پاسخ به شبهه علمی مشرکان درباره قیامت
جوابش این است که (بَلَی قَادِرِینَ عَلَی أَن نُّسَوِّیَ بَنَانَهُ)؛ نه تنها عظام را که قسمت مهمّ بدن آنهاست ما دوباره به حال اوّل برمیگردانیم، بلکه آن خطوط ظریف سرانگشتان را هم به حالت اوّل برمیگردانیم. خدایی که اوّلین بار اینها را آفرید، بار دوم بخواهد اینها را خلق کند سهل است. پس از نظر شبهه علمی مسئلهای در کار نیست، (بَلْ یُرِیدُ الإِنسَانُ لِیَفْجُرَ أَمَامَهُ)؛ یعنی انسان میخواهد جلویش باز باشد؛ فجوری در پیش رو دارد، میخواهد جلوی او را کسی نگیرد. شبهه علمی مانع اعتقاد به معاد نیست؛ برای اینکه آن خدایی که از عدم به وجود آورد، پراکندهها را هم جمع میکند. آنچه مانع پذیرش قیامت است همان شهوت عملی است (بَلْ یُرِیدُ الإِنسَانُ لِیَفْجُرَ أَمَامَهُ)؛ در پیش رویش راه برای فجور باز باشد .
«توفّی» یعنی اخذ تامّ؛ اگر کسی حقّ مطلب را خوب ادا کرد و چیزی از مطلب فرو نریخت میگویند این مطلب را «مستوفا» بیان کرد؛ اگر کسی حقِ خودش را کاملاً گرفت میگویند حق خود را «استیفا» کرد؛ یعنی کلِ حق را گرفت [و] چیزی نماند
شبهه منکران معاد و پاسخ خداوند به آنان/ معنی متوفی
عدّهای جهانبینیشان این است که انسان از میلاد تا مرگ خلاصه میشود و جهان طبیعت هم از آغاز حرکت تا فرسودن و پوسیدن ختم میشود و دیگر هیچ؛ یعنی اشیا به سمت زوال دارند حرکت میکنند؛ هر چیزی که حرکت کرده است [و] سر از نطفه هستی در آورد، به سوی عدم میرود؛ یکی از آنها هم انسان است! (همه اشیا که در حال حرکتاند، میروند که بپوسند و نابود بشوند و دیگر هیچ؛ انسان هم اینچنین است)، لذا میگفتند که ما در زمین گُم میشویم ؛ یعنی از بین میرویم و جواب خدای سبحان این است که شما گُم نمیشوید؛ بدنی دارید که در خاک پراکنده است [و] حقیقتی دارید که مأمورین ما آن حقیقت شما را قبض میکنند (به نام قبض ارواح)، [پس] کسی در زمین گُم نمیشود؛ فرمود: (قُلْ یَتَوَفَّاکُم مَلَکُ الْمَوْتِ الَّذِی وُکِّلَ بِکُمْ) ؛ شما در زمین گُم نمیشوید، شما تَوفّی میکنید؛ (متوّفا میشوید)؛ مأموران ما متوفّیاناند، شما را توفّی میکنند.
«توفّی» یعنی اخذ تامّ؛ اگر کسی حقّ مطلب را خوب ادا کرد و چیزی از مطلب فرو نریخت میگویند این مطلب را «مستوفا» بیان کرد؛ اگر کسی حقِ خودش را کاملاً گرفت میگویند حق خود را «استیفا» کرد؛ یعنی کلِ حق را گرفت [و] چیزی نماند. در جواب منکرین معاد، خدای سبحان فرمود: شما در زمین فرو نمیروید، مأمورین ما تمام حقیقتِ شما را توفّی میکنند؛ ما متوفّی هستیم [و] شما متوفایید؛ شما را قبض میکنیم، از بین نمیروید. بنابراین شبهه علمی در کار نیست که اینها منکر معاد شدند، [بلکه] عمده همان است که در سوره «قیامت» فرمود که شهوت عملی دارند؛ [فرمود:] انسان برای اینکه جلویش باز باشد منکر معاد است.
فرآوری : زهرا اجلال
بخش قرآن تبیان
منبع :
بیانات آیت الله جوادی آملی
نقل قول
