تفخيم راء: راء در موارد زير تفخيم ميشود:
1. راء مفتوح يا مضموم تفخيم ميشود، زيرا تابع حركت خود ميباشد
مانند: رَبِّ ـ صَدْرُكَ.
2. راء ساكن ماقبل مفتوح يا مضموم تفخيم ميشود مانند: قَمَر ـ مَرْيَمْ ـ نُذُر ـ مُرْدِفِين.[سورة انفال، آية 9. ]
3. راء ساكني كه ماقبل آن نيز ساكن و حرف پيش از اين دو ساكن، مفتوح يا مضموم باشد تفخيم ميگردد
مانند: فَجْر ـ نَصْر ـ يُسْر ـ شَكُور.
4. راء ساكني كه ماقبلش حرف مُستعلية ساكن و حرف ماقبل هر دو ساكن، مكسور باشد تفخيم ميشود
مانند: مِصْر ـ قِطْر.
5. راء ساكن ماقبل مكسور كه كسرة آن عارضي باشد، براي متمايز شدن از كسرة لازم، تفخيم ميشود
مانند: اِرْحَمْ ـ اِرْجِعُوا ـ رَبِّ ارْجِعُونِ ـ أمِ ارْتَابُوا[سورة نور، آيه 50. ]ـ اِنِ ارْتَبْتُمْ[سورة مائده، آية 106. ]
6. راء ساكن ماقبل مكسور كه بعد از آن، يكي از حروف مستعلية قرار گيرد. تفخيم ميشود. زيرا كسرة ماقبل، مقتضي ترقيق و حرف مُستعليه، موجب تفخيم است، و به علت تعارض بين ترقيق و تفخيم، هر دو ساقط و اصل تلفظ حرف راء كه تفخيم است، انجام ميشود
مانند: اِرْصَاد ـ مِرْصَاد ـ قِرْطَاس[سورةانعام، آية 7. ]ـ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ.
- لازم به ذكر است كه تفخيم و ترقيق راء مشدّد، بيشتر تابع حركت آن است، زيرا اولي ساكن و دومي متحرك است مانند: اَلرَّسُولُ ـ اَلرِّبَا.




نقل قول
