شخصى آمد خدمت مولاى متقیان على علیه السلام و گفت : یا امیرالمومنین ! مرا نصیحت كن . على علیه السلام نصایح زیادى كرد. دو جمله اولش را برایتان عرض مى كنم . فرمود:
لا تكن ممن یرجوا الاخرة بغیر عمل و یرجى التوبة بطول الامل ، یقول فى الدنیا بقول الزاهدین و یعمل فیها بعمل الراغبین 1. همین دو جمله فعلا ما را بس . فرمود: نصیحت من به تو اینكه از آن كسان مباش كه امید به آخرت دارد اما مى خواهد بدون عمل به آخرت برسد، مثل همه ما.
ما مى گوییم حب على بن ابى طالب كافى است . تازه حب ما حب حقیقى نیست ، اگر حب حقیقى بود عمل هم پشت سرش بود. مى گوییم همین وابستگى ظاهرى كافى است ! خیال مى كنیم على علیه السلام از كسانى است كه احتیاج دارد، و اگر افرادى انتساب دروغین هم داشته باشند دیگر بسیار خوب ، ما عجالتا سیاهى لشكر مى خواهیم . سیاهى لشكر هم كافى است !
ما خیال مى كنیم یك گریه دروغین بر امام حسین كافى است . ولى امیرالمومنین فرمود اینها دروغ است اگر حب على بن ابى طالب تو را به عمل كشاند، بدان حب تو صادق و راستین است . اگر گریه بر حسین بن على بن ابى طالب تو را به عمل كشاند، بدان حب تو صادق و راستین است . اگر گریه بر حسین بن على تو را به سوى عمل كشاند، بدان حب تو صادق و راستین است .
اگر گریه تو راستین است . اگر نه ، فریب شیطان است . جمله دوم و یرجى التوبة بطول الامل اى مرد! از آن كسان مباش كه احساس نیاز به توبه را در وجود خدا دارند اما همیشه مى گویند دیر نمى شود، وقت باقى است .
برادر! اگر على بیاید و من هم برویم خدمتش و بگوییم آقاجان ! ما را نصیحت كن ، چنین جمله اى به ما مى گوید: لا تكن ممن یرجوا الاخرة بغیر عمل و یرجى التوبه بطول الامل تا كى بگوییم آقا دیر نمى شود، حالا وقت باقى است ؟! تا هنوز جوان هستیم مى گوییم اى آقا! جوان بیست ساله كه دیگر وقت توبه كردنش نیست . عجیب این است كه بعضى افراد پیر و كهنسال وقتى یك جوان را مى بینند كه متوجه عبادت است و به گناه خودش توجه دارد و حال توبه و ندامت است ، مى گویند: اى آقا! تو جوانى ، هنوز وقت این حرفهاى براى تو نرسیده .
اتفاقا جوانى بهترین وقتش است . یك شاخه تا وقتى كه هنوز تازه است ، آمادگى بیشترى براى راست شدن دارد، هر چه بزرگتر و خشكتر بشود، آمادگى اش كمتر مى شود، بعلاوه ، چه كسى به این جوان قول داده كه او پا به سن بگذارد، میانه مرد بشود، از میانه مردى بگذرد و پیر بشود؟ تا جوانیم مى گوییم جوانیم . در میانه مردى هم كه مى گوییم حالا وقت داریم ، توبه وقتش پیرى است ، وقتى كه پیر شدیم . از همه كارها افتادیم و همه قدرتها از ما گرفته شد، آن وقت توبه مى كنیم .
نمى دانیم كه اشتباه كرده ایم ، آن وقت اتفاقا هیچ توبه نمى كنیم ، آن وقت دیگر حال توبه برایمان نمى ماند، آنقدر در زیر بار معاصى كمر ما خم شده است كه دل ما دیگر حاضر براى توبه كردن نیست ، دل یك جوان آماده تر است براى توبه كردن تا دل پیر. چه خوب مى گوید مولوى :
خاربن در قوت و برخاستن
خاركن در سستى و در كاستن
نقل قول
