محو در جمال معشوق

[نرگس منتظر]

مَحو در جمال معشوق

امیر مومنان امام على علیه السلام در ایمان و تقوا و زهد و عبادت و یقین منحصر به فرد بود، در این مورد پیغمبر اكرم صلى الله علیه و آله فرمودند:
لو ان السموات و الارض وضعتا فى كفة و وضع ایمان علىّ فى كفة لرجح ایمان علىّ. (غایة المرام طبع قدیم ص 509ـ فضائل الخمسه جلد 1 ص .191)
یعنى: اگر آسمانها و زمین در یك كفه ترازو و ایمان على در كفه دیگر گذاشته شوند بطور حتم کفه ایمان على سنگین تر است.
امام على علیه السلام با عشق و حب قلبى خدا را عبادت می كرد زیرا عبادت او براى رفع تكلیف نبود بلكه او محب حقیقى بود و جز جمال دلرباى حقیقت چیزى در نظرش جلوه‏ گر نمی شد.
او در تقواى دینى و عبادت چنان كوشا بود كه پیغمبر اكرم صلى الله علیه و آله در پاسخ كسانى كه از تندى امام على علیه السلام در نزد وى گله می كردند فرمود:
على را ملامت نكنید زیرا او شیفته خدا است.
(شیعه در اسلام نقل از مناقب خوارزمى ص 92ـ تلخیص الریاض جلد 1 ص .2)
امام على علیه السلام هنگامی كه مناجات می كرد و مشغول نماز می شد گوشش نمى ‏شنید و چشمش نمی دید و زمین و آسمان، دنیا و مافیها از خاطرش فراموش می شد و با تمام وجود توجه خود را به مبدأ حقیقت معطوف می داشت.
چنانكه مشهور است در یكى از جنگها پیكان تیرى به پایش فرو رفته و به قدرى دردناك بود كه نمی توانستند آنرا بیرون بیاورند وقتی كه به نماز ایستاد بیرون كشیدند و او متوجه نشد!

[نرگس منتظر]

امیرالمومنین علیه السلام هنگام وضو گرفتن سراپا می لرزید و لرزش خفیفى وجود مباركش را فرا می گرفت و چون در محراب عبادت می ایستاد رعشه بر اندامش می افتاد و از خوف عظمت الهى اشک چشمانش بر محاسن شریفش جارى می شد، سجده‏هاى او طولانى بود و سجده‏گاهش همیشه از اشک چشم مرطوب !

او در محراب عبادت به شدت گریان و در شدت جنگ خندان بود.
ابودرداء كه یكى از اصحاب پیغمبر صلى الله علیه و آله است می گوید:
در شب تاریكى ‏از نخلستانى عبور می كردم صدای كسى را شنیدم كه با خدا مناجات می كرد چون نزدیك شدم دیدم امام على علیه السلام است و من خود را در پشت درخت مخفى كردم و دیدم كه او با خوف و خشیت تمام با آهنگ حزین مناجات می كرد و از ترس آتش سوزان جهنم گریه می نمود و به خدا پناه برده و طلب عفو و بخشش می نمود و آنقدر گریه كرد كه بى حس و حركت افتاد! گفتم شاید خوابش برده است نزدیكش رفتم چون چوب خشکى افتاده بود او را تكان دادم، حركت نكرد گفتم حتما از دنیا رفته است شتابان به منزلش رفتم و خبر مرگ او را به حضرت زهرا علیها السلام رسانیدم.

فرمود: مگر او را چگونه دیدى؟ من شرح ما وقع را گفتم، حضرت فاطمه علیهاالسلام فرمودند: او نمرده بلكه از خوف خدا غش نموده است.
(امالى صدوق مجلس 18 حدیث 9 با تلخیص عبارات)

امام على علیه السلام علاوه بر نمازهاى واجب، نوافل را نیز انجام می داد و هیچوقت نماز شب آن حضرت ترك نمی شد حتى در موقع جنگ نیز از آن غفلت نمى‏نمود، در لیلة الهریر نزدیكى‏ هاى صبح به افق می نگریست ابن عباس پرسید: مگر از آنسو نگرانى دارى؟ آیا گروهى از دشمنان در آنجا كمین كرده اند؟

[نرگس منتظر]

فرمود: نه می خواهم ببینم وقت نماز رسیده است یا نه!

ابن ابى الحدید می گوید: عبادت على علیه السلام بیشتر از عبادت همه كس بود زیرا او اغلب روزها روزه دار بود و تمام شبها مشغول نماز حتى هنگام جنگ نیز نمازش ترك نمی شد، او عالمى بود با عمل كه نوافل و ادعیه و تهجد را به مردم آموخت.

امام على علیه السلام موقع نماز در برابر مبدأء وجود با دل پاك و توجه تمام می ایستاد و به راز و نیاز مشغول می شد عبادت و پرستش او مانند اشخاص دیگر نبود زیرا هر كسى بنا به هدف خاصى كه دارد خدا را عبادت می كند چنانكه خود آنحضرت می فرماید:

«گروهى از مردم خدا را از روى میل و رغبت (به امید نعمتهاى بهشت) بندگى می کنند پس این نوع عبادت عبادت تاجران است، عده اى هم از ترس (آتش دوزخ) خدا را عبادت می کنند این هم عبادت بندگان است و گروهى دیگر خدا را براى سپاسگزارى عبادت می کنند و این عبادت آزادگان است .» (نهج البلاغه كلمات قصار)

فرآوری: آمنه اسفندیاری

بخش تاریخ و سیره معصومین تبیان

---

منابع:

نهج البلاغه ، کلمات قصار
علی علیه السلام کیست؟، فضل الله کمپانی