"آینه حُسن" بنگرند.
براى الگوگیرى از "اسوه هاى حسنه"، باید به جهات اسوه بودن آنان توجه داشت؛ حسین بن على علیهماالسلام یكى از این اسوه هاست؛ خود نیز فرموده است:"لكم فى اسوه."
مرور به چند نمونه از جهات الگویى سیدالشهدا، براى آن بود كه درس آموزى از این سرمشق خدایى آسان تر باشد و عملى تر.
آینه سلوك حسینى، پیوسته در منظرمان باد.
پى نوشت ها:
1 ـ مقتل الحسین، مقرم، ص 304.
2 ـ سفینه البحار، ج 1، ص 136.
3 ـ زیارت وارث (مفاتیح الجنان).
4 ـ اعیان الشیعه، ج 1، ص 597.
5 ـ موسوعه كلمات الامام الحسین(ع)، ص 328.
6 ـ ینابیع المَوَدَّه، ص 406.
7 ـ نفس المهموم، ص 135.
8 ـ بحارالانوار، ج 44، ص 367.
9 ـ حیاة الامام الحسین(ع)، ج 1، ص 128.
10 ـ همان، ص 131.
11 ـ موسوعه كلمات الامام الحسین(ع)، ص 414.
12 ـ همان، ص 485.
كوثر، شماره 51

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

پر زنيم تا ملکوت افق عاشورا ... (محرمنامه 19)





قالَ الامام حسين عليه السّلام :

لِكُلِّ داءٍ دَواءٌ، وَ دَواءُ الذُّنُوبِ الا سْتِغْفارِ.

براى هر غم و دردى درمان و دوائى است و جبران و درمان گناه ،
طلب مغفرت و آمرزش از درگاه خداوند مى باشد.