کلید

[توحید صمدی]

جلسه 196
اگر مفهومی را در ذهن فرض کنیم به آن کلی منطقی است. ادراک بر 3 قسم است : 1- ادراک حسی 2-ادراک خیالی 3- ادراک عقلی . وهم جدای از خیال نیست . حیوانات تا سر حد وهم می رسند اما به عقل نمی رسند چون قوه عقل ندارند . ادراک عقل به2گونه است : 1- ادراک جزئی که همان وهم هست مثلا من می روم او این را خورد و .. 2- ادراک کلی که به آن عقل گویند .


جلسه 197
پیامبر می فرماید : خواب ، برادر مرگ است . خواب را باید فهمید .سر آن چیست ؟ قوه خیال گرفته های قوای 5گانه را در خواب و یا در تمثل انشاع می دهد . معمولا بچه ها در موطن خیال به سر می برند


جلسه 198
قوه خیال گرفته های قوه عقل را نیز به تصویر می کشد معمولا به صورت عبارت یا شنیدنی . این به معنی آن نیست که هر ه در خواب شنیدیم ادراکات عقلی است ! قوه عاقله آنسویی محض است اما قوای 5 گانه اینسویی محض اند اما خیال برزخ این دو است و به هر طرف رو کنیم خیال به آن طرف کشیده می شود .نفس می تواند به جایی برسد که تخیلات را در خارج انشاع کند.


پایان جلد اول شرح دروس معرفت نفس

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

...*... بنام حضرت دوست ...*...

با تشکر از جناب توحید صمدی گرامی
و کسب اجازه از ایشان نکات 101 تا 161 از
خلاصه نوشتاری صوتی شرح دروس معرفت نفس حضرت استاد صمدی آملی(حفظه الله)
را که در این تاپیک ارزشمند محذوف است وارد می نمایم:

جلسه 101
کل نظام هستی یکپارچه واجب الوجود است و نظام هستی برداشتنی نیست . تعبد با تعقل در تضاد نیست همانطور که فلسفه با شرع در تضاد نیست و تعقل شما را به تعبد هدایت می کند و در متن تعبد تعقل است و شریعت یکپارچه حکمت است و در نظام هستی حکمت اصل است و جهل نیست و هر موجودی در قائده خودش در دانایی است . وظیفه شریعت این است که انسان را فیلسوف بپروراند . شریعت هدف نیست بلکه طریقتی برای رسیدن به حکمت است . رشته های تجربی مشکلشان این است که گسسته هستند اما هر موجودی در نظام هستی به تمام موجودات متصل و پیوسته است . مثلا چشم پزشک فقط چشم را مطالعه می کند اما به این
توجه ندارد که تمام ذرات بدن به یکدیگر اثر می گذارند. کسب آن چیزی است که با طبیعت اولیه فرد سازگار است اما اکتساب آن چیزی است که بعدا طبیعت را عوض کرده و آن را می قبولاند مثله فرد سیگاری. عالم به سرالقدر آرام اند چون می دانند که هر حادثه ای در عالم بیوفتد یک سرمنشأ داشته است.

جلسه 102
معنی مجرد است اما الفاظ مادی اند . آب اسم است اما آب واقعی مسمی است .اگر الفاظ را در اسمی جابجا کنیم معنا تغییر می کند


جلسه 103
همه اعضا در خدمت نفس اند و هر حرکت حیوانی و نباتی به وسیله نفس است و به اصطلاح قرب فریضه گویند . * جبلی چشم بر دیدن است اما خود چشم بر این دیدن استقلال ندارد پس متن تکوینی چشم بر دیدن است . در متن تکوین خلاف پیش نمی آید . حتی دیوانه هم کارهایش از متن تکوین است ؛ مثلا تا حال پیش آمده دیوانه غذا را به زور به گوشش فشار دهد تا غذا بخورد . نفس اختیار دارد که قوا را در کجا استفاده کند نه اینکه در قوا تصرف کند که تکوینیات را نقض کند .یکی از راههای تقویت حافظه تکرار مداوم است . صورت دادن به نطفه دست حقیقت نظام هستی است که آب را به صورت زیبایی انسانی درآورد.

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

جلسه 104
خدا به معنای موجود مجرد عقلانی نیست خدا محدود نیست و نمی توان بخش خاصی از نظام را خدا فرض کرد .حتی در صدا زدن خدا نیز نباید به محدودیات صدا زد مثلا یا درخت مثل این است که شما را با دندان صدا بزنند . * به این فکر کنید که محدود بودن جزء معدومات است یا وجود ؟ جدا بودن از محدوات است یا وجود ؟ * حد امر عدمی است نه عدم مطلق !

جلسه 105
نفس به وسیله آلات و قوا کار می کند و حرف شریف تر اینکه قوا بوسیله نفس کار میکنند و در قیامت نفس را مورد مواخده قرار می دهند نه قوا را . اعضا و جوارح با شعور اند ( فاعل با تسخیر )جلسه 106
اعوذ با الله من الشیطان الرجیم حرف عرض است نه حرف اصل . درست است که نفس مجرد است اما به این معنی نیست که بدن و نفس جدا باشند و هیچ عضوی جدا از نفس نیست . ** نفس در هر عالمی بی بدن نمی شود . عالم را انسان کبیر می گویند . یکی از صفات نفس المحیط است یعنی به تمام قوا قاهر است و همه از نفس اند و به سوی او بازمی گردنند.

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

جلسه 107
در متن خارج صفات خداوند عین ذات اند . نفس قوه هست اما به این معنا نیست که این قوه به تمام حقیقت نفس است . در زمان بدنیا آمدن بچه نباید اینطور در نظر گرفت که خدا روح را در بچه فووت کرده منظور خدا را عددی نگیرید . / مثلا قوه هاضمه بگوید من خودم را شناختم و از این به بعد می خواهم نفس را بشناسم نمی داند که تا به حال در متن نفس بوده و خودش به نحوی نفس بوده !
اگر نفس را از بدن بگیرید هیچ عضوی من نمی گوید.

جلسه 108
از اصل ، فرع می جوشد و از فرع ، اصل می جوشد ( اشاره به مرغ و تخم مرغ ) ابتدا آدم خلق شد سپس نطفه ؛ چون نطفه باید در زمین مستعد قرار گیرد.

جلسه 109
باید به این فکر کرد که چه موجودی نطفه را صورتگری می کند . از لحاظ جسمی نیز قوای انسانی شریف تر از قوای حیوانی ست.
ما حتی به این موضوع علم نداریم که بعد از خوردن غذا چطور در داخل این غذا تجزیه و تحلیل می شود اما نفس علم بسیط به کار اجزا دارد . ** ذهن در گرفتاری در سوال های سنگین و زیاد تیز می شود.


جلسه 110
قوا را می توان جدا از آلات دید ، مثلا همه قوه بینایی دارند اما بعضی آلت بینایی(چشم ) را ندارند . طبع انسان طوری است که اگر فردی به صورت طبیعی نباشد با مزاج انسان جور در نمی آید.ریشه درخت در زمین است اما ریشه انسان به طرف آسمان است ( مغز) مقام محمود علم به حقایق اشیااست و لذا در زیارت عاشورا به امام حسین مقام محمود نسبت می دهیم . از امامان باید پرسید که چرا این درخت باید اینطور ریشه بزند و ساقه آنطور ؟

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

جلسه 111
امت در جامعه اسلامی مردمی هستند که یکدل و یکصدا هستند . بهشت مرتبه مادون اش لذت خیالی است و بالاتر لذت عقلانی و لذت فوق عقلاتی. عسل و شیر و خمر در اینجا (نشئه طبیعت ) علم نیستند اما در آنجا باشعور و علم اند ؛ در اینجا آتش شعور ندارد و می سوزاند اما در آنجا دارای شعور است ؛ در دار آخرت فرد جاهل ، عاقل جاهل است یعنی عقل به جهل خود دارد و جهنم و بهشت هم عقل است و بهشت عقل در عقل است . * در مسیر علمی قانع نباشید و حق توقف ندارید و بالاتر را بخواهید.
اسما الله به این دلیل دارای کثرت است که در رابطه با ماست و الا وجود ، وجود است.

جلسه 112
در زمان مرگ ، مرگ قوای نباتی رخ می دهد . قوای : 1- قوه غاذیه : گرفتن غذا و دادن غذا به اعضا به مطابق نیازشان ؛ 2- قوه نامیه : بعد از گرفتن غذا قوه نامیه متناسب اعضا را رشد می دهد ؛ 3- قوه جاذبه : غذا را جذب می کند برای گرفتن انرژی از غذا4- قوه هاضمه : غذا را بپزد { با آب نمک استنشاق نکنید چون با مزاج بینی متناسب نیست } 5- قوه ماسکه : چسبیدن غذا برای مانع
شدن غذا برای اینکه قوه هاضمه آن را بپزد ؛ 6- دافعه : جدا کردن کثیف ها از لطیف ها 7- مولده : (مظهر اسم شریف باقی ) ساختن نطفه به کمک قوه غاذیه و غذای لطیف شده .

جلسه 113
نقص یعنی شر و شر در عالم نداریم .هر یک از اعضا و جوارح هدفی خاص و هر کدام غذایی خاص . هیئت تشریح آفاقی عالم است.

جلسه 114
دیدن و شنیدن انسان عقلی است اما دیدن و شنیدن حیوان وهمی است . پیامبر نیز در حرکت است و ایشان نیز توقف نکرده اند . هر کجا دیدیم که فهمتان به معنای آیه یا حدیث نمی کشد بگویید نمی فهمم از خودتان تفسیر نکنید.دنبال ذکر و شهود نباشید آنها اگر بخواهند با یک کن به شما می دهند.از کامل مکمل نباید جدا بشود ( اهمیت ائمه )

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

جلسه 115
انسان به خودش علم ذات به ذات دارد و تا این علم جلوه نکند لذت نمی آید مثلا مشاهده آثار خود ؛ هدف از آفرینش چه بوده است؟
حق متعال خواست خودش را برای خودش جلوه دهد و به تشبیه موجودات آئینه به سوی حق متعال هستند . یوم در قرآن یعنی ظهور تاریکی هم به نحوی یوم است. نمی توان گفت فایده آفرینش چه بوده مثل این است بگویید که فایده ، فایده اش چیست !
مبادا علوم تجربی شما را با عالم خو و عادت دهد . هر کس معجزه می خواهد دال بر نقص عقلانی خود دارد . نفس انسانی مقام لایقی فی دارد یعنی مختاریم در بالا رفتن و توقف نکردن چه اینکه موجودات عقلی اینطور نیستند.

جلسه 116
هر کسی که متقی و الهی است پیغمبر است . هر لفظی که در آن ف ر ج باشد به گشایش برمی گردد ، مثلا فرجه دادن. دین یک بحث مادی زمانی و مکانی نیست که مثلا قیامت را زمان تفسیر کنید.

جلسه 117
نهایت مقام نفسانی مقام حیرت و دهشت است . یکی از گروه فرشتگان عالین نام دارند و به انسان سجده نکردند چون در حیرت محض اند و غیر نمی بینند. علم تشریح دار وجود است و ثمره علم نیز دهشت و حیرت است . وحشت ترسی است که اگر نباشد جسم انسان به خطر می افتد اما دهشت ترس از مقام است. ** علم اولین و آخرین در قرآن است و آیا ما از قرآن دهشت داریم ؟ قرآن را باید شخم زد و ببینیم که چه خبر در آن است. علم آناتومی بدن انسان ، هیئت و نجوم رو مطالعه بفرماید . چه عجیب که یک ماشین اگر 40 سال کار کند به تعجب و تحیر می افتیم اما چطور از خودمان یا عالم به حیرت نمی افتیم ! تا از این خو کردن بیرون بیاییم جان به لب می آید . تمام موجودات در دلبری در حد کمال اند.

جلسه 118
مذکر و مونث بودن ربطی به مقامات انسانی ندارد ، مسائلی که در مورد زن در فقه صحبت شده مربوط به این نشئه است و این چینش نظام هستی است . در مورد سمت انبیا و قضاوت حرف هایی هست اما مربوط به مقام زن نیست . عالم ، عالم کن و فساد نیست عالم دائما در حرکت جوهری است . جمع کردن مشکل تر از حفظ کردن است چون ممکن است 2 ماده باهم در تضاد باشند
اما چطور عالم اسم شریف جامع است مثلا گرگ و میش.

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

جلسه 119
در مکاشفه چون بدن مثالی با بدن مادی در ارتباط است بعد از مکاشفه برای بعضی خستگی یا حتی بیهوشی دست می دهد . سلامت بدن برای تعلق استکمالی ماست اما مردم فقط به دنبال تعلق تکمیلی هستند . هر چه مزاج سالم تر باشد زودتر و هموارتر به کمال می رسیم و لذا سالم ترین مزاج را رسول اکرم داشتند چه اینکه بعضی با گرسنگی به بدن مادی آسیب می رسانند برای رسیدن به کمال !
**همه و همه مقدمه برای کمال نفس شماست . نفس اعتدال بدن را برعهده دارد و نفس جامع و حافظ بدن است.

جلسه 120
انسان از نظر لغوی یعنی نسیان از ماده و انس با فوق ماده . آدم یعنی موجودی که معلم به اسما الله است ، یکی از اسماالله اسم مضل است و تکوینا شیطان با انسان باید باشد. کثرت الفاظ دال بر معانی مختلف است . ** انسان موجودی ممتد از عرش تا فوق عرش است. در این درس و بحث در مقام روح ، خفی ، اخفایتان به شما میدهند اما شما چاه بکنید تا به آبی که بهتان میدهند برسید چه زود و چه دیر


جلسه 121
بدن شانی از شئون نفس است و هیچ شانی از صاحب شان خود جدا نیست .
بدن ما به عالم ماده وابسته است و مادر بدن مادی ما طبیعت است .
بدن مثالی همانند صورت نفس است و درآن نشئه نیز دارای بدن هستیم اما بدن ما براساس رفتارهای
ما در این نشئه شکل می گیرد .
*اصل : انسان یک موجود متشخص و ممتد است.

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

جلسه 122
زمانیکه جنین در سر حد نبات است بر ایشان بقا هنوز تعلق نمی گیرد چون هنوز برسرحد حیوانیت نیز نرسیده است .
آن قبری که در قرآن و روایات آمده نه این قبر ظاهری ست و با ماده تفسیر نکنید .
*بدن تابع نفس ناطقه است.


جلسه 123
هر جسمی که می بینیم یا سنگ است یا آب یا آتش و امثالهم .
در معاد جسمانی نباید به دنبال جسم بودن بدن بگردیم و در آیات و روایات حرف از جسم بدن قیامت زده
نشده است اما ما به این جسم در این نشئه تعلق استکمالی داریم و باید خود را پاک نگه داشته و خوب
تحصیل کنیم تا در آن نشئه هم سیر تکاملی مان به نحو احسن پیدا کند.


جلسه 124
در مباحثه کردن بین طرفین انتقال غیر مستقیم علمی پیش می آید .
در نظام هستی تصادفی بودن و ناگهانی نداریم و همه چیز بر اساس حکمت است اما جایی که ما نمی
فهمیم می گوییم تصادفی بوده است .
چطور در حالت عادی یک انسان نمی تواند آهن سنگینی را بلند کند اما اگر همین انسان غضب داشته باشد این آهن را بلند می کند و این حالات تک و توک نیست و ما شبانه روز از اینحالات داریم.
آیا تاثیر نفس بر بدن است یا خود بدن به این حالت می افتد ؟
* بدن مرتبه نازله نفس است و یا بدن به جسم در آمده نفس است.
چطور فرمودید مرده همان فرد است اما نمی بوید و نمی خورد و... ؟


جلسه 125
پرسیدن زمان بوجود آمدن وجود از بازیگری های وهم است چون عقل به ذات وجود نمی رسد و چون
عقل محدود و وجود نامحدود.
معلوم زمانی برای عالم روشن می شود که عالم قوه فهمیدن معلوم را داشته باشد .
در احادیث داریم که اسما الله همه حجاب اند و چه جالب که اسما خود انسان هم حجاب اند و ذات را
باواسطه اسم نمی توان شناخت .
منِِ ما پیدای ناپیداست.

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

جلسه 126
تعریف انسان از دیدگاه منطق : انسان ، حیوانی است ناطق یعنی ناطق بودن انسان دلیل برتری اش هست و منطق روی ماهیت صحبت می کند.
در فلسفه بحث بر سر وجود است و از نظر فلسفه موجودات را به نحوه ی وجودشان برتری می دهند .
یعنی ساختار وجودی شان متمایز ست .تشکیک در وجود را فهلویون آوردند .
اما عارف می گوید وجود دارای مرتبه هم نیست و وجود یکی ست و نامتناهی که نمی توان به ذاتش رسید و می توان بروی آن اسماالله گذاشت و ذات خودمان نیز مجهول مطلق است و نمی توان از مجهول مطلق (خودمان ) به مجهول مطلق(خداوند) رسید و در عین حال هم نمی توان گفت همه هیچ اند .

اینهایی که ما می بینیم مظاهر وجوداند .
*وجود مشهود ماست نه ذات وجود ؛ یا ظهور وجود مشهود ماست .
*** امتیاز ، غیر از تشخص است ؛ یعنی یک شخصیت داریم با مراتب یا امتیاز گوناگون .

جلسه 127
انسان موجودی ثابت سیال است . جسم این لحظه غیر از جسم لحظه بعد است اما من این لحظه بعد
از رفتن به آن نشئه نیز همان من است .
در حرکت جوهری ثابت سیال می خواهیم .
شخصیت ما جامع تمام اطوار ماست .

جلسه 128
برداشت ذهنی ما را نمی توان به متن واقع نسبت داد .
من ما ؛ همان من اوست .

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

جلسه 129
تعداد اسامی مبتنی بر تعدد حقیقت نیست و به خاطر شئون نام گذاری مختلف انجام می دهیم . در قرآن در حدود 20 اسم برای نفس داریم .
دروس نجوم یا هیئت جدید و قدیم ندارد چون این دروس برمبنای ریاضیات هستند و ریاضیات برهانی
ست و زمان نمی پذیرد.

جلسه 130
مصل ، مخرج ؛ ملائکه ، مفارغات و اصطلاحات دیگر منظور مخرجی که ما را از نقص به سوی کمال می برد هستند.
** تعلقات که برداشته شود یک بدن و نفس کل داریم و همه موجودات شئنی از شئون نفس کل اند و اگر آن نفس کل اراده بفرماید عصا ، اژدها می شود .اگر بافت انسان کامل به هم بخورد همه موجودات بافتشان به هم می خورد گویی انسان کاملسرسلسه وجودات است و چه ارتباطی هست ؟! آیا ضابطه ای بین اسم شخص و
خود شخص هست ؟


جلسه 131
حرکت در موجودی است که فاقد کمال باشد و به آن حرکت استکمالی گویند .
درست است که مربی ، دوست ، اجتماع و نطفه در بالا بردن انسان نقش زیادی دارند اما مهم ذات شخص است.
تمام این درس وبحث مقدمه است و حقیقت علم را باید از ماورا طبیعت بدهند.


جلسه 132
در رسیدن به جواب سوالتان عجله نفرمایید ، ابتدا فکر و مطالعه بکنید تا بعدا با رسیدنبه جواب لذت ببرید
و همین تلاش کردن برای رسیدن به جواب هم لذت آور است.
کسی که در این مسیر الهی قرار بگیرد و از مسیر برگردد مفسد فی الارض است چون نفس خودش را
ضایع می کند.
علم از آن جهت که علم است یعنی وجود یعنی الله .
علم را برای علم بخواهید حتی علم را برای آخرت خود نیز نخواهید.
علم قلبی تهی می خواهد قلبی که اشتغال نداشته باشد و علم فردی باهوش ،علاقمند و صبور و استادی گشاینده و عمر طولانی می خواهد.