♡๑۩๑♡ سوء ظن و بدگمانی ♡๑۩๑♡

[*آیه های انتظار*]

این صفت رذیله نتیجه ترس و ضعف نفس است، زیرا كه هر ترسوی ضعیف النفسى، هر فكر فاسدى كه به خاطرش مى‏گذرد و به قوه واهمه او در مى‏آید اعتقاد مى‏كند و پى آن مى‏رود. و این صفت خبیثه از مهلكات عظیمه است.
خداوند عالم مى‏فرماید: «یا ایُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثیرا مِنَ الظَّنِّ انَّ بَعْضَ الظَّنِّ اثْمٌ»[1] یعنى: اى گروه مؤمنین، اجتناب كنید از بسیارى از گمان به درستى كه بعضى از گمانها گناه است.
و در جای دیگر مى‏فرماید: «وَ ظَنَنْتُمْ ظَنَّ السُّوْءِ وَ كُنْتُمْ قَوْما بُورا»[2]
یعنى: گمان بد بردید، و شما قومى بودید به هلاكت رسیده».
و حضرت امیر المؤمنین - علیه السّلام - مى‏فرماید: «باید امر برادر مؤمن خود را به بهترین محامل حمل كنى. و باید به سخنى كه از برادر تو سرزند گمان بد نبرى مادامى كه محمل خوبى از براى آن بیابى».
و مروى است كه: «خداوند متعال حرام كرده است از هر مسلمى خون او را و عرض او را و ظن بد به او بردن را». و همین مذمت از براى ظن بد كافى است كه آن را قرین كشتن مسلم و دست‏اندازى به حریم و عرض او نموده.
و شكى نیست كه هر كس در باطن، بد به دیگرى برد و او را به شر و فساد نسبت دهد در ظاهر به نظر حقارت او را مى‏بیند، و اكرام او را آنگونه كه سزاوار است بجا نمى‏آورد. و در حقوق او كوتاهى مى‏كند. بلكه مضایقه از غیبت، و اظهار آنچه گمان به او برده نمى‏كند.
و همه این امور منشأ هلاكت او مى‏شود.
و شبهه‏اى نیست در اینكه هر كه ظن بد به مسلمانان مى‏برد خبیث النفس و بد باطن است، و هر كسى را مثل خود مى‏داند.
و خباثت باطن او به ظاهرش نیز سرایت مى‏كند. و دل هر مؤمن پاك طینتى نسبت به همه خلایق، پاك و صاف است و ظن بد به احدى نمى‏برد.
آرى، آرى: از كوزه همان برون تراود كه در اوست.
مرا پیر دانایی دو اندرز فرمود بر روى آب یكى آنكه:
بر خویش خوش بین مباش دگر آنكه: بر خلق بدبین مباش.
و سرّ اینكه ظن بد به مردم بردن، علامت خباثت نفس است و شارع از آن نهى فرموده آن است كه: ظن بد چیزی نیست مگر القاى شیطان خبیث، زیرا كه بجز خداوند متعال احدى از باطن دیگرى آگاه نیست، و هیچ دلى را به دل دیگر راه نمى‏باشد.