وظایف اصناف
در رابطه با وظایف و تکالیف صنف باید گفت, آنچه در کتابهای حسبه آمده انسان را به وظابف مذکور رهنمون می سازد و آن عبارت است از تعالیم و وظایفی که محتسب به کمک «عریف» که فردی معتمد از پیشه وران و بصیر و آگاه به امور آنها بوده است, بر اهل اصناف واجب می نمود. این تعالیم و وظایف از مقدرات معمول و متعارف میان خود صاحبان حرف اخذ می شد و محتسب در شناخت خود نسبت به بی عیب و نقص بودن کار و کمال آن بر عرف جاری در میان اهل صنف و روشهایی که پیروی از آن در انجام آن حرف لازم بوده و نیز حرام و حلال شمردن آنچه پیشه وران باید بدان بپردازند, اتّکا می کرد.
محکم کاری در صنعت و بی عیب و نقص بودن مصنوعات
نسبت به محکم کاری در صنعت و بی عیب و نقص بودن آن, توجه شده است. در حدیثی از پیامبر اکرم(ص) آمده است: "ان الله یحب اذا عمل أن یحسن" (نهج الفصاحة, 1360, ص647) یعنی خدا دوست دارد وقتی کسی کار می کند, آن را نیک انجام دهد.
اصناف به این امر توجه داشتند. البته بی عیب و نقص بودن کار, امری نسبی بود. مثلاً در مورد نانوایان عبارت بود از پهن و نازک کردن و پختن خود آن, در مورد شیشه گران لازم بود که شیشه را, تا کاملاً پخته نشده از کوره خارج نکنند. بر بافندگان لازم بود که در کار دقت کنند و طول و عرض متعارف را رد بافت مراعات نمایند. همچنین بر نوع فرآورده ها و درجه اتقان آنها عنایت شده, صاحب کالای نامرغوب به کیفرهای گوناگون مجازات می گردد؛ از جمله برگرداندن کالا برای بی عیب و نقص کردن آن, یا تعزیر و رسوا ساختن او, یا منع او از اشتغال به آن حرفه برای خیر جامعه تا زمانی که به اصطلاح کار خود و کسب مهارت بپردازد. (عبدالرحمن بن نضیر الشیرزی, 1401ه , صص65-72).
نقل قول
