قلمرو توهین به مقدسات در نظام حقوقى اسلام و سایر مذاهب + قوانین کیفری توهین به مقدسات در کشورهای مختلف دنیا

[سابحات]

قلمرو توهین به مقدسات در نظام حقوقى اسلام



1- قلمرو توهین به مقدسات از دیدگاه مذهب شیعه

از دیدگاه فقهاى شیعه جرم توهین به مقدسات آنگاه محقق مى‏شود که پیامبر گرامى اسلام (ص) و یا ائمه معصومین (ع)[32] مورد اهانت و یا استهزا قرار گیرند.
برخى از فقها، دشنام به پیامبر و یا یکى از امامان را نوعى ارتداد دانسته‏ اند.اگر چه از نظر مجازات و دیگر آثار حقوقى، دقیقا از احکام و قواعد مربوط به ارتداد تبعیت نمى‏کند.

البته در یک ضابطه کلى مى‏توان گفت هر آنچه که از دیدگاه اسلام در شمار مسائل ضرورى و قطعى قرار گیرد توهین به آن، جرم است مانند توهین به قرآن، مسجد الحرام، کعبه و سایر شعائر الهى و مقدسات ضرورى اسلام، اگر چه از نظر «میزان مجازات‏» با هم تفاوت دارند.

بر اساس قاعده حرمت اهانت‏ به مقدسات، توهین به مطلق مقدسات دینى[33] حرام است،ولى جرم بودن آن دسته از مقدسات دینى که در حد ضرورى دین نباشد، نیاز به دلیل دیگرى دارد.

شهید ثانى[34] از جمله فقهایى است که اهانت ‏به سایر انبیاى الهى را نیز مانند توهین به پیامبر گرامى اسلام مستحق مجازات دانسته است. به اعتقاد ایشان اهانت ‏به دیگر پیامبران الهى بدین جهت ممنوع است که لزوم احترام به انبیاى الهى و گرامى‏داشت آنان از ضروریات اسلام است و بنابراین، دشنام به آنان موجب ارتداد است.

به نظر مى‏رسد لازمه این تعلیل منطقى در کلام شهید ثانى آن است که توهین به سایر مقدسات ادیان الهى که از مقدسات ضرورى اسلام محسوب مى‏گردد، نیز ممنوع باشد به عنوان نمونه بر اساس دلالت صریح قرآن کریم، حضرت مریم ( علیها السلام) از بانوان پاکدامن عصر خویش بود. و به دلیل برخى اتهامات ناروا[35] ، قرآن بر پاکدامنى ایشان تاکید ورزیده[36] و ایشان را به عنوان بانوى نمونه معرفى کرده است.