احترام به افكار و مقدسات یكدیگر
پیششرطهاى گفت و گو از نگاه قرآن
منظور از زمینهها و پیش شرطهاى گفت و گو، امورى است كه فراهم آوردن و مراعات آنها در تمام مراحل گفت و گو لازم و ضرورى است. به برخى از این موارد اشاره مىكنیم:
الف) پذیرش دو طرف یا چند طرف:
یكى از پیش فرضهاى آغازین گفت و گو، پذیرش دو طرف یا چند طرف است كه با استفاده از علائم، از جمله كلام به شكلهاى مختلف با یكدیگر تبادل معنا مىنمایند. این امر مورد پذیرش قرآن كریم است. البته پذیرش طرف مقابل به معناى حقانیت او نیست، بلكه منظور این است كه گفت و گو وقتى تحقق پیدا مىكند كه هر یك از طرفین، سخن طرف دیگر را بشنود و با یكدیگر به تبادل آرا و عقاید بپردازند. حضرت موسى (علیهالسلام) مامور مىشود حتى با فرعون، دشمنترین دشمنان خدا، به گفت و گو بپردازد و آیات الهى را به او ابلاغ كند:
آنگاه بعد از آنان، موسى را با آیات خود به سوى فرعون و سران قومش فرستادیم.1
شما دو نفر (موسى و هارون) به سوى فرعون بروید؛ همانا او سركشى كرده است.2
اهمیت پذیرش طرف مقابل، به گونهاى است كه این حق حتى براى مشركان به رسمیت شناخته شده است:
«وَإِنْ أَحَدٌ مِّنَ الْمُشْرِكِینَ اسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّى یَسْمَعَ كَلاَمَ اللّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ یَعْلَمُونَ »3؛
و اگر یكى از مشركان از تو پناه خواست پناهش ده تا كلام خدا را بشنود، سپس او را به مكان امنش برسان؛ چرا كه آنان قومى نادانند.
نقل قول
