۲ـ امّ کلثوم صغری(س)، رقیّه دختر علی(ع) ، همسر مسلم بن عقیل


امّ کلثوم صغری، دختر امیرالمؤمنین(ع) و مادرش امّ ولد بوده است. مسعودی وابن اثیر، امّ کلثوم را در زمره‌ی اولاد علی(ع) معرّفی کرده‌اند. امّا مادرش فاطمه نیست. به گفته‌ی ابن حزم زینب کبری(س) و امّ‌کلثوم کبری(س) از جمله فرزندان علی(ع) وفاطمه(س) هستند. گرچه زینب صغری وامّ کلثوم صغری را که مادرشان امّ ولد بوده، معرّفی کرده است. محسن الامین تعداد دختران علی (ع) را که لقب امّ کلثوم داشته اند، چهار تن ذکر کرده است: ۱ـ همسر مسلم بن عقیل ۲ـ همسر عبدالله اصغربن عقیل ۳ـ همسرابن خطاب ۴ـ همسر عبدالله بن جعفر. براساس گفته‌ی زبیربن بکار نسب شناس مشهور عرب، زینب کبری(س) که به همسری عبدالله بن جعفر درآمد وامّ کلثوم کبری که همسر عمربن خطاب شد هردو از فاطمه(س) بودند. وی دختران معروف دیگر علی(ع) از غیر فاطمه (س) را چنین نام برده است: رقیّه دختر صهباء که همسرمسلم بن‌عقیل شد، زینب صغری به ازدواج محمّدبن عقیل درآمد وامّ کلثوم صغری که نامش نفیسه بود به همسری عبدالله اکبربن عقیل انتخاب شد. ۴
سخنان مورّخین ونسب شناسان پیرامون این بانو بسیار است، امّا بنابر آنچه مسلّم است این بانو در حادثه‌ی کربلا، همراه خواهرش زینب(س) حضور داشته ودر بارگاه ابن زیاد ویزید خطبه‌های غرّا و کوبنده خوانده است. در اینجا قسمتی از سخنان ظلم ستیز، از آن بانوی شایسته آورده می‌شود. این سخنان در مقابل مردم کوفه ایراد گردید:« ای اهالی کوفه! سیمای شما زشت وناپسند باد که حسین(ع) را تنها گذاشتید واورا کشتید واموال اورا به غارت بردید… نابود شوید، آیا می‌دانید چه وزر و وبالی راگردن گرفتید؟ وچه گناهی گران را بردوش کشیدید وچه خون‌هایی ریختید وچه بانوان گرانقدری را داغدار کردید وچه اموالی را به تاراج بردید؟ مردانی را از دم تیغ گذراندید که بعد از رسول خدا(ص)بهترین‌ها بودند وآنچنان که گویی عاطفه ومهربانی دردل‌های شما ریشه‌کن شده است. آگاه باشید که حزب خدا پیروز وحزب شیطان زیان کار است». ۵