کسانی هستند که فرشتگان جانشان را می ستانند در حالی که بر خویشتن ستم ، کرده بودند از آنها می پرسند : در چه کاری بودید ؟ گویند : ما در روی زمین مردمی بودیم زبون گشته فرشتگان گویند : آیا زمین خدا پهناور نبود که در آن مهاجرت کنید ؟ مکان اینان جهنم است و سرانجامشان بد.
تعلیم و تعلّم، از منظر قرآن کریم فضیلت ارزشمندی است و در آیاتی به امتیازات علم و عالم اشاره شده است. به ذکر چند آیه از آیات مزبور می پردازیم. مثلاً در سوره بقره، ابتدا میفرماید: «وَ عَلَّمَ ءَادَمَ الْأَسمَْاءَ كلَُّهَا»، سپس از ملائکه در خصوص عدم برخورداری آنان از علم، اقرار میگیرد، چنانکه گفتند: «سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَا إِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا» و پس از آن به آدم امر میفرماید که آنچه فراگرفته است را به ملائکه بیاموزد: «قَالَ یادَمُ أَنبِئْهُم بِأَسمَْائهِِمْ»، بعد به ملائکه میفرماید: به آدم سجده کنید: «وَ إِذْ قُلْنَا لِلْمَلَئكَةِ اسْجُدُواْ لاَِدَمَ» [1]
برخورداری از علم و متابعت از عالم، مانع سقوط است. شیطان با آن مقامی که در درگاه الهی داشت، در اثر استکبار در برابر عالم و عدم فراگیری علم از عالم، سقوط کرد و آدم که در آن موقع، مقامی مانند شیطان نداشت و تنها به این جهت که مخلوق خداوند بود، به او اهمیت می دادند، به خاطر فراگیری علم و نیز تعلیم علم به ملائکه، به مقامی رسید که به امر خدای تعالی مسجود ملائکه شد . قرآن شریف در آیه دیگری، علّت خلقت عالم وجود را، تعلیم و تعلّم بر میشمرد و میفرماید:
«اللَّهُ الَّذی خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ وَ مِنَ الْأَرْضِ مِثْلَهُنَّ یتَنَزَّلُ الْأَمْرُ بَینَهُنَّ لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَیءٍ قَدیرٌ وَ أَنَّ اللَّهَ قَدْ أَحاطَ بِكُلِّ شَیءٍ عِلْما» [2]
خلقت آسمانهای هفتگانه و زمین هفتگانه برای چیست؟ «لتعلموا»، یعنی اگر از ما بپرسند هدف از خلقت عالم وجود چیست؟ بر اساس این آیه پاسخ میدهیم: علم، عالم، متعلّم و تعلیم و تعلّم.
تعلیم و تعلّم و تحصیل علم واجب است و از مهمترینِ واجبات نیز محسوب میشود. نماز، روزه و حج، واجب است، امّا فراگیری مسائل مربوط به این واجبات که با تعلیم و تعلّم حاصل میشود، واجبتر و مهمتر است
قرآن شریف، در آیات نورانی دیگری، حکومت را منحصر به کسی میداند که از علم و عصمت برخوردار باشد؛ در قضیه جالوت و طالوت، نقل میکند که پیامبر آن زمان، حکومت و سرلشکری یک لشکر را به یک جوان سپرد، امّا گروهی اعتراض کردند که چرا با وجود افراد سالخورده و مشهور، این جوان را مسئول کردید؟! آنگاه قرآن کریم از زبان آن پیامبر میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاهُ عَلَیكُمْ وَ زادَهُ بَسْطَةً فِی الْعِلْمِ وَ الْجِسْمِ» [3] در بیان علّت آن انتخاب، میفرماید: او دو صفت دارد؛ اوّلاً عالم است و ثانیاً قدرتمند است در اینکه بتواند بر نفس خود مسلّط باشد و نیز دارای شجاعت لازم برای پیروزی باشد.






نقل قول
