تحلیل توبه از نظر روانى
توبه یعنى چه؟ توبه از نظر روانى براى انسان چه حالتى است و از نظر معنوى براى انسان چه اثرى دارد؟ در نظر بسیارى از ما توبه یک امر بسیار ساده است ، هیچ وقت به این فکر نیفتاده ایم که توبه را از نظر روانى تحلیل کنیم. اساسا توبه یکى از مشخصات انسان نسبت به حیوانات است . یعنى انسان بسیارى ممیزات و مشخصات و کمالات و استعدادهاى عالى دارد که هیچ کدام از آنها در حیوانات وجود ندارد، یکى از این استعدادهاى عالى در انسان، همین مساله توبه است، توبه این نیست که ما لفظ (استغفرالله ربى و اتوب الیه) را به زبان جارى کنیم ،یعنی از مقوله لفظ نیست. توبه یک حالت روانى و روحى و بلکه یک انقلاب روحى در انسان است که این لفظ بیان این حالت است نه خود این حالت، نه خود توبه ، مثل بسیارى از چیزهاى دیگر که در آنها لفظ خودش آن حقیقت نیست بلکه مبین آن حقیقت است این که ما روزى چندین بار مى گوییم استغفرالله ربى و اتوب الیه نباید خیال کنیم که روزى چند بار توبه مى کنیم . ما اگر روزى یک بار توبه واقعى بکنیم ، مسلما مراحل و منازلى از قرب به پروردگار را طی مى کنیم .
توبه این نیست که ما لفظ (استغفرالله ربى و اتوب الیه) را به زبان جارى کنیم ،یعنی از مقوله لفظ نیست توبه یک حالت روانى و روحى و بلکه یک انقلاب روحى در انسان است که این لفظ بیان این حالت است
انسان ، یک شخص مرکب :
انسان بر خلاف آنچه خودش خیال مى کند، یک شخص واحد نیست بلکه یک شخص مرکب است ، یعنى ما که اینجا نشسته ایم یک جماد هم هست، یک گیاه هم هست ، یک حیوان شهوانى هم اینجا نشسته است و یک فرشته هم در همین حال اینجا نشسته است ، یعنى یک انسان به قول شعرا طرفه معجونى است که همه خصایص در وجود او جمع است. گاهى آن حیوان شهوانى - که مظهر آن را خوک مى دانند - این خوکى که در وجود انسان هست ، زمام امور را به دست مى گیرد و مجال به آن درنده و شیطان و فرشته نمى دهد. یک مرتبه در ناحیه یکى از این ها علیه او قیام مى شود. تمام اوضاع بهم مى خورد و یک حکومت جدید بر وجود انسان حاکم مى گردد. انسان گنهکار آن انسانى است که حیوان وجودش بر وجودش مسلط است یا شیطان وجودش بر او مسلط است یا آن درنده وجودش بر او مسلط است ، یک فرشتگانى ، یک قواى عالى هم در وجود او محبوس و گرفتار هستند.
نقل قول
