دیدگاه عرفا درباره جبر و اختیار
از جمله معضلات معارف الهي، اعم از کلام، فلسفه و عرفان، حل و فصل مسئلة جبر و اختيار است.مولف در این نوشتار بعد از بیان مقدماتی به اثبات نظریه الامر بین الامرین پرداخته شده وبا نقل عباراتی از محیی الدین و علامه حسنزاده و ... مساله را تایید مینماید.
ديدگاه عرفا دربارۀ جبر و اختياراز جمله معضلات معارف الهي، اعم از کلام، فلسفه و عرفان، حل و فصل مسئلة جبر و اختيار است. از يک سو اراده و اختيار انسان امري وجداني است و لحظه به لحظه شبانهروز آن را تجربه ميکنيم و قابل هيچگونه رد و انکاري نيست؛
| اين که گويي اين کنم يا آن کنم |
|
خود دليل اختيار است اي صنم |
مضاف بر آنکه آمدن انبيا، شرايع، امر، نهي، ارشاد، ثواب و عقاب همگي حاکي از وجود اراده و اختيار در انسان ميباشند، اما از سويي ديگر در نهايت همه چيز بايد به خداوند استناد يابد و او همه کارة عالم است.توجه به مطلب اول ما را به عقيدة عدهاي از اهل کلام که «تفويضي» و يا «قَدَري» نام دارند، سوق ميدهد و توجه به مطلب دوم ما را به باور عدهاي ديگر از متکلمان که جبري هستند، متمايل ميسازد.در متون ديني نيز شواهدي بر هر دو طرف وجود دارد.