احساس کمبود بعد از بیعفتی
هر انسانى، با هر نظام فكرى، افعال اختیارىاش را به منظور رسیدن به اهدافى كه آنها را پسندیده و خوب تشخیص داده، انجام مىدهد؛ به عبارت دیگر، تمام افعال ارادى آدمى، تابع حسن و قبحى است كه تشخیص مىدهد. «حجاب و بىحجابى» نیز از این چارچوب برون نیست.
عدهاى حجاب را نیك مىدانند و بدان پایبندند و در مقابل، بىحجابى را زشت مىشمارند و از آن بیزارى مىجویند؛ چنان كه گروهى بىحجابى را پسندیده، به آن اهتمام مىورزند و حجاب را عملى زشت دانسته، دامن خود را از آن پاك مىسازند. این نوشتار، فارغ از دلیلهاى عقلى و نقلى و مقتضیات فطرى در پى بررسى آثار این دو پدیده است و خوبى و بدى و زشتى و زیبایى هر یك را مىنمایاند تا هر كس با تدبیر در آثار آن دو، راه صواب پیش گیرد.
دامنه تأثیر رفتارها بىتردید زندگى اجتماعى - خواه بر استدلال عقلى و خواه برخواسته فطرى و خواه بر بنیان قراردادهاى اجتماعى و... بنا شده باشد - از تأثیر و تأثّر متقابل افراد و عملكرد آنها تهى نیست. خوبىها و زیبایىها براى فرد و خانواده و جامعه مفیدند و زشتىها و بدىها نیز به همه زیان مىرسانند و تأثیر خود را بر تمام اعضا و اركان جامعه به جا خواهند گذاشت.