زیبــــــــــــــائــــــ ــــــی اخــــــــــــلاق

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

شادابی مومن


چهرة درهم و گرفته و همراه با اخم،
زیبندة انسان مؤمن نیست.

اگر هم ناراحتی دارد، باید حزن
و اندوه خود را در دل پنهان دارد.
و هیچ ظهور و بروزی در چهرة او نداشته باشد.

چنان‌که حضرت امیرالمؤمنین(ع) در شمار
اوصاف اهل ایمان، یکی را هم گشاده‌رویی بر شمرده‌اند.

المُؤْمِنُ بِشْرُهُ فِی وَجْهِهِ وَ حُزْنُهُ فِی قَلْبِهِ؛
مؤمن بشر و شادابی‌اش در چهره‌اش هویدا
و حزن و اندوهش در دل پنهان است.

اگر مشکل و گرفتاری دارید،
یا پیشامد ناگواری برای شما رخ داده است،
باید در دل نگه دارید و در چهره، شادابی،
نشاط و تبسم به مردم ارائه دهید.

وقتی چهرة شما درهم است
و غم و غصه در چهرتان موج می‌زند،

دشمنانتان شاد و خوشحال می‌شوند
و دوستانتان ناراحت.

بنابراین، هر چه می‌توانید ناراحتی و اندوه خود را
از دوستان و خانواده و همسر و پدر و مادر و نزدیکانتان پنهان دارید.

هرچه ظرف وجودی انسان بزرگ‌تر و سینه‌اش فراخ‌تر
و شرح صدرش بیشتر باشد، بهتر می‌تواند اندوه
خود را در سینه و دل نگه دارد

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

خوش خبری


نباید اسباب غم و اندوه دیگران را فراهم کرد،
حتی اگر با نقل یک خبر ناگوار باشد.

انسان هر چه بتواند خبرهای خوب را نقل کند
و از نقل خبرهای ناگوار پرهیز کند خوب است.

یعنی خود را عامل اندوه دیگران قرار ندهد.
در روایتی از پیامبر گرامی اسلام(ص) چنین آمده است:

الرَّجُلُ الصّالِحُ یَجیءُ بِالخَبَرِ الصّالِحِ
وَ الرَّجُلُ السُّوءِ یَجیءُ بالخَبَرِ السُّوءِ؛

انسان صالح، خبر صالح می‌آورد
و انسان بد، خبر بد.

اینکه مردم به همدیگر می‌گویند خوش خبر باشید، یک واقعیت است.
انسان باید همیشه خوش خبر باشد.

برخی افراد خصلت ناخوشایندی دارند.
هرگاه اتفاق ناگوار و مصیبتی برای کسی رخ می‌دهد،
فوری به این و آن خبر می‌دهند. ولی برخی دیگر خوش خبرند.

هروقت جشن و شادی و خبر خوشحال کننده‌ای می‌شنوند،
به دیگران می‌رسانند و این صفت خوبی است و از
ویژگی‌های اهل ایمان و انسان‌های صالح و رستگار است.

وقتی حضرت حمزه(ع) در جنگ احد به شهادت رسیدند.
پیامبر یک نفر را فرستادند تا از وضعیت حضرت حمزه خبر بیاورد.

آمد در معرکه دید که حضرت حمزه را مثله و تکه‌تکه کرده‌اند
و صحنة دلخراشی است. گفت: من خبر نمی‌برم.

پیامبر اکرم(ص) دیدند آن شخص نیامد.
حضرت امیر(ع) را فرستادند. امیرالمؤمنین(ع) آمدند.

وقتی وضعیت ناگوار حضرت حمزه(ع) را مشاهد کردند، فرمودند:
من خبر ناگوار برای پیامبر خدا نمی‌برم و موجب حزن
و اندوه آن حضرت نمی‌شوم. کس دیگر برود

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

مسئولیت و صلاحیت


یکی می‌گفت: اگر جهنم رفتن واجب است،
بگذار دیگران بروند، چرا ما برویم؟!

بعضی می‌گویند:
بالاخره یک نفر باید کار زمین مانده را انجام دهد.

این به جای خود، ولی اگر ما توان
انجام آن را نداریم، چرا انجام دهیم؟!

وقتی انسان صلاحیت و اهلیت برای انجام کار و مسئولیتی را ندارد،
نباید بپذیرد و وارد آن شود. البته گاهی شیطان وسوسه می‌کند
که اگر شما انجام ندهید، کار روی زمین می‌ماند و هزاران
توجیه شرعی و عرفی برای ما درست می‌کند و پذیرش آن‌را
به عنوان یک مسئولیت شرعی به گردن ما می‌اندازد.
باید مواظب وسوسه‌های شیطان بود.

مثلاً اگر کسی توان و صلاحیت انجام قضاوت را ندارد
و می‌داند در این مسیر به زمین می‌خورد، نباید قبول کند.

به خصوص که منصب قضاوت طوری است
که گاهی با انسان‌های شرور، کلاهبردار و حقه‌باز روبه رو است.

و گاهی ممکن است او را تهدید کنند،
گاهی با حربة رشوه پیش می‌آیند و کار خودشان را
با رشوه پیش می‌برند. خلاصه با زر و زور و تزویر
می‌خواهند رأی را به نفع خودشان مصادره کنند.
و در این بین شیطان و وسوسه‌ها و توجیهات او نیز به مدد آنان می‌آید

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

پرهیز از نزاع


انسان‌های صالح معمولاً رفتارشان طوری است
که سر و کارشان به دادگاه و محاکم نمی‌کشد.

و این را نیز می‌توان از آماری که از دادگاه‌ها و دادگستری‌های
برخی از شهرستان‌ها داده می‌شود فهمید و میزان
اهل صلاح بودن آن شهرستان را به دست آورد.

در برخی از شهرستان‌ها پرونده‌های خلاف
و اختلاف به روی هم انباشته شده است
و در برخی دیگر از شهرستان‌ها مثل یزد که
در دعوا و اختلاف احتیاط کار هستند،
دادگاهایشان خلوت‌ترین دادگاه‌هاست.
و این نشانة صلاح و خوبی آنان است.

انسان یا از اول نباید وارد دعوا و نزاع و اختلاف شود،
یا با گذشت و مسامحه در حق خودش نزاع و اختلاف را رفع کند.

اگر در دنیا هم نمی‌تواند به حق خودش برسد،
قیامت و آخرتی وجود دارد تا حق او را به او برگردانند.

می‌گویند: یک نفر یزدی برای بنّائی به تبریز رفته بود.
استادش در آنجا به او خیلی بدگویی می‌کرد و دشنام می‌داد.
او هم احتیاط می‌کرد و جوابش را نمی‌داد. می‌ترسید دعوا شود.

در ایام تعطیلی به یزد بازگشت.
به مادرش گفت: استاد بنّای من
به من خیلی فحش داده است.

می‌خواهم بروم به پشت بام و از همین جا جواب او را بدهم.
رفت روی پشت بام و رو به تبریز کرد و گفت:
ای فلان فلان شده، فلان روز به من گفتی پدر سوخته.

پدر سوخته خودت هستی...
و شروع کرد به جواب دادن.

یک مرتبه مادرش از این پایین صدا زد:
از بالا بیا پایین. با این فحش‌هایی که می‌دهی
می‌ترسم جوی خون راه بیفتد

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

رهایی از دام فتنه ها


به هر صورت، احتیاط کاری در برخی از جاها
به خصوص در فتنه‌ها بسیار خوب و به‌جاست.

در حدیث زیبایی از امیرالمؤمنین(ع) چنین آمده است:
کُنْ فِی الْفِتْنَةِ کَابْنِ اللَّبُونِ لاظَهْرٌ فَیُرْکَبَ وَلا صَرْعٌ فَیُحْلَبَ؛
در فتنه‌ها همچون شتر کم سن و سال باش، نه پشتی دارد
که سوار شوند، و نه پستانی که بدوشند.

جایی که فتنه و دعوا و دودستگی و جناح بندی است،
هر حیله‌ای در توان داری باید بزنی تا گرفتار فتنه نشوی.

گاهی می‌خواهند منصب‌هایی که ما صلاحیت آن را نداریم
به ما بدهند تا خودشان در پرتو آن بهره‌مند شوند.

ممکن است تکلیف شرعی هم برای ما درست کنند.
باید به آن‌ها بگوییم: اگر جهنم رفتن واجب کفایی است،
بسیاری از افراد خواهان‌اند.

خیلی باید مواظب اطراف خود باشیم
که خدای ناکرده آلت دست دیگران نشویم
و برای این‌که دیگران به مقاصد مادی و دنیوی
خودشان برسند، سر از جهنم در نیاوریم.

اگر کسی صلاحیت رانندگی را ندارد،
نباید پشت فرمان اتوبوس بنشیند،
مسافران بدون راننده نمی‌مانند

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

آداب دیدار


یک محور و یک حد از حدود حسن خلق این است
که با رویی گشاده و چهره‌ای باز با مردم برخورد کنیم،
نه با چهره‌ای عبوس و درهم و گرفته.

امیرالمؤمنین(ع) در بیان آداب دیدار
دوستان و برادران ایمانی می‌فرمایند:

اِذا لَقِیْتُمْ إخوانَکُمْ فَتَصافَحُوا وَ اَظْهِرُوا لَهُمُ البَشاشَةَ
وَ الْبِشْرَ تَتَفرَّقُوا و ما عَلَیْکُمْ مِنْ الاَوْزار قَدْ ذَهَبَ؛

چون با برادران خود دیدار کردید، با هم دست بدهید
و اظهار خوشرویی و خندرویی کنید تا چون از یکدیگر
جدا شوید، آنچه بار گناه بر دوش شماست، برداشته شده باشد.

ببینید در یک برخورد اخلاقی و الهی چقدر برکت خوابیده است.
با برادران دینی مصافحه می‌کنید
و چهرة خوش و بشاش به یکدیگر نشان می‌دهید،
بار سنگین گناهان که پشت انسان را خم می‌کند،
همه از روی دوش شما برداشته می‌شود و سبکبال می‌شوید.

چقدر شیطان از این برخوردهای اخلاقی ناراحت می‌شود؛
چون تمام گناهانی را که بار شما کرده بود، فرو می‌ریزد
و زحماتش به هدر می‌رود. یک برخورد خوب، یک لبخند، یک
خوشرویی با برادران و دوستانت کار استغفار را می‌کند

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

دام محبت


خوشرویی و بشاش بودن، خود
یکی از عوامل بسیار مهم ایجاد محبت است.

کسانی که خوشرو هستند و چهره‌ای گشاده و خندان دارند،
نهال محبت خود را در دل دیگران می‌کارند.

اگر با انسانی بشاش و خوشرو مواجه شوید،
ناخودآگاه یک ارتباط محبت آمیزی بین خود و او احساس می‌کنید.
گویا ریسمان محبت خودش را به گردن شما انداخته است.

اگر می‌خواهید مورد علاقه و محبت خانوادة خود،
دوستان خود و مردم باشید.

اگر می‌خواهید محبوب دیگران شوید.
باید چهره‌ای بشاش و لبی خندان به دوستانتان هدیه دهید.

همین است که امیرالمؤمنین(ع) می‌فرمایند:
البَشاشَةُ حِبالَةُ المَوَدَّةِ؛
خوشروی و بشاش بودن، تور صید محبت است.

یعنی خوشرویی دل‌ها را صید می‌کند
و دل انسان در دام خوشرویی افراد گرفتار می‌شود.

و در جایی دیگر فرمودند:
اَلبَشاشَةُ فَخُّ المَوَدَّةُ؛
گشاده‌رویی دام محبت و دوستی است.

بنابراین، بشاشت و خوش‌رویی پیوند محبت را
بین انسان و خدا و خلق خدا محکم می‌کند

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

ارتباط های عبادت آمیز


در فرهنگ اسلام و مکتب اهل‌بیت:
بسیاری از رفتارهایی که مایه‌ای از معرفت
و محبت و عاطفه و اخلاق در آن است،
عبادت و حسنه شمرده شده است.

پیامبر خدا فرمودند:
النَّظَرُ فی ثَلاثَةِ اَشیاءَ عِبادَةٌ: النَّظَرُ فِی
وَجْهِ الوَالِدَیْنِ وَ فی المُصْحَفِ وَ فِی الْبَحْرِ؛

نگاه کردن به سه چیز عبادت است:
نظر به صورت پدر و مادر و نگاه
به مصحف و کتاب خدا و نظر در دریا.

در روایات اهل‌بیت: نگاه به کعبه، نگاه به صورت علی(ع) ،
نگاه به اهل‌بیت:، نگاه به برادر ایمانی
که دوستی با آنان برای خداست،
همه به عنوان عبادت بیان شده است.

و نیز بوسیدن فرزند حسنه و امری نیکو بر شمرده شده است
که موجب قرب انسان به خدای سبحان است
و از آن جمله است تبسم در چهرة برادر مؤمن که
به عنوان حسنه شمرده شده است.

امام باقر(ع) فرمودند:
تَبَسُّمَ الرَّجُلِ فِی وَجْهِ اَخیهِ حَسَنَهٌ؛
لبخند شخص به روی برادر مؤمنش حسنه است

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

گشاده رویی با خداوند و اولیای الهی



خوش‌اخلاقی فقط مربوط به مواجه با خلق خدا نیست،
بلکه بخش مهمی از آن مربوط به
اولیای الهی و خود خداوند است.

انسان باید در برای خدا و دوستانش
هم گشاده‌رو و بانشاط باشد.

برخی افراد از خدا پکرند.
در دلشان هزار گلایه و شکایت از خدا دارند.

از اولیای او ناراحت‌اند. ان شاء الله روزی نیاید
که وقتی امیرالمؤمنین و اهل‌بیت: را زیارت می‌کنیم، با روی درهم کشیده
و از روی ناخشنودی به ملاقات آنان برویم.

این جرم بسیار بزرگی است
و نشانه‌هایی از شقاوت انسان است.

به خلاف کسی که با روی خوش و لب خندان به ملاقات اهل‌بیت:
می‌رود. زهی سعادت است. به خصوص در وقت جان دادن.

ان شاء الله در آن زمان زبان حالمان چنین باشد:

در آن نفس که بمیرم در آرزوی تو باشم
بدان امید دهم جان که خاک کوی تو باشم

می بهشت ننوشم ز دست ساقی رضوان
مرا به باده چه حاجت که مست روی تو باشم

مرحوم شیخ عبدالله بختیاری یک
موقع سوار هواپیما شده بود تا به مشهد برود.

اعلام می‌کنند که هواپیما دچار نقص فنی شده است.
همة افراد داخل هواپیما ناراحت بودند و حالشان بد شده بود.

ولی ایشان خوشحال بود که الآن امیرالمؤمنین(ع) را ملاقات می‌کنم.
الآن خود امام رضا(ع) را زیارت می‌کنم.

چون در روایت آمده است که انسان موقع مردن اهل‌بیت:
را زیارت می‌کند. در این‌باره از امام صادق(ع) چنین روایت شده است:

ما یَمُوتُ مُوالٍ لَنا مُبْغِضٌ لِأَعْدائِنا اِلّا وَ تَحْضُرُهُ
رَسُولُ اللهِ صلی الله علیه و آله وَ اَمْیرُالمُؤْمِنینَ وَ الحَسَنُ وَ الحُسَینُ
صلوات الله علیهم فَیَرَوْنَهُ وَ یُبَشِّرُونَهُ وَ اِنْ کانَ غَیْرَ مُوالٍ لَنا یَراهُمْ بِحَیْثُ یَسُوؤُهُ؛

هر کس دوست ما باشد و کینة دشمنان ما را
به دل داشته باشد و از دنیا برود، قطعاً هنگام مرگ،
رسول خدا(ص) و امیرالمؤمنین و امام حسن و امام حسین:
در نزد او حاضر می‌شوند و او را مشاهده می‌کنند
و به او بشارت می‌دهند.

و اگر از دوستان ما نباشد،
آنان را با ناراحتی مشاهده می‌کند.

نوع ملاقات مهم است که انسان با روی
خوش با اهل‌بیت: برخورد کند

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

تقسیم عادلانه

مرحوم حاج آقای دولابی می‌فرمودند:
برخی افراد تقسیمشان ناعادلانه است.

هر چه گریه و ناراحتی و غم و غصه دارند،
با خدا و اهل‌بیت تقسیم می‌کنند.

یعنی هر وقت گرفتار و ناراحت‌اند،
به سراغ اهل‌بیت: می‌روند و به آنان متوسل می‌شوند.

هر وقت سرحال و کیفور و بانشاط‌اند، می‌روند
با رفقایشان گپ می‌زنند. و این تقسیم عادلانه نیست.

چه می‌شود یک موقع هم در حالت کیفوری و خوشی با خدا عشق کنی!
هر وقت سرحال و بانشاطی حرم و جمکران بروید و با امام زمان(ع) حال کنید.

این طور نباشد که فقط غم و غصه‌هایمان را سر
دل آن‌ها بریزیم و پکری‌هایمان را برای آنان ببریم.

می فرمودند: در سفری که به مشهد مقدس داشتیم،
یک نفر با ما همسفر بود. چند روز که در مشهد ماندیم،

گفت: من دلم از دست امام رضا(ع) خون است.
سه چهار روز است که آمده‌ام، حاجتی دارم،
هرچه رفتم حرم، حاجتم برآورده نشده است.

فرمودند: من یک نگاه تندی به او کردم و گفتم:
واقعاً بی‌انصاف هستی. این کارت درست نیست.

چون هر وقت گرفتاری و ناراحتی و عقده و شکایت داری،
خدمت امام رضا(ع) می‌آیی.

ولی هر وقت سرحال و خندان و بانشاطی،
می‌روی و با خلق الله می‌نشینی.

مثل برخی از افراد که کیف و خوشی‌هایشان را
با رفقایشان تقسیم می‌کنند.

خستگی و ناراحتی‌هایشان برای زن و بچه خودشان می‌آورند.
این واقعاً بی انصافی و کار بسیار زشتی است.

فرق نمی‌کند، خانم‌ها هم همین‌طور، گاهی با خواهر و مادر
و دوستان می‌نشینند، می‌گویند و می‌خندند و کیف‌هایشان را می‌کنند،
ولی وقت نوبت به شوهر می‌رسد، با ناراحتی و گرفتگی برخورد می‌کنند.

باید با همه خوشرو و بانشاط باشیم،
با خلق خدا، با فامیل، با دوستان، با خانواده.

می فرمودند: وقتی این را گفتم، تأملی کرد
و دید حرف درستی است. و صورتش باز شد.

انسان باید با اولیای خدا با لب خندان و گشاده‌رویی ملاقات کند،
نه با چهرة درهم‌کشیده و ناراحتی و اشک و آه.

اصلاً وقتی انسان قاطی شد، همة مشکلات حل است.
آدم باید دلش با دل امام زمان(ع) و امام رضا(ع) یکی شود.

باید این قطره به دریا وصل شود. با اخم نمی‌توان با کسی ملاقات کرد،
مگر این‌که بخواهیم جیب طرف را بزنیم. باید یگانه شد.

شما به عنوان این‌که آن‌ها منشأ خیر و سرور
و رضا هستند، با آنان رو به رو شده‌ای