۞|*|۞ ارزش رحم و دلسوزى۞|*|۞

[خادمه زینب کبری(س)]

ارزش رحم و دلسوزى

قال الله تعالى فى کتابه :
قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِی وَلأَخِی وَأَدْخِلْنَا فِی رَحْمَتِكَ وَأَنتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ (1) ؛
گفت : ای پروردگار من ، مرا و برادرم را بیامرز و ما را در رحمت ، خویش داخل کن که تو مهربان ترین مهربانانی.





ارزش رحم و دلسوزى
یکى از اوصاف حمیده و خصال جمیله رحم و دلسوزى به مخلوقات و موجودات جاندار پروردگار عالم است .
اگر انسان موجود ذى روحى را خواه انسان و یا حیوان دیگر در چنگال و پنجه قوى و نیرومند مصائب و گرفتاری هاى مختلف دنیا مشاهده کرد و دید در دست حوادث گوناگون گیتى اسیر و مبتلاست و در اثر و نتیجه تراکم سختى ها و انباشته شدن ناراحتى ها نزدیک است که رشته زندگى او از هم گسیخته و از حیات خود به کلى ساقط گردد، دلش باید به حال او سوخته و او را مورد تفقد و احسان و نیکوکارى قرار دهد و با زبان و مال و جان به او کمک کرده و در حل گرفتارى و ناراحتى هاى او تشریک مساعى نماید.
خداوند مهربان در آیات متعدد در سوره هاى قرآن خویشتن را با صفت رحم و شفقت و مهربانى یاد کرده و خود را به بندگانش با این اوصاف جمیله معرفى نموده است (2).
و باز حضرت احدیت در ضمن آیات دیگر قرآن کریم رهبر عظیم الشأن و قائد بزرگ اسلام را نیز با این خصلت زیبا و خوى نیکو ستوده و غلظت و درشت خوئى را از آن بزرگوار سلب نموده است (3).
و باز هنگامى که مسلمانان حقیقى و پیروان واقعى آئین مقدس اسلام را در کتاب آسمانى خود توصیف و تمجید مى کند، درباره آن مى فرماید: مؤمنین به همدیگر رئوف (4) و مهربان و به یکدیگر دلسوز و غمخوار هستند .
و رهبران اسلامى و پیشوایان دینى در کلمات و سخنان گهربارشان صریحا و کنایتا ابتداء و یا در پاسخ پرسش و سؤ ال سائل با تشبیهات مختلف جامعه بشریت را به این خوى نیکو و پسندیده فرا خوانده و دعوت نموده اند، و از بى رحمى و سنگدلى با شدت هر چه تمام تر ترسانده و بر حذر داشته اند و آثار و خواص و نتایج هر کدام از آنها را به طور کامل بسط و توضیح داده اند.
مرحوم علامه مجلسى (ره ) در کتاب بحارالانوار بابى راجع به این موضوع و مطلب به نام "التراحم و التعاطف و التودد" منعقد نموده است (5).
موفقیت در پرتو دلسوزى :
ما اگر صفحات تاریخ پیشینیان و گذشتگان را ورق بزنیم و حالات آنان را تجزیه و تحلیل نموده و کاملا بررسى کنیم ، خواهیم دید که اکثریت موفقیت و کامیابى آنان در پیشرفت اهداف مقدسه و عامل نفوذ افکار پاک تربیتى آن بزرگواران در روحیه مردم جهان از همین راه بوده است و به وسیله شفقت و مهربانى پله هاى تعالى و ترقى را پیموده اند و به درجه نهائى رسیده اند.
چنانچه از فضیل بن عثمان منقول است که گفت : از حضرت صادق (علیه السلام ) شنیدم فرمود: هر که واجد نرم خوئى و ملایمت بوده و با مردم خوش رفتارى نماید، هر هدفى که داشته باشد، مى تواند فراهم کرده و به دست آورد(6).
انبیا و رهبران دینى روى مسئولیت هاى بزرگ رهبرى و تربیتى که به عهده داشتند همیشه با اخلاق نیک ، شفقت و مهر و بخشایش خودشان مردم نادان و نابخرد جامعه بشریت را از نکبت و بدبختى بیرون نموده و به شاهراه هدایت در مى آورده اند.
به آنکه نرم خوئى و خوش رفتارى با بندگان خدا داده شده است ، خیر و سعادت و خوشبختى هر دو جهان به او عطا شده است و هر که از این خوى نیکو و خصلت پسندیده محروم شده از خیر نیکبختى هر دو گیتى بى نصیب و بى بهره گردیده است .

چنانچه خداوند متعال درباره خاتم پیامبران مى فرماید: اگر تندخوى و بى رحم و سنگدل بودى ، از اطراف و پیرامونت متفرق و پراکنده مى شدند(7).
رسول گرامى اسلام مردمان وحشى و بربرى آن زمان را با نرمى و مهربانى و عاطفه بى نظیر و بى مانندى به دور خویش جمع کرده و آئین مقدس اسلام را به آنان تلقین و تعلیم نمود و در همه کارهاى مسلمانان ، خود آن حضرت مستقیما شرکت جسته و غمخوار امت و پیروان خویش مى گردید.
مهر و محبت آن بزرگوار مخصوص مسلمین نبود، بلکه همه مردم و سکنه روى زمین از دلسوزى هاى او برخوردار بودند. زیرا حضرت احدیت ، آن سرور کائنات و پیامبر رحمت و انسانیت را براى هدایت و دستگیرى همه جهانیان فرستاده بود(8)