شرکتهای موفق و سازمانهای تولیدی که بااستفاده از فناوری پیشرفته توانایی تولید قابل ملاحظه دارند، با محدودیت بازار فروش روبرو می شوند. این محدودیت را کاهش درآمد افراد طبقه متوسط از یک سو و حضور رقبای بسیار در بازار تولید از سوی دیگر، شدت می بخشد. رقابت در کاستن از
ص:155
هزینه تولید و کاهش قیمت، تولیدکنندگان را ناگزیر می کند تا هم در افزایش کیفیت و هم در کاهش قیمت، اقدامات موثر به عمل آورند تا بتوانند باکسب توان رقابتی و گسترش بازار فروش فرآورده ها و خدمات، موجبات ادامه فعالیت خود را فراهم آورند. با کاهش سودآوری، بازار سهام موسسات تولیدی مختل می شود و قیمت سهام تنزل می کند.(1)
برخی از غول های اقتصادی هم چون «تراست ها» و «کارتل های بین المللی» در این عرصه باقی مانده و بقیه به مرور از صحنه حذف می گردند. البته همان طور که در بخش های قبلی نیز توضیح داه شد، چنین روندی حاصل سیاست های نظام سرمایه داری لیبرال می باشد و صرفاَ محدود به شرایط فوق قلمرو گرایی نبوده و امکان تغییر سیاست های اقتصادی متفاوت در این دوران همواره وجود خواهد داشت.
بسیاری از رویکرد های اقتصاد جهانی فقر را در سطح جهان افزایش داده و در بسیاری از مواقع، عملکرد های سازمان های اقتصاد جهانی همچون «بانک جهانی» و «صندوق بین المللی پول» در راستای کاهش فقر در سطح جهانی بوده، اما در دراز مدت، بسیاری از سیاست های تعدیل اقتصادی نه تنها به نفع کشور های فقیر نبوده بلکه باعث افزایش فشار بیشتر بر اقشار آسیب پذیر این کشورها شده است.
کاهش فقر در چند دهه اخیر در حالی است که خبرهای ضدّ و نقیضی در زمینه افزایش فقر در این دوران نیز وجود دارد. عملکرد سازمان های جهانی
ص:156
________________________________________
1- علی اصغر کاظمی، جهانی شدن یا جهانی سازی، پیشین، ص156.
هرچند به کاهش عمق فقر منجر شده است، ولی گستره فقر نسبی را افزایش داده است.
اگرچه فقر نکبت بار از دهه 1960 به نسبت جمعیت دنیا کاهش یافته، اما رقم مطلق آن افزایش پیدا کرده است... در فاصله 1978 تا 1997 تعداد کسانی که با هزینه کمتر از معادل یک دلار در روز زندگی می کردند از 2/1 میلیارد نفر به 5/1 میلیارد نفر رسیده است.(1)