◄*♥*► تکامل اجتماعي انسان ◄*♥*►

كتاب حاضر متشكل از چهار بخش است . بخش اول " تكامل اجتماعی انسان‏ " نام دارد و مجموع دو سخنرانی استاد شهيد مرتضی مطهری تحت همين عنوان‏ در دانشگاه شيراز می‏باشد . تاريخ دقيق اين سخنرانيها مشخص نيست ولی‏ آنچه مسلم است اينكه بعد از سال 1350 ايراد شده‏اند . اين بخش در زمان‏ حيات استاد بدون اجازه و نظارت ايشان با كيفيت بسيار نامطلوب به چاپ‏ رسيد كه موجب آزردگی خاطر استاد شد و البته در همان زمان جلوگيری به عمل‏ آمد . پس از شهادت استاد اين دو سخنرانی با تنظيمی نه چندان خوب از سوی برخی واحدهای انتشاراتی منتشر شد كه پس از اعلام ممنوعيت چاپ و نشر آثار آن متفكر گرانقدر بدون اجازه " شورای نظارت بر نشر آثار استاد شهيد " انتشار آن متوقف گشت . به هر حال اين بخش از كتاب در اين‏ چاپ با تنظيم صحيح عرضه می‏شود ضمن اينكه به دليل استفاده از حواشی استاد بر آن چاپی كه بدون اجازه ايشان صورت گرفته بود ، كاملتر نيز شده است
بخش دوم اين كتاب " هدف زندگی " نام دارد كه متشكل از پنج جلسه‏ صحبت استاد شهيد در جمع حدود ده تن از شاگردان خود در سال 1351 تحت‏ همين عنوان می‏باشد . در اين بخش برخی از مباحث جهان‏بينی اسلامی نيز مورد بحث قرار گرفته به طوری كه اين بحثها می‏تواند شرح برخی از مباحث مجموعه " مقدمه‏ای بر جهان بينی‏ اسلامی " واقع شود .

3

نازنین رقیه* خادمه گل نرگس* · 06-04-2012, 11:54

اين بخش نيز مانند بخش اول با تنظيمی نه چندان‏ خوب قبلا از سوی برخی واحدهای انتشاراتی به چاپ رسيده است . ضمنا نوارهای اين بخش در دست نيست و تنظيم آن از روی متنی كه در همان زمان‏ از نوار استخراج شده صورت گرفته است

بخش سوم اين كتاب " الهامی از شيخ الطائفه " نام دارد . اين بخش‏ تدوين و تفصيل يافته سخنرانی استاد شهيد تحت همين عنوان در كنگره هزاره‏ شيخ طوسی است كه از تاريخ 28 اسفند 1348 تا 3 فروردين 1349 در دانشگاه‏ مشهد برگزار شد . ا ين بخش در زمان حيات استاد در كتاب " هزاره شيخ‏ طوسی " كه مجموع كنفرانسهای ايراد شده در آن كنگره است به چاپ رسيد
از آن جا كه اين مقاله دور از دسترس علاقمندان آثار استاد شهيد بود و نيز به جهت تمركز بيشتر اين آثار از نظر نشر ، عينا در اين كتاب آورده شد
بخش چهارم اين كتاب مقاله‏ای است تحت عنوان " مزايا و خدمات مرحوم‏ آية الله بروجردی " كه در سال 1340 و پس از فوت آن مرحوم توسط استاد شهيد نگارش يافته و قبلا در كتاب " مرجعيت و روحانيت " كه مجموعا مقالاتی است از چند نويسنده به چاپ رسيده است . اين مقاله نيز به همان‏ دلائل يعنی در دسترس نبودن و ايجاد تمركز در نشر آثار استاد شهيد در اين‏ كتاب آورده شد
مقالات سوم و چهارم علاوه بر مطالبی در باب عناوين ياد شده ، مطالبی‏ نيز درباره اجتهاد و فقه اسلامی دارد كه شايان توجه است . از خداوند متعال توفيق بيشتر مسئلت داريم
انتشارات صدرا

4

نازنین رقیه* خادمه گل نرگس* · 06-04-2012, 11:54

بخش اول تكامل اجتماعی انسان

5

بسم الله الرحمن الرحيم موضوع بحث مفهوم تكامل در تاريخ و به تعبير ديگر تكامل اجتماعی و پيشرفت اجتماعی انسان است . علماء برای انسان قائل به دو تكاملند : يكی‏ تكامل طبيعی و زيستی كه در زيست شناسی خوانده و ديده‏ايد ، كه انسان را كاملترين حيوان و آخرين حلقه تكامل طبيعی حيوانات دانسته‏اند . معنی‏ تكامل طبيعی روشن است ، يعنی تكاملی كه آنرا جريان طبيعت بدون دخالت و خواست خود انسان بوجود آورده است . از اين جهت ميان انسان و ساير حيوانات تفاوتی نيست يعنی يك مسير طبيعی جبری قهری ، هر حيوانی را به‏ مرحله‏ای رسانده است ، انسان را هم همان جريان به مرحله‏ای كه امروز ما او را انسان می‏ناميم و او را نوعی خاص در مقابل ساير انواع می‏دانيم رسانده‏ است . ولی تكامل تاريخی يا تكامل اجتماعی يعنی سير جديدی از تكامل كه در اين سير جديد ، طبيعت به آن شكل دخالت ندارد . اين تكامل ، تكامل‏ اكتسابی ( 1 ) است . يعنی تكاملی است كه انسان با دست خود آنرا كسب‏ كرده است و دوره به دوره هم آنرا از طريق تعليم و تعلم منتقل كرده است‏ ، نه از طريق وراثت .

پاورقی : 1 - از نظر ماركسيسم ، اين تكامل هم به نحوی طبيعی و جبری است

9

نازنین رقیه* خادمه گل نرگس* · 14-04-2012, 07:54

تكامل طبيعی بدون اختيار و اكتساب انسان رخ داده‏ است و با يك سلسله قوانين ارثی دوره به دوره طی شده است . ولی تكامل‏ اجتماعی يا تاريخی انسان چون اكتسابی است و به دست خود انسان بوجود آمده است انتقالش از نسلی است و به دست خود انسان بوجود آمده است‏ انتقالش از نسلی به نسلی و از دوره‏ای به دوره‏ای و احيانا از منطقه‏ای به‏ منطقه‏ای ، بوسيله تو ارث نبوده و امكان هم نداشته است بلكه بوسيله‏ تعليم و تعلم و ياد دادن و ياد گرفتن ، و در درجه اول بوسيله فن نوشتن‏ انجام شده است كه می‏بينيم قرآن كريم هم به قلم و ابزارهای نوشتن قسم‏ می‏خورد : " « ن و القلم و ما يسطرون » ( 1 ) " و يا : " « اقرا باسم‏ ربك الذی خلق 0 خلق الانسان من علق 0 اقرأ و ربك الاكرم 0 الذی علم‏ بالقلم »" ( 2 )
خدای بزرگوار تو همان است كه قلم بدست گرفتن را به انسان آموخت يعنی‏ استعداد پيشرفت در تكامل تاريخی و تكامل اجتماعی به انسان داد
در اينكه جامعه بشر از بدو پيدايش ، از زمانی كه شروع كرده است به‏ ايجاد تمدن ، رو به پيشرفت و رو به تكامل بوده است تقريبا جای بحث‏ نيست .

پاورقی : 1 - سوره قلم آيه يك : " نون ، قسم به خامه و آنچه می‏نويسد "
2 - سوره علق : " بخوان به نام پروردگارت كه بيافريد ، انسان را از خون بسته بيافريد ، بخوان و پروردگارت ارجمندتر است ، همانكه به وسيله‏ قلم بياموخت "

10

موضوع: ◄♥► تکامل اجتماعي انسان ◄♥►

ابزارهای موضوع

جستجو موضوع

نحوه نمایش موضوع