ضریحی با هزاران چون و چرا!
موضوع ضریح مرقد مطهر حضرت ابا عبد الله الحسین علیهالسلام، بحثهای فراوانی را در ابعاد وسیعی از مسائل مذهبی و فرهنگی برانگیخت. بسیاری از این بحثها، بین دوستان درگرفت، اما دامن زدن گسترده مخالفان تشیع به این سۆالات، بر اهمیت مسئله افزود.
روشن است که دفاع از کلیت یک باور یا عمل، به معنای تأیید همه حواشی موضوع و کارهای ناموزونی که چهبسا در ضمن آن صورت پذیرد یا نحوه انعکاس آن و ... نیست.
نگاه نخست: ثوابها و فضیلتها در نظام شعائر حسینی علیهالسلام
امام صادق علیهالسلام در کتاب «کامل الزیارات» میفرمایند: «دعا کنندگان براى زائرین امام حسین علیهالسّلام در آسمان، به مراتب بیشتر از آنانند كه در زمین براى ایشان دعا مىنمایند.» فضیلتهای مذکور در این حدیث، به ملاکهایی قابل تحلیل و تعمیم مستند شده، از جمله:
صَرف اموال و به سختی انداختن خود، در جهت نیکی به اهل بیت علیهمالسّلام) شاد کردن اهل بیت علیهمالسّلام و بهخشم آمدن دشمنان ایشان —به عیبجویی دشمنان درباره تعظیم شعائر اهل بیت علیهمالسّلام اعتنا نکردن) اشکِ ناشی از مهربانی به اهل بیتعلیهمالسّلام، ناشکیبی، احتراق قلب و فریاد جانسوز، برای مصائب آنان.
نگاه دوم: فرهنگسازی عظیمِ دستگاه حسینی علیهالسلام.
صرفنظر از اجرها و فضیلتها، دستگاه عظیم شعائر حسینی علیهالسّلام آثار شگرف فرهنگی دارد، که معمولاً مورد توجه کافی قرار نمیگیرد. پیش از طرح یکی از این آثار و برای آشکار شدن اهمیت آن، اشاره کوتاهی به دشواریهای فرهنگی در ارتباط با نسل جوان میکنیم:
شکاف نسلها، چالشی جهانیامروزه دنیا با بحران شکاف نسلها روبرو است. ارتباط عاطفی، خانوادگی و اجتماعی میان نسلها با دشواری مواجه است. پیشرفت سریع علم و فناوری، نسلهای جدید را در فضایی متفاوت از پدران و مادران خود، با تفاوتی رو به تزاید رشد میدهد؛ و جوانان به راحتی از طریق ابزارهای ارتباطی مانند اینترنت، در مواجهه با سیل اطلاعات، متأثر از مۆلفههای القا شده از فرهنگهای بیگانه، سبک خاصی از زندگی را برای خویش رقم میزنند و ناهنجاریهای دنیای لذت گرا و منفعتجو، بر این گزینش سایه میافکند. الگوهای تربیتی رایج دنیا نیز توان پر کردن فاصله نسلی را ندارد. در این میان، فیالجمله پیدا است که ما نیز بینصیب از این عارضه نیستیم.
آیا ابعاد عظیم فرهنگ حسینی علیهالسلام قابل قیاس با آثار باستانی است؟ چرا ما هزینه برای آثاری گاه متعلق به حاکمان و طبقات فاقد ارزش را به جا میدانیم و هزینه برای فرهنگی عظیم و احیاگرِ ارزشهای الهی و انسانی را مورد مناقشه قرار میدهیم؟
