آیات اثبات وجود خدا درقرآن
آیات اثبات وجود خدا درقرآن
براي ارائة پاسخي منسجم، جواب سؤال در دو قسمت تنظيم ميشود
الف: ادلة قرآني بر اثبات وجود خدا؛ ب: ادلة قرآني بر يگانگي خداوند و نفي شرك.
الف: اهم ادله و براهين قرآني بر اثبات وجود خداوند عبارتند از:
1. برهان نظم
گستردهترين برهان قرآن بر اثبات وجود خدا كه آيات فراواني بر آن دلالت دارند برهان نظم است، اين برهان از دو مقدمه تشكيل شده است.
مقدمة اول: جهان هستي داراي نظم، هدفمندي و انسجام است.
مقدمة دوم: نظم دقيق به ناظم عالم و قادر احتياج دارد.
نتيجه: پس اين جهانرا ناظم عالم و قادر ايجاد كرده است.[1]
تعدادي از آيات قرآن، سورههاي: روم، آيات 20 تا 25، بقره 164، رعد 3، يونس 31، انفال 62 و 63، مؤمنون 12 تا 14،
انعام 95، بقره 281، شمس 7 و 8 ، طه 50، نحل 79، جاثيه 3 و 4، حجرات 13 و... بهعنوان يك آيه را با ترجمه ذكر ميكنيم:
«إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ وَ الْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِما يَنْفَعُ النَّاسَ وَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ ماءٍ فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها وَ بَثَّ فِيها مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَ تَصْرِيفِ الرِّياحِ وَ السَّحابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ»[2]
در آفرينش آسمانها و زمين و اختلاف شب و روز و حركت كشتيها در دريا بهسود مردم و باراني كه از آسمانها نازل ميشود آنگاه زمينهاي مرده را احيا ميكند و انواع جنبندگان كه در روي زمين پراكندهاند و چرخش بادها و ابرهايي كه در ميان آسمانها و زمين بهكار گرفته شدهاند نشانههايي است براي قوم خردمند.
2. برهان حركت
تغيير و حركت موجودات گواه روشني بر حدوث آنها است و حدوث آنها يعني پيدايش از عدم دليل بر وجود خالقي است كه آنها را ايجاد كرده است.
آيات قرآن: سورة انعام، آيات 75 تا 79:
«وَ كَذلِكَ نُرِي إِبْراهِيمَ مَلَكُوتَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ اللَّيْلُ رَأى كَوْكَباً قالَ هذا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قالَ لا أُحِبُّ الْآفِلِينَ فَلَمَّا رَأَى الْقَمَرَ بازِغاً قالَ هذا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قالَ لَئِنْ لَمْ يَهْدِنِي رَبِّي لَأَكُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّينَ
فَلَمَّا رَأَى الشَّمْسَ بازِغَةً قالَ هذا رَبِّي هذا أَكْبَرُ فَلَمَّا أَفَلَتْ قالَ يا قَوْمِ إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ، إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ حَنِيفاً وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ»[3]
اينچنين ملكوت آسمانها و زمين را به ابراهيم نشان داديم تا اهل يقين گردد، هنگامي كه (تاريكي) شب او را پوشانيد ستارهاي مشاهده كرد، گفت اين خداي من است اما هنگامي كه غروب كرد، گفت: غروبكنندگان را دوست ندارم! و هنگامي كه ماه را ديد، گفت اين خداي من است اما هنگامي كه افول كرد گفت: اگر پروردگارم مرا راهنمايي نكند، مسلماً از جمعيت گمراهان خواهم بود. و هنگامي كه خورشيد را ديد گفت: اين خداي من است اين بزرگتر است اما هنگامي كه غروب كرد، گفت: اي قوم من از همتاياني كه شما ميسازيد بيزارم، من روي خود را به سوي كسي كردم كه آسمانها و زمين را آفريده، من در راه ايمان خود خالصم و از مشركان نيستم.
3. برهان وجوب و امكان (فقر و غني)
با دقت در موجودات جهان، آنها را سراپا نياز و فقر ميبينيم كه اين نياز و فقر عمومي جهان در هستي و بودن دليل بر وجود يك منبع عظيم غنا و بينيازي است و آن ذات بينياز خداي متعال است.
آيات قرآن: سورة فاطر آية 15، سورة محمد آية 38، سورة الرحمن آية 29. بهعنوان نمونه يك آيه را با ترجمه ذكر ميكنيم:
«يا ايَّها النّاس اَنْتُم الفُقَراءُ إلَي اللّه وَاللّه هُوَ الغَنيِ الحَميد»[4]
اي مردم شما نيازمندان به خدا هستيد تنها خداوند است كه بينياز و شايسته هرگونه حمد و ستايش است.
4. برهان علت و معلول
جهان معلول يعني پديدآمده است و هر معلولي علتي دارد پس اين جهان را علتي است كه هستي آن از خودش ميجوشد و عين هستي است.
آيات قرآن، سورة طور، آيات 35 و 36 و 43.
«اَم خَلَقوا السّمواتِ و الأَرْضَ بَلْ لايوقِنونَ»[5]
آيا آنها آسمانها و زمين را آفريدهاند؟ بلكه آنها طالب يقين نيستند.
ادامه دارد...
نقل قول
