داستانهاى برگزيده از صحيفه سجاديه

[صافات]

دعاى حضرت در سپاسگزارى


و اذ تـاذن ربـكـم لئن شـكـرتـم لازيـدنـكـم و لئن كـفـرتـم ان عـذابـى لشديد(147) .
(بـه يـاد آوريـد) هنگامى را كه پروردگارتان اعلام داشت اگر شكر نعمت به جاى آوريد بـه نـعـمـت شـمـا مى افزاييم و اگر ناسپاسى كنيد شما را به عذاب شديد گرفتار مى كنيم .

فاشكر عبادك عاجز عن شكرك و اعبدهم مقصر عن طاعتك (148) .
پس شاكرترين بندگانت از سپاس تو و عابدترين آنان از فرمانبرداريت ناتوان است .

فمن غفرت له فبطولك و من رضيت عنه فبفضلك (149) .
پس هر كه را بيامرزى از انعام توست و از هر كه راضى شوى از احسان تو است .

سپاس امام سجاد (عليه السلام )

امام سجاد (عليه السلام ) براى انجام مناسك حج بيست مرتبه با شترش از مدينه به مكه رفـت . در ايـن بـيـسـت بـار حـتـى يـك بـار تـازيـانـه بـه شـتـر نـزد. و بـه نـقـل ديـگـر تازيانه را بلند مى كرد و اشاره مى نمود و مى فرمود: ترس از قصاص دارم (150) .

و بـعـضـى نـقـل مـى كـنـنـد: آن حضرت وصيت كرد وقتى كه آن شتر مرد او را دفن كنند كه درندگان آنرا ندرند، چرا كه خدمت كرده است .

147- سوره ابراهيم ، آيه 7
148- صحيفه سجاديه دعاى شماره 37
149- همان
150- مناقب ابن شهر آشوب ج 4 ص 155

[صافات]

دعاى آن حضرت در عذر خواستن


و استغفروا ربكم ثم توبوا اليه ان ربى رحيم و دود(151) .
از پـروردگار خور آمرزش طلبيد و به سوى او باز گرديد، كه پروردگارم مهربان و دوستدار (بندگان توبه كار) است .

اللهـم انـى اعـتـذر اليك مظلوم ظلم بحضرتى فلم انصره ، و من معروف اسدى الى فلم اشكره (152) ....
بار خدايا به پيشگاهت عذر مى خواهم در حق ستم ديده اى كه در حضور من بر او ستم رفته و من ياريش ننمودم و از احسانى كه در حقم شده و شكرش را بجا نياورده ام ...

فـصـل عـلى مـحـمـد و اله و اجـعل ندامتى على ما وقعت فيه من الزلات و عزمى على ترك ما يعرض لى من السيئات ، توبه توجب لى محبتك يا محمد التوابين (153) .
پس بر محمد و آل او درود فرست و پشيمانيم را از لغزشهايى كه به آن گرفتار شدم ، و قصدم را بر بجا نياوردن گناهانى كه بمن رو مى آورد، توبه اى قرار ده كه براى من دوستى تو شود، اى دوستدار توبه كنندگان .

امام سجاد (عليه السلام ) و ياران

ابـن ابـى مـريـم گـفـت : حـضرت باقر (عليه السلام ) فرمود: پدرم امام سجاد (عليه السـلام ) بـا اصـحـاب خـود نشسته بود. رو به آنها كرده فرمود كداميك از شما حاضريد آتـش گـداخـتـه را در كـف دسـت بـگـيـريـد تـا خـامـوش شـود؟ هـمـه خـود را از ايـن عمل عاجز ديدند، سر به زير افكنده چيزى نگفتند.

من عرض كردم پدر جان اجازه مى دهى اين كار را بكنم ؟ فرمودند: نه پسر جان تو از منى و مـن از تـو هـسـتم . منظورم اينها بودند پس از آن سه مرتبه فرمايش خود را تكرار كرد. هـيـچـكـدام سـخـن نـگـفـتـنـد.

آنـگـاه فـرمـود: چـقـدر زيـادنـد اهـل گفتار و كم هستند اهل عمل ، با اينكه كار آسان و ساده اى بود. ما مى شناسيم كسانى را كه هم اهل عمل و هم گفتارند. اين حرف از نظر ندانستن نبود بلكه خواستيم بدانيد و امتحان داده باشيد.

حضرت باقر(ع ) فرمود: بخدا سوگند در اين موقع مشاهده كردم چنان غرق در حـيـا و خـجـالت شده بودند كه گويا زمين آنها را بسوى خود مى كشيد. بعضى از آن ها را ديـدم كـه عـرق از صورتشان جارى بود ولى چشمشان را از زمين بلند نمى كردند.

همينكه پـدرم شـرمـنـدگى آنها را مشاهده كرد، فرمود: خداوند شما را بيامرزد، من جز نيكى نظرى نـداشـتـم بـهـشـت داراى درجـاتـى اسـت درجـه اى مـتـعـلق بـه اهـل عـمـل اسـت كـه مـربـوط بـه ديـگـران نـيـسـت . آن وقـت مـشـاهـده كـردم مثل اينكه از زير بارى گران و سنگين و ريسمانهايى محكم خارج شدند(154) .

151- سوره هود، آيه 90
152- سوره هود، آيه 90
153- همان
154- كشكول بحرانى ، ج 2 ص 93

[صافات]

دعاى آن حضرت در خواست عفو و بخشايش



ربنا و لا تحملنا ما لا طاقة لنا به واعف عنا واغفرلنا و ارحمنا(155) .
پـروردگارا! آنچه طاقت تحمل آن را نداريم بر ما مقرر مدار و آثار گناه را از ما بشوى . ما را ببخش و در رحمت خود قرار ده .

اللهـم انـى اسـتـوهـبـك ، يـا الهـى ، مـالا يـنـقـصـك بـذله و اسـتـحـمـلك مـا لا يبهظك حمله (156) .
بار خدايا از تو در خواست مى كنم كه به من ببخشى - اى خداى من - چيزى را كه بخشيدن آن از تـو چـيـزى نـمـى كـاهـد و بـرداشتن بارى (عفو گناهان ) را از تو مى خواهم كه بر داشتن آن ترا گرانبار نمى گرداند (بر تو آسان است .)

و اسـتحملك من ذنوبى ما قد بهظنى حمله و استعين بك على ما قد قدحنى ثقله (157) .
و من از تو مى خواهم كه گناهانم را كه زير سنگينى بارشان مانده ام از دوش ‍ من بردارى ، و از تو نسبت به آنچه سنگينى آن مرا به زانو در آورده يارى مى طلبم .

گذشت امام سجاد(عليه السلام )

روزى امام سجاد (عليه السلام ) از منزل خارج شد، مردى به او برخورد كرد و حضرت را مورد بدگويى قرار داد. غلامان و اطرافيان امام بسوى او رفتند تا وى را تنبيه كنند. امام فـرمـود: او را رهـا كنيد.

آنگاه در برابر آن مرد جسور قرار گرفت و گفت : عيب هاى من كه خـداونـد آنـهـا را پـوشانده است بيشتر از آن است كه تو از آنها آگاه نشده اى . آيا نيازى دارى كه آن را بر آورده سازم ؟

مـرد جـسـور خـجـالت زده شـد. آنـگـاه امام عبايى را كه بر دوش داشت بر دوش ‍ او انداخت و دستور داد هزار درهم به او دادند. پس از اين واقعه آن مرد همواره به امام مى گفت : شهادت مى دهم كه تو از اولاد پيامبران هستى .(158)

155- سوره بقره ، آيه 286
156- صحيفه سجاديه دعاى شماره 39
157- همان
158- كشف الغمه ، ج 2

[*خادمه رقیه خاتون(س)*]

دعای آن حضرت هنگام یاد مرگ



کـل نـفـس ذائقـه المـوت و نـبـلوکـم بـالشـر و الخـیـر فـتـنـة و الیـنا ترجعون (159) .

هـر انـسـانـی طـعـم مـرگ را مـی چـشـد و شـمـا را بـا بـدیها و خوبیها آزمایش می کنیم ، و سرانجام بسوی ما بازگردانده می شوید .
و سـلمـنـا مـن غـروره و امـنـا مـن شـروره و انـصـب المـوت بـیـن ایـدیـنـا نـصـبـا و لا تجعل ذکرنا له غبا(160) .

و مـا را از فریب آرزوها در سلامت بدار و از بدی هایش ایمن فرما و مرگ را در جلو ما مجسم کن و یادش را گهگاه در خاطر ما نیار بلکه همیشه به یاد آن باشیم .
امتنا مهتدین غیر ضالین ، طائعین غیر مستکر هین ، تائبین غیر عاصین و لا مصرین یا ضامن جزاء المحسنین ، و مستصلح عمل المفسدین (161) .

مـا را در جـمـع هـدایت شدگانی بمیران که گمراه نگردند و فرمانبردارانی که اکراه به خود راه ندهند و تائبینی که گناه نکنند و بر گناه اصرار نورزند ، ای که مزد نیکوکاران را ضامنی و از تبهکاران اصلاح عملشان را خواستاری .

159- سوره انبیاء، آیه 35
160- صحیفه سجادیه دعای شماره 40
161- همان

[*خادمه رقیه خاتون(س)*]

وصیت پدر به فرزند

امام باقر (علیه السلام ) فرمود : هنگامی که لحظات پایان عمر پدرم فرا رسید مرا به سـیـنـه اش چـسـبـانـد و فـرمود : پسرم ! به تو وصیت می کنم آنچه را که پدرم به هنگام شهادت وصیت کرد و پدرش (امیرالمومنین ) به او وصیت کرده بود و آن اینکه :
اصـبـر عـلی الحق و ان کان مرا(162) .
در راه صبر و استقامت داشته باش اگر چه تلخ باشد .

مردی از اهل کاشان به نجف آمد و در آن جا سخت مریض شد . به طوری که پاهایش خشک شد و مرگ را در مقابل خود مشاهده می کرد . رفقایش او را نزد یکی از صلحاء در مدرسه ، محیط بـه آسـتـانـه مـقدسه گذاشتند و مکه رفتند . روزی مرد کاشانی به صاحب حجره گفت : من اینجا دلتنگ شده ام مرا ببر در جای دیگر بیانداز .
صـاحـب حـجـره وی را برد در مقام حضرت قائم در خارج نجف نهاد . وقتی آنجا تنها و غمناک ماند ، ناگاه دید جوانی خوشرویی وارد شد و سلام کرد و رفت در محراب به نماز ایستاد پـس چـون از نـمـاز فـارغ شد از حال او پرسید . مرد کاشانی گفت : دچار بلایی شدم که دلم تـنـگ شـده و نـه خـدا شـفـا می دهد که آزاد گردم و نه جانم را می گیرد که راحت شوم .
جـوان فـرمـود : غـم مـخـور خـداونـد هـر دو مطلب ترا می دهد . و رفت . چون خارج شد مرد کاشانی از جا برخاست دید اثری از مریضی در او نیست . دانست که آن جوان حضرت قائم (عـلیـه السـلام ) بوده . برای یافتن حضرت بیرون رفت و در صحرا نگاه کرد . کسی را ندید .
او بـه سـلامـت بـود تا حاجیان بر گشتند و رفقایش آمدند . اندکی هم با آنها بود . مریض شـد و از دنـیـا رفـت و فـرمـایـش آن جـنـاب بـوقوع پیوست که فرمود : هر دو امر واقع می شود(163) .

162- وسایل الشیعه ، ج 11
163- اثباة الهداة - ج 7

[*خادمه رقیه خاتون(س)*]

دعای آن حضرت در طلب پوشیدن عیبها ومحفوظ بودن آنها

انه من یات ربه مجرما فان له جهنم لا یموت فیها و لا یحیی (164) .
هر کس در محضر پروردگارش خطاکار حاضر شود ، آتش دوزخ برای اوست ، در آن جا ، نه می میرد و نه زندگی می کند .

و لا تبرز مکتومی و لا تکشف مستوری و لا تحمل علی میزان الانصاف عملی و لا تعلن علی عیون الملاء خبری (165) .
رازم را آشـکـار مکن و سرم را فاش مساز و عملم را به ترازوی عدالت مسنج و اخبار پنهانم را در برابر دیده همگان آشکار مفرما .

اخف عنهم ما یکون نشره علی عارا واطو عنهم ما یلحقنی عندک شنارا .
از ایشان اشراف و بزرگان در روز رستاخیز پنهان دار آنچه که انتشار آن بر من ننگ است و آنچه که نزد تو مرا رسوا می نماید از آنان بپوشان .

164- سوره طه ، آیه 74
165- صحیفه سجادیه دعای شماره 41

[*خادمه رقیه خاتون(س)*]

امام سجاد(ع ) و غیبت کننده

حـضـرت صـادق (عـلیـه السـلام ) فـرمود :
مردی به امام سجاد (علیه السلام ) عرض کرد فلانی به شما نسبت ناروایی داد .
می گفت گمراه و بدعت گذارنده هستید .
آن جناب فرمود : تـو مـراعـات حـق هـم نـشـیـنـی بـا او را نـکـردی ،
چـون گـفـتـار او را بـرای مـن نقل کردی و حق مرا نیز از بین بردی
زیرا سخنی از برادرم گفتی که آن را نمی دانستم .
هـر دو خـواهـیم مرد و در محشر با یکدیگر خواهیم رسید ،
خداوند در روز قیامت بین ما حکم می کـنـد .

تـو چرا غیبت کردی ؟ از غیبت پرهیز کن زیرا غیبت خورش سگ های جهنم است .
در ضمن مـتـوجـه باش کسی که زیاد عیوب مردم را به زبان می آورد
دلیلی است بر اینکه عیبهای خودش را در مردم جستجو می نماید(166) .

166- بحار ج 16 ص 185

[*خادمه رقیه خاتون(س)*]

دعای آن حضرت هنگام ختم قرآن

و اذا قری ء القرآن فاستمعوا له و انصتوا لعلکم ترحمون (167) .
و چـون قـرآن قـرائت مـی شـود هـمـه گوش بدان فرا دهید و سکوت کنید
تا حقایق قرآن و نصایح آن را بفهمید) باشد که مشمول رحمت حق شوید .

اللهـم انـک اعـنـتـنـی عـلی خـتـم کـتـابـک الذی انـزلتـه نـورا ،
و جـعـلتـه مـهـیـمـنـا عـلی کل کتاب انزلته ، و فضلته علی کل حدیث قصصته (168) .

بار خدایا تو مرا بر ختم کتاب خود یاری نمودی .
همان کتابی که آن را نور و روشنایی فـرسـتـادی و بر هر کتابی که نازل کردی
گواه گردانیدی و بر هر حدیث و سخنی که فرموده ای برتری داده ای .

اللهم صل علی محمد و آله ، و ادم بالقران صلاح ظاهرنا ،
و احجب به خطرات الوساوس عن صحه ضمائرنا(169) .

خدایا بر محمد و آلش درود فرست ، و از برکت قرآن آراستگی ظاهر ما را
از پنجه انداختن به سلامت عمق وجودمان ، بازدار .

167- سوره اعراف ، آیه 204
168- صحیفه سجادیه دعای شماره 42
169- همان

[*خادمه رقیه خاتون(س)*]

امام سجاد (علیه السلام ) و قرآن

زهری دانشمند معروف زمان امام سجاد (علیه السلام ) گوید ، امام سجاد (علیه السلام ) می فرمود :
اگر همه مردم و جنبندگان بین مغرب و مشرق بمیرند ، وحشت نمی کنم در صورتی که قرآن با من باشد ،
وقتی که آن حضرت سوره حمد را می خواند و به آیه مالک یوم دین خداوند صاحب اختیار کامل روز قیامت است
می رسید این آیه را آنقدر تکرار می کرد که نزدیک بود از هوش برود و دار دنیا را وداع کند(170)

170- اصول کافی ، ج 2 ص 602

[*خادمه رقیه خاتون(س)*]

دعای آن حضرت وقتی به ماه نو نگاه می کرد








و القمر قدرنه منازل حتی عاد کالعرجون القدیم (171) .
و بـرای مـاه مـنـزلگـاهـهـایـی قـرار دادیـم ، و هـنـگـامـی کـه ایـن مـنـازل (را طـی کـرد) سـرانـجـام بـصـورت شـاخـه کـهـنـه قـوسـی شکل و زرد رنگ خرما در می آید .
ایـهـا الخـلق المـطـیـع ، الدائب السـریـع ، المـتـردد فـی منازل التقدیر ، المتصرف فی فلک التدبیر امنت بمن نور بک الظلم (172) .
ای آفـریـده مـطـیـع ، ای رونـده کـوشـا و شـتـابـان ای رفـت و آمـد کـنـنـده در منازل معین شده ، ای متصرف در چرخ گردان تدبیر ایمان آوردم به آن کس که به سبب تو تاریکی ها را روشن کرد .
سـبـحانه ما اعجب ما دبر فی امرک ، و الطف ما صنع فی شانک ، جعلک مفتاح شهر حادث لامر حادث (173) .
مـنـزه و پـاک (از نـقایص ) است او ، چه شگفت است تدبیری که در حق تو به کار برده ، و چـه دقـیـق و بـاریـک اسـت آنـچه درباره تو انجام داده ! ترا کلید ماهی نو برای کاری نو ـ(که چگونگی آن برای ما هویدا نیست ) قرار داده .

رویت ماه

عـلی (عـلیه السلام ) فرمود :
هنگام رویت هلال هر ماهی بجای خود باش و بگو :
خدایا من از تـو نـیـکـویی این ماه و فیروزی و روشنایی و یاری و برکت و فزونی و پاکی و روزی آنرا در خواست می نمایم .
خـدایـا ! از تـو نـیکویی آنچه در آنست و آنچه را پس از آنست می طلبم و از بد آنچه در آن اسـت و بـدی آنـچـه پس از آن است به تو پناه می برم . خدایا ! آنرا به ایمنی و ایمان و تـندرستی و اسلام و برکت و فزونی و جوری اسباب کار برای آنچه تو دوست می داری و خشنود می شوی بر ما وارد ساز .

171- سوره یس ، آیه 39
172- صیحفه سجادیه دعای شماره 43
173- همان