llı.✿. llı.✿.ıll فاطمه زهرا (س) الگوی رفتارهای خانوادگی llı.✿. llı.✿.ıll

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

llı.✿. llı.✿.ıll فاطمه زهرا(س) الگوی رفتارهای خانوادگی llı.✿. llı.✿.ıll











چگونه زیستن و معاشرت کردن با همسر و فرزندان و سامان بخشی به امور خانه و

زندگی که در حیات طیبه حضرت زهرا(س) بود، به عنوان «الگوی خانواده ها»

خانه و خانواده او را به عنوان یک «خانواده الگو» مطرح ساخته است.

در این تاپیک به این الگوهای رفتاری اشاره خواهیم کرد

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

گاهی در خانه، به علت وضعیت دوران و شرایط تنگنای اقتصادی حاکم بر مسلمانان
و آن حضرت غذایی نبود و کودکان و خود آن بانو گرسنه بودند

اما فاطمه زهرا(س) چیزی به حضرت علی(ع) نمی گفت و از او درخواستی نمی کرد؛

حتی به پیامبر خدا هم در این مورد سخنی نمی گفت.

بیم آن داشت که همسرش نتواند خواسته او را برآورد و تأمین کند و شرمنده شود.

تا این حد مراعات مالی شوهر و پرهیز از «درخواست»، تنها از آن حضرت برمی آمد
که همسر و همتای کسی همچون علی(ع) است.

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

مشارکت در کارهای خانه، جلوه دیگری از رفتار آن خانواده الگو بود.

گاهی در اثر کار بسیار، دست هایش تاول می زد، لباس هایش غبارآلود می ش
د و بر لبانش دود و خاکستر می نشست.

کارها بین حضرت علی(ع) و فاطمه(س) تقسیم شده بود.

آوردن آب و تهیه هیزم و کارهای خارج از خانه، برعهده علی(ع) بود و درست کردن
آرد و خمیر و پختن نان و وصله زدن لباس و کارهای داخل خانه با فاطمه(س) بود.

حضرت زهرا(س) از اینگونه تقسیم کار، بسیار خرسند بود؛

چرا که از برخورد و روبه رو شدن با نامحرمان در بیرون، دورتر بود.

این نکته، درسی برای تقویت عفاف و پاکی زنان ما در جامعه اسلامی است.

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

شخصیت بخشی به فرزندان




در سیره عملی حضرت زهرا(س) توجه به شخصیت بخشی فرزندان
و ایجاد اعتماد به نفس در آنها کاملاً مشهود است.

از جمله ابزارهایی که روح اعتماد به نفس و مشکل ستیزی را در کودک زنده
نگه می دارد، مسابقه و رقابت های سازنده است.

رو به رو ساختن کودکان با مشکلات و فراهم نمودن امکان رقابت برای
آنها موجببالا رفتن حس اعتماد می گردد.

این مسئله به قدری ارزشمند و سرنوشت ساز است که اولیا کودک باید
برای آنبرنامه ریزی کنند.

حضرت زهرا(س) برای ایجاد اعتماد به نفس در فرزندان خود آنها را وادار و
تشویق به مسابقه و ورزش می کرد.

از جمله نمونه های دیگر؛
روحیه شادابی و نشاط و محبت در بین افراد خانواده است.

افراد خمود و پژمرده از کارایی لازم و مفید در امور اقتصادی و غیر اقتصادی
برخوردار نمی باشند. افزایش کارایی، موجب کاهش هزینه های تولید و در نتیجه سود
افزوده و بهره وری اقتصادی بیشتر می شود.

از منظر اسلام، نفع شخصی و مطلوبیت فرد به تنهایی مطرح نیست، بلکه سهم هر
یک از افراد جامعه در ضرر و منفعت کل جامعه اثرگذار است.

ایثار، پشتکار، گذشت، درستی و راستی و دیگر فضائل و ارزش های فردی
شاکله اجتماع را سالم و پرثمر می سازد.⁽¹⁾

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

محبت و مهروزی به فرزندان





دانشمندان علوم تربیتی می گویند:
کودکان در تمام دوران کودکی به محبت و اظهار علاقه نیازمندند.

کودک می خواهد پدر و مادر او را دوست داشته باشند و نسبت به او اظهار علاقه کنند.

کودک چندان توجه ی به لباس، خوراک و محل زندگی ندارد اما به این موضوع توجه
دارد که آیا او را دوست دارند یا نه؟

درس محبت در خانه حضرت زهرا(س) به طور کامل ارائه می شد و آن
حضرتکه خود از سرچشمه محبت و عطوفت رسول خدا(ص) سیراب شده و
قلبش کانون محبتبه همسر و فرزندانش بود در این جهت نیز وظیفه مادری
خود را به بهترین شکل انجام می داد.

سلمان فارسی می گوید:
روزی حضرت فاطمه زهرا(س) را دیدم، که مشغول آسیاب کردن غله است.

فرزندش حسین(ع) به گریه افتاد و بیتابی می کرد.

عرض کردم: برای کمک به شما، غله را آسیاب کنم یا بچه را آرام نمایم؟

حضرت فرمود:
من به آرام کردن فرزند اولی هستم. شما آسیاب را بچرخانید.⁽²⁾

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

خوب شوهرداری کردن




برای زن بزرگترین موفقیت و ارزش این است که در شئون گوناگون
زندگی،خشنودی همسرش را به دست آورد و از هر گونه عملی که موجب
ناراحتی شوهر می گرددپرهیز نماید.

حضرت علی(ع) می فرمایند:
«جهاد زن، خوب شوهرداری است»

زن برای اینکه بتواند در این جهاد پیروزمند باشد باید تمام سعی
و تلاش خود را بکار گیرد تا خانه را محل آرامش مرد قرار دهد.

شوهرداری حضرت زهرای مرضیه(س) بهترین الگو برای زنان مسلمان است.

رفتار حضرت زهرا(س) با شوهر در عالی ترین مرحله صفا و مهربانی بود.
نه تنها هرگز خاطر شوهر را نرنجاند بلکه یاوری مهربان برای او بود.

حضرت علی(ع) می فرمایند:
«سوگند به خدا، من زهرا(س) را تا آن زمان که خداوند او را به سوی خود برد،
خشمگین نساختم و در هیچ کاری موجب ناخشنودی او نشدم.

او نیز هیچ گاه مرا خشمگین نکرد
و عملی از او سر نزد تا باعث ناخشنودی من شود.»⁽³⁾

و همچنین نقل است که امام علی(ع) فرمود:

«هرگاه به چهره او «زهرا(س)» نگاه می کردم
هر گونه غم و اندوه از من برطرف می شد.»⁽⁴⁾

پس از ماجرای تلخ سقیفه، سران سقیفه برای جلب افکار عمومی
مردم به فکرچاره افتادند تا به گونه ای که از حضرت زهرا(س) دلجویی نمایند
که اجازه ملاقات می خواستند.

اما فاطمه زهرا(س) هر گونه پیشنهادی را رد می نمود
و موضع اعتراض و سکوت و بیزاری را ادامه می داد.

روزی امام علی(ع) وارد منزل شد و فرمود: فاطمه جان خلیفه و عمر در پشت
درب منزل، منتظر اجازه ورود می باشند، تا نظر شما چه باشد.

حضرت زهرا(س) فرمودند:
«علی جان خانه، خانه توست و من همسر تو می باشم
هر آنچه می خواهی انجام ده.»⁽⁵⁾

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

تفاهم در زندگی مشترک





امیرالمؤمنین علی(ع) می فرماید:

«به خدا سوگند (در سراسر زندگی مشترک با فاطمه(س) تا آنگاه که خدای
عزیز و جلیل او را قبض روح فرمود

هرگز او را خشمگین نساختم و بر هیچ کاری او را اکراه و اجبار نکردم،
و او نیز مرا هرگز خشمگین نساختو نافرمانی من نکرد؛

هر وقت به او نگاه می کردم رنج ها و اندوه هایم برطرف می شد.»⁽⁶⁾

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

دعا در حق دیگران





امام مجتبی(ع) نقل فرموده اند که:

«مادرم فاطمه(س) را دیدم شب جمعه در محراب خود به عبادت برخاسته است
و تا نمایان شدن سپیده صبح در عبادت و رکوع و سجود می بود،

و می شنیدم که برای مؤمنین و مؤمنات دعا می فرمود و آنان را نام می برد
و برایشان دعا می کرد، و برای خود هیچ دعا نمی کرد،

به او گفتم: مادر!
چرا همان طوری که برای دیگران دعا می فرمایی برای خودت دعا نمی کنی؟»

فرمود: «پسرم، ابتدا همسایه سپس خانه خود.»⁽⁷⁾

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

تشویق فرزندان به فراگیری علم






حضرت زهرا(س) از همان آغاز کودکی فرزندانش، عبادت خدای تعالی را
در روح و روان آنها تثبیت کرد و خوی پرستش خدای یکتا را در فطرت لطیف آنها سرشت و
از همان آغاز به آنها علم آموخت و آنها را برای کسب معارف و تشویق در فراگیری، آماده می کرد،

به عنوان مثال به فرزندش حسن(ع) که هفت ساله بود می فرمود:

«به مسجد برو، آنچه را از پیامبر شنیدی فراگیر و نزد من بیا و برای من بازگو کن.»⁽⁸⁾

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

مقام ایثار و گذشت




شیعه و سنی نقل کرده اند، امیرمؤمنان و فاطمه زهرا و امام حسن و امام حسین(ع)
و خادمه آنان «فضه» طبق نذری که کرده بودند سه روز، روزه گرفتند.

شب اول هنگام افطار فقیری در زد، حضرت علی(ع) افطار خود را به او داد.
سایرین نیز به او اقتدا کرده و افطار خود را به فقیر دادند و با آب افطار کردند.

شب دوم یتیمی در زد و باز افطار خود را به او دادند.
شب سوم نیز اسیری آمد و چیزی طلبید، این بار نیز افطار خود را به او دادند.

آنگاه از سوی خدای متعال سوره «هل آتی علی الانسان» نازل شد⁽⁹⁾
و در آن آیه «و یطعمون الطعام علی حبه مسکینا و یتیما و اسیرا» اشاره به ایثار و
انفاق آن بزرگواران دارد.⁽¹⁰⁾
تفسیر این داستان را در تفاسیر شیعه و سنی و از جمله در تفسیر معروف «کشاف»
تألیف عالم و مفسر بزرگ سنی «جاراللّه زمخشری» می توان یافت.