"صِهر" در قرآن لقب کدام امام است؟

[رعنا ریاحی*خادمه قرآن*]

"صِهر" در قرآن لقب کدام امام است؟


در کریمه 54 سوره فرقان می خوانیم: وَهُوَ الَّذِی خَلَقَ مِنَ الْمَاءِ بَشَرًا فَجَعَلَهُ نَسَبًا وَصِهْرًا وَكَانَ رَبُّكَ قَدِیرًا:فرقان/54 (او کسی است که از آب، انسانی را آفرید؛ سپس او را نسب و سبب قرار داد (و نسل او را از این دو طریق گسترش داد)؛ و پروردگار تو همواره توانا بوده است.)

"صِهر" به معنی "داماد" است و در پاره‌ای از روایات،امام علی(ع) به عنوان مصداق این آیه معرفی شده. چه اینکه حضرت افزون بر اینکه پسر عموی پیامبر(ص) و مفتخر به خویشاوندی نسبی با وی بود، نیز از طریق ازدواج با دخت مکرمش، فاطمه(س) داماد وی و دارای خویشاوندی سببی با حضرتش گردید.
در این نوشتار، کریمه یادشده را بهانه بحث می‌کنیم و اندکی در باب اهمیت نظام خویشاوندی در اسلام سخن می‌گوییم.
انسان بزرگ‌ترین محصول کارخانه هستی است و سازنده این مصنوع، بیش و پیش از هر کسی نسبت به ویژگی‌ها و نیازمندی‌هایش واقف است. از این رو، در کتاب راهنمایی که به همراه این محصول فرستاده است، از نیازهای فطری او و راه پاسخگویی بدان‌ها سخن گفته است.
انسان نه تنها فطرتا موجودی اجتماعی است بلکه بدون ارتباط با دیگر اساس نمی تواند به کمال لائق خود دست یابد.. خداوند متعال، یکی از راه‌های پاسخ به این نیاز فطری را از طریق تشکیل خانواده، توالد نسل و تحکیم بنیان این نهاد اجتماعی می‌داند.
خانواده مبدا پیدایش نظام خویشاوندی در اسلام است. خویشاوندی، در كاربردهای اسلامی و فرهنگ قرآنی به معنای كسی است كه به واسطه نسبت یا از طرف پدر یا مادر و جز آن به شخص نزدیك باشد.(1)
در سپهر آیات قرآن واژگانی چون قرب، نسب، صهر، آل، اهل، رحم، رهط و عشیره، مبین مفهوم خویشاوندی‌اند.
خویشاوندی اعم از رحامت نسبی و سببی است. نوع دیگری از خویشاوندی هست که از طریق رضاع( شیر دادن به کودک با رعایت حدود شرعی) شکل می‌گیرد.
در اینجا سزاست به دو نکته لطیف اشاره شود:
1. نسب، سبب و رضاع اگرچه موجب خویشاوندی افراد با یکدیگر هستند و بر همین اساس نیز، یک سلسله قوانین عرفی و شرعی بر آن ها مترتب می شود اما این پیوندها، مبتنی بر عوامل خونی و مادی است حال اینکه در قرآن و متون معارف مکتوب، اصل بر پیوند و قرابت ایمانی و مکتبی است.
یکی از شواهد دال بر این مدعا آیه ای است از قول خداوند خطاب به حضرت (نوح) که می فرماید:
قَالَ یا نُوحُ إِنَّهُ لَیسَ مِنْ أَهْلِكَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَیرُ صَالِحٍ: ای نوح! او از اهل تو نیست! او عمل غیر صالحی است [= فرد ناشایسته‌ای است‌]!