❤✿❤✿❤ کند و کاوی در ابعاد عشق ❤✿❤✿❤

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

نشانه‏ هاى عشق حقيقى‏






از مجموع آيات و روايات و سخن عارفان واصل، مى‏ توان نشانه ‏هايى براى
عشق حقيقى شمارش كرد، دانستن اين علايم آدمى را قادر مى ‏سازد تا عشق خويش را
ارزيابى كرده و دريابد تا چه اندازه در جاذبه اين عشق قرار دارد؟

گفتنى اينكه از آنجا كه عشق حقيقى دو طرفه است
چنان كه قرآن نيز بدان تصريح كرده است

يعنى در قبال عشق انسان به خداوند، خداوند متعال نيز به انسانى كه
عشق حقيقى و راستين دارد، عشق مى‏ورزد

نشانه ‏هاى عشق حقيقى دو قسمت است :

عشق انسان به خدا و عشق خداوند به انسان

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

نشانه‏ هاى عشق انسان به خدا







_ترجيح دادن خداوند بر همه محبوبهاى ديگر

عاشقان را شادمانى و غم اوست‏
دستمزد و اجرت خدمت هم اوست‏

غير معشوق ار تماشايى بود
عشق نبود هرزه سودايى بود

عشق آن شعله‏ ست كاو چون برفروخت‏
هر چه جز معشوق باقى جمله سوخت‏

تيغ «لا» در قتل غير حق براند
در نگر زان پس كه بعد «لا» چه ماند

ماند «الا اللَّه» باقى جمله رفت‏
شاد باش اى عشق شركت‏سوز زفت

- در باطن و ظاهر مطيع و موافق اوامر و نواهى او بودن

- ترجيح دادن لقاى خدا را بر بقاى خود

عاشقم من كشته قربان لا
جان من نوبتگه طبل بلا

من چو اسماعيليانم بى‏حذر
بل چون اسماعيل آزادم ز سر

فارغم از طمطراق و از ريا
«قل تعالوا» گفت جانم را بيا

- حقير شمردن هر چيز در برابر عشق به خداوند؛حتى عقل:

عقل را قربان كن اندر عشق دوست‏
عقلها بارى از آن سويت كاوست

- مستغرق ذكر و ياد خدا بودن در همه اوقات

- تنها از او خشنود بوده و در قرب او آسايش و آرامش دارد

- به كلام محبوب يعنى قرآن عشق ورزد

- با مال و جان در راه او مجاهده كردن

تا خيال دوست در اسرار ماست‏
هر كجا شمع بلا افروختند عاشقانى كز درون خانه‏ اند

شمع روى يار را پروانه‏ اند
چاكرى و جان‏سپارى كار ماست‏
صد هزاران جان عاشق سوختند
شمع روى يار را پروانه‏ اند
شمع روى يار را پروانه‏ اند


- حريص بودن بر خلوت و مناجات با او


- همه بندگان مطيع وى را به خاطر او دوست بدارد
و همه كافران و گناهكاران را به خاطر او دشمن بدارد

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

نشانه‏ هاى عشق حضرت حق به انسان‏







- توفيق طاعت يافتن

- دوست داشتن خداوند

- مخفى كردن معايب انسان

- محبوب ساختن امانتدارى

- الهام صدق و راستى

- خطور دادن علم و دانش

- مزين ساختن به حلم و آرامش

- مبغوض ساختن دنيا در قلب آدمى

- عطا كردن به قدر نياز

-نيكى گردانيدن اخلاق او و اعطاى قلب سليم
و ...

عاشق‏ترين عاشقان عشق حقيقى رسول اكرم(ص) بود و به
همين دليل در ميان پيامبران از جايگاه ويژه‏اى برخوردار است:

با «محمد» بود عشق پاك جفت‏ منتهى در عشق
چون او بود فرد گر نبودى بهر عشق

پاك را كى وجودى دادمى افلاك را
بهر عشق او را خدا «لولاك» گفت‏

پس مر او را ز انبيا تخصيص كرد
كى وجودى دادمى افلاك را

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

عشق مجازى‏ (1)





پيروان عرفان عاشقانه و عشق حقيقى، از آنجا كه جهان هستى و از
جمله انسان را مظهر، آيات و نشان حضرت حق مى‏دانند، عشق به مظاهر و مجالى
خداوند سبحان را «عشق مجازى» و در طول عشق به ذات
پروردگار - كه عشق حقيقى است - مى ‏دانند:

به جهان خرم از آنم كه جهان خرم از اوست
‏ عاشقم بر همه عالم كه همه عالم از اوست

عاشقم بر همه عالم كه همه عالم از اوست
عاشقم بر همه عالم كه همه عالم از اوست

عشق مجازى همچون طريق، نردبان، پل و مسير ورودى به عالم عشق حقيقى است.

در واقع از آنجا كه تمام عوالم هستى و موجودات آن، هستى مطلق
و مطلق هستى يعنى، حضرت حق، را نشان مى ‏دهند امور مجازى به شمار م ى‏روند
به همين جهت عشق به آيات الهى، عشق مجازى قلمداد م ى‏شود.

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

عشق مجازى‏ (2)







در اين گونه عشق ما به معشوق از آن جهت عشق مى‏ ورزيم كه او نمود و آيت
و نشان معشوق حقيقى، اصيل و اصلى است.

عشق مجازى بر اين اساس، ريشه در عشق حقيقى دارد؛
يعنى به دليل آنكه عشق ما متمركز بر معشوق راستين است، به هر آنچه كه از
اوست و بوى او را مى‏ دهد و آيت اوست نيز عشق مى ‏ورزيم.

ولى در عين حال بايد توجه كنيم كه عشق مجازى، عشق به
«نمود» است، نه عشق به «بود»؛ از اين‏رو، توقف و ماندگارى در عشق مجازى
هر چند بهتر از فقدان عشق است، ولى نتايج عشق حقيقى و راستين را ندارد:

عاشقى گر زين سر و گر زآن سر است‏ گفت معشوقم:

تو بودستى نه آن‏ عاشق آن وهم اگر صادق بود آن مجازش تا حقيقت مى‏ رود
عاقبت ما را بدان سر رهبرست‏ ليك كار از كار خيزد در جهان‏ آن
مجازش تا حقيقت مى‏ رود آن مجازش تا حقيقت مى‏ رود

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

عشق كاذب‏ (1)

عشق كاذب كه اطلاق عشق بر آن، دروغ و خيانت به محتوا، گستره و عمق
اين واژه پاك است - عشقى است كه منشأش امر جنسى و شهوانى است.

در اين عشق، عاشق توجه ‏اش معطوف به صورت ظاهرى معشوق و رنگ و
روى اوست.اين نوع عشق - كه به جفا، نام عشق بر او نهاده‏ ا ند -

موجب تسلط نفس اماره و تقويت آن و حكومت شهوت بر قوه عاقله
و در نتيجه خاموش شدن نور عقل مى‏ شود

عشقهاي ى كز پى رنگى بود عاشقان از درد
زان ناليده ‏اند كه نظر تا جايگه ماليده ‏اند
عشق نبود عاقبت ننگى بود
كه نظر تا جايگه ماليده ‏اند

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

عشق مجازى‏ (3)








در روايت آمده است نوجوانى، كه هنوز به سن بلوغ نرسيده بود، به پيامبر(ص)
سلام كرد و از خوشحالى ديدن ايشان، چهره‏ اش گشاده گشت و لبخند زد.

حضرت به او فرمود: اى جوان! مرا دوست دارى؟ گفت: اى رسول خدا!
به خدا قسم آرى. فرمود: همچون چشمانت؟ گفت: بيشتر؛ فرمود: همچون پدرت؟
گفت: بيشتر. فرمود: همچون مادرت؟ گفت: بيشتر. فرمود: همچون خودت؟
گفت: اى رسول خدا! به خدا قسم بيشتر. فرمود: همچون پروردگارت؟
گفت: خدا را، خدا را؛ اى رسول خدا! كه اين مقام نه براى تو است و نه ديگرى.
در حقيقت تو را براى دوستى خدا دوست مى‏ دارم.

در اين هنگام رسول خدا(ص) به همراهان خويش روى كرد و فرمود:
«اين گونه باشيد؛ خدا را به سبب احسان و نيكى‏ اش به شما دوست بداريد
و مرا براى دوستى خدا دوست بداريد.»

گاه از عشق مجازى به «عشق اصغر» ياد مى ‏كنند كه همان عشق به انسان است؛
زيرا مجموعه‏اى از لطايف عالم و آيينه‏اى از صفات حق و راهنماى قلوب
و معرفت بارى‏تعالى مى ‏باشد.

گاه از آن به «عشق اوسط» نيز نام مى ‏برند كه همان اشتياق و محبت
نسبت به همه اجزاى عالم است؛ از آن‏رو كه مظاهر صفات الهى مى‏باشد، يا عشق
به عالمانى است كه ناظر به حقايق موجوداتند و در آفرينش آسمانها
و زمين به تفكر مى‏ پردازند

و گاه بر آن «عشق نفسانى يا عفيف» نيز اطلاق مى ‏كنند
كه همان عشق و محبت به صفات روحى و ملكات اخلاقى انسانهاست

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

حقيقت عشق مجازى جز طغيان شهوت نيست، عشقى كه از مبادى جنسى و
حيوانى سرچشمه مى‏ گيرد، به همان جا هم خاتمه مى‏يابد و افزايش و كاهش آن
بيشتر به فعاليتهاى فيزيولوژيكى دستگاه تناسلى بستگى دارد كه قهراً در سنين جوانى
بيشتر بروز مى ‏كند و با پا گذاشتن به سن، از يك طرف، و اشباع آن از سوى ديگر،
كاهش مى ‏يابد و منتفى مى‏ شود.

اين گونه عشقها به سرعت مى‏آيد و به سرعت مى‏رود و قابل اعتماد و توصيه نبوده
بلكه خطرناك و فضيلت‏كش است. انسان آن گاه كه تحت تأثير شهوات و امور حيوانى
خويش است خود را مى ‏پرستد و شخص مورد علاقه را براى خود مى ‏خواهد و در
اين انديشه است كه چگونه از وصال او بهره ‏مند شود و حداكثر تمتع را از او ببرد
بديهى است كه چنين عشقى نمى‏تواند مكمل و مربى روح انسان باشد و
آن را تهذيب نمايد و در هندسه مبانى عشق از منظر دين جايگاهى ندارد

اين نوع عشق، منشأ خشونت، وحشى‏ گرى و جنايت است. عشق مجازى، عشقى
زبون‏ كننده و ناپايدار است و همان عشقى است كه وصالش مدفنش به شمار مى ‏آيد.
حكيم عشق، صدراى شيرازى در اين باب سخن نغزى دارد:

«كسانى كه شيئى از اشياء دنيوى را دوست دارند و فقط به ظاهر آن دل خوش
كرده ‏اند، وقتى به وصال محبوب رسيدند، پس از مدت اندكى همان محبوب، براى آنها
وبال شده، موجب زحمتشان مى ‏گردد؛ از اين‏رو، حلاوتى
را كه در حالت حبّ داشتند از دست مى ‏دهند.»

عشق، آينه بلند نور است‏
شهوت ز حساب عشق برون است
شهوت ز حساب عشق برون است

بر همين اساس است كه امام صادق(ع) مى ‏فرمايد:

«من وضع حبّه فى غير موضعه فقد تعرض للقطيعة
هر كس محبتش را در غير جاى خويش قرار دهد [به جاى رابطه و پيوند
خود را در معرض جدايى قرار داده است.»

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

عشق چون آينه است كه در آن، حالات و درجات استعداد هر عاشقى نمودار مى‏گردد.
دوام عشق به دوام و پايدارى معشوق وابسته است؛ از اين‏رو، عشق بر آب و رنگ و
حس صورى چون ثبات ندارد، پايدار نمى‏ماند. اين عشقها نوعى هوسرانى و بازى
خيال است كه فرجامى جز ننگ و رسوايى ندارد.

جمال صورت، سايه و تنزل جمال كلى و معنوى است؛ مانند تابش خورشيد كه چون
بر ديوارمى ‏افتد، ديوار را فروغى ناپايدار حاصل مى‏ گردد.

اما با برگرفتن پرتو جمال معنى از صورت و برچيده شدن نور خورشيد از
ديوار، كالبدى زشت و تاريك بر جاى مى‏ماند كه هيچ كس به آن دل نمى‏بندد.

بدون فروغ معنى و جمال واقعى، ميان پيكر آدمى و كلوخ هيچ تفاوتى نيست.
هر زيبارخى كه لطف و نور الهى را از وى بازگيرند، به زشت‏رويى نفرت‏انگيز
تبديل مى‏گردد كه همچون كلوخ شايسته دلبستگى نمى‏باشد.

از اين‏رو، نبايد فريفته و پايبند صورت بود، بلكه بايد بر اصل، معنى و جمال كلى
عشق ورزيد. چنين عاشقى از فوت هيچ مطلوب و مقصودى اندوهگين و غمناك
نخواهد گشت و چون نظر بر اصل دارد، از شكستن طلسم صورت يا فقدان آن، نگران
نمی شود؛زيرا معنى و جمال مطلق و كلى از دست نمى ‏رود.

اگر زيبايى ظاهرى، ذاتى آدمى بود، نبايد از ميان مى‏رفت.
زيرا «الذاتى لايختلف و لا يتخلف؛ ذاتى اختلاف و تخلفى نمى‏پذيرد».
بنابراين، با زوال زيبايى ظاهرى، بايد متوجه شويم كه رخ زيباى آدمى، عَرَضى اوست.

معشوق، صورت نيست، بلكه وصف معنى و حقيقت است؛ از اين‏رو عاشقى نيز
وصف معنى است. مُدرِك اين عشق، دل است و از آنجا كه بايد ميان «مُدرِك» و
«مُدرَك» يعنى درك‏ كننده و درك‏ شونده، مناسبتى باشد، چنان كه ما ديدنى ‏ها را به چشم
و شنيدنى‏ ها را با گوش درمى ‏يابيم و نمى‏توانيم با چشم بشنويم و با گوش ببينيم،
مُدرَك دل، حقيقت است نه مجاز، اصل است، نه فرع، معنى است نه صورت، فروغ است نه سايه.

چنين مُدرَكى است كه دل را با عشق نيرو مى‏بخشد و در نهايت وصال، همچنان تشنه‏ كام
و طالب مزيد است و چون حسن، كمال و معنى معشوق، يعنى خداوند متعال، نهايتى ندارد
سوز و گداز دل عاشقان راه حقيقت نيز پايان نمى‏پذيرد و هيچ گاه عاشقان از
نثار عشق سير و بى‏ نياز نمى ‏گردند:

[نیایش*خادمه یوسف فاطمه(س)*]

با توجه به مطالب پيش‏ گفته، مى ‏توان عشق حقيقى را از عشق مجازى و خصوصاً
عشق دروغين باز شناخت؛

ولى در عين حال توجه به امور ذيل ما را در اين شناسايى مددكار است:

1- عاشق بايد با بررسى مبدأ عشق خويش آن را شناسايى كند كه آيا مبدأ
عشق او حس است يا خيال عقل است يا دل، شهوت است يا امور نفسانى؟!

2- آيا عشق برايش آرام‏بخش، نشاط آور، طرب ‏انگيز و تحرك ‏آفرين است يا موجب
اضطرار، خمودى، بى‏ حركتى، سستى و در خود فرورفتگى؟

3- آيا نشانه‏ هاى عشق حقيقى در او وجود دارد يا خير؟

4_ آيا با وصال معشوق، عشق اوليه ‏اش شكوفا، پايا و پوياتر مى ‏گردد
يا پژمرده، ايستا و خموش؟

5- در عشق حقيقى، معشوق بايد واحد و يگانه باشد و اين يكى از اركان ركين
اين نوع عشق تلقى مى‏شود؛ از اين‏رو، اگر معشوق متعدد گشت، بايد بدانيم كه عشق ما حقيقى نيست.