کار را آگاهانه شروع کنید
اوّلین مقام امامت و رهبری، حضرت علیعلیه السلام شرط »کار و فعالیّت« را علم و آگاهی در پیرامون آن میدانند و در گفتار خود که هدایتگر امّتها است، میفرمایند: انسانِ با بصیرت و دل آگاه، از ابتداء کار میداند که نتیجه آن به نفع اوست یا به زیان او تمام میشود. آن بزرگوار این حقیقت را این گونه بیان فرمودهاند:
فَالنَّاظِرُ بِالْقَلْبِ اَلْعامِلُ بِالْبَصَرِ، یَکُونُ مُبْتَدَءُ عَمَلِهِ أَنْ یَعْلَمَ اَعَمَلُهُ عَلَیْهِ اَمْ لَهُ.(114)
آنکس که با دل نگاه میکند و با بصیرت عمل مینماید! از ابتداء کارش میداند که این کار به زیان او یا به نفع اوست.
چه نیکو متاعی است کار آگهی
کزین نقد عالم مبادا تهی
ز عالم کسی سر برآرد بلند
که در کار عالم بود هوشمند
شرائط کار و موانع آن را در نظر بگیریم
باید برای رسیدن به نتیجه نهائی فعالیّت خود، اسباب و شرائط کار را آماده نموده و زمینه سازی لازم را انجام دهیم. آن گاه در راه رسیدن به هدف و نتیجه فعالیّتِ خود پافشاری کنیم. زیرا حضرت امیرالمؤمنینعلیه السلام در ادامه گفتاری که آوردیم میفرمایند:
وَمَنْ لابَدَ الْاُمُورَ عَطِبَ.(115)
هر کس سختیها را تحمّل کند، بدون آن که اسباب کارها را فراهم کرده باشد، هلاک میشود.
گذشته از آن که برای انجام هر برنامه مفید، باید اسباب و شرائط آن را آماده کنیم؛ باید از موانع آن نیز آگاهی داشته باشیم، تا با برخورد به موانع از رسیدن به هدف باز نمانیم.
بنابر این برای نتیجه گرفتن از فعالیت و کار و کوشش، باید اموری را که اثر تلاش شما را نابود میکند و نتیجه فعالیّت شما را ویران میکند، از سر راه خود بردارید. و گرنه ممکن است یک اشتباه، همه کارها را نقش بر آب کند. بسیاری از افراد برای رسیدن به مقصود خود، دست به کارهای طاقت فرسا میزنند و ریاضتهای مهمّی را انجام میدهند؛ ولی از کار خود جز رنج و تعب نتیجه دیگری نمیگیرند.
حضرت امیرالمؤمنینعلیه السلام میفرمایند:
رُبَّ ساعٍ فیما یَضُرُّهُ.(116)
چه بسا کسی در راهی تلاش میکند که به او ضرر میرساند.
برای آن که کاری که انجام میدهیم با نتیجه و پر ثمر باشد و برای آن که سختیهایی که در انجام برنامههای مشکل تحمل میکنیم بینتیجه نباشد؛ باید از آفاتِ کار، آگاهی داشته باشیم و موانع راه را بشناسیم.
اینک به ذکر دو نمونه از مواردی که برای عموم کارها و برنامههای ارزنده، مانع مهمّی به شمار میآیند میپردازیم:
نقل قول
