عوامل سلامت و رشد عقل
امام علی (ع) میفرماید:
عقل غریزهای است که با دانش و تجربه فزونی مییابد.۲۲
و نیز فرمود:
اندیشه فراوان در حکمت، عقل را بارور میکند۲۳؛
همچنین فرمود:
رها کردن چیزی که برایت سودمند نیست عقلت را کامل میکند۲۴٫
تأثیر مواد غذایی در رشد عقل
در اینجا به برخی مواد غذایی و اموری دیگر که در رشد و تقویت عقل مؤثر است، اشاره میشود:
رسول اکرم (ص) فرمود: از خورشت کدو فراوان استفاده کنید، زیرا موجب رشد مغز و افزایش عقل است.۲۵
امیرمؤمنان (ع) فرمود: حجامت، مایه صحت بدن و قوت عقل است.۲۶
امام صادق (ع) فرمود: هر کس در آغاز روز خود را خوشبو کند خِرَدش تا شب با وی خواهد بود.۲۷
به فرموده امام رضا (ع): سرکه، ذهن را تیز و عقل را افزون میکند۲۸ و فرمودند: «به» بخورید، که موجب فزونی عقل است.۲۹
نکته: اجمالاً تأثیر این اعمال و خوراکیها بر افزایش فهم آدمی جای انکار نیست؛ ولی این نکته قابل توجه است که برای سلامت ذهن و تقویت حافظه و رشد فهم عوامل زیادی تأثیر دارند که تغذیه مناسب یکی از آنهاست چنانکه ممکن است موانع فراوانی در کار باشد که از اثرگذاری خوراکیها و عوامل پیش گفته جلوگیری کنند،
بنابراین آنچه در این گونه احادیث مطرح میشود حکمی کلی و عمومی نیست تا همگان را در هر موقعیت و وضعیتی در بر گیرد و هر نوع بیماری جسمی یا روحی آنان را شامل شود، بلکه تأثیر این خوراکها و اعمال به شرایط و موانع مربوط، بستگی دارد.