بسمه تعالیبر اساس آخرین آمار تا پایان سال ۸۸ مجموعا ۲۰هزار و ۹۷۵نفر افراد مبتلا به hiv/aids در کشور شناسایی شدهاند که ۶/۹۲ درصد آنان را مردان و ۴/۷ درصد را زنان تشکیل میدهند. ۳/۳۸ درصد از مبتلایان به hiv نیز در گروه سنی ۲۵ تا ۳۴ سال قرار دارند که بالاترین نسبت در بین گروههای سنی را به خود اختصاص میدهند….
تغییر الگوی ابتلا به ایدز در ایران
این در حالی است که بررسی تطبیقی این آمارها حکایت از رشد حدود ۵ درصدی علل ابتلا از طریق روابط جنسی پرخطر دارد که میتواند نگرانکننده باشد. البته کارشناسان حوزه سلامت معتقدند موارد ابتلا از طریق روابط جنسی پرخطر به درستی و دقیق گزارش و ثبت نمیشود زیرا در این صورت میزان ابتلا به ایدز از این طریق بیشتر از اعداد و ارقامی است که اعلام میشود.
دکتر محرز: آمار ارایهشده، واقعی است
رییس مرکز تحقیقات ایدز بیمارستان امام خمینی در این باره گفت: «بر اساس جدیدترین آمار وزارت بهداشت، اعتیاد تزریقی ۵/۷۰ درصد، برقراری روابط جنسی ۹/۱۷ درصد و انتقال از مادر مبتلا به کودک ۷/۱ درصد ابتلا به ایدز را تشکیل داده است. در ۹/۹ درصد از موارد شناسایی شده نیز راه انتقال نامشخص بوده و هیچ مورد جدید ابتلا از راه خون و فرآوردههای خونی گزارش نشده است.» دکتر مینو محرز در پاسخ به این سوال خبرنگار سلامتیران که آیا شما تغییر الگوی ابتلا به ویروس ایدز را تایید میکنید، گفت: «ببینید در همه جای دنیا تماس جنسی محافظت نشده مهمترین دلیل ابتلا به ایدز است و خانمها و آقایان به نسبت مساوی به این بیماری مبتلا میشوند.»
نایب رییس انجمن حمایت از بیماران عفونی کشور ادامه داد: «در کشور ما بنابر دلایل فرهنگی و اعتقادی موضوع کمی متفاوت است و به همین دلیل معتادان تزریقی بیشترین آمار مبتلایان را به خود اختصاص میدهند اما با توجه به اقدامات انجام شده مانند داروی جایگزین خوراکی به جای تزریق و همچنین ارایه سرنگ رایگان به معتادان شاهد کاهش موارد ابتلا به معتادان تزریقی و تغییر الگو به روابط جنسی محافظت نشده هستیم.»
عضو کمیته کشوری مبارزه با ایدز با تایید واقعی بودن آمار ایدز ارایه شده توسط وزارت بهداشت اضافه کرد: «عدهای معتقدند که آمار ارایه شده غیر واقعی است اما این موضوع صحت ندارد. البته بررسیها نشان میدهد که باید ۸۲ تا ۱۲۰ هزار فرد مبتلا به hiv در کشور داشته باشیم که فقط ۲۱ هزار مورد آنها را کشف کردهایم.»
دکتر محرز با انتقاد از نحوه اطلاعرسانی و آموزش به مخاطبان برای پیشگیری از انتقال ایدز از طریق تماس جنسی خاطرنشان کرد: «وقتی سن ازدواج بالا میرود و آمار طلاق هم رو به افزایش است، بالطبع تماس جنسی محافظت نشده نیز افزایش یافته و در نتیجه شیوع موارد ابتلا به بیماری ایدز از طریق این شکل از تماسهای جنسی شدت مییابد.»
دکتر صداقت: موج سوم ایدز در راه است
رییس اداره ایدز وزارت بهداشت نیز درباره برنامههای وزارت بهداشت در خصوص تغییر الگوی ابتلا به این بیماری گفت: «وزارت بهداشت برای مبارزه با ویروس ایدز برنامههای جامع کوتاهمدت و بلندمدت دارد. برنامه دوم مبارزه با ایدز تا پایان سال ۸۸ ادامه داشت و برنامه سوم از امسال شروع شده و تا ۵ سال آینده ادامه دارد.»
دکتر عباس صداقت در گفتگو با خبرنگار سلامتیران افزود: «برنامه دوم، معتادان تزریقی و کاهش آمار مبتلابان به ویروس ایدز در این گروه را شامل میشد و برنامه موفقیتآمیزی هم بود، چرا که توانستیم شاهد توقف آمار مبتلایان به ایدز در گروه معتادان تزریقی باشیم اما برنامه دوم بیشتر نوجوانان و جوانان را مخاطب قرار میدهد، چرا که بر اساس پیشبینیها ما شاهد تغییر الگوی ابتلا به ایدز هستیم و موج بعدی ابتلا، روابط جنسی محافظت نشده است که گروههای جوان و نوجوان و همچنین زنان آسیبپذیر را درگیر میکند. به همین دلیل قسمت عمده برنامههای آموزشی ما این گروه در معرض خطر را تحت پوشش قرار میدهد.» وی در پاسخ به این سوال که آیا عملکرد وزارت بهداشت را در زمینه کنترل ایدز مثبت ارزیابی میکنید، گفت: «ما معتقد نیستیم که وزارت بهداشت بینقص عمل کرده اما کاهش موارد ابتلا به ایدز در بین معتادان تزریقی نشان میدهد که عملکرد ما تا حدودی مثبت بوده است و در برنامه سوم قصد داریم که آموزشها مستمر و گسترده باشد تا بتوانیم بیماری را کنترل کنیم.»
رییس اداره ایدز وزارت بهداشت توضیح داد: «در کنفرانس بینالمللی در لیورپول انگلیس، مدل ایران در مبارزه با ایدز به عنوان الگویی برای مقابله با این بیماری مورد قبول قرار گرفت.» وی اظهار داشت: «متخصصان بهداشتی در جهان در حال بهرهبرداری از یک الگوی ایرانی برای مبازه با ایدز در معتادان هستند و معتقدند درمانگاههای متادون و برنامه تعویض سوزن در ایران ممکن است الگو و مدلی برای دیگر کشورها از جمله برخی از کشورهای غربی باشد.»
وی با بیان اینکه بستههای آموزشی پیشگیری از ایدز در اختیار خانوادهها قرار میگیرد، تصریح کرد: «در این بسته آموزشی به خانوادهها آموزش داده شده است که چگونه قدرت انتخاب درست، پرهیز از رفتارهای پرخطر و سایر موارد را به فرزندان خود آموزش دهند تا در دام این بیماری گرفتار نشوند.»
دکتر صداقت تصریح کرد: «این بسته که تمام موارد پیشگیری و کنترل ایدز را برای کودکان، نوجوانان و جوانان آموزش میدهد، تکمیل شده است و در مرحله ویرایش قرار دارد و تا پایان خرداد ماه به تمام دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور ارسال میشود تا در اختیار خانوادهها قرار گیرد.»
وی ادامه داد: «نحوه بهرهبرداری از این بسته آموزشی به عهده دانشگاههاست و آنها میتوانند در برنامههای صدا و سیمای استانی یا تابلوهای تبلیغی شهرها و اتوبوسهای درون شهری یا هر مکان تبلیغی برای اطلاعرسانی بیشتر به مردم در مورد ایدز از این بسته بهرهبرداری کنند.»
دکتر رضایی: ایدز جوانان را تهدید میکند
دکتر امیدوار رضایی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی نیز در گفتگو با خبرنگار سلامتیران گفت: «باید آموزش در خصوص ایدز را نیز همانند سایر بیماریهایی که بشر دچار آن شده اولین حق مردم بدانیم، چرا که دانستن راجع به بیماریهای مختلف برای ایجاد هماهنگی در جامعه بسیار حایز اهمیت است و بستری فراهم میشود تا با تحمیل هزینه کمتر شهروندان بتوانند از خود در برابر این عارضه دفاع کنند.»
وی انگزدایی از بیماران ایدزی را مهمترین گام در مسیر کنترل این بیماری خواند و افزود: «مردم باید بدانند که هر بیمار مبتلا به ایدز لزوما از طریق گرایش به ناهنجاری اجتماعی به این معضل گرفتار نشده، بلکه در نهایت مقصر مسوولانی هستند که به واسطه کوتاهی آنها جامعه از اطلاعات درستی در این زمینه برخوردار نشده است.»
رییس سابق کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی اضافه کرد: «هرگونه کوتاهی در اطلاعرسانی به مردم جرمی غیرقابل بخشش است، چرا که اگر بتوانیم به هر طریق جلوی تسری یک بیماری خطرناک نظیر ایدز را بگیریم و در این مسیر قصور کنیم، همانند کسی هستیم که چاهی را جلوی پای کوری میبیند ولی بیاعتنا از کنار وی میگذرد و مگر جرمی بالاتر از این هم میتوان متصور شد.»
وی تغییر گروههای پرخطر را از دیگر چالشهای موجود در برابر شیوع این بیماری دانست و خاطرنشان کرد: «متاسفانه در حال حاضر ایدز انگشت اشاره خود را به سمت گروههای جدیدی نظیر نوجوانان و جوانان و همچنین زنان نشانه رفته است و در قبال کاهش معتادان تزریقی گرفتار این بیماری به شمار گروههای مذکور افزوده شده است که شاید دلیل عمده آن را بتوان در کمکاری در حوزه پیشگیری و اطلاعرسانی شفاف و نبود فضای امن برای طرح این مسایل در جامعه عنوان کرد.»
دکتر پزشکیان: بهانهای برای فرار از مسوولیت
دکتر مسعود پزشکیان، عضو دیگر کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی نیز ضعف در اطلاعرسانی شفاف در بحث ایدز و راههای انتقال آن را مهمترین چالش موجود در عرصه مقابله با این بیماری دانست و به خبرنگار سلامتیران گفت: «هرچه قدر در مورد بیماریهای واگیردار همانند ایدز پنهانکاری بیشتری صورت گیرد و نخواهیم به آن شفاف بپردازیم، صدماتی که ممکن است جامعه از آن متحمل شود غیرقابل جبران خواهد بود، به گونهای که شاید در آن زمان اگر کل اعتبار بهداشت و درمان را نیز هزینه کنیم که بیماران مبتلا به ایدز را درمان کنیم، باز هم کم خواهیم آورد.»
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی افزود: «نباید از تجربه تلخ کشورهایی که نسبت به پیشگیری از ایدز بیتفاوت بوده و بیاعتنا از کنار آن رد شدهاند، غفلت کرد، چرا که هم اکنون برخی کشورهای جنوبی آفریقا هستند که از هر چهار نفر یک نفر مبتلا به ایدز است که این امر تنها ساختار سلامت را درگیر نکرده است، بلکه تمامی حوزههای آن جوامع از اقتصاد تا صنعت و آموزش و پرورش را نیز درگیر کرده است، یعنی وقتی بیماری میآید به همه جا حمله کرده و کل سیستم را مختل میکند.»
وزیر اسبق بهداشت و درمان با تاکید بر لزوم تغییر در نگاه موجود در جامعه به بیماری ایدز ادامه داد: «نگاهی که ما امروز به ایدز داریم، به نظر میآید کافی و در برگیرنده تمام مسایل نیست و همین عدم توجه در آینده مشکل ما را بیشتر میکند.»
دکتر پزشکیان نبود بودجه کافی برای اطلاعرسانی در زمینه ایدز را تنها بهانهای برای فرار از مسوولیتها دانست و تصریح کرد: «مگر اطلاعرسانی و ایجاد هماهنگی بین بخشی و مشارکت به چه بودجه هنگفتی نیاز دارد که برخی دایما آن را دستاویزی برای شانه خالی کردن از مسوولیت قرار دادهاند؟»
منبع: سلامت ایران

نقل قول
