جبر یعنی چه؟ و تفویض به چه معنا است؟ و امر بین أمرین چیست؟
جبر یعنی چه؟ و تفویض به چه معنا است؟ و امر بین أمرین چیست؟
ج ـ جبر یعنی بنده در انجام فعل هیچ گونه اختیار نداشته و مجبور است؛ و تفویض آن است که فعل به ارادة بنده واقع می شود و ارادة خدا هیچ نقشی در آن ندارد؛ و امر بین امرین، یعنی هم خدا می خواهد و هم ارادة بنده دخیل است.توضیح بیشتر آنکه: جبری ها می گویند: افعال بندگان بهارادة خدا واقع می شود و ارادة بنده هیچ نقشی در آن ندارد و مانند آلت دست است و چه بخواهد یا نخواهد فعل واقع خواهد شد و فخر رازی صاحب تفسیر از کسانی است که صریحاً جبری است و مفوضه قائلند که افعال به ارادة بنده تحقق پیدا می کند و ارادة خداوند متعال هیچ نقشی در آن ندارد، حتی اگر خداوند فعلی را اراده کند ولی بنده آن را اراده نکند واقع نمی شود، و بالعکس اگر بنده اراده کند ولی خداوند اراده نکند، واقع خواهد ششد وامر بین امرین آن است که خداوند متعال اراده کرده که بنده فعل را «عن إرادة» و با ارادة خود به جا آورد. چنانکه در آیة شریفه می فرماید:«و ما تشاءون الا ان یشاء الله» (انسان: 30)ـ و جز آنچه خدا بخواهد، نمی خواهید.
نقل قول
